by Καλησπέρα και καλό υπόλοιπο Κυριακής σε όλους.
Επειδή είχα πολλά χρόνια να ασχοληθώ με το πεδίο Coulomb της Β λυκείου γενικής, θα ήθελα μια επιβεβαίωση στην ερμηνεία της ηλέκτρισης (ή μήπως φόρτισης;) με επαγωγή ενός ηλεκτροσκοπίου, όπως περιγράφεται στην εικόνα 5 της σελίδας 7 του βιβλίου.
Αντιγράφω από το βιβλίο (τα έντονα δικά μου):
β. Στη συνέχεια ακουμπάμε με το δάκτυλό μας το σφαιρίδιο του ηλεκτροσκοπίου. Ο δείκτης επανέρχεται στην αρχική του θέση. Αυτό συμβαίνει γιατί τα ηλεκτρόνια μέσω του σώματός μας μεταφέρονται στη γη. Το σφαιρίδιο παραμένει φορτισμένο θετικά (Εικ. 5β).
γ. Μετά απομακρύνουμε το δάκτυλό μας από το σφαιρίδιο. Παρατηρούμε ότι το σύστημα παραμένει αμετάβλητο (Εικ. 5γ).
δ. Τέλος, απομακρύνουμε και τη ράβδο από το σφαιρίδιο. Ο δείκτης αποκλίνει από την αρχική κατακόρυφη θέση του. Αυτό συμβαίνει γιατί ηλεκτρόνια της ράβδου και του δείκτη μεταφέρονται στο σφαιρίδιο, οπότε η ράβδος και ο δείκτης φορτίζονται θετικά. Το σφαιρίδιο παραμένει θετικά φορτισμένο, γιατί τα ηλεκτρόνια που μεταφέρθηκαν σ’ αυτό εξουδετέρωσαν μέρος του θετικού του φορτίου.
Το ερώτημά μου είναι στο σχήμα (γ).
Αν τα φύλλα (έτσι τα λέμε στο γυμνάσιο…) δεν ανοίγουν, σημαίνει ότι είναι αφόρτιστα. Αυτό συμβαίνει, παρότι το σφαιρίδιο του ηλεκτροσκοπίου είναι θετικό; Δηλαδή, δε μετακινούνται άλλα ελεύθερα ηλεκτρόνια από τα φύλλα προς στο σφαιρίδιο, διότι τα ηλεκτρόνια αυτά έλκονται μεν από το θετικό σφαιρίδιο, αλλά απωθούνται ταυτόχρονα από την αρνητική ράβδο; (σαν να λέμε: όποιος έφυγε μέσω του χεριού, έφυγε… οι άλλοι στη θέση τους)
Αν είναι έτσι, ομολογώ πως δεν το είχα συνειδητοποιήσει τόσα χρόνια, ότι, μετά το άγγιγμα με το χέρι και παρουσία του αρνητικού σώματος, το κεφάλι του ηλεκτροσκοπίου θα είναι θετικό, αλλά τα πόδια ουδέτερα…
Και μια ερώτηση ως προς την ονομασία του φαινομένου:
Στο βιβλίο του γυμνασίου, το ηλεκτροσκόπιο του σχήματος (α) το αναφέρει ως ηλεκτρισμένο, αλλά όχι φορτισμένο. Άρα, το σχήμα (α) δείχνει ηλέκτριση από επαγωγή (δύο πόλοι, φορτίο μηδέν) και τα υπόλοιπα σχήματα δείχνουν φόρτιση με επαγωγή (τελική απόκτηση φορτίου ετερόσημου του αρχικού σώματος); Διότι, μου φαίνεται ότι χρησιμοποιούμε τους δύο όρους χωρίς διάκριση…
Καλησπέρα Ελευθερία ,
καλησπέρα στην ηλεκτρισμένη παρέα αλλά όχι φορτισμένη.
Όπως το λέει ο Βαγγέλης το νοιώθω κι εγώ και ένα βιβλίο που έχω ανοιχτό μπροστά μου γράφει “ηλέκτριση η φόρτιση σώματος ονομάζεται κάθε διαδικασία με την οποία προκαλείται εμφάνιση ηλεκτρικού φορτίου σε κάποια περιοχή του σώματος.”
