Ερωτήματα προς ΙΕΠ, χωρίς απάντηση (ακόμη)!

   Καλαμπάκα 10/3/2021

Προς ΙΕΠ,

Μονάδα Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Μαθηματικών και Τεχνών (STEM/STEAM).

Αγαπητές/οι συνάδελφοι

Είναι γνωστά τα προβλήματα της ψηφιακής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης καθώς επί δύο σχεδόν σχολικά έτη τα σχολεία μας υπολειτουργούν. Οι εκπαιδευτικοί ανεξαρτήτου κλάδου και ειδικότητας επιδόθηκαν και επιδίδονται σε ένα τιτάνιο έργο υποστήριξης των μαθητών και μαθητριών, χωρίς όμως να γνωρίζουμε την αποτελεσματικότητα αυτής της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τα προβλήματα πολλά, γνωστά και επαναλαμβανόμενα. Λόγω ειδικότητας (φυσικός) θα εστιάσω  σε μερικά εκπαιδευτικά ζητήματα που απασχολούν την κοινότητα όσων διδάσκουν φυσικές επιστήμες στο γυμνάσιο και λύκειο. Είναι λογικό αντίστοιχα ερωτήματα να υπάρχουν και για τη διδασκαλία άλλων  γνωστικών αντικειμένων.

Η μηχανιστική μεταφορά και εφαρμογή του Ωρ. Προγράμματος από την δια ζώσης διδασκαλία, στην εξ αποστάσεως και ατελέσφορη υπήρξε και ανεπιτυχής. Αρκετοί από τους διδάσκοντες στη δια ζώσης,  χρησιμοποιούσαν εργαλεία επικοδομητικής ή καινοτομικής διδασκαλίας ειδικά στο γυμνάσιο με παράλληλη στήριξη πειραματικών εφαρμογών. Στο νέο πλαίσιο λειτουργίας δεν υπήρξαν νέα εκπαιδευτικά εργαλεία για να στηρίξουν τη μετάβαση αυτή. Η από καθέδρας διδασκαλία μετατράπηκε σε εκ «παραθύρου» διδασκαλία.

Τα Αναλυτικά Προγράμματα  των ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ δεν τροποποιήθηκαν σε αυτή την  μετάβαση. Ερώτημα: θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν  μέσω βιντεοκάμερας, σε παρόντα χρόνο, πειραματικές δραστηριότητες ανά γνωστικό αντικείμενο και ανά τάξη που  θα υποστήριζαν την ψηφιακή διδασκαλία; Το πείραμα μπορεί να υποστηριχτεί εικονικά (π.χ. φωτόδενδρο, PHET) και μάλιστα επί μακρόν;

Το  ΙΕΠ στην αρχή της χρονιάς και ενώ τα δεδομένα ήταν ανησυχητικά,  παρουσίασε έναν «μπούσουλα» διδασκαλίας των Φ.Ε. ο οποίος εν πολλοίς στηρίχθηκε στον «εξορθολογισμό» της ύλης για το γυμνάσιο και λύκειο, προηγούμενων ετών στον οποίο εξορθολογισμό συμμετείχε και ο γράφων.  Αυτή η πρόταση όσο και αν ήταν επιτυχής στην δια ζώσης διδασκαλία, τώρα είναι απολύτως ανεπαρκής.

Και για να μην γενικολογούμε αναφέρω μερικά ενδεικτικά παραδείγματα (για το  γυμνάσιο). Υπάρχει πρόταση για τον τρόπο:

• Της διδασκαλίας μιας γραφικής παράστασης και πως διδάσκεται εξ αποστάσεως, (α΄ γυμνασίου) .
• Της πειραματικής προσέγγισης της έννοιας/μέγεθος μάζα και πως διδάσκεται εξ αποστάσεως, (α΄ γυμνασίου).
• Της έννοιας «θερμό» και  «ψυχρό» (α΄ γυμνασίου).
• Της διδασκαλίας της πίεσης (β΄ γυμνασίου).
• Της διδασκαλίας της ενέργειας (β΄ γυμνασίου).
• Της διδασκαλίας κυκλωμάτων συνεχούς ηλεκτρικού ρεύματος (γ΄ γυμνασίου).
• Του ισόχρονου του εκκρεμούς (γ΄ γυμνασίου).
• Της Ανάκλασης – διάθλασης του φωτός (γ΄ γυμνασίου).

