
“Αναφερόμαστε στο θέμα που ήρθε στο προσκήνιο με αφορμή τα «έργα και τις ημέρες» συγκεκριμένων φυσικών, που είτε με το περίβλημα του αξιώματός τους στην Ένωση Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ) είτε προσωπικά έχουν αναγάγει τη φυσική από επιστήμη σε μυστικισμό αλλά προχώρησαν και σε περαιτέρω αποδόμηση της επιστήμης, από την οποία δεν έμεινε άτρωτη η βιολογία. ”
Διαβάστε την ανακοίνωση παρακάτω, και μετά σκίστε τα πτυχία βιολογίας . Αν αντέξετε να δείτε και την εκπομπή, στην ΕΡΤ παρακαλώ, τότε θα σας δώσω συγχαρητήρια . Απελπισία .
![]()
όλος ο μυστικισμός στην επιστήμη θα αρχίσει να χάνεται όταν αρχίσουν να γράφονται περισσότερα κείμενα στο διαδίκτυο περί του γιατί είναι κάτι γεγονός και όχι απλά επειδή το λένε κάποιοι αυθεντίες (πες το επιστημονική κοινότητα, πες το ένωση βιολόγων, φυσικών ελλάδος κτλ). Δυστυχώς τις περισσότερες φορές γίνεται αναφορά στα αποτελέσματα των ερευνών…και όχι στο πώς κατέληξαν σε αυτά….ποια μεθοδολογία ακολουθήθηκε, για ποιους λόγους είναι έγκυρη κτλ….
Συμφωνώ μαζί σου. Διαφορετικά θα γίνεται θύμα του κάθε άσχετου που το παίζει αυθεντία σε αντικείμενο που ουτε καν έχει διδαχθεί.
Αυτό που με εξόργισε είναι οτι η συγκεκριμένη εκπομπή προβλήθηκε στο κρατικό κανάλι.
Καμία ελπίδα δεν υπάρχει αν η ψευδοεπιστήμη προβάλετε και στην ΕΡΤ.
Στην κρατική τηλεόραση πρέπει να προβάλλονται μόνο επιστημονικές εκπομπές από ειδικούς στο κάθε επιστημονικό αντικείμενο.
Οι προσωπικές θέσεις δεν αφορούν την κοινωνία και είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Ειδικά όταν παρουσιάζονται με τον μανδύα της " επιστημονικότητας" μερικών.
Οι θεωρίες που παρουσιάζονται στην εκπομπή δεν έχουν καμία επιστημονική βάση. Αυτό προφανώς δεν το λέω εγώ αλλα οι βιολόγοι.
Καμία ανοχή στην ψευδοεπιστήμη.
Παρότι στους ειδικούς μπορεί να προκαλεί θυμηδία, είναι ανησυχητική η επίδραση που μπορεί να έχει στην ευρύτερη κοινωνία.
Δεν μου προκάλεσε θυμηδία. Ίσως διότι δεν είμαι ειδικός. Ίσως διότι η δουλειά μου είναι να απαντώ σε ερωτήσεις που πολλές δεν στέκουν. Επειδή γνωρίζω ότι το λάθος είναι ευκολότερο από το σωστό.
Ίσως διότι δεν γελάω εύκολα. Για να καταλάβετε διάβασα προ ημερών το:
Ας μην ξεχνάμε ότι οι φυσικοί, πολύ περισσότερο από τους συναδέλφους τους από τις άλλες φυσικές και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, δεν είναι εθισμένοι στην πολυπλοκότητα.
Ουδεμία θυμηδία μου προκάλεσε.
Γράφει ο Στέφανος Τραχανάς:
και ο βασικός κανόνας:
Όλες οι απαντήσεις –και οι απόψεις που θα ακουστούν– θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με απόλυτο σεβασμό ανεξάρτητα από το πόσο διαφωνούμε μ’ αυτές. Και μην ξεχνάτε ποτέ ότι ο σκοπός σας είναι να πείσετε τον άλλο –ή να πειστείτε απ’ αυτόν– και όχι να τον “νικήσετε”. Οι τηλεοπτικές “συζητήσεις” είναι το τέλειο παράδειγμα προς αποφυγήν.
Βέβαια ο Στέφανος Τραχανάς (ως Φυσικός) ας μην ξεχνάμε ότι δεν είναι συνηθισμένος στην πολυπλοκότητα.
Άντεξα επομένως την εκπομπή και κατάλαβα ότι το περιεχόμενό της θα μπορούσε να είναι μια απορία ενός μη ειδικού ανθρώπου. Μια απορία που χρειάζεται απάντηση. Απάντηση εκλαϊκευτική όπως αυτή που έδωσε ο Mikeius, ότι η φυσική επιλογή επιταχύνει δραματικά την διαδικασία της εξέλιξης. Επιβιώνουν δηλαδή οι μεταλλαγμένοι που είναι καλύτερα προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον και δεν χρειάζεται ό τεράστιος χρόνος που αναφέρθηκε.
