by 
Γιάννης Μπεχράκης (1960 – 2019)
Πέθανε χτες ένας Έλληνας φωτογράφος που η δουλειά του ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας. Βρέθηκε εκεί που “δεν έπρεπε” αλλά “χρειαζόταν”. Η τριαντάχρονη εκδρομή του στην “κοιλιά του κήτους” αναζήτησε την ελπίδα. Έψαξε και κατέγραψε την ανθρωπιά στα ματωμένα Βαλκάνια, στην Τσετσενία, στην Σομαλία, στο Αφγανιστάν, στον Περσικό Κόλπο, στην Λιβύη, στην Σιέρα Λεόνε.
«Έχω δει στα πιο απίστευτα μέρη του κόσμου με τους πιο αγριεμένους και δύσπιστους ανθρώπους, πως με το χαμόγελο και την καθαρή ματιά, την ειλικρίνεια και την ζέστη της ψυχής σου, τους κερδίζεις σχεδόν όλους. Με την ελπίδα πως μέσα και στον πιο σκληρό άνθρωπο μπορείς να βρεις το χιούμορ».
Γιος στρατιωτικού, με αίμα προσφυγικό, γιαγιά από τη Σμύρνη, με γυναίκα και δυο παιδιά.
Με την κόρη του την Ρωξάνη.
τρία “κλικ”
Κόσοβο, 1998 – που να κρυφτείς;
Οι άνθρωποι φοβόντουσαν να βγουν γιατί δεν ήξεραν ποιοι είχαν κερδίσει. Ένας από αυτούς, μπήκε σ’ ένα διάτρητο από τις σφαίρες λεωφορείο, φοβισμένος και σοκαρισμένος. Τότε ήταν που κατάφερα κουνώντας το φακό μου και το σώμα μου να τραβήξω τον πιτσιρικά να κοιτάει μέσα από μια τρύπα από σφαίρα.
Λέσβος, 2015 – καλωσόρισμα
Χρησιμοποιώντας ένα μακρύ φακό, είδα ένα πτερύγιο. Ένα δελφίνι πήδηξε σχεδόν μπροστά από τη λέμβο. Ήταν μια πραγματικά μαγική στιγμή. Ήταν σαν το δελφίνι να έδειχνε το δρόμο και να καλωσόριζε τους πρόσφυγες.
Ειδομένη, 2015 – ο σούπερμαν αναδύεται απ’ τις λάσπες
Φορούσε μια αυτοσχέδια κάπα από σκουπιδοσακούλες για να προστατεύεται από τη βροχή. Και κάποια στιγμή, πηγαίνοντας προς αυτό που πίστευε ότι ήταν η ελευθερία και η λύτρωση, έσφιξε την κόρη του δυνατά στην αγκαλιά του και τη φίλησε. Όταν τον είδα να περπατά στη μέση του δρόμου έτσι με μια δύναμη και μια αγάπη, μου φάνηκε τεράστιος, σαν σούπερ ήρωας. Κι επειδή έχω κι εγώ μια κόρη στην ηλικία της δικής του, η σκηνή αυτή με συγκλόνισε. Λέω μάλιστα πολλές φορές χαριτολογώντας ότι με αυτή τη φωτογραφία απέδειξα ότι οι σούπερ ήρωες δεν υπάρχουν μόνο στη φαντασία μας. Υπάρχουν και στη ζωή. Μπορεί να είναι ένας απλός άνθρωπος χωρίς μόρφωση, ένας φτωχός, ένας ζητιάνος, κάποιος που δεν του δίνεις ενδεχομένως καμία σημασία. Έρχεται όμως μια στιγμή που αυτός ο άνθρωπος θα κάνει μια πράξη τόσο δυνατή, που θα σε αφήσει άναυδο με την ομορφιά της.
διαχείριση της αριστείας
Βραβεία πολλά. Στο βίντεο ο τρόπος που διαχειρίστηκε την βράβευσή του με το Πούλιτζερ 2016.
«Δεν δουλεύεις για τα βραβεία, αλλά για την αποστολή σου. Η αποστολή μου είναι να σου πω την ιστορία και μετά αποφασίζεις τι θέλεις να κάνεις. Μεγαλύτερο βραβείο είναι ότι η δουλειά μας έφερε εθελοντές στα νησιά και στην Ειδομένη. Το Πούλιτζερ θα το έχουμε ξεχάσει σε μια βδομάδα, τα αποτελέσματα της δουλειάς μας, όχι».
Δες τον να αφηγείται με νεύρο, εγρήγορση και υπερκινητικότητα μια τραγική βιωματική ιστορία στην Σιέρα Λεόνε, με φόβο ότι θα καταθλίψει τους ακροατές του, αλλά αυτοί θα βρουν μαζί του τρόπους να οδηγηθούν στην «κάθαρση».
