by 
Ουχί του Έκο, ουχί εμού.
Ο Μερκούρης, στα ωραία του «σαν σήμερα», μας είπε την ιστορία.
Ο Νίκος Παναγιωτίδης σε ένα σύντομο μαθηματικό κείμενο υπολογίζει την περίοδο περιστροφής που έχει το εκκρεμές σε έναν τόπο.
Αν ο μπαγάσας έδινε και σχήμα….
Δυστυχώς το κείμενο του Νίκου έμπλεξε με τον Άη Γιάννη και θάφτηκε από σειρά σχολίων στο παλιό υλικονέτ.
Κρίμα διότι η περίπτωση έχει μεγάλο ενδιαφέρον.
Γι αυτό του λέω να τα γράφει και στο καινούριο.
Περισσότερο για να καταλάβω ο ίδιος, παρά για να πω κάτι σε φίλους, επιχειρώ απλουστευμένη παρουσίαση του εκκρεμούς. Τόσο απλή που ακόμα και ένας οπαδός της «επίπεδης Γης» να μπορέσει να παρακολουθήσει εύκολα.
Δυστυχώς τα Μαθηματικά δεν παρακάμπτονται εντελώς. Ολίγη Στερεομετρία θα χρειαστεί.
Ολίγη όμως και εισαγωγική.
Αφιερωμένη στους Μερκούρη και Νίκο.
Έχουν και ομόηχα επίθετα. Πελοποννησιακής κατάληξης το ένα και Ποντιακής το άλλο.
Τομ κείμενο του Νίκου:
Foucault
Ωραίο, κατατοπιστικό, αλλά και απολαυστικό κείμενο!
Στο κείμενο αριστερά, δεν πρέπει να μιλήσεις για “ξαπλωμένο” ραβδί;
Καλά λες!
Γιάννη πολλά συγχαρητήρια. Το κάλος των μαθηματικών μου δεν συναγωνίζεται το καλος της περιγραφής της δικής που έχει και πολύ όμορφες εικόνες.
Νίκο σου οφείλω την ενασχόληση με το θέμα.
Καθάρισες με ελάχιστες απλές σχέσεις και ένα "κόλπο",
Το διάβασα και σε ρώτησα κιόλας. Παρά το αναμφίβολα ορθόν της απόδειξης με παραξένευε το συμπέρασμα.
Θέλω, πριν καταπιαστώ με κάτι, να έχω την εξέλιξη μπροστά μου ως κινηματογραφική ταινία. Έτσι κάθισα και τελικά το κατάλαβα.
Τώρα που διάβασα, Γιάννη, το κείμενό σου θα σου κάνω και μια παρατήρηση: το ότι το εκκρεμές δεν θέλει να αλλάξει το επίπεδο αιώρησής του είναι δεκτό. Όμως δεν θα είχε αντίρρηση να περιστρέψει τον άξονα ισορροπίας του παράλληλα στο επίπεδο αιώρησης του. Γιατί, έστω ότι το εκκρεμές αιωρείται ώστε οι ταλαντώσεις του βαριδίου να είναι παράλληλες με την κατεύθυνση Ανατολή-Δύση. Καθώς η γη γυρίζει, ο άξονας ισορροπίας του περιστρέφεται, και μάλιστα με γωνιακή ταχύτητα ω, γιατί ο άξονας ισορροπίας πρέπει να συναντά το κέντρο της γης στην προέκτασή του. Επομένως, αν το εκκρεμές: 1. αιωρείται στον Ισημερινό, και 2. οι αιωρήσεις είναι στον άξονα Ανατολή-Δύση, τότε: η γραμμή που χαράσει στην άμμο είναι σταθερή.
Αν το 1. δεν ισχύει, αλλά ισχύει το 2. τότε το πράγμα περιπλέκεται λίγο.
Τι θα γίνει όμως αν το 1. ισχύει και οι αιωρήσεις είναι στον άξονα Βορράς-Νότος για παράδειγμα; μπορεί να συνεχίσει να αιωρείτα στο αρχικό επίπεδο;
Νίκο δεν είμαι σίγουρος ότι κατάλαβα.
Η στοφορμή του βαριδίου (ως προς το κέντρο της Γης) πρέπει να είναι κάθετη στο επίπεδο που ορίζει ο τόπος και το κέντρο της.
Τώρα ακριβώς δεν πρόκειται για επίπεδο. Θεωρητικά δρα η Coriolis ακόμα και δύο μέτρα πάνω, δύο κάτω από τον Ισημερινό.
Η τροχιά καμπυλούται ελαφρότατα.
Αυτό σημαίνει αλλαγή επιπέδου φυσικά.
Αυτό εννοείς;
Αν ναι φυσικά δεκτόν.
O Coriolis δε μας ενδιαφέρει εδώ, τον παραλείπουμε. Αλλά ποιά στροφορμή πρέπει να είναι σταθερή; Νομίζω η στροφορμή του εκκρεμούς ως προς το σημείο αιώρησής του.
Είναι σταθερής διεύθυνσης. Το μέτρο αλλάζει διότι η τάση του νήματος έχει μηδενική ροπή ως προς αυτό αλλά όχι το βάρος.
Ούτε η στροφορμή ως προς το κέντρο της Γης έχει σταθερό μέτρο. Όμως έχει (η στροφορμή) σταθερή διεύθυνση, ή έστω περίπου σταθερή διότι πρέπει να είναι κάθετη στο επίπεδο κίνησης του εκκρεμούς, μια και η βαρυτική έλξη ανήκει σ’ αυτό το επίπεδο.
Αν εκτρέψεις ένα εκκρεμές και το αφήσεις (ας αγνοήσουμε κίνηση Γης) έχεις ορίσει το επίπεδο ταλάντωσης.
Τα πολύ καλά κείμενα έχουν πολλαπλές αναφορές, όπως εδώ οι δοξασίες για την ακίνητη επίπεδη Γη αλλά και η μετάβαση από τον μύλο της παιδικής χαράς σε γεωγραφικά πλάτη εκτός ισημερινού και πόλων.
Να περιμένουμε τη συνέχεια για τον έλεγχο της κοίλης Γης με το εκκρεμές του καθηγητή Τρύφωνα Τουρνεσόλ;
Επί του παρόντος:
Λε Τουρνεσόλ.
Από την ημετέραν Νανά.
ίδιο θέμα,
άλλο πνεύμα
Για την επίπεδη Γη:
Οι οπαδοί της θεωρίας.
Ένα καλό ντοκυμανταίρ:
Είναι όντως επίπεδη η Γη;
Μα αν η κατεύθυνση της στροφορμής είναι σταθερή, τότε το επίπεδο της αιώρησης πρέπει να μετακινείται παράλληλα με τον εαυτό του καθώς η γη γυρίζει. Αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει.