by 
Τα σημερινά θέματα Χημείας θα αναρτηθούν εδώ αμέσως μετά την ανακοίνωσή τους.
Οι απαντήσεις από τον Βασίλη Δουκατζή, με κλικ ΕΔΩ.
Τα θέματα σε Word. Μια προσφορά του Χρήστου Τσουκάτου, τον οποίο ευχαριστούμε.
Επειδή το να μοιράζεσαι πράγματα, είναι καλό για όλους…
Πάντως, στο Β2, εγώ δεν βρήκα ακόμα κανένα γραπτό που να απορρίπτει το (iii) λόγω t2<t1. Όλες οι σωστές απαντήσεις είναι παρόμοιες με αυτή που δίνει η ΚΕΕ. Αυτό που είναι αρκετά οδυνηρό είναι οι 6 μονάδες που χάνουν πολλοί μαθητές επειδή κάνουν εξουδετέρωση της αιθανόλης και οι 8 μονάδες που χάνουν όσοι ξεκινούν από λάθος αλκένιο το δεντράκι, παρόλο που ξέρουν τις αντιδράσεις που ακολουθούν.
Χαίρομαι πάντως που όλοι καταλαβαίνουν πλέον ότι το συγκεκριμένο διάγραμμα είναι λανθασμένο. Πλέον δεν βλέπω καμία διαφορετική άποψη. Τουλάχιστον να μαθαίνουν από τα λάθη… Σημαντικό είναι και αυτό.
Το διάγραμμα στο Β4 δεν είναι λανθασμένο. Η αντίδραση μπορεί να τελειώσει πιο νωρίς με αυξημένη συγκέντρωση, αν είναι σε περίσσεια το MgCO3. (Η εκφώνηση δεν αναφέρει ότι θα υπάρχει περίσσεια MgCO3 όταν αυξάνουμε τη συγκέντρωση του ΗCl). Φυσικά μια τέτοια διαδικασία δεν θα είχε και πολύ νόημα για μια κινητική μελέτη, αλλά λάθος δεν υπάρχει. Γι’ αυτό και η μοναδική σωστή απάντηση είναι η iii.
Πάντως κ. Τσιλογιάννη εγώ αναφέρομαι στο Β2. Πιθανολογώ βέβαια ότι μάλλον μπερδευτήκατε και αναφέρεστε στο Β2 και όχι στο Β4 που γράφετε εκ παραδρομής. Αυτή η σκέψη ότι μπορεί να βρίσκεται στο δεύτερο πείραμα σε περίσσεια το MgCO3 που βασίζεται; Αλήθεια δεν άκουσα από κανέναν μέχρι σήμερα μια τέτοια απίθανη εκδοχή! Από ποιο σημείο αλήθεια της εκφώνησης μπορεί κάποιος να σκεφτεί κάτι τέτοιο;
Το λάθος στο διάγραμμα είναι προφανές. Από την άλλη βέβαια δεν είναι και υποχρεωτικό να τους πείσω όλους. Αφού στο μυαλό κάποιων όταν αυξάνεται η ταχύτητα τότε είναι και νόμος ότι ελαττώνεται και ο χρόνος στον οποίο ολοκληρώνεται η αντίδραση χωρίς να εξετάζουν ποια ήταν η μεταβολή που υλοποιήθηκε.
Κ. Χρονάκη καλησπέρα. Το θέμα λέει ποια περίπτωση μπορεί να εξηγήσει το διάγραμμα που δίνεται. Όταν λέμε ότι το διάγραμμα είναι λάθος σημαίνει ότι δεν μπορεί να το δούμε με τα δεδομένα που έχουμε. Ωστόσο στη iii δεν δηλώνεται σαφώς ότι το MgCO3 εξακολουθεί να είναι σε περίσσεια. Αν δεν είναι, το διάγραμμα εξηγεί σωστά πώς μπορούμε να πάρουμε περισσότερο CO2 σε μικρότερο χρόνο, καθώς στη 2η περίπτωση η αντίδραση ολοκληρώνεται λόγω έλλειψης MgCO3. Η εξήγηση που δίνετε είναι απολύτως σωστή όταν όμως παραμένει σε περίσσεια το MgCO3. Γιατί να πάρουμε ως δεδομένο κάτι που δεν δίνεται; Αυξάνουμε τη συγκέντρωση του HCl, αυξάνονται τα mol αλλά τα mol του MgCO3 παραμένουν ίδια όπως στο αρχικό ερώτημα αλλά τώρα είναι σε έλλειμμα. Μπορούμε να πούμε ότι το ερώτημα χωλαίνει σε πολλά αλλά ότι είναι λάθος νομίζω ότι δεν μπορούμε να το πούμε καθώς το παραπάνω σενάριο εξηγεί μια χαρά το διάγραμμα.
