
Μια συμβολική και γενναιόδωρη κίνηση από μια γυναίκα πρωτοπόρο στις φυσικές επιστήμες. Όπως αποκάλυψε η βρετανίδα αστροφυσικός Τζόσελιν Μπελ Μπέρνελ στην οποία και απονεμήθηκε το φετινό βραβείο Φυσικής Breakthrough 2018, ένα τρόπαιο που άργησε κάποιες δεκαετίες, σκοπεύει να δωρίσει όλα τα χρήματα σε γυναίκες και πρόσφυγες για να γίνουν επιστήμονες.
Το φετινό Βραβείο Φυσικής Breakthrough 2018 απονέμεται στη βρετανίδα αστροφυσικό Τζόσελιν Μπελ Μπέρνελ, για την ανακάλυψη το 1967 των πρώτων ραδιοσημάτων από τους ταχέως περιστρεφόμενους αστέρες νετρονίων, γνωστούς και ως πάλσαρ.
Τα επιστημονικά βραβεία Breakthrough, που απονέμονται εδώ και επτά χρόνια, δεν έχουν μεν το κύρος των Νόμπελ, αλλά είναι τα πιο πλουσιοπάροχα στον κόσμο, καθώς συνοδεύονται από το τεράστιο ποσό των τριών εκατομμυρίων δολαρίων.
Σε μια εντυπωσιακή χειρονομία, η Μπέρνελ έκανε γνωστό ότι θα δωρίσει όλο το ποσό του βραβείου για να βοηθήσει γυναίκες, επιστήμονες από μειονότητες και πρόσφυγες, ώστε να γίνουν φυσικοί και ερευνητές.
«Δεν θέλω ούτε χρειάζομαι η ίδια αυτά τα χρήματα και μου φαίνεται ότι αυτή (η δωρεά) είναι ίσως η καλύτερη χρήση που θα μπορούσα να κάνω γι’ αυτά», δήλωσε στο BBC.
Παρόλο που ήταν αυτή πρώτη, η οποία είχε ανακαλύψει τα πάλσαρ, το σχετικό βραβείο Νόμπελ του 1974 δεν δόθηκε σε αυτήν, κάτι που ανέκαθεν είχε θεωρηθεί αδικία.
Αυτή ακριβώς η «μη συνειδητή μεροληψία» σε βάρος της, όπως είπε, είναι ένας βασικός λόγος που θέλει σήμερα να χρησιμοποιήσει το ποσό του βραβείου για να αποφευχθούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.
Η Μπέρνελ, που γεννήθηκε στη Βόρεια Ιρλανδία το 1943, σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και σήμερα είναι επισκέπτρια καθηγήτρια αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, θα παραλάβει το βραβείο της σε γκαλά στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνιας το Νοέμβριο.
Τα προηγούμενα βραβεία Φυσικής Breakthrough είχαν απονεμηθεί, μεταξύ άλλων, στον αείμνηστο Στίβεν Χόκινγκ, στους ερευνητές του CERN που ανίχνευσαν το σωματίδιο του Χιγκς και στους επιστήμονες της κοινοπραξίας LIGO που ανίχνευσαν τα διαστημικά βαρυτικά κύματα.
![]()
η συμβολή της Μπελ Μπέρνελ στην αστροφυσική
Στο Κέιμπριτζ εκπόνησε τη διατριβή της με τον Χιούις και άλλους για την κατασκευή ενός ραδιοτηλεσκοπίου κατάλληλου για τη μελέτη των κβάζαρ με χρήση του διαστρικού σπινθηρισμού, που επιτρέπει τη διάκριση των σημειακών από τις εκτεταμένες πηγές.
Τον Ιούλιο του 1967 η Μπελ πρώτη παρατήρησε ένα ασυνήθιστο ίχνος στο χαρτί του καταγραφικού που έδειχνε τα ραδιοκύματα που συνελάμβανε το νέο τους ραδιοτηλεσκόπιο (μια σειρά από κεραίες μέσα σε ένα χωράφι). Ανακάλυψε ότι το σήμα αποτελείτο από μία σειρά ταχύτατων παλμών με πολύ μεγάλη κανονικότητα, περίπου 1 παλμός ανά δευτερόλεπτο. Τού έδωσαν, με κάποια δόση χιούμορ, το προσωρινό όνομα «Μικρό Πράσινο Ανθρωπάκι 1» (Little Green Man 1, LGM-1) και μετά από μερικά χρόνια η πηγή (σήμερα γνωστή ως πάλσαρ PSR B1919+21 στον αστερισμό Αλώπεκα) ταυτοποιήθηκε ως ένα ταχύτατα περιστρεφόμενο ουράνιο σώμα, ένας αστέρας νετρονίων, ο πρώτος που ανακαλύφθηκε στην ιστορία.
το Νόμπελ και η αδικία
Η εργασία που ανακοίνωνε την ανακάλυψη του πρώτου πάλσαρ είχε 5 συγγραφείς. Το όνομα του Χιούις ήταν πρώτο, ενώ της Μπελ δεύτερο. Ο Χιούις κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής του 1974 μαζί με τον αστρονόμο σερ Μάρτιν Ράυλ, ενώ η Μπελ έμεινε χωρίς Βραβείο Νόμπελ, μία παράλειψη που έχει επικριθεί από πολλούς επιφανείς αστρονόμους, όπως ο σερ Φρεντ Χόυλ. Η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών, στην ανακοίνωση του Βραβείου Φυσικής του 1974 ανέφερε ως αιτιολογικό για τους Ράυλ και Χιούις την πρωτοποριακή εργασία τους στη ραδιο-αστροφυσική με ιδιαίτερη μνεία της τεχνικής της συνθέσως διαμετρήματος του Ράυλ και του «αποφασιστικού ρόλου» του Χιούις στην ανακάλυψη των πάλσαρ.
Η Μπελ είχε βοηθήσει στην κατασκευή του ραδιοτηλεσκοπίου επί δύο χρόνια και ήταν το πρόσωπο που πρόσεξε πρώτο το ασυνήθιστο σήμα, καθώς μελετούσε μέχρι και 29 μέτρα του χαρτιού του καταγραφικού κάθε νύχτα. Η ίδια είπε αργότερα ότι ήταν επίμονη στην αναφορά του σήματος, καθώς αντιμετώπισε τον σκεπτικισμό του Χιούις, ο οποίος αρχικώς επέμενε ότι ήταν τεχνητό ανθρωπογενές παράσιτο. Μίλησε επίσης για συναντήσεις του Χιούις με τον Ράυλ στις οποίες δεν προσκαλούσαν την ίδια.
Όταν η αδικία σε κάνει πιο δυνατό
Το 1977 η Μπελ δήλωσε για το θέμα αυτό:
«Οι αντιδικίες των ορίων του έργου του ενός και του άλλου ανάμεσα σε επιβλέποντα καθηγητή και ερευνητή φοιτητή είναι πάντοτε δύσκολο, και ίσως κάποτε αδύνατο, να επιλυθούν.
Δεύτερον, ο επιβλέπων έχει την τελική ευθύνη για την επιτυχία ή την αποτυχία του ερευνητικού εγχειρήματος. Μαθαίνουμε για περιπτώσεις που ένας επιβλέπων κατηγορεί τον φοιτητή του για μία αποτυχία, αλλά γνωρίζουμε ότι φταίει κυρίως ο επιβλέπων. Μού φαίνεται δίκαιο ότι ο επιβλέπων θα έπρεπε να ωφελείται και από τις επιτυχίες.
Τρίτον, πιστεύω ότι θα υποβάθμιζε τα Βραβεία Νόμπελ η βράβευση με αυτά ερευνητών φοιτητών, εκτός από πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις, και δεν πιστεύω ότι αυτή είναι μία από εκείνες.
Τέλος, δεν είναι κάτι που με αναστατώνει την ίδια – στο κάτω-κάτω έχω εξαίσιους ομοιοπαθείς, έτσι δεν είναι;!»
τα πάντα-όλα από την Βικαιπαιδεία, παρέμβαση μόνο στους τίτλους και τα bold.
Εντυπωσιακα όλα Γιώργο …
Και η δικαίωση μετά 51 χρόνια, και η προσφορά του συνόλου του ποσού…
Και η επιλογή αυτών στους οποίους προσφέρεται και κυρίως η αποδοχή της "μη συνειδητης μεροληψιας "….
Ζωή ουσιαστικά αφιερωμένη σε ένα μεγάλο "έρωτα"…. Τη φυσική και την έρευνα …
Εμείς τι να πούμε;;;
Respect….
Θοδωρή καλησπέρα
Δημοσιοποίησα την περίπτωση της Τζόσελιν Μπελ Μπέρνελ γιατί, όπως και συ, εντυπωσιάστηκα από το ότι κατόρθωσε να μετασχηματίσει μια αρνητική προσωπική εμπειρία σε γενναιόδωρη κοινωνική προσφορά.
Τέτοιες παραδειγματικές συμπεριφορές συνήθως εδράζονται σε ισχυρό σύστημα αξιών.
Στην περίπτωση της Μπελ αυτό το σύστημα αξιών θα πρέπει να αποδοθεί στην ισχυρή χριστιανική της πίστη. Εντάσσεται στην θρησκευτική κοινότητα των Κουακέρων, που μέλη της όπως ο σπουδαιότερος άγγλος αστρονόμος της εποχής του, Arthur Stanley Eddington, υπήρξαν ενεργοί ειρηνιστές με κόστος, αρνούμενοι την συμμετοχή τους στον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο.