Διδακτική και παιδαγωγική επάρκεια. Η πρόταση του ΙΕΠ

Με νομοθετική ρύθμιση στο Σχέδιο Νόμου για το  Εθνικό Σύστημα Επιμόρφωσης  εισάγει ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου το νέο πλαίσιο διδακτικής και παιδαγωγικής επάρκειας όλων των εκπαιδευτικών.

Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής κατέθεσε στον υπουργό Παιδείας εισήγηση η οποία προβλέπει τα εξής:

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ

Απαραίτητοι όροι για την αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών σε σχέση με τις ανάγκες του σημερινού (δευτεροβάθμιου) σχολείου είναι οι εξής:

1. Ουσιαστική γνώση του επιστημονικού αντικειμένου που καλείται ο/η εκπαιδευτικός να διδάξει, καθώς και εφάμιλλη ικανότητα διδασκαλίας των αντικειμένων της συνολικής επιστημονικής περιοχής στην οποία εντάσσεται η εξειδίκευσή του (π.χ. Χημικός να μπορεί να διδάξει όλες τις Φυσικές Επιστήμες).

2. Ουσιαστική παιδαγωγική και ψυχο-παιδαγωγική εκπαίδευση ώστε ο/η εκπαιδευτικός να μπορεί ν’ αντιμετωπίσει προβλήματα πραγματικής σημερινής τάξης (από ζητήματα -πολιτισμικά και μαθησιακά – διαφοροποιημένων ειδικών αναγκών έως ζητήματα σχετικά με το ρατσισμό και το bullying), προβλήματα ένταξης, προβλήματα εφηβείας και προβλήματα δυναμικής ομάδας και να μπορεί να στηρίζει μαθητές και μαθήτριες συμβουλευτικά και ψυχολογικά.

3. Εμπεριστατωμένη και δοκιμασμένη ικανότητα διδασκαλίας του επιστημονικού πεδίου που αναλαμβάνει ο/η εκπαιδευτικός, με πρακτική γνώση των ζητημάτων που θέτει η γενική και κυρίως η ειδική διδακτική συγκεκριμένων επιστημονικών κλάδων.

4. Αληθινή πρακτική άσκηση, δηλαδή δια ζώσης εντός της σχολικής τάξης, επιβλεπόμενη από ειδικό σε συνδυασμό με μικροδιδασκαλίες, εφαρμογή Προγραμμάτων Σπουδών και ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού – και μάλιστα με χρονική διάρκεια που να επιτρέπει βελτίωση και εμβάθυνση της διδακτικής εμπειρίας.

5. Με τα σημερινά δεδομένα τα παραπάνω προσφέρονται – και μάλιστα ούτε εκεί πλήρως (σπανίως είναι δυνατή η πρακτική άσκηση)― μόνο από τα παιδαγωγικά τμήματα. Σε ελάχιστες περιπτώσεις (άλλων «καθηγητικών» τμημάτων) παρέχεται εκπαίδευση στη διδακτική του αντικειμένου. Και αυτή συνήθως δεν είναι υποχρεωτική ή καλύπτεται μόνο τύποις.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

