Εικόνες της επιστήμης στην πόλη του Κάφκα

Εικόνες της επιστήμης στην πόλη του Κάφκα

(με αφορμή τα κείμενα του Γ.Φ.)

Στις ήσυχες ημέρες του δεκαπενταύγουστου όλες οι πόλεις είναι εξίσου νωχελικά άδειες. Ακόμη και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που κατακλύζονταν από ορδές τουριστών από τη χώρα του κόκκινου δράκου και του ανατέλλοντος ηλίου, τώρα λόγω covid  μπορούν να αποκαλύψουν στον ταξιδιώτη ένα διαφορετικό πρόσωπο. Στην πόλη λοιπόν του Κάφκα (Franz Kafka, 1883 –1924), του Σμέτανα ( Bedřich Smetana, Λιτόμισλ 1824 – Πράγα 1884) του  Ντβορζάκ ( Antonín Leopold Dvořák  1841 – 1904), του Μότσαρτ (38η Συμφωνία σε Ρε μείζονα, 1786, Don Giovani 1787), και του Γιαν Πάλαχ (Jan Palach, 11 Αυγούστου 1948 – 19 Ιανουαρίου 1969, της ΄Ανοιξης της Πράγας, δίπλα από τις όχθες του ποταμού Μολδάβα (Vltava) και της Γέφυρας του Καρόλου μπορεί ο περιηγητής να «συναντήσει» τον Tycho Brache (ο παρατηρησιακός) και τον Johannes Kepler (ο θεωρητικός).

πίσω από το Υπ. Εξωτερικών της Τσεχίας

Ο Τύχο Μπράχε (δανός παρατηρησιακός αστρονόμος διατύπωσε το ομώνυμο σύστημα με τη γη και το δορυφόρο της στο κέντρο του κόσμου, τον ήλιο να περιστρέφεται γύρω από αυτή και τους πλανήτες να περιστρέφονται γύρω από τον ήλιο), δημιούργησε τις πρώτες ρωγμές στο αριστοτελικό κοσμοείδωλο καταγράφοντας με εξαιρετική ακρίβεια αστρονομικά φαινόμενα, πάνω δε στις καταγραφές αυτές στηρίχτηκε ο μαθητής του Κέπλερ, διατυπώνοντας τους ομώνυμους νόμους. Ο Τύχο Μπράχε βρέθηκε στην Πράγα στο τέλος της ζωής του το 1597 -1601, προσκεκλημένος του αυτοκράτορα Ροδόλφου Β΄ και εργάστηκε στην αυλή του ως αυτοκρατορικός μαθηματικός/αστρονόμος.

Klementinum –αστρονομικό παρατηρητήριο.

Το 1600 έρχεται στην Πράγα και ο Κέπλερ, προσκεκλημένος του Τύχο Μπράχε και εγκαθίσταται στο Benátky nad Jizerou (35 Km από την Πράγα), εκεί που ο Μπράχε είχε στήσει το αστρονομικό του παρατηρητήριο.

Klementinum – αστρονομικό παρατηρητήριο

Μαζί κατασκευάζουν αστρονομικά όργανα, μέτρησης αποστάσεων αστεριών εκπληκτικής ακρίβειας.

   Ο Κέπλερ χρησιμοποιεί τις ακριβείς μετρήσεις του μέντορά του, ερχόμενος πολλές φορές σε αντιπαράθεση μαζί του και το 1609 δημοσίευσε τους δύο νόμους στο “Astronomia nova”, στο οποίο περιέγραψε επίσης τη φύση της δύναμης που είναι υπεύθυνη για την κίνηση των πλανητών ως «οιονεί μαγνητική», επομένως φυσική, και όχι θεϊκή. Η ηλιοκεντρική θεωρία είναι πλέον γεγονός.

Αλλά ας περιηγηθούμε στα αποτυπώματα της επιστήμης στην πόλη.

Οι διαδρομές των περιηγήσεων με το τραμ, (22 γραμμές τραμ, διασχίζουν όλη την ευρύτερη περιφέρεια της Πράγας με το 24ωρο εισιτήριο για τους 60+ στην τιμή των 2,2 ευρώ περίπου!!!

