Με αφορμή την συζήτηση για το ερώτημα σχετικά με το μήκος κύματος που αντιλαμβάνεται ένας Παρατηρητής
……………….
Σωκράτης : Μάθε μου λοιπόν , ποιο , τέλος πάντων είναι αυτό το τυπικό γνώρισμα ώστε κοιτάζοντας το και έχοντά το ως υπόδειγμα να μπορώ κάθε τι το οποίο κάνεις είτε εσύ είτε οποιοσδήποτε άλλος και το οποίο είναι όμοιο με αυτό να το χαρακτηρίζω όσιο , και κάθε τι που δεν είναι σαν αυτό να μην το χαρακτηρίζω όσιο.
Ευθύφρων : Αφού το θέλεις Σωκράτη να το διατυπώσω και έτσι ….
…….
Β. Φυσικού ορισμοί ( Μήτσου )
Κλασικός : Πες μου λοιπόν φυσικέ ποιος είναι ο ορισμός του «μήκους κύματος»
Φυσικός : Μα δεν θα τον διατυπώσω εγώ τον ορισμό, τον έχει κάθε βιβλίο κυματικής , ακόμα και το σχολικό:
Κλασικός : Ναι αλλά πρέπει να συμφωνήσουμε , ότι καταλαβαίνουμε τα ίδια . Ας ανοίξουμε λοιπόν το σχολικό βιβλίο και ας διαβάσουμε τι γράφει για το μήκος κύματος .
Διαβάστε όλο το κείμενο
Πλάτωνος και Αριστοτέλους γωνία
Αφιερωμένο στον Βαγγέλη Κουντούρη και τον Στάθη Λεβέτα
![]()
Γιάννη καλησπέρα.
Το εκλαμβάνω ως εξής: Το μήκος κύματος είναι η χωρική περίοδος της διαταραχής στο σύστημα αναφοράς που κάθε φορά υιοθετούμε, όπως η Τ είναι η αντίστοιχη χρονική περίοδος.
Καλησπέρα Στάθη.
Έτσι εκλαμβάνεται. Τ = 2π/ω και λ = 2π/κ. Από την λύση y = Α.ημ(ωt-κ.x) ή y = Α.ημ(κ.x- ω.t).
Όμως πρέπει να παρασχεθεί μια διδακτικά εύληπτη παρουσίαση του μήκους κύματος. Επιλέχθηκε η γνωστή , η οποία όμως δεν είναι ο ορισμός του.
Καλημέρα συνάδελφοι
Να ευχαριστήσω για την υποδοχή ενός κειμένου για προβληματισμό εκπαιδευτικών και ιδιαίτερα για τα σχόλιά σας και την συμμετοχή σας στον προβληματισμό τα οποία νομίζω πως προσφέρουν γνώση καλύτερα από την διδακτική από έδρας με πίνακα και κιμωλία κάτι που ήξεραν οι κάτοικοι αυτού το τόπου εδώ και χιλιάδες χρόνια.
1. Αρχικά να ξεκαθαρίσω ότι δεν ταυτίζω κάποιο από τα πρόσωπα των διαλόγων με κάποιον συνάδελφο.
2. Το δεύτερο είναι πως το θέμα μου ήθελα να επικεντρωθεί σε δυο θέματα που έθιξε ο Βαγγέλης Κουντούρης που καιρό τώρα συζητάμε αλλά συνεχώς υποβαθμίζονται με διάφορες αιτιολογίες.
A. Το πρώτο θέμα είναι το ρήμα αντιλαμβάνομαι το οποίο χρησιμοποιείται από πολλά συγγράμματα και συναδέλφους . Η απάντηση όμως που αναμένουν από τον μαθητή και την οποία αξιολογούν είναι ένας μαθηματικός υπολογισμός της πραγματικής απόστασης των ισοφασικών επιφανειών του ηχητικού ( διαμήκους σφαιρικού ) κύματος πάνω στον φορέα παρατηρητή Α – ηχητικής πηγής S .