• Τα μαθήματα του Ειδικού Αντικειμένου και της γενικότερης γνωστικής περιοχής που καλούνται να κατέχουν οι απόφοιτοι ώστε να μπορούν να διδάξουν ενότητες μαθημάτων στο σχολείο (π.χ. Φυσικές Επιστήμες και όχι μόνο Φυσική) παρέχονται (1) από τα Πανεπιστημιακά Τμήματα και (2) τις Σχολές (κυρίως για τα μαθήματα των άλλων αντικειμένων της ενότητας, π.χ. όλα τα μαθήματα των Φυσικών Επιστημών) κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών – ως μαθήματα υποχρεωτικά, επιλογής ή και εκτός προγράμματος πτυχίου.
• Τα μαθήματα παιδαγωγικού και διδακτικού χαρακτήρα προσφέρονται ή (1) από τα Τμήματα Προπτυχιακών Σπουδών (όπου αυτό είναι δυνατό) ή κυρίως (2) από: (α) την προς ίδρυση ειδική Δομή υπό την ευθύνη της Συγκλήτου ή (β) το ειδικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εντός των Σχολών στις οποίες εντάσσονται τα Παιδαγωγικά Τμήματα. Το Υπουργείο Παιδείας ορίζει, όπως ενδεικτικά φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, τα μαθήματα και τις αντίστοιχες διδακτικές μονάδες για αυτό το μέρος των σπουδών.
• Το δεσμευτικό πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών για τα παραπάνω μαθήματα παιδαγωγικού και διδακτικού χαρακτήρα (με τους στόχους και τον κορμό περιεχομένου τους) διαμορφώνεται από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, το οποίο για το σκοπό αυτό συνεργάζεται με εκπροσώπους της πανεπιστημιακής κοινότητας.
• Το σύνολο των γνώσεων των σχετικών με το επιστημονικό αντικείμενο, τη γενικότερη επιστημονική ενότητα, την παιδαγωγική, διδακτική και εκπαιδευτική ικανότητα πιστοποιείται, βάσει ελέγχου των μαθημάτων που έχει επιτυχώς παρακολουθήσει κάθε φοιτητής και φοιτήτρια, από την παραπάνω ειδική Δομή ή το ειδικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, τα οποία παρέχουν και το αντίστοιχο πιστοποιητικό. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ζητήσουν τον έλεγχο και την πιστοποίηση αυτή με την ολοκλήρωση των προπτυχιακών ή κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών τους σπουδών ή και μετά το πέρας των σπουδών τους. Σε περίπτωση διαπίστωσης κενών σε σχέση με τα προβλεπόμενα μαθήματα, οι αιτούντες μπορούν να τα συμπληρώσουν παρακολουθώντας στα αντίστοιχα μαθήματα εντός της Δομής ή του Τμήματος και εξεταζόμενοι σε αυτά.
• Οι κάτοχοι της παραπάνω πιστοποίησης μπορούν:

α) να λάβουν μέρος στους εκάστοτε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη στο δημόσιο σχολείο,

β) να προσληφθούν και να εργαστούν ως εκπαιδευτικοί από ιδιωτικούς φορείς,

γ) να αξιοποιήσουν το πιστοποιητικό διδακτικής επάρκειας για τη συνεργασία τους με φορείς μη τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης.

• Επιτυχόντες του ΑΣΕΠ που καλούνται από το Υπουργείο Παιδείας να αναλάβουν εκπαιδευτική υπηρεσία συμμετέχουν υποχρεωτικά σε διαδικασίες εισαγωγικής επιμόρφωσης κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους υπηρεσίας τους. Αυτό σημαίνει: α) θεσμό μέντορα και στήριξη, β) αξιοποίηση του κενού από μαθήματα διαστήματος κατά την έναρξη του σχολικού έτους, γ) μειωμένο διδακτικό ωράριο για τους προσληφθέντες, καθώς και δ) αξιολόγησή τους μετά το τέλος του πρώτου έτους.

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

• Το Ε.Κ. Πανεπιστήμιο Αθηνών αναλαμβάνει, μέσω της ειδικής Δομής ή του ειδικού Τμήματος, την παροχή της επάρκειας προς τους φοιτητές των άλλων Πανεπιστημίων της Αττικής. Αντιστοίχως το Πανεπιστήμιο Πατρών τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων τους φοιτητές και του Ιονίου Πανεπιστημίου. Τα Πανεπιστήμια αυτά μπορούν, σε σύμπραξη, να δημιουργούν αντίστοιχες Δομές ή Τμήματα στην έδρα των Πανεπιστημίων που δεν διαθέτουν Παιδαγωγικά Τμήματα. Οι απόφοιτοι (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων – ελληνικών και αναγνωρισμένων ιδρυμάτων της αλλοδαπής) μπορούν ελεύθερα να επιλέξουν σε ποιο Πανεπιστήμιο καταθέτουν αίτηση απόκτησης της επάρκειας και να παρακολουθήσουν εκεί τα τυχόν αναγκαία συμπληρωματικά μαθήματα.

• Διατηρούνται (μόνο) τα παιδαγωγικού χαρακτήρα Τμήματα της ΑΣΠΑΙΤΕ και αναμορφώνονται σε Παιδαγωγικά Τμήματα Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης για την παροχή διδακτικής επάρκειας σε αποφοίτους ΤΕΙ και Πολυτεχνείου.

• Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των φοιτητών και αποφοίτων Τμημάτων που δεν μπορούν να αναλάβουν την εκπαίδευση στα αντικείμενα παιδαγωγικού και διδακτικού χαρακτήρα, οι ειδικές Δομές ή τα ειδικά Τμήματα μπορούν να εφαρμόσουν ειδικά κριτήρια προτεραιότητας ή και επιλογής. Ενδεχόμενο παράβολο τελών εγγραφής θα πρέπει οπωσδήποτε να διατηρείται σε χαμηλό ύψος.

πηγή: esos.gr