και με προβληματίζει
Τελικά λέω…
Ηλέκτριση και φόρτιση είναι διαδικασία που τα σώματα αποκτούν ιδιότητα
Ηλεκτρισμένο(στο σχήμα α έχομε ηλεκτρισμένο ηλεκ/πιο)
Φορτισμένο(στο σχήμα δ έχομε φορτισμένο ηλεκ/πιο)
Δηλαδή το
φορτισμένο σώμα έχει πλεόνασμα η έλλειμα e (θα μπορούσα να το πω και ολικά
ηλεκτρισμένο).
Αν στο σώμα έχει για κάποιο λόγο μετατοπισθεί αριθμός e από μια περιοχή του σε άλλη μπορώ να πω ότι το σώμα είναι ηλεκτρισμένο αλλά όχι φορτισμένο.
Ένα καλό σχετικό του βιβλίου παράδειγμα
Ο κοίλος αγωγός αφόρτιστος .Εισάγω φορτισμένη μεταλλική σφαιρα από το άνοιγμα(την κρατώ από μονωτικό στέλεχος) .Ο κοίλος αγωγός ηλεκτρίζεται (επαγωγικά) με την εσωτερική επιφάνεια αρνητικά φορτισμένη και την εξωτερική θετικά φορτισμένη.
Ακουμπώ τη σφαίρα στο εσωτερικό τοίχωμα οπότε παρατηρούμε ότι το φορτίο στην εξωτερική επιφάνεια μένει αναλλοίωτο και μετά την απομάκρυνση της σφαίρας.
Τώρα ο κοίλος αγωγός είναι πλέον φορτισμένος
Νομίζω είμαι σε συμφωνία με το Μήτσο που είδα τώρα ολίγο βιαστικά
Καλησπέρα Μήτσο
Μήτσο, εξαιρετική δουλειά, σε ευχαριστώ πολύ!
Υιοθετώ την απάντηση στη 12, δε νομίζω να μπορούσε να διατυπωθεί καλύτερα η διαφορά.
Το επίμαχο σημείο της ερώτησής μου:
“Τα φύλλα, όμως, του ηλεκτροσκοπίου παραμένουν κλειστά, διότι το πεδίο, που δημιούργησε η αρνητική σφαίρα, απωθεί τα ηλεκτρόνια του δίσκου και ίσως λίγα ηλεκτρόνια του στελέχους, αλλά όχι και τα ηλεκτρόνια των φύλλων του ηλεκτροσκοπίου, που προστατεύονται από την μεταλλική θωράκιση του περιβλήματος του ηλεκτροσκοπίου.”
(νόμιζα ότι το περίβλημα απλά προστατεύει από απώλεια φορτίων προς την ατμόσφαιρα…)
Αυτό όμως, που μου έκανε εντύπωση, με μια γρήγορη ματιά που έριξα, ήταν η απάντηση στην 6:
“… τα δύο είδη φορτίου παρουσιάζουν ιδιότητες όμοιες με τις τιμές των μεταβλητών της άλγεβρας, δηλαδή η πρόσθεση ομόσημων τιμών δίνει άθροισμα μεγαλύτερης απόλυτης τιμής, ενώ η προσθήκη ετερόσημων τιμών δίνει άθροισμα μικρότερης απόλυτης τιμής.”
Θα έπαιρνα όρκο ότι η ονομασία θετικό-αρνητικό δεν εκφράζει κανένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του φορτίου!
Βρε τι μαθαίνει ο άνθρωπος σε μια μέρα!
Και μία προβοκατόρικη ερώτηση. Τι θα συνέβαινε αν στην εικόνα 1 πλησιάζαμε θετικά φορτισμένη ράβδο στο ηλεκτροσκόπιο και όχι αρνητικά όπως στο σχήμα;
Καλησπέρα Παντελή και σ’ ευχαριστώ για την απάντηση και το παράδειγμα.
Ερώτηση:
Στο σχήμα, που δίνεις, βλέπω 4+ στη σφαίρα και αντίστοιχα 4- στην εσωτερική πλευρά του αγωγού (και 4+ στην εξωτερική του).
Τα ισάριθμα + και – στον αγωγό τα καταλαβαίνω.
Στην εσωτερική επιφάνεια του αγωγού, όμως, επάγεται φορτίο αντίθετο από εκείνο της σφαίρας ή τυχαία σχεδιάστηκαν 4-;
Στα δύο τελευταία σχήματα βλέπω τη σφαίρα αφόρτιστη ή μήπως δεν έχει σημειωθεί το φορτίο της;
Πού πήγαν τα 4- του αγωγού; Τα πήρε όλα η σφαίρα;
Δε γίνεται νομίζω…
Καλό βράδυ και θα το ξαναδώ αύριο με καθαρό μυαλό.