Το ρήμα αντιλαμβάνομαι δεν σημαίνει επεξεργάζομαι παρατηρησιακά δεδομένα και υπολογίζω φυσικά μεγέθη από άλλα φυσικά μεγέθη. Αντιλαμβάνομαι σημαίνει προσλαμβάνω μέσω αισθητηρίων ( όραση ακοή όσφρηση αφή … ) κάποιο παρατηρησιακό δεδομένο. Και μάλιστα δεν προεξοφλείται ο τρόπος αντιστοίχισης με αυτό που εξωτερικά υπάρχει ούτε η σχέση και η ερμηνεία των δεδομένων. Για τον λόγο αυτό , επειδή τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται, υπάρχει βασική και εφαρμοσμένη επιστήμη και τεχνολογία . Έτσι για παράδειγμα η σχέση μεταξύ δυο διαφορετικών παρατηρήσεων δυο διαφορετικών αδρανειακών ή μη παρατηρητών υπολογίζεται ( προβλέπεται ) από την κλασική φυσική μέσω των μετασχηματισμών γαλιλαίου και αποκαθιστούν την αντιστοίχιση με την πραγματικότητα αφού ερμηνεύουν τα διαφορετικά δεδομένα που αντιλαμβάνονται οι παρατηρητές και περιγράφουν πλήρως τον μηχανισμό παραγωγής διαφορετικών παρατηρησιακών δεδομένων για κάθε παρατηρητή. ( Το φαινόμενο Ντόπλερ είναι η τελευταία παράγραφος σε ένα Κεφάλαιο που ήθελε υποτίθεται να εισάγει ακριβώς στην σχετικότητα των παρατηρησιακών δεδομένων. ( Και λέω υποτίθεται διότι θα είχε αποτύχει και ως προς αυτό αν διδασκόταν )
Στην επιμονή του Βαγγέλη επί της λανθασμένης χρήσης του όρου «αντιλαμβάνομαι» κάποιοι συνάδελφοι το θεωρούν δευτερεύον λες και οι όροι που χρησιμοποιούνται σε κάθε διδακτικό ή αξιολογικό μετασχηματισμό της επιστημονικής γνώσης δεν είναι σημαντικό να είναι οι κατάλληλοι.
Κάποιοι φίλοι αντιτείνουν μάλιστα πως με τον όρο αντιλαμβάνομαι υπονοώ και την χρήση κάποιων μετρητικών συσκευών. Και αν κάποιος έφερνε ως παράδειγμα κάποια έμμεση μέτρηση μέσω κάποιου άλλου μεγέθους ανάλογου …πάει στο καλό να θεωρήσουμε πως είναι κάτι σαν την εύρεση της μάζας με μέτρηση του ανάλογου βάρους .
Δεν θεωρώ ότι η φράση «το μήκος κύματος που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής» σημαίνει πως αυτός έχει ως φυσική προέκταση διάφορες τεχνολογικές συσκευές, όπως παλμογράφους, αλλά είπα ας το δούμε και αυτό. Όταν λοιπόν έβαλα το θέμα του παλμογράφου, ο Στάθης θεώρησε ότι έκανα κάποιο υποκλοπή αποκρύπτοντας την μεταβολή της ταχύτητας του ήχου ως προς τον παρατηρητή μου, ενώ άλλοι πως κατά λάθος δεν σκέφτηκα την μεταβολή της ταχύτητας του ήχου ως προς τον παρατηρητή. Κάθε άλλο προσπάθησα να αναδείξω ότι όταν η σχέση υ=λf δεν είναι σχέση αναλογίας (και δεν είναι στην περίπτωσή μας ) δεν μπορεί να στηρίξει μια απλή έμμεση μέτρηση του λ μέσω ανάλογου ή αντιστρόφως ανάλογου μεγέθους διότι απλά ( ναι Διονύση ) δεν έχω σταθερό ούτε το f ούτε το υ αλλά αυτό το τελευταίο δεν συμπεριλαμβάνεται σε αυτά που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής αλλά σε αυτά που θα πρέπει να έμαθε να υπολογίζει αν έμαθε φυσική.