Κ. Τσιλογιάννη, καλησπέρα. Μου εξάπτετε τη φαντασία με το σχόλιό σας. Προσπάθησα να το αποτυπώσω σε διάγραμμα.Αντιμετώπισα το στερεό όπως συνηθίζουμε να το αντιμετωπίζουμε σε λυκειακό επίπεδο (και όχι μόνο) με την επιφανειακή του δράση.
Δύο παρατηρήσεις. Η ευθύνη του καθηγητή -λυτη στην επιτροπή είναι τεράστια. Οφείλει να προσπαθεί να έλθει στη θέση του μαθητή και να δει απο τη σκοπιά του τον τρόπο που θα προσεγγίσει το θέμα.Αρα σωστή διατύπωση. Προαπαιτουμενο η εμπειρία του του λύτη. Και δεύτερο σημείο. Καλύτερη κλιμάκωση των μοριων πχ στο Δ3 δίνονται 5 μόρια για ένα πινακάκι και μια σχέση 2+χ=3 και 2 μόρια γιαυτό που απαιτούσε συνδυαστικη σκέψη για την σωστη απαντηση
Κ. Παπαστεργίου καλησπέρα. Νομίζω ότι το κύριο είναι πως οι χρόνοι που δίνονται στο διάγραμμα καλύπτονται πλήρως από τα δεδομένα του θέματος (iii). Κάτι που δείχνει ότι το ερώτημα δεν είναι προβληματικό, και είναι σωστή η απόρριψη οποιασδήποτε άλλης λύσης. Άλλο πράγμα να βαθμολογείς με την πιθανότερα καλύτερη λύση και άλλο με την επιστημονικά ορθή λύση. Όσον αφορά στην απότομη κλίση μπορεί να έχετε δίκιο αφού το ελέγξατε. Ωστόσο δεν αλλάζει την ποιότητα της απάντησης και φυσικά της βαθμολόγησης των μαθητών.
κ. Χαρίτο έχετε δίκιο, τα δεντράκια είναι, τις περισσότερες φορές, προβληματικά, για την μοριοδότηση εννοώ. Έχουν καταντήσει κλειστού τύπου απαντήσεις. Κάποια χρόνια νωρίτερα, πάνως, δίναμε 0 μόρια αν ήταν λάθος η αρχική ένωση. Φέτος είναι κάπως καλύτερα τα πράγματα.
Επιπλεόν για την αιθανόλη και εγώ θεωρώ ότι τα -6 μόρια είναι σφαγή. Σκεφτείτε επίσης 2 παιδιά που κάνουν το εξής:
1ο παιδί: εξουδετερώνει και την αιθανόλη και την φαινόλη και βρίσκει V=0,05L. Στην συνέχεια για το β ερώτημα κάνει διαστάσεις και των δύο αλάτων καθώς και ιοντισμό και των δύο ιόντων (αιθανολικό και φαινολικό ανιόν) το 1ο ισχυρό και το 2ο ασθενές. Λόγω των προσεγγίσεων θεωρεί ότι το pH καθορίζεται από το αιθοξυ ιόν (λάθος αυτό γιατί οι c είναι πολύ μικρές 0,005Μ) και βρίσκει ένα pH με τον log5 μέσα. Πόσα μόρια παίρνει στο β ερώτημα;
2ο παιδί: εξουδετερώνει και την αιθανόλη και την φαινόλη και βρίσκει V=0,05L. Στην συνέχεια για το β ερώτημα αγνοεί ή ξεχνάει το αιθανολικό νάτριο οπότε κάνει διάσταση του φαινολικού νατρίου και συνεχίζει κανονικά με λανθασμένη όμως c. Οπότε βρίσκει και αυτός ένα άλλο pH με log5 μέσα. Πόσα μόρια παίρνει στο β ερώτημα;
Ποιο παιδί (για το β ερώτημα) είναι πιο κοντά στην σωστή λύση; Το 2ο προφανώς. Ποιο παιδί, όμως, είναι πιο σωστό; Το 1ο προφανώς. Σύμφωνα όμως με την συνηθισμένη μας λογική το 1ο θα χάσει περισσότερα μόρια. Δεν είναι άδικο;
Κύριε Τσιλογιάννη, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί επιμένετε σε κάτι που είναι ξεκάθαρο. Η δικιά σας εκδοχή θα αντιστοιχούσε στο διάγραμμα που σας παρέθεσα. Άλλωστε, όταν λέμε ότι το ανθρακτικό μαγνησίο είναι σε περίσσεια, είναι σε περίσσεια. Δεν παίζουμε!
