Ένα σπουδαίο κεφάλαιο της ελληνικής ροκ σκηνής έκλεισε
Σε ηλικία 69 ετών έφυγε από τη ζωή ο κιθαρίστας και ιδρυτικό μέλος του θρυλικού ροκ συγκροτήματος Socrates Drank The Conium, Γιάννης Σπάθας, ένας από τους πιο σπουδαίους έλληνες «παίκτες» της ηλεκτρικής κιθάρας.
Γεννημένος στους Παξούς το 1950, ο Γιάννης Σπάθας ξεκίνησε τη σχέση του με τη μουσική από πολύ μικρή ηλικία μέσω του πατέρα και των θείων του, μαθαίνοντας πέρα από κιθάρα και ακκορντεόν και τύμπανα.
Λίγα χρόνια πριν τη δημιουργία των Socrates, o Σπάθας σχημάτισε μαζί με τους Αντώνη Τουρκογιώργη και Ηλία Ασβεστόπουλο τους Persons, κυκλοφορώντας τρεις δίσκους 45 στροφών από το 1966 μέχρι το 1969, με ήχο επηρεασμένο από τα βρετανικά και αμερικάνικα συγκροτήματα των μέσων της δεκαετίας του ’60.
To 1969, μαζί με τον Τουρκογιώργη στο μπάσο, προχώρησε στη δημιουργία των Socrates, με τους οποίους θα γνωρίσει σημαντική επιτυχία κατά τη δεκαετία του ’70 και τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’80. Εμπνευσμένοι από τον βαρύ ψυχεδελικό blues-rock ήχο συγκροτημάτων όπως οι Jimi Hendrix Experience και οι Cream, αμφότερων βασισμένων σε κιθαριστικές ιδιοφυΐες (Τζίμι Χέντριξ και Έρικ Κλάπτον αντίστοιχα), οι Socrates θα ξεκινήσουν την πορεία τους από διάφορα αθηναϊκά στέκια της εποχής, όπως το Κύτταρο, και θα κυκλοφορήσουν επτά άλμπουμ σε διάστημα δώδεκα ετών (1971-1983).
Μετά τη διάλυση των Socrates το 1983, ο Σπάθας θα συνεργαστεί ως ενορχηστρωτής και κιθαρίστας με πλήθος καλλιτεχνών, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις, η Μαρία Φαραντούρη, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Γιώργος Νταλάρας και ο Διονύσης Σαββόπουλος. Ακόμη, θα συνθέσει τη μουσική τριών δίσκων του Βασίλη Λέκκα, ενώ το 1999 θα κυκλοφορήσει τον πρώτο προσωπικό του δίσκο, στον οποίο συμμετείχε η Χάρις Αλεξίου.
Την περίοδο της ακμής του συγκροτήματος, το παίξιμο του Σπάθα στην ηλεκτρική κιθάρα είχε συγκριθεί με εκείνο του κιθαρίστα των Deep Purple, Ρίτσι Μπλάκμορ, και θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα κεφάλαια της ελληνικής ροκ σκηνής της εποχής των late 60s – mid-70s.
Πηγή: https://www.agon.gr/politismos/19082/otan-eidame-ton-gianni-spatha-sta-giannena/
Έστω και καθυστερημένα το ανάρτησα…
Και βέβαια το “Mountains”, που παντρεύτηκε η παραδοσιακή Ηπειρώτικη Μουσική με το ροκ των Socrates.
![]()
Με τους Socrates με χώριζε μια κρίσιμη 5-ετία.