Τώρα ο μόνος τρόπος που μένει για να μην αναγνωρίσετε την δικαιολογημένη ένσταση του Βαγγέλη είναι να δηλώσετε σαφώς και ρητώς πως η φράση : «το μήκος κύματος που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής» εννοεί ένα παρατηρητή εξελιγμένο ρομποτοειδές που λαμβάνει συνεχή ροή δεδομένων για την ταχύτητα του αέρα και την συχνότητα του ήχου και μας δίνει σε ροή live πλήρη στοιχεία της κυματομορφής . Και νομίζω πως σε αυτήν την περίπτωση δεν χρειάζεται ο χρήστης της νέας τεχνολογίας να γνωρίζει καν την χρήση της γλώσσας θα συνεννοείται με τα άλλα ανθρωποειδή με την σκέψη.
Β. Το δεύτερο θέμα στο οποίο κατά την γνώμη μου έχει δίκιο ο Βαγγέλης Κουντούρης είναι πως οι ορισμοί δεν μπορεί να είναι πολλοί. Ισοδύναμοι ορισμοί δεν υπάρχουν. Ο ορισμός είναι ΕΝΑΣ. Βέβαια ο ορισμός μπορεί ιστορικά να εξελίσσεται ( αλλά αυτό είναι άλλο θέμα ) ή και να μετασχηματίζεται για διδακτική χρήση με όλες όμως τις προϋποθέσεις και τα όρια του μετασχηματισμού ρητά διατυπωμένα.
Νομίζω πως και του Κυριακόπουλου οι επισημάνσεις είναι στην σωστή κατεύθυνση αλλά …
Αλλά ας το πούμε καθαρά ότι από τις πολλές διατυπώσεις που μπορούν να δοθούν δικαιώματα ορισμού σε οποιοδήποτε εγχειρίδιο φυσικής παραχωρούνται μόνο σε μια διατύπωση . Και ως προς αυτό ο Κουντούρης έχει δίκιο.
Γεια σου Μήτσο.
Το "αντιλαμβάνεται" είναι κάτι που θεωρώ περίφραση. Θα μπορούσα να περιμένω την λέξη "βλέπει" ή "θεωρεί".
Το θέμα είναι καλό.
Όταν λέω ότι "περιστρεφόμενος πάνω σε μύλο παιδικής χαράς, αντιλαμβάνομαι ένα παγκάκι να εκτελεί κυκλική κίνηση" δεν είναι ανάγκη να βρίσκομαι πάνω στον μύλο. Μπορώ να μετρώ τη θέση του παγκακιού ως προς σύστημα αναφοράς συνδεδεμένο με τον μύλο, χωρίς να υποβληθώ σε τέτοια ταλαιπωρία. Χρησιμοποιώ την περίφραση για δυο λόγους.
Για να γίνει παραστατικότερη η περιγραφή.
Για να πω λιγότερα λόγια.
Έτσι θα συμφωνήσω με τον Στάθη στο ότι το "αντιλαμβάνομαι" σημαίνει μετρήσεις ακριβείς και όχι κάτι σαν "νομίζω ότι".
Τώρα για τον ορισμό δεν καταλαβαίνω ακριβώς τι εννοείς. Τον ορισμό γενικώς ή τον συγκεκριμένο;
Ποιος είναι ο ορισμός του μήκους κύματος;
Αυτό που γράφεται περί απόστασης εντός μιας περιόδου είναι ορισμός ή διδακτική προσέγγιση απλουστευμένη;
Ας δεχθούμε ότι αυτός είναι ο ορισμός του μήκους κύματος. Αυτό που μετράμε με φασματογράφο όταν ένα άστρο απομακρύνεται τι είναι;
Είναι μήκος κύματος;
Μήπως ο ορισμός είναι ο άλλος (που αναφέρεται στο μέσον και στην απόσταση ισοφασικών επιφανειών), ακριβώς για να καλύψει καί τέτοιες περιπτώσεις;
Εντάξει Γιάννη
Διαφωνούμε.
Σύμφωνα με την λογική αυτή ότι αντιλαμβάνομαι σημαίνει έκανα ακριβείς μετρήσεις , επεξεργασία και υπολογισμούς θα μου αφαίρεσεις φαντάζομαι το δικάιωμα να πω
Το φώς που αντιλαμβάνεται ο Μήτσος από το 321D άστρο της Ανδρομέδας είναι κίτρινο διότι όφειλε με μετρήσεις των κοντινών καινοφανών και εφαρμογή του νόμου του Hubble να αντιληφθεί ότι ήταν πράσινο και όχι να δηλώσει το φαινόμενο κίτρινο χρώμα.
