Μην κοιτάτε ψηλά…

Ο λόγος για την ταινία “Don’t look up” σε σενάριο και σκηνοθεσία του Adam McKay, γνωστού από τα “The Big Short” (2015) και “Vice” (2018).

Δύο αστρονόμοι από ένα μικρό πανεπιστήμιο του Michigan ανακαλύπτουν ένα κομήτη διαμέτρου 10 χιλιομέτρων, ο οποίος -σύμφωνα με τους ακριβείς υπολογισμούς τους- θα προσκρούσει στη Γη σε 6 μήνες και θα σημάνει το τέλος της ανθρωπότητας. Η υποψήφια διδάκτωρ Kate Debiasky (Jennifer Lawrence) και ο καθηγητής της Dr. Randal Mindy (Leonardo DiCaprio) επικοινωνούν με τον διευθυντή Dr. Oglethorpe του Υπουργείου Πλανητικής Άμυνας, o οποίος τους κανονίζει ακρόαση με την πρόεδρο των ΗΠΑ (Meryl Streep). Εκείνη παρά τις διαβεβαιώσεις των ειδικών, ότι η απειλή είναι πραγματική, και εν όψει των επικείμενων εκλογών, θεωρεί την είδηση υπερβολική και αποφασίζει να μην μαθευτεί στο ευρύ κοινό, αφού αυτό μπορεί να βλάψει την εκστρατεία της.

Οι αστρονόμοι θεωρούν ότι ο κόσμος πρέπει να μάθει την αλήθεια και εμφανίζονται, καθ’ υπόδειξη του Dr. Oglethorpe, σε πρωινή lifestyle τηλεοπτική εκπομπή (χωρίς φυσικά να έχουν ιδέα για το ύφος της εκπομπής).

Στο μεταξύ η πλανητάρχης βλέποντας τη δημοτικότητά της να πέφτει, εξαιτίας της εμπλοκής υποψηφίου της σε ροζ σκάνδαλο, αποφασίζει να ανακοινώσει την έλευση του κομήτη και μαζί μια αποστολή αναχαίτισής του σε ένα κρεσέντο πατριωτισμού. ‘Όμως την τελευταία στιγμή και ενώ έχει ξεκινήσει η αποστολή, ο κύριος χρηματοδότης της κυβέρνησης, ο CEO μιας εταιρείας τεχνολογίας, μυρίζεται κέρδος τρισεκατομμυρίων από την ενδεχόμενη εκμετάλλευση των υλικών του κομήτη, αναγκάζει την πρόεδρο να ματαιώσει την αποστολή και αναλαμβάνει ο ίδιος να «σώσει» τον κόσμο…

Η επικείμενη έλευση του κομήτη Debiasky αντιμετωπίζεται από την τηλεόραση στο πλαίσιο ταμπλόιντ ενημέρωσης. Οι πολίτες (διχασμένοι στους “Look up” και τους ‘’Don’t Look up’’) αρχίζουν να αμφιβάλλουν ακόμα και για την ύπαρξη του κομήτη, ενώ θεωρίες συνομωσίας κάνουν την εμφάνισή τους. Το θέμα αποκτά μοιραία την τιμητική του στα social media, ο επαρχιώτης Dr. Mindy φλερτάρει με τα ΜΜΕ, από τα οποία προβάλλεται ως pop star, την ίδια στιγμή που η Kate Debiasky παίρνει τις αποστάσεις της, φωνάζοντας «Όλοι θα πεθάνουμε». Η απειλή της καταστροφής της ανθρωπότητας γίνεται όπλο στα χέρια πολιτικών, επιχειρηματιών, θρησκόληπτων, ακροδεξιών για την προώθηση της ατζέντας τους.

Η ταινία αποτελεί μια αιχμηρή κριτική στον τρόπο που οι πολιτικοί, τα ΜΜΕ, οι επιχειρηματίες και οι ίδιοι οι επιστήμονες διαχειρίζονται μια κρίση, αλλά και στο αν οι πολίτες είναι σε θέση πλέον να αποδεχτούν δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον, παρά το ότι είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες. Ο McKay σατιρίζει καυστικά το πώς η κουλτούρα των επωνύμων έχει διεισδύσει και διαβρώσει κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας, το πώς όλα αποτιμώνται με οικονομικούς όρους και με likes στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η έννοια της επιστημονικής αλήθειας έχει περιθωριοποιηθεί.

Ο κομήτης παραπέμπει ευθέως στην απειλή από την πανδημία του Covid-19 ή την κλιματική αλλαγή και τον τρόπο διαχείρισής τους. Υπό αυτή την έννοια η ταινία είναι μια ταινία καταστροφής, αλλά όχι σαν τις συνηθισμένες του αμερικάνικου box office -ο υπότιτλος άλλωστε της ταινίας είναι: «Βασισμένη σε αληθώς πιθανά γεγονότα».

Στο τέλος της ταινίας έμεινα με ένα ερωτηματικό: έτσι όπως πορευόμαστε, μας αξίζει να σωθούμε και αν ναι, ποιους θα επιλέγαμε για να μας σώσουν;

Η συνέχεια και το (κρυφό) τέλος επί της οθόνης…