Θέματα Φυσικής Α Γυμν – 2018

Βαγγέλη μας ανακουφίζεις, αφού οι ταλαιπωρίες σου στα νοσοκομεία δεν είναι ικανές να πτοήσουν το δεικτικό πνεύμα σου και τον παιγνιώδη τρόπο με τον οποίο το εκφράζεις,

κατά τα άλλα, μπορώ να εκλάβω ότι η αυθόρμητη αναγνώριση του θέματος 9 ως «του καλύτερου», συνάδει με την γνωστή άποψη του Ράδερφορντ για την erga omnes χρήση του όρου Φυσική:

«Επιστήμη είναι η Φυσική-τα άλλα όλα αποτελούν ταξινόμηση συλλογής γραμματοσήμων»

σιδερένιος – καλημέρα  

καλησπέρα Παντελή,

θεσμική η σύνδεση Θ1+Θ2 και Θ3+Θ4, ενώ η σχέση Θ5 με το Θ8 δεν ήταν επιβεβλημένη

τα αποτελέσματα

χαιρετισμούς-συγχαρίκια στον ανιψιό-Παναγιώτη

Μήτσο καλημέρα,

οι παρατηρήσεις σου θίγουν τον πυρήνα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η διδασκαλία της Φυσικής στην Α Γυμνασίου.

εμπλέκεται το γλωσσικό παιχνίδι στη διδασκαλία της Φυσικής;

Ναι, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες, που μέσα από τις αμφίσημες γλωσσικές αναπαραστάσεις επιδιώκεται η εξοικείωση με την ακριβέστερη ορολογία και σημειολογία αυστηρά καθορισμένων με ποσοτικές σχέσεις εννοιών. Ο δάσκαλος δοκιμάζει να εντάξει τις καθημερινές εκφράσεις στον «κορσέ» της Φυσικής, όχι με αξιωματικό αλλά λειτουργικό τρόπο. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της διαχείρισης;

Αν «η θερμοκρασία ενός κρύου είναι μικρότερη από ενός ζεστού σώματος» ταξινομείται στην στήλη «Θερμοκρασία», η πρόταση «η θερμική ενέργεια ρέει με μηχανισμό θερμότητας πάντα από το ζεστό προς το κρύο» μετασχηματίζεται νόμιμα και χωρίς αντιστάσεις από τους μαθητές στην ισοδύναμη «η θερμική ενέργεια ρέει με μηχανισμό θερμότητας πάντα από την κατάσταση υψηλής  στην κατάσταση χαμηλής θερμοκρασίας». Αυτή η τελευταία διατύπωση εύλογα επιβάλει την γλωσσική διαφοροποίηση της έκφρασης ζεστό-κρύο με την έννοια θερμότητα.  Η γλώσσα μας παρεμβάλει επιπλέον προβλήματα π.χ. απ’ την αγγλική στην περίπτωση θερμότητας-θερμοκρασίας, στην οποία τα temperature & heat δεν είναι ομόηχα. Απομένει, χωρίς να περιμένει, η λειτουργική διαφοροποίηση.

τι σημαίνει πρακτικά «διδάσκω μεθοδολογία της επιστήμης» στην Α Γυμνασίου;

Τα περιβάλλοντα να είναι ενδιαφέροντα ή και προκλητικά ώστε ο μαθητής να θέλει να τα περιγράψει στην καθημερινή γλώσσα. Οι φυσικές μεταβλητές που περιγράφουν τα φαινόμενα ή τις ερωτήσεις να έχουν σχέση με τις καθημερινές πρακτικές (μήκος, βάρος, χρόνος, όγκος, θερμοκρασία), ώστε να διευκολύνεται η μετάβαση από την καθημερινή στην επιστημονική γλώσσα. Οι υποθέσεις που θα γεννηθούν, να μπορούν να ελεγχθούν εύκολα και άμεσα.

πώς αξιολογούνται αυτές οι ικανότητες;

Με παραδοσιακούς τρόπους, όπως είναι η αναπαραγωγή τεχνικών με τις οποίες εξοικειώθηκαν κατά τη διδασκαλία οι μαθητές (π.χ. διαχωρισμός μεταβλητών στη μελέτη του εκκρεμούς ή επίγειες τεχνικές που προτάθηκαν για να ελέγξουν την αύξηση ύψους του αστροναύτη στο διάστημα). Η αναπαραγωγή πρακτικών τεχνικών δεν έχει σχέση με την αποστήθιση όταν αποτελεί περιγραφή βιωμένων εμπειριών.

Με έλεγχο σε αδίδακτα περιβάλλοντα (π.χ. υπολογισμός της κάθε δόσης του υγρού σαπουνιού), αρκεί να υπάρχουν νύξεις ακόμα και σε επόμενα ερωτήματα, που θα διευκολύνουν τους μαθητές να επανέρχονται στα προηγούμενα για να επαναξιολογήσουν. Η νομιμοποίηση αυτών των ιχνών ασφυκτιά στα τυπικά σταθμισμένα αξιολογικά σχήματα, αλλά εκφράζει τους τρόπους που δουλεύουν πραγματικά οι ερευνητές στα εργαστήρια και οι καθημερινοί άνθρωποι όταν επιλύουν ερωτήματα στον πραγματικό κόσμο.  

Με εξοικείωση σ’ αυτούς τους τρόπους αξιολόγησης.

ποιους αξιολογούμε;

Τους μαθητές μας και το μάθημα μας, αρκεί αυτό να εξυπηρετεί τους στόχους που έχουν τεθεί από τους θεσμούς.

Copy–paste αναπαραγωγές χωρίς μετασχηματισμούς σε διαφορετικά διδακτικά περιβάλλοντα αποτελούν αξιολογικά φάουλ. Πιο συγκεκριμένα, διατίθενται βαριά-βαριά 28 διδακτικές ώρες το χρόνο, μείον 4 (μια για εξοικείωση με εργαστήριο – δύο για το διαγώνισμα/ 1 για το γράψιμο & 1 για διόρθωση –– δύο για εξοικείωση με παλαιά θέματα πριν τις εξετάσεις), ίσον 24. Το κάθε φύλλο εργασίας απαιτεί 3 ώρες. Άρα, 24:3= 8 φύλλα εργασίας. Όσοι τα υπερβαίνουν δεν θα πρέπει να έχουν διερευνητικές απαιτήσεις από τους μαθητές τους.

το μέλλον του μαθήματος;

Ξεφεύγει από την κλασσική διδακτική φόρμα, απαιτεί κοπιώδη προετοιμασία (εξασφάλιση υλικών, εξειδικευμένα φύλλα εργασίας, μη αφηγηματικούς τρόπους διεκπεραίωσης), είναι διανοητικό απαιτητικό για τους μαθητές. Είναι μάχη!