Επίσης θα μου απαγορέψεις να δηλώσω ότι έπεσε στην αντίληψή μου η απόκλιση της σφαίρας από την κατακόρυφο διότι έπρεπε να δηλώσω πως έπεσε στην αντίληψή μου η μετατόπιση της κατακορύφου που περνά από τον τόπο μου.
Για να μην πω πως κανείς ποτέ δεν έχει δικαίωμα να αντιλαμβάνεται τον Ήλιο να γυρνά γύρω από τη γή αφού το ρήμα στην φυσική σημαίνει πως μελέτησα και υπολόγισα την ταχύτητα περιστροφής του πλανήτη μου γύρω από τον εαυτό μου και αντιλήφθηκα πόσο γρήγορα γυρνάω γύρω από τον άξονα μαζί της .
Πολύ φοβάμαι ότι σε λίγο δεν θα μπορούμε να συνεννοηθούμε
καλησπέρα σε όλους
η φράση "ο παρατηρητής αντιλαμβάνεται", μιλάμε για πειραματική διαδικασία, είναι και η "πέτρα του σκανδάλου" που βρέθηκα εδώ, κάνοντας την πρώτη μου παρουσία, εντελώς τυχαία είχα δει μια σχετική ανάρτηση τότε, πριν 9 χρόνια (;) όντας σε διαδικτυακό επίπεδο προνηπίου…, οπότε είχα και μια μικρή "κόντρα" με έναν, μετέπειτα, πολύ καλό συνάδελφο και φίλο
φίλε Μήτσο, προφανώς σωστά με ερμηνεύεις
φίλε Γιάννη, μήπως μπορείς να βρεις εκείνη την πρώτη μου ανάρτηση;
και αν. ίσως, προτείνεις αλλαγή του ορισμού σε "…η απόσταση ανάμεσα σε δύο διαδοχικά μέγιστα" ή κάτι παρόμοιο, αν αυτός γίνει αποδεκτός θα τον σεβαστώ ως παντοδύναμο ορισμό, όπως και τον ήδη υπάρχοντα και στο βιβλίο της Β΄ Γενικής και της Γ΄ Κατεύθυνσης, αλλά και πάλι δεν θα σεβαστώ κανένα δεύτερο ορισμό μετά τον παντοδύναμο πρώτον
Βαγγέλη δεν μπορώ να βρω την τότε ανάρτηση.
Βαγγέλη δεν προτείνω ούτε αλλαγή ορισμού, ούτε ορισμό. Με την ευκαιρία της συζήτησης αναζήτησα ορισμούς σε Αλεξόπουλο, Halliday, Αϊνστάιν-Ίνφελντ, Μπριτάνικα, Βικιπαίδεια.
Όλοι αναγράφουν ότι μήκος κύματος είναι η απόσταση δύο διαδοχικών σημείων που έχουν ίδια φάση.
Προφανώς εγώ ουδέν πρότεινα. Ούτε ορισμό ούτε κάτι.
Ψάχνω με την ευκαιρία της συζήτησης. Κατάλαβα ότι η φράση:
Μήκος κύματος είναι η απόσταση στην οποία διαδίδεται το κύμα εντός μιας περιόδου.
είναι διδακτική προσέγγιση.
Γιατί Μήτσο να μην μπορούμε να συνεννοηθούμε;
Η λέξη αντιλαμβάνομαι σημαίνει ότι σημαίνει. Στην καθημερινή ζωή δεν αποκλείει και το "ξεγελάστηκα".
Όμως όταν μιλάμε για συστήματα αναφοράς είναι περίφραση ανάλογη του "βλέπω".
Πρόκειται για σύστημα αναφοράς που εμείς παριστάνουμε με ένα παιδάκι ή έναν κύριο και λέμε ότι "βλέπει το ακίνητο σώμα να κινείται επί κυκλικής τροχιάς" και άλλα παρόμοια.