Ένας Βιολόγος σίγουρα θα έδινε εξήγηση καλύτερη και από τον Mikeius και από ότι εγώ (ένας απλοϊκός φυσικός) έχω κατά νου.
Θα πρέπει λοιπόν σε τέτοια επιχειρήματα να δίνονται απαντήσεις καλές.
Έτσι θα στηριχθεί ένα μνημείο της Επιστήμης (Εξέλιξη) και όχι με φράσεις του τύπου «μην ασχολείσαι με όσα δεν ξέρεις».
Το είπε και ο Τραχανάς, παρότι Φυσικός.
Δηλαδή Γιάννη συμφωνείς με την προβολή εκπομπών αυτού του είδους;
Συμφωνείς φυσικοί να το παίζουν βιολόγοι και να αμφισβητούν την θεωρία της εξέλιξης και μάλιστα στην δημόσια τηλεόραση;
Τίνα είναι εμφανές ότι βαράω το σαμάρι.
Θεωρείς εαυτόν (εαυτήν;) μη εθισμένη στην πολυπλοκότητα;
Επί της ουσίας τώρα:
Οι εκπομπές αυτές δεν είναι οι μόνες. Είδα στο γιουτιούμπ ομιλία του Χρήστου Γιανναρά:
Ο Δαρβινισμός ως ιδεολόγημα.
Δεν συμφωνώ με τα λεχθέντα από τον γνωστό Καθηγητή. Σκέφτομαι πως δεν θα τα έλεγε αν γνώριζε καλύτερα τα της Βιολογίας. Όμως έχει δικαίωμα να τα πει;
Θα ορίσουμε εμείς τι θα πει ή θα επιβάλλουμε σε όποιο τηλεοπτικό σταθμό την μη μετάδοση τέτοιας ομιλίας;
Που οδηγεί κάτι τέτοιο;
Πέραν αυτού, το περιεχόμενο τέτοιων εκπομπών είναι άριστη ευκαιρία για να απαντήσει κάποιος και τελικά να προωθήσει την θεωρία της Εξέλιξης. Τούτο διότι όσα αναφέρονται είναι πιθανές σκέψεις και πιθανές απορίες των μη ειδικών ανθρώπων. Σ' αυτούς πρέπει να εξηγηθεί το ότι αυτό που μοιάζει ως εξωφρενικά μικρή πιθανότητα, τελικά δεν είναι μικρή.
Παρακαλάω όταν διδάσκω να μου κάνουν κάποια ερώτηση ανορθολογική. Κάποιες φορές (αν δεν διατυπωθεί τέτοια) την κάνω μόνος μου. Τόσο δύσκολο είναι να απαντηθούν όσα το επίμαχο βίντεο παρουσίασε;
Θεωρώ πως όχι και θα έπρεπε να ήσαν ευχαριστημένοι που τους δίδεται μια τόσο καλή ευκαιρία.
Πάμε στο άλλο Τίνα που είπες:
Συμφωνείς φυσικοί να το παίζουν βιολόγοι και να αμφισβητούν την θεωρία της εξέλιξης και μάλιστα στην δημόσια τηλεόραση;
Είναι λάθος και επικίνδυνο κάτι τέτοιο. Μπορεί να εκτεθεί κάποιος μπαίνοντας σε θέματα πέραν των σπουδών του.
Καλή ευκαιρία να δοθεί απάντηση;. Απάντηση καλή και όχι απάντηση του τύπου:
-Άσε εμάς που ξέρουμε να ασχολούμαστε με το θέμα.
Αν δηλαδή αύριο ένας μη Φυσικός πει ότι "Ο 3ος νόμος του Νεύτωνα δεν ισχύει στην περίπτωση του γυροσκοπίου" να του απαντήσω ή να του πω να περιορισθεί σε ότι σπούδασε;
Το παράδειγμα (γυροσκόπιο) μην εκληφθεί ως υποθετικό.
Το θεμα με την ψευδοεπιστήμη είναι ότι οι γνωστοί πανεπιστημιακοί, δηλώνοντας φυσικά την ιδιότητά τους, (που σημαίνει ότι αποκτούν μεγάλο κύρος για το κοινό ), λένε προσωπικές τους απόψεις με επιστημονικό μανδύα.
Αυτό είναι πολύ επικίνδυνο γιατί όποιος δεν γνωρίζει το αντικείμενο θεωρεί οτι οι απόψεις αυτές είναι επιστημονικές.