Η περιήγηση αρχίζει από το κέντρο της Πράγας και την Πλατεία Staroměstská radnic και το ξακουστό Αστρονομικό Ρολόι. Το σημερινό ρολόι είναι ένα πιστό αντίγραφο του αρχικού (1410), που καταστράφηκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Τσέχοι μετά τον βομβαρδισμό επανέφεραν στην αρχική του μορφή τόσο τον πύργο του παλαιού Δημαρχείου αλλά και το Αστρονομικό Ρολόι, που από τότε συντηρείται ανελλιπώς.

Η όλη κατασκευή του Αστρονομικού Ρολογιού της Πράγας δείχνει στους θεατές τρεις ανεξάρτητες κινήσεις:

• Την κίνηση του Ηλίου κατά τη διάρκεια μιας μέσης ηλιακής ημέρας.
• Τη μέση περιφορά της Σελήνης κατά τη διάρκεια ενός σεληνιακού μήνα.
• Τη φαινόμενη ετήσια περιφορά του Ηλίου γύρω από τη Γη πάνω στην εκλειπτική.

εδώ περισσότερα.

Οπως κοιτάζουμε το Αστρονομικό Ρολόι στα δεξιά μας, η Παναγία του Tyn, στο εσωτερικό της οποίας βρίσκεται ο τάφος του Τύχο Μπράχε.

Η θέα από το αστρονομικό παρατηρητήριο του Klementinum. Η παναγία του Tyn και δεξιά ο Πύργος του Ρολογιού. Στο βάθος δεξιά, ο Πύργος της Πυρίτιδας.

Πίσω από τον πύργο του Αστρονομικού ρολογιού και αριστερά θα συναντήσουμε το KLEMENTINUM (Mariánské nám. 5, 110 00, Staré Město). Αποκάλυψη!

Το εκτεταμένο συγκρότημα ιδρύθηκε από τους Ιησουίτες μετά την άφιξή τους στη Βοημία το 1556. Αρχικά, οι Ιησουίτες λειτουργούσαν ένα σχολείο στην πανεπιστημιούπολη, το οποίο προήχθη σε πανεπιστήμιο το 1622. Το 1654, το Πανεπιστήμιο Clementine συγχωνεύτηκε με το Πανεπιστήμιο του Καρόλου.

To 1722 κατασκευάζεται ο Astronomical Tower, ύψους 62 m.

Ηλιακά ρολόγια στις πλευρές. Το προτελευταίο επίπεδο του πύργου είναι μια CAMERA OBSCURA, στο δάπεδο του οποίου αποτυπώνονται οι φάσεις της σελήνης!

Τραμ 15 (από τη Náměstí Republiky) και λόφος Letna.

Τεχνολογικό Μουσείο Πράγας

Με τμήμα αφιερωμένο στον Κέπλερ.

Αλλά και μηχανή VAN DER GRAAFF

Τα μνημεία γράφουν ιστορία.

Στο λόφο Letna υπήρχε το άγαλμα του  «στοργικού» πατερούλη (1955)!

Στο πλαίσιο της αποσταλινοποίησης ανατινάχθηκε το 1962. Στη θέση του ένας γιγάντιος κόκκινος μετρονόμος (1991) λειτουργώντας αδιαλείπτως, δείχνει το νέο «βηματισμό» της πόλης.

Τραμ 15 και λόφος Zizkov (Mahlerovy sady 1, 130 00 Praha 3-Žižkov)

Ο  πύργος της τηλεόρασης (216 m ύψος) με το επίπεδο παρατήρησης στα 96 m. Ο ανελκυστήρας κινείται με 4 m/s . Κατασκευάσθηκε το 1985, και οι φήμες λέγουν ότι εκτός των προγραμμάτων «τάπωνε» τις συχνότητες εκπομπής ξένων ραδιοφωνικών σταθμών. Φήμες? Παράξενο να βρίσκεται μέσα στον οικιστικό ιστό της πόλης.

Σύστημα που ελέγχει φράγμα στον ποταμό Μολδάβα (Vltava) στη συνοικία Smitcov).

Η μικρή περιήγηση στην πόλη του Κάφκα και του Χάβελ με το μάτι του φυσικού, φθάνει στο τέλος της.

Δύο ακόμα επισημάνσεις. Οι επισκέψεις στα ιστορικά café της είναι επιβεβλημένη για την art deco ομορφιά της. Και δεν πηγαίνουμε ποτέ μόνοι, αλλά με τον/την σύντροφό μας!

ΥΓ. αξίζει και το επόμενο παλαιό βιβλίο, απ’ την πένα αειθαλούς συγγραφέα με σχετικό υπαινικτικό τίτλο!