by 
Στις 10 Δεκεμβρίου 1979 , το Φυσικό της Αθήνας μετά από μια μαζικότατη γενική συνέλευση στο ΜΑΜΦ, (περί τα 700 άτομα) , με 417 ψήφους υπέρ, συντάχθηκε με την όμορη σχολή του Χημικού και προχώρησε σε κατάληψη της σχολής ενάντια στο νόμο 815. Τα γεγονότα γνωστά, αλλά μια τοπογραφία των ανθρώπων στο Μεγάλο Αμφιθέατρο του Μεγάρου Φυσικής θα είχε ενδιαφέρον, (προδημοσίευση).
ΜΑΜΦ
«Ντουμάνι» από καπνό. Ένα τεράστιο αμφιθέατρο με κακόγουστα κακοσυντηρημένα έδρανα, με τεράστιους παλαιούς λαμπτήρες , με έναν τεράστιο περιοδικό πίνακα, όχι και τόσο σύγχρονο, που δέσποζε στο χώρο.
Κάτω δύο πελώριοι συρόμενοι πίνακες κιμωλίας και ένας ογκώδης πάγκος που κατέληγε σε βρύσες όπως έχουν τα εργαστήρια. Πάνω δε στον πάγκο ένας ενισχυτής με λάμπες καλυπτόμενος από πλέγμα. Κάποιοι συμφοιτητές ήταν από την άλλη μεριά του πάγκου και άλλος φώναζε «ψήφισμα» και άλλη «επί της διαδικασίας». Είναι γεγονός ότι δεν καταλάβαινε πολλά πράγματα, άσε που άρχισαν να τσούζουν και τα μάτια από τον καπνό. Κατάλαβε έπεσε πάνω σε συνέλευση. Υπήρχε ψήφισμα αν η δικτατορία του Βιντέλα στην Αργεντινή είχε προοδευτική κατεύθυνση ή όχι. Τώρα δικτατορία και προοδευτική κατεύθυνση είναι σχήμα οξύμωρο αλλά οι φοιτητές και οι φοιτήτριες στο Φυσικό χρειαζόταν να αποφασίσουν, στο όνομα της παγκόσμιας επανάστασης. Που οι πειραματικές προσεγγίσεις, ο ορθός λόγος , η ανάλυση δεδομένων. Προέχει η «γραμμή». Προφανώς ο νέος δεν καταλάβαινε τίποτα, αλλά προσπαθούσε τουλάχιστον να οριοθετήσει χωροταξικά τις πολιτικές ομάδες στο αμφιθέατρο. Από ότι καταλάβαινε στο κέντρο του αμφιθεάτρου δέσποζε η Πανσπουδαστική, κυρίαρχη εκείνη την περίοδο στη Σχολή, με εξαιρετικούς γραφειοκράτες συνδικαλιστές, που κάποια στιγμή πολύ αργότερα προτίμησαν τη ρήξη. Δεξιά στην άκρη και σε μεσαία έδρανα η ΠΑΣΚ, μια ικανή ομάδα, με κρυφούς ψηφοφόρους όπως θα μάθαινε εν καιρώ. Και τροτσκιστές επίσης μέσα στην ομάδα αυτή. Κάτω αριστερά μια πολυάριθμη ομάδα του Δημοκρατικού Αγώνα. Πολυπληθής με σημαντικότατη γυναικεία εκπροσώπηση, αλλά και κάτι άλλο πολύ σημαντικό. Κάποιοι συμφοιτητές μεγάλοι στην ηλικία είχαν τον απεριόριστο θαυμασμό από όλους