Των θεματοδοτών το διάγραμμα δεν αντιστοιχεί σε καμία από τις τρεις περιπτώσεις.
Η περίπτωση iii στην οποία αναφέρονται οι θεματοδότες αντιστοιχεί στο διάγραμμα που παρέθεσε σε ανάρτησή του ο κ. Χρονάκης.
Kώστα ούτε εγώ ούτε οι συνάδελφοι που έχω ρωτήσει για το Β2, εχουμε βρει γραπτό που να απορρίπτει το (iii) λόγω t2<t1 μέχρι τώρα.
Κ. Παπαστεργίου καλημέρα. Επιμένω στην εκδοχή γιατί εξηγεί τους χρόνους που δίνονται. Η εκφώνηση του θέματος δίνει ότι στην 1η καμπύλη υπάρχει περίσσεια ανθρακικού. Αυτό ισχύει όταν κάνουμε πείραμα με μεγαλύτερη συγκέντρωση HCl; Δεν λέει κάτι. Οπότε γιατί να το θεωρήσουμε δεδομένο; Να θυμίσω ανάλογες ασκήσεις χημικής ισορροπίας με υπολογισμό απόδοσης όπου με προσθήκη αντιδρώντος μπορεί να έχουμε μείωση απόδοσης γιατί αλλάζει το σώμα ως προς το οποίο γίνεται ο υπολογισμός της. Το μόνο λάθος που έχει το διάγραμμα του θέματος, το οποίο επαναλαμβάνετε κι εσείς, είναι οι γραμμές μετά τους χρόνους t1 και t2, που θεωρούμε ότι ολοκληρώνονται οι αντίστοιχες αντιδρασεις. Η αντίδραση είναι μονόδρομη οπότε δεν υπάρχει CO2 μετά τις παραπάνω χρονικές στιγμές. Θα υπήρχε αν ήταν αμφίδρομη αντίδραση.
Πιστεύω ότι η σκέψη του θεματοδότη δεν ήταν αυτή που γράφω. Απλά θεώρησε τη λάθος εκδοχή, μεγαλύτερη συγκέντρωση μικρότερος χρόνος, όπως ανέφερε ο κος Χρονάκης.
Η αναφορά μου έχει να κάνει με το αν τα δεδομένα του θέματος μπορούν να δώσουν αυτούς τους χρόνους. Και η απάντηση είναι μια – μπορούν.
Καλησπέρα Δημήτρη , πες μου αν έχω καταλάβει σωστά αυτό που εννοείς.
Τα πινακάκια τα έχω κάνει σε mol !!!
Α:MgCO3 , Β: HCl , Γ: CO2
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Α + 2Β =…. +Γ
αρχ: 10 2
α/π: -1 -2 1
Τελ: 9 — 1
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
Α + 2Β =…. +Γ
αρχ: 10 1,5
α/π: -0,75 -1,5 1,5
Τελ: 9,25 — 1,5
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
Α + 2Β =….+Γ
αρχ: 1,5 3
α/π: -1,5 -3 1,5
Τελ: — —- 1,5
ΕΝΝΟΕΙΣ ΟΤΙ:
Στο πινακάκι 2 σε σχέση με το πινακάκι 1 βγαίνει παραπάνω ποσότητα CO2 αλλά σε περισσότερο χρόνο.
Στο πινακάκι 3 όμως σε σχέση με το πινακάκι 1 είναι δυνατόν να βγει η παραπάνω ποσότητα CO2
σε λιγότερο χρόνο μιας και ναι μεν αυξήθηκε το ΗCl αλλά μειώθηκε και το MgC03
Έχω καταλάβει σωστά ? αυτό εννοείς?
ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΣΤΟ ΠΙΝΑΚΑ 2
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
Α + 2Β =….+Γ
αρχ: 10 3
α/π: -1,5 -3 1,5
Τελ: 8,5 — 1,5
Αν εχω καταλάβει σωστα
ίσως ? να ισχύει αυτό που λες διότι στον πίνακα 3 μάλλον αλλάζει και η επιφάνεια επαφής! , και άρα επηρεάζεται η ταχύτητα.
Εγώ όμως διαβάζοντας την εκφώνηση θεωρώ ότι εννοείται ότι είμαι στον πίνακα 2 δηλ.ίδια ποσότητα MgCO3 με ίδια επιφάνεια επαφής, ενώ εσύ λες ότι δεν εννοείται αφού δεν το λέει ξεκάθαρα.