Καλημέρα Ελευθερία.
Ο,τι βλέπεις δεν είναι τυχαίο.
Τα 4+ τηs σφαίραs επάγουν 4- εσωτερικά που λείπουν εξωτερικά άρα 4+ εξωτερικά.
Όταν η σφαίρα ακουμπήσει εσωτερικά έχουμε
…(4+)+(4-)=0 Για το σύστημα αγωγός – σφαίρα σε όλη τη διαδικασία ισχύει η αρχή διατήρησης του φορτίου. Είχαμε 4+ αρχικά και έχουμε 4+ τελικά.
(Όσον αφορά τα εξ επαγωγής εμφανιζόμενα φορτία με το νόμο Gauss αποδεικνύεται ότι είναι αντίθετα)
καλημέρα σε όλους
διαβάζω με τη σειρά τις τοποθετήσεις, ίσως προλάβω τον Παντελή, αλλά αυτός μεγάλος άνθρωπος είναι ξυπνάει από του Θεού τη νύχτα…
μα, βέβαια τα πήρε και τα 4 “-” η σφαίρα, Ελευθερία και έγινε ουδέτερη
γι αυτό είχε βγει στη “γύρα” με 4 “+”,
αναζητούσε 4 “-”
(είναι να χάνεις 4 “-” στον καιρό μας με τέτοια ακρίβεια των πάντων;)
καλημέρα Παντελή
πάλι ξύπνησες νωρίς
βέβαια και συμφωνώ
Καλημέρα Ελευθερία και Βαγγέλη
Μη παρεξηγηθώ …Η φωτό από το Πανεπιστημιακό (Η. Yough) της κόρης στο ΕΜΠ
Βαγγέλη αργά κοιμούμαι νωρίς ξυπνώ… μα είναι κατάσταση αυτή;
Καλημέρα σε όλη την παρέα.
Περιμένοντας έξω από το σχολείο να δούμε τι θα γίνει με την κατάληψη, απαντώ από το κινητό στον Παντελή και στον Βαγγέλη:
Νόμιζα ότι στην ηλέκτριση με επαφή, το αφόρτιστο σώμα φορτίζεται ομόσημα με το φορτισμένο (δηλαδή το αρχικό φορτίο του φορτισμένου σώματος μοιράζεται και στα δυο), δεν του «παίρνει» όλο το φορτίο και το αφήνει αφόρτιστο…
Βέβαια 4+0=0+4, η διατήρηση φορτίου ικανοποιείται, αλλά…
Τόσο λάθος κάνω;
Καλημέρα Πάνο.
Πέρα από την προφανή απάντηση, δεν μπορώ να σκεφτώ πού θέλεις να το πας.
Οπότε, ας περιμένω να τοποθετηθούν και άλλοι συνάδελφοι!
καλημέρα Μήτσο
ευχαριστώ
τα ίδια, περίπου, γράφω σε έτοιμο βιβλίο μου Φυσικής Γ Γυμνασίου που έμεινε στα εξώφυλλα…
δυστυχώς
Αν και με δυσκολία, γιατί είναι αρκετά θολό, διάβασα το κείμενο, που μας έδωσες, Παντελή!
Κατάλαβα το λάθος. Σ’ ευχαριστώ!
Για το ερώτημα του Πάνου.
Πλησιάζουμε θετικά φορτισμένη Με το που αγγίζουμε το δάκτυλο έρχονται e από τη Γη εξουδετερώνουν τα + των φύλλων …η συνέχεια στην εικόνα.
κάποτε θα πρέπει να σοβαρευτούν τα κόμματα και οι παρατάξεις που σιγοντάρουν τις καταλήψεις
ως προς το σχήμα του Παντελή θα τροποποιήσω τη θέση μου, πλησιάζοντας και δικαιώνοντας σε μεγάλο βαθμό τη δική σου, νομίζω, μόλις επανέλθω από εξωτερικές δουλειές
θα τοποθετηθώ και ως προς το +,-, των φορτίων, που γράφει ο Μήτσος, εκτιμώ ότι πρόκειται για πειραματική κwloφαρδία…
Προσοχή
Παρ’όλο που πήγα να διαγράψω την εικόνα για διόρθωση αυτή αρνήθηκε να φύγει. Στη τελευταία φάση τα φύλλα είναι φορτισμένα με – – και αποκλίνουν ενώ στο σφαιρίδιο μειώθηκε το – φορτίο.
Συγνώμη