και όλες ανεξάρτητα τοποθέτησης. Έμαθε αργότερα, ότι ήταν οι του «Πολυτεχνείου» , μερικοί είχαν συρθεί στην εκπομπή του Μαστοράκη, είχαν γνωρίσει την περιποίηση στην Μπουμπουλίνας, είχαν στρατευθεί και χρωστούσαν απλά κάποια μαθήματα επί πτυχίω. Στα έδρανα μαζί με τον Θούριο, το Βήμα (έγραφε ο Ραφαηλίδης), το περιοδικό cinema. Κάτω δεξιά οι της ΑΑΣΠΕ. Ο κύριος εκπρόσωπός τους, μυαλό ξουράφι λέγεται ότι ήταν βαλκανιονίκης στο σκάκι. Σπουδαίος, αν και δεν καταλάβαινε ο νέος φοιτητής τα του σοσιαλφασισμού. Τον σοσιαλισμό ήξερε από εδώ, τον φασισμό από εκεί. Πάνω πάνω αριστερά μερικοί Τροτσκιστές. Καλά παιδιά . ίσως με αυτούς θα μπορούσε να έχει κάποια επαφή, αφού οι ιστορικές μνήμες από το σόι της μάνας παρέπεμπαν σε αρχειομαρξιστές το 43, με οδυνηρή κατάληξη για τον θείο του , στο Πωγώνι. Κάπου ανάμεσα οι της ΠΠΣΠ και οι της ΠΕΑΣ. Λίγοι και δυναμικοί οι μεν, δυναμικές (δύο τρεις) και ωραίες οι δε.
Και ανάμεσα, διάφοροι και διάφορες. Αναρχοαυτόνομοι, καλά παιδιά, ροκαμπιλάδες αλλά και ρεμπετάδες, νέοι και νέες ειδικά από την επαρχία με όνειρα όχι επιστημονικής και ερευνητικής ανέλιξης, όχι ότι δεν υπήρχαν και αυτόι/ες, αλλά να αποκτηθεί το πτυχίο, να ξεφύγουν από το χωράφι, να βγάλουν με επάρκεια και αξιοπρέπεια τον επιούσιο. Ένα πτυχίο από τη ΦΜΣ προσέφερε μια σταθερή δουλειά και κοινωνική άνοδο. Προφανώς δεν ήταν πτυχίο ιατρικής με συνακόλουθη μεγάλη καταξίωση, αλλά και ο καθηγητής είχε πέραση, ειδικά στην επαρχία. Διάχυτοι στο χώρο και οι επί πτυχίω του φυσιογνωστικού τμήματος, όσοι με την κατάργησή του επέλεξαν το Φυσικό. Α! κάπου «χαμένοι» υπήρχαν και οι της ΔΑΠ. Χωρίς παρουσία, τι να πουν για τον Βιντέλα δεν τους έπαιρνε άλλωστε. Η σιωπηρή τους ύπαρξη αναδεικνύονταν μέσα από το ρεύμα της πεφωτισμένης δεξιάς, της εφημερίδας «καθημερινή», εκείνους με τους οποίους το ΚΚΕ Εσωτ. θα υλοποιούσε την ΕΑΑΔΕ! Αφανείς. Μόνο που στις εκλογές την μία έδρα την έβγαζαν. Ένας δύο από την παράταξή τους ήταν καλοί στα κολλητήρια, στα πηνία και τους πυκνωτές, θα έβαζαν το χεράκι τους να βοηθήσουν στην κατασκευή του πομπού, στην κατάληψη της σχολής ενάντια στο ν. 815. Τρελό αλλά έγινε!
Για να επανέλθουμε. Εκεί λοιπόν που οι τοποθετήσεις για το ψήφισμα «έδιναν και έπαιρναν» μεταξύ των εννοιών του σοσιαλισμού και σοσιαλφασισμού, ξαφνικά από την κάτω δεξιά πόρτα καθώς βλέπουμε τον πίνακα, εισβάλλει κοντόχονδρος κύριος με άσπρη ρόμπα και με ένα ημίσβυστο πούρο στο στόμα, απαιτώντας τη λήξη της συνέλευσης διότι ακολουθεί το μάθημα της φυσικής ένα. Αναταραχή στο προεδρείο, αλλά αφού ήταν γνωστό στους πάντες ότι λίγοι παρακολουθούν τα φροντιστήρια της φυσικής (λάθος), ανακοινώνεται ότι όσοι και όσες θέλουν να παρακολουθήσουν το μάθημα αυτό θα γίνει στο μικρό μΑΜΦ. Οι υπόλοιποι και υπόλοιπες φοιτητές (πολλοί) και φοιτήτριες (ελάχιστες) θα εξακολουθήσουν να κονταροχτυπιούνται στα πόδια του Βιντέλα. Το ψήφισμα θα προσφέρει στην κατανόηση της επιστήμης περισσότερα από την εισαγωγή στις μερικές παραγώγους και τις μεθόδους ολοκλήρωσης!
Όταν επέστρεψε ο νεαρός φοιτητής στην πατρώα εστία η μάνα του τον υποδέχθηκε με ειρωνικό βλέμμα και διάθεση καθώς του απευθύνθηκε: «πάλι συνέλευση είχατε?». Τα ρούχα του έσταζαν νικοτίνη, τα μάτια του ήταν κόκκινα, όχι από δακρυγόνα, αλλά από τον καπνό του αμφιθεάτρου.
ΥΓ1. Χαμένα χρόνια? Και όμως αρκετοί έγιναν καλοί δάσκαλοι, πανεπιστημιακοί και ερευνητές, δύο έγιναν σκηνοθέτες, ένας ευφάνταστος σκιτσογράφος, ένας επαγγελματίας φωτορεπόρτερ, μία τελείωσε την Καλών Τεχνών, μία ασχολήθηκε με καλλιτεχνικά δρώμενα, ένας κιθαρίστας και συνεργάτης επί μακρόν μεγάλης λαϊκής γυναικείας φωνής, τρείς έγιναν έγκριτοι δημοσιογράφοι. Καθόλου άσχημα!
ΥΓ2. Κατά τη διάρκεια αυτών των καταλήψεων, αλλά και λίγο πριν οι «μεγάλοι» έκαναν προτάσεις για την αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών. Οι «μικροί» άκουγαν εξωτικά ονόματα όπως Messiah, Landau, Kittel, Yang, αλλά και τον δικό μας Τραχανά.
και μια φωτό από τις ημέρες εκείνες…
Βασίλη είμασταν 22 χρονών αμφότεροι.
Η απόσταση των γεγονότων από τους γιούς μου είναι μεγαλύτερη από αυτήν που χωρίζει εμάς από τον Β’ Παγκόσμιο!!
(Ποιος ήταν ο άλλος σκηνοθέτης πέρα από τον συμφοιτητή μας Τάσο;)
Καλό απόγευμα Βασίλη.
Ωραία μεταφορά ενός κλίματος που μοιάζει πολύ μακρινό…
“Υπήρχε ψήφισμα αν η δικτατορία του Βιντέλα στην Αργεντινή είχε προοδευτική κατεύθυνση ή όχι.”
Ένα τέτοιο ψήφισμα, άξιζε τον κόπο 🙂
Πραγματικά πολύ παραστατική, Βασίλη, η «χαρτογράφηση» που μας δίνεις ενός αμφιθέατρου σε ώρα γενικής συνέλευσης της εποχής. Και νομίζω αφορά κάθε σχολή και τμήμα σε κάθε πανεπιστήμιο τότε.
Πραγματική και η περιγραφή που αφορούσε ατέλειωτες κουβέντες και ψηφίσματα σαν και αυτό που αφορούσε το χαρακτήρα της δικτατορίας Βιντέλα.
