by 
Αντιλαμβάνομαι ότι ο όρος “resistor” μεταφράστηκε κάποια στιγμή ως «αντιστάτης».
Μάλλον σχετικά πρόσφατα, διότι ο Αλεξόπουλος αναγράφει «συνδεσμολογία αντιστάσεων». Το ίδιο κάνει και η Ελληνική μετάφραση των Halliday-Resnick. Στο βιβλίο των Δεσμών βλέπουμε αντιστάσεις συνδεδεμένες με πηνία και πυκνωτές.
Στο βιβλίο των Δαπόντε – Κασσέτα διαβάζουμε:
Αντιστάτες. Οι αγωγοί που πειθαρχούν στο νόμο του Ohm λέγονται αντιστάτες (αντιστάσεις ή ωμικές αντιστάσεις). Ένα κομμάτι σύρμα είναι ο πιο απλός αντιστάτης.
Στο βιβλίο της Β’ Λυκείου:
Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι με τον όρο αντίσταση ή ωμική αντίσταση εκφράζουμε τη δυσκολία που συναντά το ηλεκτρικό ρεύμα, όταν διέρχεται μέσα από τον μεταλλικό αγωγό. Ο ίδιος ο μεταλλικός αγωγός λέγεται αντιστάτης.
Όμως πολλές φορές, για χάρη συντομίας, χρησιμοποιούμε τον όρο αντίσταση ή ωμική αντίσταση και εννοούμε τον ίδιο τον μεταλλικό αγωγό……
Παρατηρούμε πως οι συγγραφείς και των δύο βιβλίων (περισσότερο ή λιγότερο κατηγορηματικά) δεν χαρακτηρίζουν λανθασμένο το «αντίσταση», αν έτσι μεταφράζουμε το «resistor». Όμως ζούμε στην εποχή των «προσεκτικών ομιλητών». Αν διαπράξω το ατόπημα να αποκαλέσω «αντίσταση» εκείνο το πραματάκι με τα χρώματα, θα με διορθώσουν όπως διορθώνουν έναν που λέει «παν μέτρον άριστον» ή «οι ασκοί του Αιόλου»;
Σε πιθανό θέμα Εξετάσεων θα μετατρέψει η ΚΕΕ το αρχικώς προταθέν «αντιστάσεις» σε «αντιστάτες» ή θα το αφήσει έτσι;
Αν το αφήσει έτσι, θα υπάρξει σχόλιο του τύπου:
-Τι θέματα περιμένεις από κάποιους που δεν ξέρουν Ελληνικά;
Εγώ, που προτιμώ τις αντιστάσεις από τους αντιστάτες, να συνεχίσω την πλεύση μου ή, φοβούμενος τον τίτλο του αμαθούς, να ακολουθήσω την παραίνεση του Πασκάλ;
Διάβασε: «Ο Πασκάλ γράφει το κόκαλο με δύο κάπα;»
Θυμάμαι τον Ανδρέα να λέει περίπου ότι προτιμά το Potential Energy να μεταφραζόταν ως «Ενέργεια Δυναμικού», αντί «Δυναμική Ενέργεια». Τα επιχειρήματά του καλά. Όμως (ακόμα και αν έγραφε βιβλίο στο οποίο θα χρησιμοποιούσε τον όρο) δεν θα διόρθωνε κάποιον χρήστη Δυναμικής Ενεργείας.
Συμφωνώ μαζί σου. Νομίζω ότι έχεις δίκιο.
καλημέρα σε όλους
προφανώς ως Αλεξοπουλικός, "έζησα" χωρίς τους αντιστάτες
θεωρώ, όμως, ότι πράγματι είναι καλύτερα να ονομάζουμε αντιστάτη το αντικείμενο, το "πράμα", το κατασκεύασμα, το χειροπιαστό και αντίσταση την ιδιότητά του, την άπιαστη, την ιδεατή, να δυσκολεύει τη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος από μέσα του
αντίστοιχα πυκνωτής-χωρητικότητα, πηνίο-αυτεπαγωγή, σώμα-μάζα, δοχείο-χωρητικότητα κ.α.
