by Από το σχολικό βιβλίο:
Τι εννοεί λέγοντας “συστήματος” ;
Εννοεί συστήματος που δεν δέχεται εξωτερικές δυνάμεις;
Τότε προφανώς διατηρείται η συνολική ορμή.
Για παράδειγμα διατηρείται η ορμή του συστήματος που αποτελούν δύο μπάλες μπιλιάρδου, το τραπέζι, το κτήριο και η γη.
Γνωστά και αυτονόητα.
Εννοεί μήπως ότι σε κάθε κρούση διατηρείται η ορμή του συστήματος διότι οι εξωτερικές δυνάμεις είναι ασήμαντες συγκρινόμενες με τις εσωτερικές;
Ακόμη και αν η λέξη «συστήματος» ήταν στην ερώτηση και όχι στην πρόταση (α), δεν θα μπορούσα να απαντήσω
Ούτε εγώ Αποστόλη.
Δηλαδή θα μπορούσα να απαντήσω αλλά με κείμενο και όχι με πολλαπλή επιλογή.
Γιώργο ήδη βρήκες μία.
Θα δεχτείς ίσως ενστάσεις του τύπου:
-Ναι αλλά αν βάλουμε και τη γη στο σύστημα…..
Η είσοδος της γης και άλλων ουρανίων σωμάτων είναι μία από τις θεραπείες!
Άλλες περιπτώσεις έχουμε;
Κλασικό αντιπαράδειγμα η περίπτωση βλήματος που κινείται σε κατακόρυφο επίπεδο και συγκρούεται υπό γωνία με ένα κιβώτιο. Τι θα επιλέγαμε τότε;
Γεια σου Γιάννη. Η συγκεκριμένη ερώτηση θεωρώ πως θα έπρεπε να είναι διατυπωμένη διαφορετικά.
1ον) Το δεδομένο της κάθε πιθανής σωστής συμπλήρωσης δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο της αρχικής εκφώνησης – πρότασης που και είναι ανεξάρτητο από τα δεδομένα των υπολοίπων πιθανών απαντήσεων. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος ο όρος σύστημα αναφέρεται στην α) πιθανή απάντηση (χωρίς να αναφέρεται από ποια σώματα αποτελείται το σύστημα) άρα στο δ) ερώτημα δεν είναι ξεκάθαρο που αναφέρεται η πρόταση διατηρείται η ορμή του.
2ον) Όσον αφορά την φυσική της ερώτησης, η ερώτηση έχει διατυπωθεί κατά τέτοιο τρόπο που προσπαθεί να εκμαιεύσει ότι κρούση συνεπάγεται μονωμένο σύστημα άρα διατηρείται η ορμή του συστήματος. Αυτή όμως είναι η αντίθετη φορά από την φορά της φυσικής σκέψης που είναι ότι εφόσον το σύστημα είναι μονωμένο είτε έχουμε κρούση είτε έκρηξη ή ορμή του συστήματος διατηρείται (σε κάποιον άξονα ή γενικά).
3ον) Ένας τρόπος ελέγχου το αν ένα Θέμα Α είναι σωστά διατυπωμένο είναι να μπορούμε να αποφανθούμε το αν η μία και μοναδική πρόταση που συμπληρώνει σωστά την εκφώνηση – πρόταση θα ήταν σωστή αν είχε τεθεί μόνη της ως πρόταση σωστού – λάθους. Νομίζω πως είναι λάθος να θεωρούμε ως σωστή την απάντηση που μοιάζει (είναι) λιγότερο λάθος από τις υπόλοιπες.
Προφανώς ως σωστή θεωρείται η πρόταση γ) με βάση το απόσπασμα του σχολικού βιβλίου που αναρτώ στην φωτογραφία που αναφέρει ότι σε κάθε κρούση οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων είναι αμελητέες λόγω του ότι η χρονική διάρκεια της κρούσης είναι αμελητέα άρα σε κάθε κρούση το σύστημα των σωμάτων είναι μονωμένο συνεπώς ορμή του διατηρείται.