Οι περιφράσεις χρησιμοποιούνται σε πολλές περιπτώσεις. Μιλούσαμε για ένα σώμα που κάνει δύο κινήσεις για να αποφύγουμε μια περιγραφή-ραψωδία. Δεν το λέγαμε για να εμπλακούμε σε συζήτηση περί του εάν ένα σώμα μόνο μία κίνηση εκτελεί και όχι δύο.
Έτσι και τα "αντιλαμβάνεται", "βλέπει", "διαπιστώνει" κ.λ.π. έχουν ένα νόημα διαφορετικό από το "αυταπατάται".
Ας υποθέτουμε κάθε φορά ότι ο παρατηρητής μας διαθέτει κάθε όργανο και πως είναι (στο σύστημά του) αλάνθαστος.
Γιάννη, το "είναι" σε καμία περίπτωση δεν συνάδει με ορισμό
δεν δείχνει αυθαιρεσία,
δείχνει διαπίστωση, κατόπιν ερεύνης ίσως,
άρα μετά ορισμόν…
Για εμένα το αντιλαμβάνομαι είναι εντελώς αντίθετο από το συμπεραίνω με συλλογισμούς από πολλά δεδομένα. Είναι εντελώς διαφορετικό το αντιλαμβάνομαι από το επεξεργάζομαι πληροφορίες και υπολογίζω …
Για εσένα είναι το ίδιο
Εγώ ισχυρίζομαι ότι ο παρατηρητής δεν έχει κανένα τρόπο να αντιληφθεί το μέγεθος του μήκους κύματος
Εσύ ισχυρίζεσαι ότι αντιλαμβάνεται γιατί έχει όσα όργανα χρειάζεται , ξέρει Φυσική και κάνει όσες συνεπαγωγές και όσους υπολογισμούς χρειάζονται για να βρεί το σωστό μήκος κύματος .
Τεράστια διαφορά . Διαφορά που γίνεται φανερή όταν οδηγούν σε διαφορετικά αποτελέσματα η αισθητηριακή αντίληψη και σεδιαφορετικά αποτελέσματα ο υπολογισμός με βάση τις θεωρητικές αρχές και τις μεθόδους τις φυσικής
Να το ξαναρωτήσω . Τι σημαίνει ποιο χρώμα αντιλαμβάνεται ο Γιάννης ότι εκπέμπει το 321D ; αυτό που βλέπει ή αυτό που υπολογίζει με βάση τις πληροφορίες για την απόσταση και την ταχύτητα του αστεριού που προκύπτει από τον νόμο του Hubble ;;
Βαγγέλη καλημέρα.
Έγραψα σύντομα μια μεγαλύτερη διατύπωση και χρησιμοποίησα το "είναι".
Δες τα βιβλία και τις εγκυκλοπαίδειες που λέω και αναζήτησε τον ορισμό του μήκους κύματος.
Ποιος είναι ο ορισμός που δίνουν;
Καλημέρα Μήτσο.
Λες:
Εγώ ισχυρίζομαι ότι ο παρατηρητής δεν έχει κανένα τρόπο να αντιληφθεί το μέγεθος του μήκους κύματος
Υπάρχει με myltilog.
Ο Γιάννης "αντιλαμβάνεται", "μετρά", "διαπιστώνει" , "βλέπει" , αυτά που δείχνει ο φασματογράφος του.
Το αν καταλήγει σε κάποιο συμπέρασμα για το άστρο είναι άλλο θέμα.
Καλημέρα και καλή βδομάδα σε όλους. Διακρίνω μια ένταση στη συζήτηση ή κάνω λάθος;
Είχα την εντύπωση ότι η συζήτηση ήταν χαλαρή και δεν οδηγούσε σε ένταση, απλά «δείχναμε χαρακτήρα» υποστηρίζοντας ο καθένας το δικό του…
Ας προσπαθήσω να πω λοιπόν μερικά πράγματα, μήπως και ξεκαθαριστεί που υπάρχει συμφωνία, πού παρανόηση και πού παραμένει διαφωνία.
Πάμε λοιπόν στα δύο σημεία που βάζεις Μήτσο.
