by 
Σήμερα συνεχίζω τη δημοσίευση του 2ου μέρους της 1ης συνεδρίας της συνέντευξης που έδωσε ο νομπελίστας θεωρητικός φυσικός Ρίτσαρντ Φάινμαν στον Charles Weiner, για το αρχείο «Οral History», τμήμα του NIELS BOHR LIBRARY & ARCHIVES του AIP (American Institute of Physics) στις 4 Μαρτίου 1966, στην Πασαντίνα της Καλιφόρνιας.
Την άλλη εβδομάδα θα ξεκινήσω την δημοσίευση της 2ης συνεδρίας που ασχολείται με τα φοιτητικά χρόνια του Φάινμαν στο ΜΙΤ και στο Πρίνστον, τον πρώτο του μεγάλο έρωτα και τον πρώτο του γάμο, την δουλειά του στο Πρόγραμμα Μανχάταν στο Λος Άλαμος, την πρώτη δοκιμή της ατομικής βόμβας στο Αλαμογκόρντο κλπ, κλπ.
Περισσότερα ΕΔΩ.
Καλησπέρα
Ο Murray Gell-Mann, επίσης σπουδαίος φυσικός στο Cal Tech, θεωρούσε ότι οι αφηγήσεις του Feynman ήταν σκηνοθετημένες, επαναλαμβάνονταν με μικρές παραλλαγές μέσα στα χρόνια και αποσκοπούσαν να σκιαγραφήσουν μια αφελή διαισθητική ιδιοφυΐα που πετύχαινε στο τέλος να κοροϊδέψει τους μεθοδικούς άλλους.
Οι ερωτήσεις του ιστοριογράφου που διευθύνει τη συζήτηση, του Weiner, με τις μπρος – πίσω ερωτήσεις κάνει διάφανο τον τρόπο που συγκροτεί ο Feynman τις εκ’ των υστέρων θρυλικές αφηγήσεις του στα αυτοβιογραφικά βιβλία του που συντάχθηκαν με τη βοήθεια του Ralph Leighton.
Π.χ. ο Feynman ισχυρίζεται ότι εξοικειώθηκε με την αρχή ελάχιστης δράσης απ’ τον καθηγητή του στη φυσική. Μετά από την πίεση του Weiner την αποδίδει στα μαθήματα μαθηματικών πάνω στα μέγιστα – ελάχιστα.
Αν Μερκούρη το ερωτηματικό στο ακόλουθο απόσπασμα της δεύτερης συνέντευξης του Feynman καλεί τους αναγνώστες να συμβάλουν σχετικά με τη «γωνία ηρεμίας»
«αν φτιάξεις τον ίδιο σωρό· φτιάχνοντας τέτοιους σωρούς και προβάλλοντάς τους τον έναν πάνω στον άλλο, βλέπεις ότι είναι η ίδια γωνία(σημ.;;;;)»
μια προσέγγιση θα μπορούσε να ήταν η ακόλουθη.
Οι κώνοι που σχηματίζονται από κοκκώδη υλικά, αμμοθίνες, πυραμίδες αλατιού δίπλα στις αλυκές ή αντίστοιχες με στάρι, καλαμπόκι σε γεωργικά σιλό, χαρακτηρίζονται από μια μέγιστη γωνία με το οριζόντιο επίπεδο. Μετά απ’ αυτή την τιμή οι κώνοι καταρρέουν.
Αυτή η γωνία ορίζεται απ’ τη σχέση
εφφ = μ,
φ: η μέγιστη γωνία κλίσης σε κεκλιμένο επίπεδο ώστε το στερεό που επιβαίνει να μην ολισθαίνει
μ: η μέγιστη στατική τριβή
Η γωνία ηρεμίας μπορεί να χρησιμεύσει και στους ορειβάτες ως παράγοντας για την εκτίμηση του κινδύνου δημιουργίας χιονοστιβάδας σε χιονισμένες ορεινές διαδρομές.
Μια σχετική επίδειξη
Γιώργο καλή σου μέρα. Σ’ ευχαριστώ για τη διευκρίνηση σχετικά με τη “γωνία”. Με κάποιο τρόπο θα προσπαθήσω να αξιοποιήσω τα γραφόμενά σου εντάσσοντάς τα στις διευκρινήσεις του κειμένου.
