
Μια ομογενής ράβδος μήκους ℓ=1m και μάζας Μ=2,88kg μπορεί να στρέφεται σε κατακόρυφο επίπεδο, γύρω από οριζόντιο άξονα ο οποίος περνά από το άκρο της Ο, χωρίς τριβές. Στο άλλο άκρο της ράβδου έχουμε καρφώσει ένα δίσκο μάζας m=2kg και ακτίνας R=0,2m, όπου το κέντρο του Κ ταυτίζεται με το άκρο της ράβδου, έχοντας έτσι κατασκευάσει ένα στερεό s, το οποίο συγκρατείται στη θέση Α του σχήματος, όπου η ράβδος σχηματίζει με την οριζόντια διεύθυνση γωνία θ. Σε μια στιγμή αφήνουμε το στερεό s να περιστραφεί, με αποτέλεσμα τη στιγμή t1 που η ράβδος γίνεται κατακόρυφη, το κέντρο του δίσκου έχει ταχύτητα υ1=4m/s. Τη στιγμή αυτή ο δίσκος συγκρούεται κεντρικά και ελαστικά με σφαίρα της ίδιας ακτίνας με το δίσκο, η οποία ηρεμεί σε λείο οριζόντιο επίπεδο και η οποία, μετά την κρούση, αποκτά την μέγιστη δυνατή κινητική ενέργεια.
i) Να αποδειχτεί ότι για την αρχική γωνία, που σχηματίζει η ράβδος με την οριζόντια διεύθυνση, ισχύει ημθ=0,3 (συνθ=0,95).
ii) Να βρεθεί ο αρχικός ρυθμός μεταβολής της στροφορμής του δίσκου, τη στιγμή που το στερεό s αφήνεται να κινηθεί, ως προς:
α) Οριζόντιο άξονα ο οποίος περνά από το κέντρο της Κ.
β) Τον άξονα περιστροφής του στερεού στο Ο.
iii) Ποια η στροφορμή του δίσκου και ποιος ο αντίστοιχος ρυθμός μεταβολής της στροφορμής του, ως προς τον άξονα στο Ο, ελάχιστα πριν την κρούση;
iv) Να υπολογιστεί η ταχύτητα την οποία θα αποκτήσει η σφαίρα, μετά την κρούση.
Δίνεται η ροπή αδράνειας της ράβδου ως προς τον άξονα περιστροφής της Ιρ= 1/3 Μℓ2 και η αντίστοιχη ροπή αδράνειας του δίσκου ως προς κάθετο άξονα που περνά από το κέντρο του Κ, Ικ= ½ mR2 και g=10m/s2.
ή
Σειρά για μια ιδιαίτερη ελαστική κρούση
Σειρά για μια ιδιαίτερη ελαστική κρούση
![]()
Διονύση συγχαρητήρια, ειδικά για το τελευταίο ερώτημα και το τελευταίο σχόλιο. Είναι μια άσκηση που σίγουρα θα κάνω στους μαθητές μου. Συμφωνώ ότι δεν είναι στο πνεύμα του σχολικού βιβλίου.
Καλημέρα Διονύση, ως συνήθως εν τάχει, πολύ ωραία τα ερωτήματα.Επειδή , όπως έχω ξαναγράψει, η σχέση L=mur έχει θέμα "νομιμότητας", ή ,όπως γράφεις, θα δίνεται ή θα παρακάμπτεται με χρήση (2 φορές) του θεμελιώδους νόμου( σχέσεις 6,7 ), αλλά τότε το θέμα θα θεωρείται εκζήτηση…
Καλή συνέχεια.
Καλημέρα Στάθη και Ξενοφώντα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Οι επισημάνσεις σας για τη στροφορμή υλικού σημείου, είναι σίγουρα σοβαρές, άλλωστε το έχω σημειώσει και γω παραπάνω.
Αλλά νομίζω ότι δεν πρέπει να εστιάσουμε στο σημείο αυτό, αφού θα χάσουμε την ουσία, για μένα.
Το πρόβλημα παρακάμπτεται εύκολα με διάφορα τρυκ, όπως να κρεμάσουμε τη σφαίρα με νήμα από το σημείο Ο ή στα αριστερά να υπάρχει τεταρτοκύκλιο ακτίνας ίσης με το μήκος της ράβδου. Έχει ξαναγίνει και μπορεί να γίνει και πάλι…
Η ουσία δηλαδή για μένα είναι πόσοι μαθητές θα δουν στο παραπάνω πρόβλημα, κρούση δύο σφαιρών και θα καταφύγουν στη θεωρία περί ελαστικής κρούσης και πόσοι θα δουν κρούση σφαίρας με ένα στερεό;
Είναι όμορφη Διονύση. Δεν κρύβω πως δεν πίστεψα ότι διατηρείται η ενέργεια, παρά την ελαστικότητα των σωμάτων.
Έκανα λάθος όπως δείχνει η παρούσα.
Διονύση καλησπέρα
Είναι πολύ όμορφο θέμα. Και μην ξεχνάμε και τα στερεα συγκρουονται
Μαστρο-Διονύση καλημέρα και συγχαρητήρια!!!!
Όμορφη αναμφισβήτητα.
Νομιμοποιείται ως προς το ελλιπές σχολικό βιβλίο, αν είχες κυκλικό οδηγό για την μετά την κρούση κίνηση της σφαίρας, ή να ήταν δεμένη με νήμα από το Ο, θεωρούμενη ως υλικό σημείο όπως και η σημειακή μάζα στο άκρο της ράβδου.
Τόσα χρόνια θα μπορούσαν να στείλουν από το Υπουργείο, ένα υπόμνημα για τη στροφορμή υλικού σημείου που κινείται ευθύγραμμα, ως προς κάποιο σημείο Θ, αλλά…
Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλό θέμα. Η κρούση του δίσκου με τη σφαίρα θα παραπέμψει τον ανυποψίαστο στην διατήρηση της ορμής. Κάτι αντίστοιχο είχε συμβεί και το 2011.
Καλημέρα και καλή Κυριακή των Βαΐων σε όλους.
Πρόδρομε και Αποστόλη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Πρόδρομε αυτό που λες, το έχω υποστηρίξει σε προηγούμενο σχόλιό μου.
Αποστόλη, αυτό νομίζω και γω ότι είναι το κρίσιμο σημείο…
Καλησπέρα παιδιά.
Και βέβαια να ευχαριστήσω για το σχολιασμό, το Γιάννη και το Χρήστο, τους οποίους …. ΔΕΝ είδα το πρωί….