1) Το ρήμα «αντιλαμβάνομαι» το θεωρώ ακατάλληλο και δεν νομίζω ότι πρέπει να χρησιμοποιείται σε ερώτημα που αναφέρεται στο μήκος κύματος. Θα συμφωνήσω ότι ένας παρατηρητής δεν αντιλαμβάνεται (με τις αισθήσεις του) μήκος κύματος. Το χρησιμοποιούμε;
Προσωπικά όχι. Μπορείτε να δείτε όλες τις αναρτήσεις του δικτύου μας πάνω στο Doppler εδώ. Στις τρεις τελευταίες προσωπικές μου αναρτήσεις έχω γράψει:
«Για τα μήκη κύματος των ήχων, τους οποίους αντιλαμβάνονται οι δυο παρατηρητές»,
«Ποιο το μήκος κύματος του ήχου που ακούει ο οδηγός του Β οχήματος;»
«Ποιο το μήκος κύματος του ήχου που φτάνει στον οδηγού του Β αυτοκινήτου;»
Οι παρατηρητές «αντιλαμβάνονται», «ακούνε» ήχο ο οποίος ΕΧΕΙ ένα μήκος κύματος. Ο ήχος έχει μήκος κύματος, άσχετα το πώς μπορεί να προσδιοριστεί, να μετρηθεί. (Νομίζω ότι σε προηγούμενη φάση της συζήτησης αμφισβητήθηκε, όχι ο τρόπος « του αντιλαμβάνομαι» αλλά η ύπαρξη ή αν έχει νόημα το μήκος κύματος).
2) Πάμε στο θέμα του «κυρίαρχου ορισμού». Πέρα από το ερώτημα ποιος είναι ο κυρίαρχος, πράγμα που δεν είναι ξεκάθαρο, ούτε νομίζω ότι υπάρχει πάντα ένας «κυρίαρχος» ορισμός, αφού αυτός έχει να κάνει με το επίπεδο διδασκαλίας (άλλο ορισμό για κάποιο θέμα θα χρειαστεί να δώσεις σε ένα μαθητή Δημοτικού και άλλον σε κάποιο που διδάσκεται θεωρητική Φυσική στο Πανεπιστήμιο…), ας έρθουμε στο συγκεκριμένο.
Θέλετε να πάρουμε ως «κυρίαρχο ορισμό» αυτόν που μιλάει για απόσταση διάδοσης του κύματος σε χρόνο μιας περιόδου; Ας το κάνουμε.
Μια ακίνητη πηγή ήχου ταλαντώνεται, εκτελώντας 1000 ταλαντώσεις το δευτερόλεπτο.
-Ποια είναι η συχνότητα του ήχου που παράγεται;
Η απάντηση έρχεται αυθόρμητα. Παράγεται ήχος με f=1000Ηz.
Μια πηγή κινείται με ταχύτητα υ, εκτελώντας 1000 ταλαντώσεις το δευτερόλεπτο.
-Ποια είναι η συχνότητα του ήχου που παράγεται;
Συνάδελφοι το ερώτημα δεν έχει μία απάντηση. Δεν παράγεται ένας ήχος με μια ορισμένη συχνότητα. Σε κάθε διεύθυνση διαδίδεται ένας ήχος με διαφορετική συχνότητα, λίγο μεγαλύτερη ή λίγο μικρότερη από τα 1000Ηz. Αυτό μπορούμε να το αποδεχθούμε ή θα σκεφτόμαστε ότι έχουμε ΕΝΑ ήχο με συχνότητα 1000Ηz; Μπορούμε να αποδεχτούμε ότι η κίνηση της πηγής, ισοδυναμεί με το ότι ο χώρος έπαψε να είναι ισότροπος;
Ας έρθουμε τώρα σε ένα σημείο Α πάνω στην διεύθυνση της ταχύτητας και στο οποίο πλησιάζει η πηγή.
