Διαμαρτυρία χημικών Πειραια για τα θέματα των επαναληπτικών εξετάσεων

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Εμείς οι παρακάτω καθηγητές Χημείας σε Λύκεια του Πειραιά, θεωρούμε ότι τα θέματα των εισαγωγικών εξετάσεων πρέπει να είναι σαφή, επιστημονικά σωστά και να βασίζονται σε αυτά τα οποία οι μαθητές ή η μαθήτριες καλούνται να μάθουν μέσα από το σχολικό τους εγχειρίδιο.  Εξετάζοντας τα θέματα των επαναληπτικών εξετάσεων στη Χημεία του Σεπτεμβρίου 2019 διαπιστώσαμε ότι αποτέλεσαν μνημείο επιστημονικών ανακριβειών, ασαφειών και κακών διατυπώσεων. Προβαίνουμε στην κατάθεση  των παρατηρήσεων μας για τα θέματα αυτά  ορμώμενοι από την ανάγκη μας να προφυλάξουμε τους μαθητές μας από παρόμοια θέματα στις εισαγωγικές εξετάσεις του Ιουνίου του 2020.

Καταθέτουμε τις παρατηρήσεις μας αυτές προς κάθε κατεύθυνση (ΥΠΑΙΘ, Επιτροπή εξετάσεων, ΣΕΕ, Ένωση Ελλήνων Χημικών κλπ) προσβλέποντας ότι θα κάνουν τις απαραίτητες ενέργειες ώστε τα φαινόμενα που παρατηρήθηκαν στις τελευταίες εξεταστικές της Χημείας με αποκορύφωμα τις επαναληπτικές εξετάσεις του Σεπτεμβρίου 2019 να μην επαναληφθούν ξανά.

Επί των θεμάτων αυτών επισημαίνουμε τα παρακάτω σοβαρότατα λάθη, πολλά από τα οποία σε εξετάσεις μεγαλύτερης έντασης (πχ του Ιουνίου) θα οδηγούσαν το ΥΠΑΙΘ σε δυσάρεστες αποφάσεις όπως ακυρώσεις θεμάτων γεγονός που θα αποτελούσε μεγάλο πλήγμα για την αξιοπιστία των εξετάσεων. Συγκεκριμένα:

Θέμα Α1:  Είναι γνωστό στους μαθητές ότι καρβονυλομάδα είναι η: -CO-. Άλλο πράγμα :” ο C που φέρει το καρβονύλιο ” και  άλλο πράγμα: ” ο C του καρβονυλίου”. Άρα άνθρακας που φέρει την καρβονυλομάδα είναι ο CH₃-. Επομένως η σωστή απάντηση είναι το -3, επιλογή που δεν υπάρχει στις προτεινόμενες τέσσερεις απαντήσεις.

Θέμα Α3. Δεν αποσαφηνίζεται ότι το σύστημα που εξετάζεται βρίσκεται ήδη σε ισορροπία και ακολούθως να τεθούν οι επιλογές.

Θέμα Α5 .Ομιλεί για άτομο υδρογόνου που βρίσκεται στη n=3. Ενώ είναι γνωστό ότι  ηλεκτρόνια  βρίσκονται σε στάθμες και όχι τα άτομα.

Θέμα Β4.Η πρόταση “εισάγονται  ίσες ποσότητες των Α και Β ” είναι ελλιπής. Στο πρώτο δοχείο εισάγουμε  2mol του Α και  2mol του Β και στο δεύτερο δοχείο εισάγουμε  12mol του Α και  12mol του Β, τότε <εισάγονται  ίσες ποσότητες των Α και Β >;