Χρονολογικά τα χρόνια της εφηβείας συνέπεσαν μαζί τους, αλλά τα ακούσματα
ήταν από μουσικές εκτός συνόρων….Ο ήχος τους τότε μου έπεφτε κάπως βαρύς…
Πολύ πιο κοντά στα τότε ακούσματα ήταν οι "Σπυριδούλα" και ο Παύλος (νομίζω
όλοι καταλαβαίνουν ποιος ήταν ο Παύλος)
Τους Socrates όμως τους είδα μια φορά live… νομίζω το 80
Καλοκαίρι στο Παρκ, στην Αλεξάνδρας….Όχι σε δική τους συναυλία…
Συνόδευαν τη Μαρία Φαραντούρη…Το "πάντρεμα" ήταν εντυπωσιακό…
Τα σόλο του Σπάθα και τα ανεβάσματα της Φαραντούρη, στο "Γερο, νέγρο Τζιμ"
ακόμα τα θυμάμαι
Πρέπει να ήταν το 1980 που – μαθητής Β΄Λυκείου τότε, προετοιμαζόμενος και για Πανελλήνιες – άκουσα τους Socrates από το Ποπ Κλάμπ, μια εκπομπή του Γιάννη Πετρίδη, που για όσους ακούγαμε ροκ στην επαρχία ήταν η βασική πηγή ενημέρωσης. 4 – 5 κάθε μέρα ήταν ιερή ώρα. Ούτε διάβασμα ούτε φροντιστήριο. Το πρώτο τραγούδι που άκουσα ήταν το Lady (με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου στα πλήκτρα). Και η εισαγωγή για όποιον την ακούσει μένει για πάντα. Δεν τον ενδιέφερε να παίζει με ταχύτητα φωτός(αν και θα μπορούσε), για να εντυπωσιάσει, αλλά για να δημιουργήσει και να υπηρετήσει το ύφος του κομματιού και τη μπάντα…
Και ένα πολύ καλό αφιέρωμα βρήκα εδώ.
Και δεν κρατιέμαι να μη βάλω και…
«Μεγάλωσα στους Παξούς, αλλά έφυγα 12 χρόνων από εκεί. Όλοι οι Σπαθαίοι -ο πάππος είχε κάνει επτά παιδιά- έπαιζαν από κάποιο όργανο. Άλλος βιολί, άλλος κλαρίνο. Έπαιζα ακορντεόν και ντραμς με τον πατέρα μου. Ο πατέρας μου έπαιζε βιολί από 6 χρόνων. Ήταν τόσο καλός, που κάποτε μαζεύτηκαν οι προύχοντες του νησιού και συγκέντρωσαν λεφτά για να τον στείλουν στην Πάτρα, αλλά ο πάππος μου δεν τον άφησε. Έγινε οικοδόμος, και μάλιστα πολύ καλός. Είχε πάει στο Γυμνάσιο της εποχής εκείνης και μπορούσε να κυβίζει τους όγκους από τα μπετά, αλλά ταυτόχρονα έκανε και τζάκια, σκάλες, κορνίζες και νεοκλασικά σπίτια στην Πάργα.
……..
Ο πατέρας μου ήθελε να γίνω μουσικός, αλλά εγώ ήθελα να γίνω πολιτικός μηχανικός. Ζωγράφιζα κιόλας, ήθελα να γίνω και αρχιτέκτονας, όλα τα ήθελα. Τελικά πέρασα στην ΑΣΟΕΕ για να σπουδάσω Οικονομικά. Ήμουνα καλός στα μαθηματικά, αλλά δεν τα κατάφερα. Έκατσα έναν χρόνο, δεν μπορούσα όμως να διαβάσω και τα παράτησα. Είχα προχωρήσει πολύ με τη μουσική. Έκανα πράγματα που οι άλλοι εδώ δεν μπορούσαν.
……
Έρχεται λοιπόν μια μέρα που ακούω στο ραδιόφωνο τον Πετρίδη να λέει: «Θα ακούσετε τώρα ένα καινούργιο συγκρότημα, το Jimi Hendrix Experience, στο Purple Haze». Δεν τον ήξερα, οπότε δεν έδωσα σημασία, μέχρι που ακούω τον Hendrix να παίζει και μένω άφωνος. Δεν κουνήθηκα από το ραδιόφωνο μέχρι που τέλειωσε το τραγούδι. Εκείνη τη στιγμή έβαλα στόχο να μάθω να παίζω σαν κι αυτόν».
…….
«Όταν ξεκινήσαμε στην Τρίτη Γυμνασίου, το '66, με τον Αντώνη που ήταν δύο χρόνια νεότερός μου, στον Πειραιά, το μόνο που μας ένοιαζε ήταν να πάμε να παίξουμε. Ούτε επιτυχίες σκεφτόμασταν, ούτε καριέρα, τίποτε! Φεύγαμε τις τελευταίες ώρες από το σχολείο και πηγαίναμε στο προβάδικο ενός πολύ μεγαλύτερου σε ηλικία ντράμερ, αφού τον Μπουκουβάλα δεν τον άφηνε η μητέρα του να ξεπορτίσει, ήταν μικρός. Εγώ μελετούσα τότε Hendrix και Cream»
………
Ιλάν