by 
ΚΑΛΗΜΕΡΑ στην ΠΑΡΕΑ του ΥΛΙΚΟΝΕΤ.
Το σημερινό «Σαν σήμερα» είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Αμερικανού θεωρητικού φυσικού Ρίτσαρντ Φάινμαν (Richard Feynman), που στις 15 Φεβρουαρίου 1988 αποχαιρέτησε τον μάταιο κόσμο μας, σε ηλικία μόλις 70 ετών. Από σήμερα λοιπόν, πρόκειται να παρουσιάσω μία εκτεταμένη συνέντευξη του Φάινμαν που δόθηκε στον Charles Weiner, για το αρχείο «Οral History», τμήμα του NIELS BOHR LIBRARY & ARCHIVES του AIP (American Institute of Physics).
Η συνέντευξη έχει ως αντικείμενο την ζωή του Φάινμαν (προσωπική και επιστημονική) από το 1930 (περίπου) μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και είναι μοιρασμένη σε 5 συνεδρίες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δόθηκε σε 5 διαφορετικές ημερομηνίες, πάντα όμως στο σπίτι του Φάινμαν στην Αλταντίνα (Altadena) της Καλιφόρνιας.
Σήμερα δημοσιεύω το 1ο μέρος της 1ης συνεδρίας της συνέντευξης (26 σελίδες). Μια από τις επόμενες μέρες θα ακολουθήσει το 2ο (27 σελίδες) και τελευταίο μέρος της 1ης συνεδρίας.
Η 1η συνεδρία ασχολείται με τα παιδικά χρόνια του Φάινμαν, τις ασχολίες και τις επιδόσεις του στην περίοδο του δημοτικού μέχρι το λύκειο, τις σχέσεις με τους γονείς του, τους φίλους του, τα κορίτσια…..
Περισσότερα ΕΔΩ.
Καλημέρα Μερκούρη και χαρά στο κουράγιο σου! Σίγουρα υπάρχουν στη συνέντευξη ιστορίες που έχουμε διαβάσει και στο “Σίγουρα θα αστειεύεστε κ. Φάινμαν” αλλά και στο “What do you care what other people think?”, αλλά οι συνεντεύξεις έχουν το ενδιαφέρον ότι μπορούν να κατευθύνουν τα πράγματα, ανάλογα με τις ερωτήσεις που θέτει αυτός που τις πραγματοποιεί. Σε ευχαριστούμε για το 1ο μέρος της 1ης συνεδρίας, το οποίο διάβασα απνευστί και περιμένουμε τη συνέχεια.
Καλησπέρα Μερκούρη
Όπως έγραψε ο Αποστόλης, σ’ αυτές τις συνεντεύξεις του 1966 ο Feynman ετοιμάζει τις πρώτες (;) εκδοχές των περίφημων αφηγήσεών του στα δυο αυτοβιογραφικά βιβλία του, είκοσι χρόνια μετά, το 1985 & 1988.
Οι καλές ιστορίες δοκιμάζονται και λειαίνονται μέσα από πολλαπλές αφηγήσεις.
Παραθέτω δύο απ’ την πρώτη συνέντευξη, η δεύτερη σε ερωτηματική μορφή.
Ο Feynman αναφέρεται στα μαθήματα επιστήμης στο Δημοτικό – αρχές 1930, σε πόλη του Long Island, κοντά στη Νέα Υόρκη
«ήταν απλώς μία μέρα την εβδομάδα—το μάθημα για την Επιστήμη. Τα κορίτσια δεν πήγαιναν σε αυτό. Τα κορίτσια είχαν κάποιο άλλο πράγμα. Εμείς είχαμε εργαστήριο και Επιστήμη κι εκείνες είχαν μαγειρική και ίσως ραπτική ή κάτι τέτοιο»
Πώς απαντάμε στην ακόλουθη ερώτηση που έκανε ο Feynman ως μαθητής Δημοτικού σε δυο καθηγητές Λυκείου που τον δέχτηκαν ως επισκέπτη στο εργαστήριο του σχολείου τους για ένα εξάμηνο.
Η ερώτηση:
«Αν τα πάντα είναι φτιαγμένα από άτομα και αυτά συνεχώς πάλλονται και κινούνται, πώς γίνεται κάτι που είναι πολύ παλιό—όπως, ας πούμε, φτιάχνεις τώρα μια βίδα και την αφήνεις για πολύ καιρό—εξακολουθεί να έχει κοφτερές τις γωνίες της; Ή φτιάχνεις αιχμηρά αντικείμενα. Πώς παραμένουν αιχμηρά για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, αν τα άτομα συνεχώς κινούνται;»
Καλημέρα Αποστόλη, καλημέρα Γιώργο.