Ο Γιανναράς είναι πανεπιστημιακός σε άλλο τελείως αντικείμενο, με γνωστές δε τις δογματικές θρησκευτικές του θέσεις.
Μην τα μπερδεύουμε λοιπον.
Για μένα είναι ανεπίτρεπτο πανεπιστημιακοί θετικών επιστημών να χρησιμοποιούν το κύρος της επιστήμης τους και να λένε ψευδοεπιστημονικές απόψεις . Πολύ περισσότερο στο κρατικό κανάλι.
Οι εκπομπές δε αυτές παρουσιάστηκαν ως μάθημα στους φοιτητές του Φυσικού Τμήματος!!
Καλησπέρα συνάδελφοι.
Θα συμφωνήσω με δυο σημεία που έβαλε η Τίνα:
"Ο Γιανναράς είναι πανεπιστημιακός σε άλλο τελείως αντικείμενο…". Σαν φιλόσοφος ή σαν θεολόγος έχει δικαίωμα να υποστηρίζει προσωπικές απόψεις. Αλλά είναι απόψεις ενός μη ειδικού, με το ειδικό βάρος που μπορεί να έχουν.
"… είναι ανεπίτρεπτο πανεπιστημιακοί θετικών επιστημών να χρησιμοποιούν το κύρος της επιστήμης τους και να λένε ψευδοεπιστημονικές απόψεις."
Εδώ υπάρχει πρόβλημα. Όταν τις θέσεις αυτές εκφράζει επιστήμονας, ο οποίος με τον τίτλο του ειδικού διατυπώνει αντιεπιστημονικές απόψεις, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα.
Και αυτό, ανεξάρτητα αν διατυπώθηκαν σε κρατικό κανάλι ή όχι…
Τίνα συμβαίνουν αυτά.
'Εγραψα πριν ότι το παράδειγμα (γυροσκόπιο) μην εκληφθεί ως υποθετικό.Ο Ηλεκτρολόγος καθηγητής Eric Roberts Laithwaite έκανε πολλά πειράματα με γυροσκόπιο. Κάνοντας λάθος πίστεψε ότι αίρεται ο 3ος νόμος του Νεύτωνα στην περίπτωση του γυροσκοπίου. Δεν πρόκειται για ψευδοεπιστημονική άποψη;
Έπρεπε να κοπούν οι ομιλίες του και να μην του διατεθεί ή αίθουσα;
Αντίθετα δόθηκε καλή ευκαιρία απάντησης. Και ανελύθη η περίπτωση και πείραμα απλό (με ζύγιση γυροσκοπίου) έδειξε το λάθος του.
Θα πρέπει να είμαστε ευγνώμονες σε τέτοια λάθη.
Όσοι τα διαπράττουν αναλαμβάνουν την ευθύνη. Όλοι οι άλλοι πρέπει να απαντούν. Οι μη ειδικοί (πλην νοήμονες) παρακολουθώντας αυτήν την διελκυστίνδα έρχονται σε επαφή με την επιστημονική σκέψη. Είναι προτιμότερο αυτό από το να τους ειπωθεί η αλήθεια υπό τύπον "αποκάλυψης" ή "διακήρυξης πίστεως" με την συμπλήρωση:
-Σκάσε και άκου εμάς που ξέρουμε.
Επισυνάπτω πάλι τα λόγια του Στέφανου Τραχανά:
Όλες οι απαντήσεις –και οι απόψεις που θα ακουστούν– θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με απόλυτο σεβασμό ανεξάρτητα από το πόσο διαφωνούμε μ’ αυτές. Και μην ξεχνάτε ποτέ ότι ο σκοπός σας είναι να πείσετε τον άλλο –ή να πειστείτε απ’ αυτόν– και όχι να τον “νικήσετε”. Οι τηλεοπτικές “συζητήσεις” είναι το τέλειο παράδειγμα προς αποφυγήν.
Ενός ατόμου προφανώς εξοικειωμένου με την πολυπλοκότητα.
(Εκεί εγώ συνεχίζω με το σαμάρι).
Γιάννη, ο καθηγητής Eric Roberts Laithwaite , σύμφωνα με αυτό που λες, δεν έκανε ψευδοεπιστήμη.
Δεν έδωσε θεωρίες αντιεπιστημονικές. Έκανε μια λάθος ερμηνεία κάποιων πραγμάτων-μετρήσεων, που τον οδηγούσαν σε λάθος συμπεράσματα.
Αυτό είναι μέρος της επιστημονικής μεθόδου… Κάποιοι άλλοι απέδειξαν ότι έκανε λάθος.