επικουρικά, ως "Γυμνασιακιώτης", ενημερώνω ότι οι μαθητές στην Γ΄ Γυμνασίου έτσι διδάσκονται τις έννοιες αντιστάτης και αντίσταση
καλημέρα Βαγγέλη,
πρωινός ρίχνεις βουτιά στα γοητευτικά αλλά και αβυθομέτρητα νερά της ορολογίας, εδώ της επιστημονικής
η επιχειρηματολογία που επικαλείται ότι πρέπει να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ της υλικής οντότητας (ενός σύρματος) και του φυσικού μεγέθους αντίσταση
μάλλον οφείλει να συνδέει την κατασκευή με την επιλογή του υλικού και την επεξεργασία του (είδος μετάλλου, μήκος, διατομή), ενώ το φυσικό μέγεθος αντίσταση με τα ρήματα «έχει» η διάταξη, «χαρακτηρίζει» την κατασκευή
επομένως, η προηγούμενη επιχειρηματολογία –στην αυστηρή της εκδοχή- θα πρέπει να κοκκινίσει το απόσπασμα «κατασκευή αντίστασης 1,0Α», αφού προφανώς γίνεται αναφορά σε μια διάταξη που θα κατασκευαστεί «από ράβδο άνθρακα»
αντιλαμβάνομαι ότι στην λόγια χρήση της γλώσσας γίνονται αναφορές σε «εννοιολογικές κατασκευές» ή και «γλωσσικές κατασκευές», αλλά τότε η συζήτηση ανεβαίνει στα σύννεφα και ζαλίζομαι ακόμα και στις χαμηλές πτήσεις
προτιμώ να εστιάσω σε πιο γήινες παραμέτρους του θέματος
ένας αγωγός, ανάλογα με την μορφή της ηλεκτρικής τάσης, άλλοτε χαρακτηρίζεται από την χωρητική του συμπεριφορά (C), άλλοτε από τα επαγωγικά του (L) και σχεδόν πάντα από τα ωμικά του (R). Δεν νομίζω ότι όταν εμφανίζει μετρήσιμη χωρητικότητα ένας αγωγός χαρακτηρίζεται ως πυκνωτής (γιατί;). Ένα πηνίο όμως, λειτουργεί ταυτόχρονα και ως αντιστάτης. Παρ’ όλα αυτά δεν απαιτήθηκε να χαρακτηριστεί με υβριδική ορολογία που γεφυρώνει τις δυο ιδιότητές του. Αυτή η ανά περίπτωση συμπεριφορά των ηλεκτρικών διατάξεων προβληματίζει σχετικά με την απόδοση απόδοση αυστηρής σημασίας στον υπό συζήτηση όρο. Η παρέμβαση του Πάνου νομίζω ότι εφάπτεται αυτής της επιχειρηματολογίας
ο Μήτσης (γεια σου Γιάννη) αναφέρεται στην ενδεχόμενη ταύτιση των όρων αντίσταη – αντιστάτης από την συγγραφική ομάδα του Αλεξόπουλου, επειδή ακολούθησαν την γερμανική βιβλιογραφία. Να συνδράμω επισημαίνοντας ότι ούτε ο προηγηθείς στην συγγραφή εγχειριδίων Αλκίνοος Μάζης, που επηρεάζεται από την γαλλική βιβλιογραφία, θυμάμαι να κάνει την διάκριση μεταξύ αντίστασης – αντιστάτη. Ίσως η επιλογή να ήταν συνθετότερη. Π.χ. διαβάζω στο «η πρόσληψη της επιστημονικής σκέψης στην Ελλάδα» του Θ. Κρητικού ότι ο καθηγητής Χόνδρος είχε εκτεταμένες συζητήσεις για θέματα ορολογίας με του συναδέλφους του Κ. Αλεξόπουλο από το Φυσικό και Θ. Κουγιουμτζέλη και Αχ. Παπαπέτρου από το ΕΜΠ
οι αναφορές μου στους έλληνες επιμελητές της αγγλικής βιβλιογραφίας, σκόπευε να περιγράψει έναν διάλογο από το 1978 μέχρι το 1994, με ασαφή την τελική θέση. Προφανώς, θα αποφασίσει –αν ήδη δεν το έχει κάνει – η διδακτική πράξη αλλά και ο πολιτισμός που επιβάλουν τα συνέδρια ορολογίας
Βαγγέλη κλέβεις χρόνια!