Τώρα, σχετικά με τις απόψεις του Murray Gell-Mann για τον άσπονδο φίλο του Richard Feynman, το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι και οι επιστήμονες δεν παύουν να είναι άνθρωποι, κουβαλώντας όλα τα πιθανά καλά ή πιθανά στραβά ενός ανθρώπινου χαρακτήρα. Για ενίσχυση αυτού που γράφω, θα παραθέσω τμήματα ενός κειμένου που είχε γράψει ο Stephen Wolfram στην εφημερίδα CERNCOURIER τον Ιούλιο του 2019, μετά τον θάνατο του Gell-Mann.
“….. Ποτέ δεν κατάφερα να καταλάβω τι ήταν αυτό που έκανε τον Murray να εντυπωσιάζεται από κάποιους ανθρώπους και όχι από άλλους. Συστηματικά υποτιμούσε φυσικούς που έμελλε να γνωρίσουν μεγάλη επιτυχία και προωθούσε με ζήλο άλλους που δεν έδειχναν τόσο ελπιδοφόροι και που πράγματι δεν τα πήγαν καλά. Έτσι, όταν προώθησε εμένα, από τη μία ένιωθα κολακευμένος, αλλά από την άλλη ανησυχούσα για το τι πραγματικά σήμαινε η υποστήριξή του. …
… Η αλληλεπίδραση μεταξύ του Murray Gell-Mann και του Richard Feynman ήταν ένα ενδιαφέρον θέαμα. Και οι δύο προέρχονταν από τη Νέα Υόρκη, αλλά ο Feynman απολάμβανε τη «λαϊκή» νεοϋορκέζικη προφορά του, ενώ ο Gell-Mann υιοθετούσε την καλύτερη δυνατή προφορά λέξεων από οποιαδήποτε γλώσσα. Και οι δύο έκαναν κατά καιρούς εκπληκτικά παιδαριώδη σχόλια ο ένας για τον άλλον. …
… Παρότι, ως προς τις μακροχρόνιες συνεισφορές στη σωματιδιακή φυσική, ο Murray ήταν ξεκάθαρα ο νικητής, πάντοτε έμοιαζε να νιώθει πως βρισκόταν στη σκιά του Feynman, ιδιαίτερα όσον αφορά τη θεατρικότητά του. Όταν ο Feynman πέθανε, ο Murray έγραψε μια μάλλον καυστική νεκρολογία, λέγοντας για τον Feynman: «Περιέβαλλε τον εαυτό του με ένα σύννεφο μύθου και αφιέρωνε πολύ χρόνο και ενέργεια στο να δημιουργεί ανέκδοτα για τον εαυτό του». Ποτέ δεν κατάλαβα πλήρως γιατί ο Murray – που θα μπορούσε να πάει σε οποιοδήποτε πανεπιστήμιο στον κόσμο – επέλεξε να εργαστεί στο Caltech για 33 χρόνια, σε ένα γραφείο δύο πόρτες μακριά από τον Feynman. ….“
Το πλήρες κείμενου του Wolfram
https://cerncourier.com/a/memories-from-caltech/
Καλημέρα Μερκούρη
Περισσότερα για τη σχέση των άσπονδων ενοίκων δυο διπλανών γραφείων, του Feynman και του Gell-Mann, στο «Ουράνιο Τόξο του Feynman», Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
Ο συγγραφέας του, Leonard Mlodinow, αξιοποίησε τη θέση του ως μεταδιδακτορικός στο Caltech για να επικοινωνήσει με τον Feynman για ζητήματα που αφορούν το ψυχολογικό υπόστρωμα της δημιουργικής επιστήμης.
Αποτέλεσμα;
Γοητεύτηκε απ’ την προσωπικότητα του Feynman, ενώ ένοιωσε άβολα με τον Gell – Mann και … εγκατέλειψε την επιστήμη.
Τα κατάφερε καλύτερα αφηγούμενος ιστορίες για την επιστήμη (σενάρια στη σειρά Star Trek, A Brief History of Time και Grand Design μαζί με τον Stephen Hawking).
Μάλλον και ο ιδιαίτερα καλλιεργημένος Gell-Mann, γοητευμένος τελούσε, παρότι όπως επισυνάπτεις «ως προς τις μακροχρόνιες συνεισφορές στη σωματιδιακή φυσική, ο Murray ήταν ξεκάθαρα ο νικητής».
Κουράγιο γιατί αναμενουμε τη συνέχεια.