Διονύση είναι ανεπίτρεπτο να κάνεις λάθος;
Ο Laithwaite δεν ήταν δεν ήταν πανεπιστημιακός;
Λίγες φορές έχουμε δει επιστήμονες θετικούς να εντοπίζουν του τόπους που επισκέφτηκε ο Οδυσσέας, να χρονολογούν μυθολογικά γεγονότα, να ανακαλύπτουν την θέση της Ατλαντίδας και να προσδιορίζουν "την πραγματική Ιθάκη". Όλα αυτά με τον τίτλο του ειδικού.
Του Αστρονόμου, του Γεωλόγου ή όποιου άλλου.
Έρχεται όμως ο Κακριδής και βάζει τα πράγματα στη θέση τους προς όφελος ημών των μη ειδικών.
Ένας που πιστεύει ότι η πιθανότητα εξέλιξης ενός μικρού θηλαστικού σε δεινοθήριο ή σε φάλαινα είναι μικρή και δεν φτάνουν μερικά εκατομμύρια χρόνια γι' αυτήν, λάθος κάνει. Έκανε έναν μαθηματικό υπολογισμό αγνοώντας την φυσική επιλογή.
Του απαντά κάποιος που ξέρει και εμείς είμαστε ωφελημένοι. Περισσότερο ωφελημένοι απ' ότι αν ουδέποτε διατυπωνόταν η θέση του. Τούτο διότι οι διακηρύξεις ούτε αξίζουν, ούτε προσφέρουν. Οι Πανεπιστημιακοί που έκαναν το λάθος εκτίθενται και οι άλλοι που το εντοπίζουν θα έπρεπε να ήσαν ευγνώμονες για το λάθος.
Μιας και χρησιμοποιείς τον Δάσκαλο Τραχανά, διάβασε τι λέει για την ψευδοεπιστήμη
● Σχεδόν οι πάντες συμφωνούν ότι στις μέρες μας είναι ζωτική ανάγκη να διαφοροποιείται η επιστημονική γνώση από την ψευδοεπιστήμη. Υπάρχουν, ωστόσο, αυστηρά αντικειμενικά ή, έστω, κοινά αποδεκτά κριτήρια για το τι είναι και τι δεν είναι επιστημονικό; Και αν ναι, ποια είναι αυτά;
Η διαφοροποίηση είναι εύκολη, τουλάχιστον για τις επιστήμες της φύσης που είναι εμπειρικές. Για να γίνει κάτι αποδεκτό –π.χ. ένας βιολογικός μηχανισμός ή ένας φυσικός νόμος– δημοσιεύεται σε κάποιο επιστημονικό περιοδικό με κριτές και υποβάλλεται σε εξονυχιστικό πειραματικό έλεγχο από πολλούς ανεξάρτητους επιστήμονες και, αν κανείς δεν μπορέσει να το καταρρίψει, τότε γίνεται μέρος της καθιερωμένης γνώσης και συμπεριλαμβάνεται βαθμιαία –αν πρόκειται για κάτι σημαντικό– στη διδασκόμενη ύλη και στα διδακτικά εγχειρίδια από το Λύκειο έως το Πανεπιστήμιο.
Η διάκριση μεταξύ επιστήμης και ψευδοεπιστήμης είναι λοιπόν αναμφίβολη: επιστήμη και επιστημονική γνώση είναι οτιδήποτε έχει περάσει την παραπάνω ανοιχτή διαδικασία ελέγχου και έχει αποτυπωθεί στα έγκριτα επιστημονικά περιοδικά και τα προγράμματα σπουδών των πανεπιστημίων ή στα καθιερωμένα πανεπιστημιακά συγγράμματα. Οτιδήποτε αρνείται να υποβληθεί σε αυτήν τη διαδικασία και μετράει μόνο προβολές στο YouTube ανήκει σίγουρα στην άλλη όχθη. Είναι η επιστήμη του… διαδικτύου ή απλώς ψευδοεπιστήμη, για να χρησιμοποιήσουμε τον καθιερωμένο όρο.
Επομένως για μένα Γιάννη η απάντηση είναι ότι ο καθένας μπορεί να λέει ότι θέλει αρκεί να το λέει στους φίλους του και όχι σε δημόσιο βήμα, ειδικά αν είναι πρόεδρος ενός επιστημονικού σωματείου.
Γιατί τότε η απλή φιλοσοφική άποψη γίνεται επιστημονική θεωρία που διαδίδεται στους αμαθείς.
Η θέση:
Ας μην ξεχνάμε ότι οι φυσικοί, πολύ περισσότερο από τους συναδέλφους τους από τις άλλες φυσικές και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, δεν είναι εθισμένοι στην πολυπλοκότητα.
Είναι ορθή;
Είναι λανθασμένη;
Είναι αντιεπιστημονική;
Είναι ψευδοεπιστημονική;
Επιτρέπεται να διατυπώνεται σε μέσα ενημέρωσης;