Θέμα Γ1. Η επιλογή της επιτροπής να παρουσιάσει και τους συντελεστές των αντιδρώντων είναι  δικαίωμά της. Δεν έγινε όμως σε όλες τις περιπτώσεις. Αυτό δεν είναι δικαίωμά της, είναι επιπολαιότητά της  και οδηγεί  σε λανθασμένες απαντήσεις. Με  την λογική αυτή γιατί δεν γράφεται ο συντελεστής του KMnO₄  και πολύ  περισσότερο γιατί δεν γράφεται ο συντελεστής 2 του νερού από το Α στο Β ;  Γιατί με την παραπάνω παρουσίαση να υποκαταστήσει κάποιος και τα δύο Μg και όχι το ένα; Στο ίδιο θέμα η προσθήκη αντιδραστηρίου Grigniard σε ένωση που φέρει υδροξύλιο είναι αναποτελεσματική γιατί το αντιδραστήριο καταστρέφεται.

Θέμα Γ2.  Το θέμα έχει σοβαρά λάθη που θα οδηγούσαν στην ακύρωσή του. Κατ’  αρχή δεν δηλώνεται ότι η διάλυση γίνεται με περίσσεια NaOH, όπως δέχονται στην λύση οι θεματοδότες. Στην συνέχεια μιλούν για εξουδετέρωση θεωρώντας ότι αυτή συμβαίνει μόνο στην περίσσεια του NaOH και ξεχνούν ότι μέσα στο διάλυμα έχει σχηματιστεί και ασθενής βάση RCOO^– που και αυτή εξουδετερώνεται.

Θέμα Δ. Το θέμα αποτελεί  μνημείο ασάφειας, επιπολαιότητας και ανικανότητας. Χωρίς αρχή, μέση και τέλος. Καμία  αναφορά αν οι 4 αρχικές αντιδράσεις γίνονται σε ένα ή σε περισσότερα δοχεία. Καμία εξήγηση για το πώς βρίσκεται σε ισορροπία η (2) ενώ ένα συστατικό της, το CO, συμμετέχει  σε μονόδρομη αντίδραση, στην (3), οπότε λογικά εξαφανίζεται.

Στο Δ2 ο όγκος του φυσικού αερίου δεν γνωρίζουμε αν είναι μετρημένος σε STP συνθήκες.  Στο Δ3 ζητείται σύμφωνα με την εκφώνηση η σταθερά ισορροπίας της (3) η οποία αναγράφεται ως μονόδρομη αντίδραση. Προφανώς εννοούσε της (5)

Στο Δ4. Για να καταλήξεις σε οξύ δεν χρειάζεσαι καταλύτη Η⁺ αλλά νερό.

Τέλος θεωρούμε πως οι εκτενείς εκφωνήσεις (όπως και στα θέματα Ιουνίου 2019), που περιέχουν μεγάλο όγκο στοιχείων, άσχετων με τις ζητούμενες απαντήσεις (πχ αναφορές σε μεθόδους και στοιχεία ιστορίας της επιστήμης) επιβαρύνουν τους ήδη αγχωμένους εξεταζόμενους μαθητές που δεν έχουν ούτε την εμπειρία ούτε την ψυχραιμία να διαχειριστούν τόσες πληροφορίες.

Παρασκευή 27/09/2019

Οι καθηγητές Χημείας (κατά σειρά υπογραφής)

Σπύρος Πάγκαλος, 2^ο ΓΕΛ Πειραιά

Δημήτρης Βαμνιές, Ζάννειο Λύκειο

Μανώλης Δράγαζης, 2^ο ΓΕΛ Πειραιά

Τάκης Παντελεάκος, 9^ο ΓΕΛ Πειραιά

Νίκος Μυλωνάς, Ιδ. Εκπαιδευτήρια Θεμιστοκλής

Ευάγγελος Μπέσης, 1^ο  ΓΕΛ Κορυδαλλού

Χαράλαμπος Αθανασόπουλος, 8^ο ΓΕΛ Πειραιά

Θεοδοσία Ευαγγέλου, 1^ο ΓΕΛ Κερατσινίου

Ξενοφών Κασαβέτης, 15^ο ΓΕΛ Πειραιά

…