Μια φορά κι έναν καιρό σε ένα σχολείο, στο μάθημα της Αστρονομίας, ο καθηγητής Φυσικής μίλησε στους μαθητές για τη θεωρία του Νεύτωνα, έδειξε στους μαθητές το διπλανό σχήμα 1, που δείχνει την τροχιά του πλανήτη Ερμή και τους είπε ότι είναι ελλειπτική, με εκκεντρότητα 0,21. Στη συνέχεια άκουσε ερωτήσεις από τα παιδιά:
α) Τι σημαίνει έλλειψη;
β) Τι εννοεί εκκεντρότητα 0,21;
γ) Τι σημαίνει ελλειπτική τροχιά; Γύρω από ποιο σημείο γυρίζει δηλαδή ο Ερμής;
δ) Όταν περνάει από το περιήλιο ή από το αφήλιο έχει μεγαλύτερη ταχύτητα;
ε) Καθώς κινείται από το αφήλιο προς το περιήλιο, το πεδίο βαρύτητας παράγει θετικό ή αρνητικό έργο στον Ερμή;
στ) Μπορούμε να σχεδιάσουμε την ταχύτητα του κέντρου του πλανήτη κατά την περιφορά του γύρω από τον Ήλιο;
ζ) Ένας μαθητής απορημένος ρώτησε: «Μα όλα τα εξήγησε αυτός ο Νεύτωνας;». Και τότε ο καθηγητής τους είπε κάτι που εξήγησε ο Αϊνστάιν.
«O Ερμής κινείται σε ελλειπτική τροχιά, αλλά η έλλειψη αντί να είναι σταθερή, περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, όπως φαίνεται στη διπλανή εικόνα. Γιατί;»
![]()

Καλημέρα Άρη. Σε ευχαριστώ πολύ για το σχολιασμό σου και τις πολύ ωραίες προσθήκες. Τις ενσωμάτωσα αμέσως, αφού εμπλουτίζουν το θέμα.
Η βαρύτητα ελκύει πολύ τους μαθητές μου και συνέχεια με ρωτάνε διάφορα.
Η ανάρτηση βασίζεται σε true events, που θα λέγαμε αν ήταν ταινία. Φέτος έχω αποφασίσει ότι θα απαντήσω σε όλα αν είναι δυνατόν, παρά το κόψιμο της μιας ώρας. Είναι και κάποιοι που ρωτάνε βέβαια αν είναι στην ύλη της Γ΄η βαρύτητα…
Όταν τους εξηγώ ότι η Φυσική είναι ΜΙΑ και η προσέγγιση που κάνουμε στη βαρύτητα έχει μεθόδους παρόμοιες με εκείνες που χρησιμοποιούμε στη Γ΄ ηρεμούν και προσέχουν…
Καλημέρα Πρόδρομε. Σε ευχαριστώ πολύ.
Ο Έλληνας μαθητής στερείται ουσιαστικής παιδείας, που αφορά το διάστημα, μια εποχή που ο πολιτισμός μας στηρίζεται στους δορυφόρους…Σε αυτό κάτι μπορούμε να κάνουμε ως Φυσικοί αν εκμεταλλευτούμε κατά το δυνατόν το συγκεκριμένο κεφάλαιο.
Όμως στερούνται πολύ περισσότερο παιδείας στα θέματα της ραδιενέργειας, σχάσης κ.λ.π. Εκεί δε μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα.
Ο Μερκούρης έβαλε χθες το αφιέρωμα για το πυρηνικό ατύχημα στο Three Miles Island. Πόσοι μαθητές, αν το διαβάσουν, θα καταλάβουν τι πραγματικά έγινε;
Καλημέρα Χριστόφορε. Σε ευχαριστώ. Η απουσία του μαθήματος Αστρονομίας νομίζω ότι – για την εποχή μας – είναι απαράδεκτη. Και να σκεφτούμε ότι είμαστε η χώρα που γέννησε τόσους αρχαίους Αστρονόμους. Είμαστε η χώρα που τους προγόνους τους τιμούμε με παχιά λόγια επισήμων, πριγκίπων, εν μέσω εξωτικών γευμάτων και πυροτεχνημάτων…
Απαξιώσαμε τη Γεωμετρία, την Αστρονομία αλλά και τις Τέχνες…
Γιάννη καλημέρα,
μήπως δεν πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να μετακινούμε το Ε;
Η έλλειψη μόνη δεν καθορίζει την ακτίνα καμπυλότητας σε κάθε σημείο της;
Καλημέρα Δημήτρη.

