3 – η Φυσική και οι φυσικοί στη μέση εκπ.: 1837-1930

η μικρή παρουσία της Φυσικής στην εκπαίδευση της εποχής, σχετίζεται με την υποβάθμιση της τεχνολογικής εκπαίδευσης στο νεοελληνικό κράτος, που για πολλά χρόνια εξυπηρετήθηκε από ένα κλειστό σώμα στρατιωτικών μηχανικών. Κυρίως όμως, το αφήγημα της μετεπαναστατικής κοινωνίας δεν συμπεριέλαβε στις θετικές επιστήμες, αλλά ακούμπησε στα φιλολογικά-φιλοσοφικά κείμενα της αρχαιότητας, υποβαθμίζοντας την λειτουργική τους σχέση με την εξέλιξη του δυτικού κόσμου

το απολυτήριο του τετρατάξιου Γυμνασίου αποτελούσε τη μόνη προϋπόθεση εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο. Τα αρχεία των αποφοίτων του Φυσικού από την ίδρυση του Πανεπιστήμιου μέχρι το 1904 καταγράφουν πτυχιούχους με καταγωγή απ’ την Κορυτσά, το Ελμπασάν, τα Ιωάννινα, το Μοναστήρι, τα Σιάτιστα, τη Θεσσαλονίκη, την Θράκη, την Κωνσταντινούπολη, τις Κυδωνιές, την Τραπεζούντα, και την Καισάρεια. Οι υποψήφιοι από τουρκοκρατούμενες περιοχές, όταν δεν υπήρχαν στις πόλεις τους ελληνικά Γυμνάσια, εισάγονταν με ελαστικότερα κριτήρια για να ενδυναμωθούν οι σχέσεις με τον αλύτρωτο ελληνισμό και για να δελεάζονταν όσοι μπορούσαν να σπουδάσουν σε πανεπιστήμια της Δύσης.  Αυτή η ευμενής μεταχείριση ήταν προφανέστερη για σχολές με μικρό αριθμό φοιτητών, όπως το Φυσικό. Ως ισότιμες με τα ελληνικά Γυμνάσια είχαν αναγνωρισθεί η Μεγάλη του Γένους Σχολή, η Εμπορική Σχολή της Κωνσταντινούπολης, οι μέσες Θεολογικές Σχολές Χάλκης & Ιεροσολύμων και η Ζωσιμαία Ιωαννίνων και οι απόφοιτοί τους εισέρχονταν απρόσκοπτα στο Πανεπιστήμιο. Σταδιακά αναγνωρίστηκαν και άλλα ελληνόφωνα σχολεία των τουρκοκρατούμενων περιοχών

οι απόφοιτοι της ενιαίας Φιλοσοφικής, μετά από τετραετή φοίτηση αποκτούσαν μετά από προφορικές εξετάσεις τον τίτλο του διδάκτορα, που ισοδυναμούσε με τη σημερινή πρόσκτηση πτυχίου. Ολοκληρώνοντας όμως τα τρία πρώτα χρόνια σπουδών, με πιστοποιημένες τις παρακολουθήσεις των μαθημάτων, χαρακτηρίζονταν ως «τελειόφοιτοι» και αποκτούσαν το δικαίωμα διδασκαλίας στην μέση εκπαίδευση

χρονολόγιο