by 
Ένα φύλλο εργασίας για το θέμα “ηλέκτριση από απόσταση” (φυσική Γ’ γυμνασίου).
Ξεκινάμε με το κλασικό πείραμα “μπαλόνι-χαρτάκια”, περνάμε από ερώτηση-παγίδα, καταλήγουμε σε συζήτηση για την έννοια του πολωμένου ατόμου.
Διαθέσιμο εδώ.
Άλλα φύλλα εργασίας για το γυμνάσιο, διαθέσιμα στο epsimos.com
Καλημέρα Γιώργο
Πολύ καλό. Μπράβο
Αυτό θα μπορούσε να συνοδευτεί την επόμενη ημέρα ίσως με το αντίστοιχο διαδραστικό πρόγραμμα του PHET για την αλληλεπίδραση φορτισμένου μπαλονιού με τον τοίχο.
καλό μεσημέρι σε όλους
θεωρώ ότι αρκετά "λίγη" αυτή η δραστηριότητα, για μια ολόκληρη διδακτική ώρα, δεν θα "προκάνουμε" έτσι…
εν ενεργεία ων (και επί 28 συνεχόμενα χρόνια σε Γυμνάσιο) οι μαθητές μου πραγματοποιούσαν πειραματικά (με βοήθεια και καθ' ομάδες) και τους τρεις τρόπους φόρτισης σε μία διδακτική ώρα
(για όσους ενδιαφέρονται μία προσέγγιση εδώ: http://ekountouris.blogspot.com/2018/09/blog-post_27.html)
Γιώργο πολικά μόρια εννοούσες;
Γεια και χαρά κι από μένα
Βαγγέλη θα συμφωνήσω ότι μία ολόκληρη διδακτική ώρα ίσως αποδειχθεί πολλή για να αφιερωθεί ολόκληρη μόνο στο φαινόμενο της ηλέκτρισης από απόσταση. Υποθέτω όμως η εμπειρία σου στην οποία αναφέρεσαι αφορά σε γυμνάσια της Αθήνας. Εγώ εργάζομαι στην ορεινή Ξάνθη, κανένας μαθητής μου δεν έχει μητρική γλώσσα τα ελληνικά και ως εκ τούτου το μαθημα εκτός απο μάθημα φυσικής είναι και μάθημα γλωσσικό. Σε αυτό το πλαίσιο μία διδακτική ώρα είναι ακριβώς όση χρειάζομαι για το εν λόγω φαινόμενο.
Άσχετα όμως από αυτό, ακόμα δηλαδή κι αν μου περίσσσευε χρόνος, δεν θα τον αξιοποιούσα εντάσσοντας και άλλους τρόπους φόρτισης/ηλέκτρισης μέσα στην ίδια διδακτική ώρα. Μάλλον θα έκανα κάτι σαν την πρόταση του Δημήτρη (χρήση προσομοίωσης), μένοντας δηλαδή στο ίδιο φαινόμενο.
Ο λόγος είναι ότι ενώ η φόρτιση μέσω τριβής και η ηλέκτριση από απόσταση είναι δύο διαφορετικά φυσικά φαινόμενα, υπάρχει μεγάλη σύγχυση ανάμεσά τους, σε αρκετούς μαθητές (τολμώ να πω και σε μερικούς συναδέλφους). Εκτιμώ ότι η σύγχυση αυτή ενισχύεται και από τις ομοιότητες των φαινομένων όταν αυτά μεταφέρονται στο εργαστήριο (βλ. μπαλόνια/ράβδοι/νερά/άλλα αντικείμενα που έλκονται/απωθούνται). Έτσι με βοηθά να ολοκληρώνω το "κάνουμε/μιλάμε" για τη φόρτιση από τριβή και σε αααάλλη φάση να προχωράμε στο "κάνουμε/μιλάμε" για την ηλέκτριση από απόσταση.
Γιάννη, όχι, εννοώ άτομα.