Στο σημείο αυτό φτάνει το κύμα με ορισμένη ταχύτητα (ταχύτητα του ήχου, η οποία εξαρτάται από το μέσον, άρα σταθερή και ίση με αυτήν που θα είχαμε και στην περίπτωση ακίνητης πηγής) ορισμένης συχνότητας f΄ ή αν προτιμάτε με ορισμένη περίοδο ταλάντωσης Τ΄ όπου (f΄>1000Ηz και Τ΄<1ms). Μήκος κύματος είναι η απόσταση που διαδίδεται αυτό το κύμα σε μια περίοδο ταλάντωσης (ταλάντωσης του μέσου και όχι της πηγής…) και είναι ίσο με:
λ΄=υηχ∙Τ΄
Εφαρμόζω τον κυρίαρχο ορισμό, δεν αλλάζω τίποτα. Δεν έβαλα στη συζήτηση άλλο ορισμό, ούτε όργανα ούτε παρατηρητές.
Πού «χάνει» η λογική μου;
καλημέρα Διονύση, καλημέρα σε όλους
από μένα καμία ένταση ("φιλοκαλούμεν μετ' ευτελείας, γαρ…")
θυμάμαι, περίπου, τί είχα γράψει πριν 9 (;) χρόνια, στην "πρώτη" μου εδώ
"δεν αποδέχομαι τη φράση: το μήκος κύματος που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής…, διότι…, και αποδέχομαι τη φράση: το μήκος κύματος του ήχου που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής…", δηλαδή όλο "το μυστικό" είναι ποιο είναι το αντικείμενο του ρήματος "αντιλαμβάνεται", κατά την άποψή μου είναι ο ήχος
σήμερα, πάντως, που "παρεξένεψα" κι άλλο, 9 χρόνια πέρασαν…, θα τροποποιούσα το αποδεκτό ως εξής: το φαινόμενο (ή εικονικό) μήκος κύματος του ήχου που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής…" και θα επαναλάμβανα τα περί αλαθήτου…
με την ευκαιρία, πάντως, να καταθέσω μία, ακόμη σχετική άποψη:
το φαινόμενο, όταν η πηγή είναι ακίνητη και κινείται ο παρατηρητής και το φαινόμενο, όταν η πηγή κινείται και είναι ακίνητος ο παρατηρητής δεν είναι ποιοτικά ίδια
στην πρώτη περίπτωση η πηγή “δεν φταίει” καθόλου για το τί εισπράτει ένας παρατηρητής, με την έννοια ότι τα μέτωπα του ήχου που εκπέμπει δημιουργούν ομόκεντρες σφαιρικές επιφάνειες, που απέχουν μεταξύ τους λ, πώς τότε ο κινούμενος παρατηρητής “χρεώνει” άλλο μήκος κύματος; σ' αυτήν την περίπτωση, ακόμη και αν αλλάξουμε τον ορισμό (προσωπικά σέβομαι κάθε ορισμό, διότι είναι ορισμός) σε "η απόσταση ανάμεσα σε δύο διαδοχικά μέτωπα…", πάλι ο ακίνητος παρατηρητής είναι "φάουλ"
είναι σαν να λέμε ότι αν ένα αυτοκίνητο κινείται στην Εθνική, η απόσταση ανάμεσα στα κολωνάκια που δείχνουν τα χιλιόμετρα, “υπολογίζεται” από τον οδηγό αντίστροφα ανάλογα με την ταχύτητα, και μικρότερη από 1000m (το “μήκος κύματος”), ενώ το σωστό είναι ότι ο χρόνος κίνησης (η περίοδος) ανάμεσα στα κολωνάκια μειώνεται, η απόσταση παραμένει 1000m
Καλημέρα Βαγγέλη.
Συμφωνώ ότι τα δύο φαινόμενα (κίνηση παρατηρητή-κίνηση πηγής) είναι διαφορετικά.
Αλλά στην περίπτωση του κινούμενου παρατηρητή, δεν έχουμε αλλαγή στο μήκος κύματος. Το ίδιο μήκος που υπολογίζει ο ακίνητος παρατηρητής, υπολογίζει και ο κινούμενος.
Ο ακίνητος το υπολογίζει από τη σχέση λ=υηχ/f, όπου f η συχνότητα του ήχου που ακούει
Ο κινούμενος παρατηρητής υπολογίζει το ίδιο μήκος κύματος από τη σχέση λ=(υηχ+υΑ)/f΄, όπου ξανά f΄ η συχνότητα του ήχου που ακούει αυτός.