Καλημέρα Γιώργο
Και μια ακόμη φώτο του Μπεχράκη:
πώς τα κατάφερε ο Μπεχράκης να τραβήξει κάποιες από τις πιο εμβληματικές φωτογραφίες των τελευταίων δεκαετιών, με θέμα την οικονομική κρίση στη χώρα και το προσφυγικό;
Ο ομότεχνός του, Μάριος Λώλος, θεωρεί ότι “ο Γιάννης έβλεπε την εικόνα”. Δηλαδή, είχε ανεπτυγμένο το ένστικτο να αναγνωρίζει τις τοπικές και χρονικές συνθήκες που οι άνθρωποι θα εξωτερίκευαν τα συναισθήματά τους, μέσα στο κάδρο που σχηματοποιούσε το θέμα.
Επίσης, αυτή η διαίσθηση τον όπλιζε με κουράγιο και υπομονή για να φυλάει για ώρες καρτέρι μέσα στη βροχή, περιμένοντας την στιγμή που θα ξεπροβάλει η εικόνα που είχε “δει”.
Δεν ήταν τυχαίο, προσθέτω εγώ, ότι η θεματολογία που γέννησε τις πλέον αναγνωρίσιμες φωτογραφίες του, ήταν “γειωμένη” στην καταγωγή του και στον τόπο που ζούσαν οι δικοί του.
Για την φωτο που ανέβασε ο Διονύσης
Για ένα κομμάτι ψωμί, δε φτάνει μόνο η δουλειά. Για ένα κομμάτι ψωμί, πρέπει να δώσεις πολλά. Δεν φτάνει μόνο το μυαλό σου, δε φτάνει μόνο το κορμί σου. Το πιο σπουδαίο είν’ η ψυχή σου, δικέ μου. Έχει τους νόμους τους αυτή η ιστορία, δεν φτάνει μόνο η δουλειά. Θα σου κρεμάσουνε μια μπάλα και θα τραβιέσαι μ’ αυτήν μέρα – νύχτα. Έχεις κανάλι πολύ να τραβήξεις, μέχρι να πάψεις να λες -“μα τι τρέχει;” Έχει τους νόμους της αυτή η ιστορία, δεν φτάνει μόνο η δουλειά. Για ένα κομμάτι ψωμί, δεν φτάνει μόνο η δουλειά. Για ένα κομμάτι ψωμί, θα πιεις φαρμάκια πολλά. Θα σε πετάνε από δω κι από κει θα λαχανιάζει η ψυχή σου. Θα φτύσεις αίμα απ’ το στόμα, δικέ μου. Έχει τους νόμους της αυτή η ιστορία, δεν φτάνει μόνο η δουλειά. Για ένα κομμάτι ψωμί, θα ‘χεις ξεχάσει πολλά. Για ένα κομμάτι ψωμί, θα ‘χεις πληρώσει ακριβά. Και κάποια μέρα θα σε λύσουν, μα θα φοβάσαι να φύγεις, θα τρέμεις. Θα σε κλωτσάνε και θα σ’ αρέσει, δικέ μου. Σαν το σκυλί τους θα σ’ έχουν, δικέ μου, μα δε θα έχεις ψυχή να το νοιώσεις, θα είναι για σένα αργά.
………………………………………………………….
Κρατάμε:
“Μεγαλύτερο βραβείο είναι ότι η δουλειά μας έφερε εθελοντές στα νησιά και στην Ειδομένη. Το Πούλιτζερ θα το έχουμε ξεχάσει σε μια βδομάδα, τα αποτελέσματα της δουλειάς μας, όχι”
…………………………………………………………………………
Ένα απόσπασμα από το blog του Μιχάλη Τσόχου στο gazzeta.gr
Οταν τον ρώτησαν κάποια στιγμή “ποια είναι η φωτογραφία που τράβηξες και την θεωρείς σπουδαιότερη από όλες;” δίστασε να απαντήσει… Οχι γιατί δεν ήξερε την απάντηση, αλλά γιατί όπως είπε φοβόταν μην ακουστεί κλισέ η απάντηση. “Εχω τραβήξει τόσες πολλές φωτογραφίες που δείχνουν τον πόνο, την φρίκη, τον θάνατο που νομίζω ότι η σημαντικότερη φωτογραφία είναι αυτή που τράβηξα όταν γεννήθηκε η κόρη μου. Θυμάμαι μπήκα μέσα στο μαιευτήριο και την κρίσιμη στιγμή σχεδόν έσπρωξα την μαία για να τραβήξω την φωτογραφία της γέννησης, της πρώτης ανάσας… Αυτή είναι η μεγαλύτερη μου φωτογραφία, όχι μόνο γιατί είναι η κόρη μου, αλλά γιατί είναι η φωτογραφία της ζωής, της ελπίδας…”
καλημέρα Θόδωρε
Εικόνες με παιδιά σε κάδρο χωρίς καπνούς, λάσπη και ιδρώτα.
Τους διαβάζει Τριβιζά.