Ναι, όταν μιλάμε για το χαρτί θα πρέπει να αναφερόμαστε σε πολωμένα μόρια. Όμως η κατανόηση του φαινομένου της πόλωσης νομίζω ότι είναι πιο εφικτή όταν ξεκινά από το άτομο, για το οποίο υπάρχει στα μυαλά των μαθητών μας κάποιο χρήσιμο μοντέλο ερμηνείας (βλ πυρήνας/ηλεκτρόνια). Η πόλωση του μορίου έχει μεγαλύτερες απαιτήσεις. Ουσιαστικά το φύλλο εργασίας πετά το μπαλάκι (ή καλύτερα την καυτή πατάτα) στον εκπαιδευτικό: αναφέρεται σε πολωμένα άτομα, χωρίς όμως να υποστηρίζει ότι το χαρτί έχει μέσα του άτομα και όχι μόρια. Κάτι παρόμοιο βέβαια κάνει και το σχολικό βιβλίο…
Γιώργο πολώνονται τα άτομα μονωτή από φορτίο που πλησιάζει;
Γιάννη νομίζω ότι διδακτικά στο Γυμνάσιο, καλά κάνουν και μιλάνε για άτομα και όχι για τα μόρια που πολώνονται…
Έτσι και αλλιώς η πόλωση των μορίων είναι δύσκολο θέμα και μπορεί να υπάρχει και απουσία εξωτερικού ηλεκτρικού πεδίου.
Αν πάρουμε ένα άτομο (προφανώς ουδέτερο) και το τοποθετήσουμε σε ένα ηλεκτρικό πεδίο, δεν θα πολωθεί;
Γιάννη γεια,
χωρίς διαφοροποίηση με τον Διονύση
Άτομα ή μόρια πολώνονται;
Το σχολικό εγχειρίδιο Γ Γυμνασίου (σ. 21): «ο προσανατολισμός των ατόμων ή των μορίων … έχει ως αποτέλεσμα στο άκρο του το πλησιέστερο στη χτένα να εμφανίζεται θετικό φορτίο και στο άλλο αρνητικό »
& (σ. 22): «Τα ηλεκτρόνια του ατόμου μετατοπίζονται προς τη μια κατεύθυνση. Το άτομο φαίνεται να έχει το ένα άκρο του θετικά φορτισμένο και το άλλο αρνητικά».
Ο Yang (τόμος ΙΙ/ σελ 703) διαπραγματεύεται την πόλωση διηλεκτρικού μόνο για την περίπτωση των πολικών μορίων.
Ο Αλεξόπουλος (Ηλεκτρισμός, σελ. 39-40), διαφοροποιεί την πόλωση σε πόλωση λόγω προσανατολισμού, όπου αναφέρεται στα πολικά μόρια και σε πόλωση από παραμόρφωση, όπου ασχολείται με την ασθενέστερη πόλωση του ατόμου του υδρογόνου, που η ηλεκτρική ροπή οφείλεται στην μετατόπιση του ατομικού πυρήνα σε σχέση με το ηλεκτρόνιό του.
Τι κρατώ:
Η ένστασή σου είναι βάσιμη, αφού η ένταση της πόλωσης των πολικών μορίων είναι αυτή που συνεισφέρει ουσιαστικά στα γνωστά και δημοφιλή σχολικά ηλεκτροστατικά πειράματα.
Η επιλογή του Έψιμου ευνοεί τη χρήση ενός μοντέλου για τη φόρτιση. Του μοντέλου του Μπορ.
Ακρίβεια στην περιγραφή ή απλό μοντέλο;
Καλησπέρα για την πόλωση
Παραπέμπω στην παρατήρησή μου (*13) (Α και Β) της πρώτης σελίδας που είχα αναρτήσει εδώ στο παλιά αρχεία
Θέλουν ξαναδιάβασμα οι παρατηρήσεις σου για το σχολικό εγχειρίδιο, Μήτσο
επανειλημμένα σκοντάφτω πάνω τους