Αποστόλη, και η γυναίκα μου το ίδιο λέει “χαρά στο κουράγιο σου!”. Χα,χα,χα. Γιατί έχουμε και τις εγγονές βλέπεις! Τέλος πάντων, να είμαστε καλά κι έρχεται η συνέχεια.
Γιώργο, ο λόγος που επέλεξα αυτή την συνέντευξη είναι γιατί, κατά τη γνώμη μου, προσφέρει πολλά διδάγματα σε πολλά θέματα, σε πολλαπλά επίπεδα. Επίσης, επειδή αναφέρεται στο παρελθόν (για το οποίο πάντα δείχνω ξεχωριστό ενδιαφέρον), δίνει την ευκαιρία να μαθαίνουμε για την τότε κοινωνική κατάσταση (1ο ερώτημα) και όχι μόνο.
Τώρα, σχετικά με το 2ο ερώτημα ειλικρινά δεν ξέρω τι θα μπορούσε ν’ απαντήσει ο Αμερικανός καθηγητής των αρχών της δεκαετίας του ’30. Ας μη ξεχνάμε ότι η πρωτοπορία της επιστημονικής σκέψης εκείνη την εποχή προερχόταν από την Ευρώπη κι όχι από τις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί έρχονταν στην Ευρώπη για να μάθουν. Σήμερα βέβαια, ακόμη και στο παιδί του δημοτικού, θα μπορούσε κάποιος να πει:
Τα άτομα σε ένα στερεό δεν κινούνται ελεύθερα, απλώς πάλλονται γύρω από σταθερές θέσεις. Δηλαδή, τα άτομα κινούνται, αλλά παραμένουν “δεμένα” στη θέση τους. Οι ταλαντώσεις τους είναι τόσο μικρές, που δεν είναι δυνατό ν’ αλλάξει το (μακροσκοπικό) σχήμα του αντικειμένου (βίδα, αιχμηρό εργαλείο). Για να “φαγωθεί” η άκρη της βίδας ή του εργαλείου χρειάζεται να μετακινηθούν πολλά άτομα, να σπάσουν δεσμοί, να σπάσει η δομή του στερεού. Σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, πλησιάζοντας το σημείο τήξης, οι ταλαντώσεις γίνονται τόσο μεγάλες που η δομή του στερεού καταστρέφεται.
Καλημέρα Μερκούρη
Άλλη μια φροντισμένη δουλειά σου που αφορά την ζωή και την διανοητική εξέλιξη ενός πολύ μεγάλου της φυσικής. Η επιστήμη και οι επιστήμονες είναι κομμάτι της κοινωνίας τους, διαμορφώνονται από αυτήν και οι μεγάλοι την διαμορφώνουν.
Είναι εντυπωσιακό κατά την γνώμη μου πως η ατομική (ασυνεχή ) δομή της ύλης του Δημόκριτου που ξαναδιατυπώθηκε 2000+ χρόνια μετά από τον Dalton σε συνδυασμό με την θερμική κίνηση των συστατικών της ύλης από… καταβολής σύμπαντος που η μη παραδοχή της από την επιστημονική κοινότητα οδήγησε σε αυτοκτονία τον Boltzmann για να αναγνωριστεί μετά, μπαίνει σαν ερώτημα για την βίδα από τον μαθητή Δημοτικού νεαρό Feynman.
Να είσαι καλά, περιμένουμε την συνέχεια.
Να είσαι καλά Άρη, σ’ ευχαριστώ. Κάνεις πολύ καλά που συνδέεις την απορία του μικρού Φάινμαν με την θερμική κίνηση των συστατικών της ύλης και την στατιστική του Boltzman.
Καλησπέρα Μερκούρη.
Άργησα λίγο να ο πιάσω, αλλά το διάβασα… μονορούφι!
Σε ευχαριστώ για την προσφορά.
Καλή δύναμη, αφού το έργο παραείναι μεγάλο…
Διονύση καλησπέρα. Σ’ ευχαριστώ. Ναι, είναι αρκετά μεγάλο και που είσαι ακόμη! Έχει όμως, νομίζω, πολύ ενδιαφέρον.