Φυσικά η έλλειψη καθορίζει την ακτίνα καμπυλότητας σε κάθε σημείο.
Μπορώ εύκολα να το κάνω αυτό.
Όμως θα στερούσα τη χαρά της χάραξης από όσους ανοίγουν το αρχείο.
Αυτοί θα διαπιστώσουν ότι ο κόκκινος κύκλος εφάπτεται μόνο σε ένα σημείο με την έλλειψη. Έτσι παίζοντας με το Ε θα πετύχουν τον σωστό κύκλο.
Αυτός θα εφάπτεται και σε δεύτερο σημείο.
Μετά από το παιγνίδι:
ανακαλύπτουν την σωστή θέση του κέντρου.
Καλημέρα Γιάννη. Το κέντρο του κύκλου βρίσκεται πάντα πάνω στον μεγάλο άξονα;
Γεια σου Ανδρέα.
Αν το Ε πάει στον μεγάλο ημιάξονα τότε ο κύκλος εφάπτεται πάλι σε δύο σημεία αλλά περιβάλλει την έλλειψη.
Σε οιοδήποτε άλλο σημείο την τέμνει.
Έχεις δίκιο.

Είναι αυτή:
Ευτυχώς υπάρχουν οι διάφοροι Ριζόπουλοι (και μάλλον είναι αρκετοί), Αντρέα, που προσπαθούν με προσωπικό κόστος να υποκαταστήσουν τις βλακώδεις ελλείψεις του επίσημου προγράμματος.
Αυτή είναι δυστυχώς γενικά η κατάσταση στην Ελλάδα, άνθρωποι άξιοι και με όρεξη υπάρχουν, οργάνωση δεν υπάρχει.
Τι μας δείχνει η παραπάνω εικόνα; Δεν έχω καταλάβει… Γεωμετρικό τόπο εύρεσης κέντρου καμπυλότητας;
Από τη δική σου προσομοίωση

Το κέντρο είναι πάνω στο μεγάλο ημιάξονα και εφάπτεται εσωτερικά σε 2 σημεία.
Καλησπέρα Ανδρέα.
Αφιερώνοντας έστω 15 min μιας διδακτικής ώρας για ν’ακούσουν για τον εγγύτερο του Ήλιου πλανήτη και να δουν την “καλλιτεχνική” τροχιά του ,σίγουρα μπολιάζεις στο μυαλό τους το ενδιαφερον για ταξίδια σκέψης …
Εύχομαι να βρίσκει ανταπόκριση ο κόπος σου ,για να ευχαριστηθείς την ακριβότερη αμοιβή…
Είναι ένας κύκλος που εφάπτεται εσωτερικά στην έλλειψη.
Σε δύο σημεία της.
Σε ευχαριστώ Άρη. Θα πρόσθετα ότι το Δημόσιο Σχολείο με αυτή έστω τη μορφή που έχει τώρα, μας δίνει αυτή τη δυνατότητα. Ένα άλλο σχολείο – της εξωτερικής αξιολόγησης – αν δεν υπήρχε σαφές οικονομικό ή βαθμολογικό όφελος θα επέτρεπε στους Αλεβίζους να κάνουν κάτι έξω από το μπούσουλα; Μια εκδρομή στο Πλανητάριο με μαθητές, που δε θα γνωρίζουν πως κινούνται οι πλανήτες, θα προβαλλόταν στο portfolio του οργανωτή και θα είχε περισσότερο image, από τη βαρετή διδασκαλία σε μια τάξη, αφού η δεύτερη απαιτεί την προσοχή και την εργασία των μαθητών…
Σε ευχαριστώ πολύ Παντελή.
Μακάρι να ανταποκριθούν οι μαθητές και να ψάξουν και από μόνοι τους ακόμα πιο πέρα αυτά τα θέματα.
Τα ερεθίσματα που έχουν οι σύγχρονοι μαθητές, ούτε που μπορούμε να τα φανταστούμε, αφού προερχόμαστε από τη γενιά με το χαρτί και το μολύβι. Έχουν στο χέρι τους – με το Internet – την άμεση δυνατότητα να ερευνούν ό,τι θέλουν. Εμείς πρέπει μόνο να τους δείχνουμε που να κοιτάνε για να μην χάνονται…