Μήπως το φαινόμενο που φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία με βάση τον ορισμό του βιβλίου δεν είναι κρούση ;
Απόστολε σε αυτήν την περίπτωση συγκρούεται το σώμα με την Γη, όχι με το κιβώτιο. Εκεί θα το πάμε;
Αποστόλη αυτό υπονοεί και ο Γιώργος και αυτό θα ανέφερα ως ένα από τα αντιπαραδείγματα. Άλλο ένα:
Αν το μπαλάκι δεν πέσει στα 2/3 η δύναμη της άρθρωσης δεν είναι μηδέν.
Μέχρι αύξηση της ορμής μπορεί να δούμε!
Γεια σε όλους! Γιώργο και Αποστόλη γράψαμε το ίδιο παράδειγμα. Έγραψα αρκετά και με διαλείμματα και έχασα τις τοποθετήσεις σας, συγνώμη για την επανάληψη ορισμένων θέσεων.
Και εδώ Στάθη με την περίπτωση της αρθρωμένης ράβδου έχουμε σύγκρουση με τη γη διότι η άρθρωση ανήκει σε κτήριο που ανήκει στη γη.
Τελικά να μιλήσουμε μόνο για μονωμένα συστήματα;
Γιατί το βιβλίο λέει:
Λέει “μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο” . Δηλαδή δεν είναι αλλά μπορεί να θεωρηθεί.
Η εμπλοκή της γης και άλλων ουρανίων σωμάτων δεν λύνει το πρόβλημα της διατύπωσης. Μια διατύπωση δεν γίνεται να υπονοεί. Πρέπει να μιλάει καθαρά.
Με συνταγές καλύπταμε κάποια:
-Αν ένα σώμα κρέμεται σε σπάγκο ή ελατήριο Αδό. Αν έχουμε ράβδο αρθρωμένη Αδουσού (όπως λέμε Αρετσού).
Όμως μην το πάμε στο “διά ταύτα”.
Γιάννη η κρούση στερεού είναι εκτός ύλης. Άρα άρθρωση δεν υπάρχει.
Είναι άλλο πράγμα τι είναι σωστό, και άλλο πράγμα οι απαντήσεις στις πανελλήνιες.
Εδώ φτάνουμε να ενοχοποιούμε το να γράψει μαθητής D=mω^2 σε ταλαντωτή, αν δεν είναι μόνη της μια μάζα σε ελατήριο.Λες και αν είναι μόνη έχει άλλα προνόμια. Ή αν εγώ φανταστώ ένα σώμα ως άθροισμα δύο διαφορετικών σωμάτων, διαπράττω έγκλημα.
Τέλος πάντων, καταλαβαίνω τι θες να πεις, αλλά θα το άφηνα απέξω από τις εξετάσεις. Φυσικά αυτήν είναι μόνον η γνώμη μου.
Στάθη ακριβώς αυτό είπα λέγοντας “Όμως μην το πάμε στο διά ταύτα”.
Μην το πάμε στο πως θα απαντήσει ο μαθητής.
Ας απαντήσει το παιδί ότι “Η ορμή διατηρείται σε κάθε κρούση” ας πιαστεί σωστή η απάντηση και ας πάμε στο ουσιαστικότερο θέμα. Σωστά γράφονται όσα γράφονται;
Είναι εκτός ύλης η ράβδος αλλά το βιβλίο υπάρχει.
Η κρούση για την οποία ενέπλεξες τη γη δεν παρουσιάζει πρόβλημα στον άξονα x αν το δάπεδο είναι λείο αλλά παρουσιάζει πρόβλημα στον άξονα x αν το επίπεδο είναι τραχύ. Κα στην πρώτη περίπτωση και στη δεύτερη η γη εμπλέκεται αλλά το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακά διαφορετικό.
Το έδαφος πάλι εμπλέκεται όταν δύο σώματα κινούμενα σ’ αυτό συγκρούονται. Η ορμή όμως τότε διατηρείται ένα dt πριν την κρούση και ένα dt μετά.
Να το πω πιο απλά Στάθη.
Αν συμμετείχες σε συγγραφή βιβλίου θα έγραφες το παραπάνω απόσπασμα;
Γιάννη σωστά τα λες. Αλλά η κρούση με τριβή είναι εκτός ύλης. Όποιος βάλει τέτοιο θέμα είναι εκτός ύλης επίσης.