Όπως επίσης :

• Οξέα – βάσεις – δείκτες , η χημεία της «κουζίνας» στο γυμνάσιο. Είναι ασφαλές να προτείνουμε στους μαθητές μας να πειραματισθούν στην κουζίνα του σπιτιού τους;
• Ιοί, εμβόλια, πανδημίες. Ειδικά τώρα χρειάζεται ολοκληρωμένη πρόταση αναμόρφωσης του Αναλυτικού Προγράμματος με περισσότερες ώρες διδασκαλίας, από ότι ο «εξορθολογισμός» προέβλεπε!
• Σεισμοί – λιθοσφαιρικές πλάκες. Επίσης ένα τρέχων θέμα, για το οποίο το ΙΕΠ  χρειάζεται να βρει τις κατάλληλες πρόνοιες.

Προφανώς τα παραδείγματα πολλά και αντίστοιχα υπάρχουν και για το λύκειο. Το ζητούμενο λοιπόν είναι  η επαρκής διδασκαλία και η αποκτηθείσα γνώση των μαθητών και μαθητριών. Υπήρξε έρευνα (δεν γνωρίζω) που να διερευνά την «μεταγνώση» των παιδιών στη «κολοβή» περσινή σχολική χρονιά; Αν ναι ποια τα αποτελέσματά της; Αν όχι πως θα καλύψουμε τα κενά που συνεχώς δημιουργούνται;

Ποιες δεξιότητες απέκτησε ο μαθητής τη χρονιά που πέρασε; Έκαμνε υποθέσεις, πειραματίστηκε, κατέγραψε στο χαρτί, έσβησε – διόρθωσε, κατέληξε σε συμπεράσματα; Προφανώς όχι γιατί οι συνθήκες είναι διαφορετικές. Τι μας προτείνετε για να προσεγγίσουμε διδακτικά αυτές τις διαδικασίες;

Και πως μπορούμε χωρίς τα παραπάνω να αξιολογήσουμε τους μαθητές μας; Με το polling ή το chat ή τα δεκάλεπτα μέσω της πλατφόρμας e-class ; Αυτές οι αξιολογήσεις είναι αξιόπιστες, είναι έγκυρες, είναι αντικειμενικές; Μπορείτε να μας δώσετε εργαλεία που να θεραπεύουν τις διαδικασίες αυτές;

Η εκπαιδευτική κοινότητα συζητά το εξής παράδοξο. Ενώ ο ρυθμός κάλυψης της ύλης φαίνεται ότι επιτεύχθηκε σε ικανοποιητικό βαθμό, η επιστροφή των μαθητών/τριών στα θρανία ανέδειξε τον καταποντισμό του μέσου μαθητή ως προς τις γνώσεις και δεξιότητες που απέκτησε. Πως προτείνεται να θεραπεύσουμε το κενό αυτό; Το ΕΚΤ (Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης & Ηλεκτρονικού Περιεχομένου) στο «Εκπαίδευση και Έρευνα της  εκπαίδευσης» δημοσιοποιεί ερευνητικά δεδομένα άλλων χωρών . Υπάρχουν έρευνες που να μελετάται ο αντίκτυπος στους εκπαιδευτικούς και στις οικογένειες μαθητών, από τη μετάβαση της δια ζώσης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε διαδικτυακή; Προτίθεστε να υλοποιήσετε τέτοια έρευνα;

Τα ερωτήματα πολλά και πρωτόγνωρα, γιατί πρωτόγνωρα είναι και αυτά που βιώνουμε. Θέλουμε (προφανώς και ο γράφων) να είμαστε αρωγοί των προσπαθειών αυτών. Δώστε μας στοχευμένα παραδείγματα αξιοποίησης της ψηφιακής εμπειρίας ανά γνωστικό αντικείμενοι και ανά τάξη. Μπορούμε να βοηθήσουμε, οι εκπαιδευτικοί της τάξης  και των «παραθύρων». Δώστε μας εργαλεία και απαντήσεις (τις επιζητούμε), για να ενισχύσουμε τους /τις μαθητές/τριες  στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων στην μετα-covid εποχή.

Μετά τιμής

Βασίλειος Παππάς – φυσικός – Medu

δ/ντης 1^ου Γυμνασίου Καλαμπάκας