ισχυρίζεσαι ότι είχες βοηθό στα εργαστήρια τον Ρεσβάνη
καλημέρα Γιώργο
ίσως τον μπερδεύω με τον Μουρίκη
(μοιάζανε, μου φαίνεται, όλοι μεταξύ τους ή τους βλέπαμε ίδιους επειδή τους τρέμαμε;)
πάντως "Δ" θα του έβαζα, με την έννοια που έγραψα,
διότι δηλώνω "αντιστατιώτης", κάνω "αντίσταση" δηλαδή εναντίον της αντίστασης…
Γιώργο την καλημέρα μου από Κέρκυρα ( ακόμη σε περιμένω…)
Γράφεις ότι "ένας αγωγός, ανάλογα με την μορφή της ηλεκτρικής τάσης, άλλοτε χαρακτηρίζεται από την χωρητική του συμπεριφορά (C), άλλοτε από τα επαγωγικά του (L) και σχεδόν πάντα από τα ωμικά του (R).". Θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω. Η χωρητικότητα ενός διπόλου (πυκνωτή) είναι συγκεκριμένη ανεξάρτητα της τάσης που του εφαρμόζουμε. Είναι η ίδια ακόμη και αν δεν του εφαρμόσουμε καμία τάση. Ως ραδιοηλεκτρολόγος θα μου επιτρέψεις να έχω κάποιες εμμονές ανεξάρτητες γλωσσικών ακροβασιών. Επιμένω ότι αντιστάτη θα πρέπει να ονομάζουμε το δίπολο που παρουσιάζει ωμική αντίσταση ( ανεξάρτητα αν αυτό υπακούει στο νόμο του Ωμ ή όχι). Γιατί αν δεν το κάνουμε αυτό πως θα ονομάζουμε ένα λαμπάκι;
Πάνο καλημέρα,
ένας σφαιρικός αγωγός, χωρίς να χαρακτηρίζεται ως πυκνωτής, παρουσιάζει μετρήσιμη χωρητικότητα
η εξάρτηση από την μορφή της ηλέκτρισης αφορούσε το πηνίο – θεώρησα ότι έπρεπε να είμαι ευσύνοπτος στα δευτερεύοντα
για τις προτιμήσεις σου ως ραδιοηλεκτρολόγου, τι να πω …
κανείς δεν είναι τέλειος
αν η πρόσκληση δεν έχει παραγραφεί
θα την τιμήσω!
Βαγγέλη,
ακόμα κι’ αν κρατώ απόσταση σχετικά με τη χρήση του όρου αντιστάτης
μαζί σου στα βουνά!
για την καλή παρέα
Και γω μαζί σας παιδιά.
Αλλά όχι μόνο για την καλή παρέα!
Συμφωνώ και επί της ουσίας με τον Βαγγέλη, όσο και αν επιχειρηματολογούν οι … απέναντι
Καλημέρα Γιάννη, καλημέρα Πάνο.
(ένας Αλεξοπουλικός … εξωμότης….)
…ε, χμ, και έχουμε καιρό, Διονύση, να κάνουμε την καλή παρέα κρασοπαρέα λέγω, αργήσαμε κάπως…
Γιώργο η πρόσκληση είναι διαρκείας….
Καλησπέρα σας.
Μια άποψη κι απο μένα
Πριν 9 χρόνια διαπίστωσα την διάκριση στα βιβλία του Γυμνασίου και υπέθεσα πως αποφασίσαμε να συγχρονιστούμε με την διάκριση της εγγλέζικης ορολογίας και … με προσπάθεια το υιοθέτησα. αλλά χωρίς να θεωρώ άξιο διόρθωσης την χρήση του όρου αντίσταση και για το αντικείμενο και για την ιδιότητα του.
Διόρθωση χρειάζονται αυτά που μπορεί να ακυρώνουν κρίσιμα σημεία της διδακτικής π.χ. περιεκτικότητα βάρους κατά βάρος αφού σήμερα μονάδα γραμμάρια βάρους δεν υπάρχοει και ο στόχος της διάκρισης μάζας – βάρους θεωρίται κρίσιμη διδακτικά.
Δεν θα έλεγα λοιπόν πως πρέπει να υιοθετούμε άκριτα μια ορολογία ως "πολιτικά ορθή" ή ¨για να φυλάμαι τα ρούχα μας" ( από πιθανή κριτική ) Απλά στην συγκεκριμένη περίπτωση βολεύει και ….
… Και νομίζω πως κανένας δεν έχει σοβαρό λόγο να φέρνει αντίσταση στην υιοθέτηση του όρου αντιστάτης, ( ακόμα και αν ήταν της Εαμικής ή της αντιδικτατορικής αντίστασης . Σοβαρό λόγο έχουν μόνο οι της "αντιδιδακτορικής" αντίστασης
)