Όμως νομίζω πρέπει να τονίσουμε ότι ίσχυε και αυτό που γράφεις
«Κατά τη διάρκεια αυτών των καταλήψεων, αλλά και λίγο πριν οι «μεγάλοι» έκαναν προτάσεις για την αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών. Οι «μικροί» άκουγαν εξωτικά ονόματα όπως Messiah, Landau, Kittel, Yang, αλλά και τον δικό μας Τραχανά.»,
αλλά θα πρόσθετα και προβλήματα λειτουργίας του τμήματος, κουβέντες με τους βοηθούς που εκτιμούσαμε για τα πολύ σύγχρονα θέματα της φυσικής – θυμάμαι κουβέντες για κβαντικές θεωρίες πεδίου- ή και θέματα διδακτικής της φυσικής κλπ.
Η δε κατάργηση του 815 που γράφει το πανό της φωτογραφίας ήταν πραγματικά τομή για το ελληνικό πανεπιστήμιο.
Και να τελειώσω με ένα ευτράπελο. Εγώ το 1979 δούλευα ήδη σε φροντιστήριο του κέντρου και σε κάποια κατάληψη της νομικής ή του φυσικίου περνώντας από την Σόλωνος άκουγες το σύνθημα.
Καλώστονε τον Αρκουδέα
αυτός δεν είναι άνθρωπος
είναι μια ιδέα.
Ο Αρκουδέας ήταν ο αττικάρχης της εποχής.
Εντύπωση μου κάνει που από το 1976 (δικτατορία Βιντέλα), που όντως υπήρξε μια διαμάχη για την «προοδευτικότητά» του ή όχι στους φοιτητικούς χώρους, να διαιωνίζεται μέχρι το 1979.
Ήμουν από τους «εξαιρετικούς γραφειοκράτες συνδικαλιστές» το 72-76, που «κάποια στιγμή πολύ αργότερα προτίμησαν τη ρήξη». Δε ξέρω τι εννοείς με τη «ρήξη».
Κάποιοι αργότερα «είδαν το φως το αληθινό» και άλλαξαν στρατόπεδο. Κάποιοι «κουράστηκαν και γύρισαν στο σπίτι». Αλλά και πολλοί «κουράστηκαν, μεγάλωσαν, αλλά δε γύρισαν στο σπίτι».
Το κλίμα των συνελεύσεων, όπως το λες. Καλύτερα τότε με τη μαζικότητα τους και τις ιδεολογικές διαμάχες τους παρά τα σημερινά χάλια.
Είναι περήφανος για ‘κείνα το χρόνια. Ως νεολαίοι αν γυρίζαμε τα χρόνια πίσω ίσως να μην κάναμε κάποιες ενέργειες, αλλά το αίμα έβραζε.
Τα καλύτερά μου χρόνια, χωρίς αστερίσκους.
Βασίλη καλησπέρα. Πάτρα 1981, πρωτοετής, στο ρόλο του ψαριού, που μπαίνει στο αμφιθέατρο, σε συνέλευση. Το αμφιθέατρο φίσκα, ο καπνός θα είχε σπάσει κάθε μετρητή ρύπανσης, αν υπήρχε τότε και ατελείωτες αντιπαραθέσεις, που δεν κατέληγαν εύκολα σε λύση. Η Πανσπουδαστική πανίσχυρη, επενέβαινε ακόμα και στο τι τραγούδια θα παίξω με τους φίλους μου στις Μουσικές Εκδηλώσεις… Το ροκ δεν τους άρεσε και πολύ. Προ Γκορμπατσώφ εποχή. Μετά το αγάπησαν…
Πως να είναι τώρα οι γενικές συνελεύσεις; Απαγορεύεται το κάπνισμα; Υπάρχουν εγκατεστημένοι μετρητές διοξείδιου του άνθρακα; Έχουν καλό σήμα τα κινητά; Έχει θέση στο πάρκινγκ για τα αυτοκίνητα ή πρέπει να παρκάρουν μακριά;
Μήπως όμως θα φέρνουν παρόμοιες αναμνήσεις μετά από σαράντα χρόνια και στους σημερινούς φοιτητές;