web analytics

Δημοφιλείς Παρανοήσεις για την Τριβή και η Τράπεζα Θεμάτων

Η στατική τριβή δεν μπορεί να επιταχύνει ένα σώμα (υλικό σημείο).

Η τριβή ολίσθησης δεν μπορεί να επιταχύνει ένα σώμα (υλικό σημείο).

Με την τριβή παράγεται θερμότητα.

Ποιες από αυτές τις δημοφιλείς παρανοήσεις ελέγχονται με την Τράπεζα Θεμάτων;

(Υπόδειξη: Οταν το φορτηγό της Εικόνας επιταχύνεται και το φορτίο δεν γλυστρά πάνω στο δάπεδο της καρότσας, ποια δύναμη επιταχύνει το φορτίο ώστε το φορτίο να κινείται με την ίδια ταχύτητα που κινείται το φορτηγό;

Όταν το φορτίο αρχίζει να γλυστρά, ποια δύναμη το επιταχύνει μαζί με το φορτηγό, μέχρι το φορτίο να πέσει από την καρότσα;

Υπενθύμηση: Η θερμότητα είναι μεταφερόμενη ενέργεια από σώμα υψηλότερης θερμοκρασίας σε σώμα χαμηλότερης θερμοκρασίας. )

Loading

Subscribe
Ειδοποίηση για
22 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Κώστας Παπαδάκης
31/10/2021 12:47 ΜΜ
Απάντηση σε  Ανδρέας Βαλαδάκης

Νομίζω ότι με την επιλογή των κατάλληλων θεμάτων μπορούν οι καθηγητές να γίνουν χρήσιμοι, χρηστικοί αλλά και να επιταχυνθεί η εκπαίδευση νέων συναδέλφων.
Δεν γίνεται όμως τίποτα με την λογική: η επιτροπή αποφασίζει, με τα δικά της κριτήρια και οι καθηγητές δέχονται την όποια απόφαση της όποιας επιτροπής.

Κώστας Παπαδάκης
31/10/2021 12:50 ΜΜ
Απάντηση σε  Ανδρέας Βαλαδάκης

Όχι, δεν είδα κάτι ανάλογο.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης
Απάντηση σε  Ανδρέας Βαλαδάκης

Μπορεί Ανδρέα οι ιδιότητες να ανήκουν στο ίδιο πρόσωπο αν διατηρήσει την ψυχραιμία του και αντιληφθεί ότι αν τους μάθει να σκέπτονται θα μπορέσουν να λύσουν και άγνωστα θέματα.
Φυσικά υπάρχουν πολλών λογιών μαθητές. Εξαιρετικά παιδιά και μαθητές που τους ενδιαφέρουν άλλα. Που δεν τα καταφέρνουν σε γρίφους, ούτε τους αρέσουν.
Τα παιδιά αυτά έγραφαν άψογα τα δύο θέματα θεωρίας και επέλεγαν από τις δύο ασκήσεις τη μία που καταλάβαιναν ότι θα λύσουν. Έπιαναν πάνω από 15 και δικαίως.
Σήμερα τέτοια παιδιά καλούνται να απαντήσουν σε Σου-Λου και να λύσουν 5 ασκήσεις (οι τρεις χωρίς νούμερα που βαπτίζονται Β΄ θέματα).
Γράφουν συνήθως κάτω από τη βάση.
Αυτοί οι μαθητές σήμερα θέλουν να γνωρίσουν και να μάθουν απ’ έξω τα πιθανά θέματα. Αυτό οδηγεί σε μια κούρσα με αντίπαλο τον χρόνο.

Δες Ανδρέα σε πόσες μεριές στο διαδίκτυο παρουσιάζονται λυμένα τραπεζικά θέματα, σε βολική μορφή ώστε να προβληθούν από τον διδάσκοντα και να αποθηκευτούν από τους μαθητές. Οι τελευταίοι πιστεύουν ότι τις παραμονές των Εξετάσεων θα τα απομνημονεύσουν.

Ας θυμηθούμε και τον Ανδρέα, τον οποίο γνώριζες καλύτερα απ’ ότι εγώ.
Έλεγε ότι “δεν μπορεί να είσαι σοβαροφανής και να βάζεις θέματα με Αστερίξ και Οβελίξ”. Έκαστος εξ υμών έβαζε θέματα που υποστήριζαν τη διδασκαλία του και επέλεγε απλά εξ αυτών για τις Εξετάσεις του Ιουνίου.
Αν στείλω εγώ θέματα στην τράπεζα και τα δεχθούν, αναγκάζεσαι να διδάσκεις τις εμμονές ενός άλλου ανθρώπου, τις οποίες ίσως βρίσκεις ανούσιες. Παρατάς την κινητήρια τριβή και το ασανσέρ και πιάνεις ένα θέμα με πράξεις που εξετάζει το τριώνυμο αντί όσων θεωρείς σημαντικά.
Είναι σαν να βάζεις τον Μπιθικώτση να τραγουδήσει το “Κορίτσι του Μάη”.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης
Απάντηση σε  Κώστας Παπαδάκης

Κώστα ευγενικό είναι.
Όταν δεν έχεις διδάξει δεν ξέρεις που οδηγεί η μία ή η άλλη απόφαση.

Χαράλαμπος Κασωτάκης

Περιμένω αν δω ένα (1) ελληνικό βιβλίο που αν λέει ότι με την τριβή αυξάνεται η εσωτερική ενέργεια των σωμάτων και όχι η θερμική ή η θερμότητα που ορίζονται αλλιώς στα Ελληνικά βιβλία που σε αυτούς τους ορισμούς αντιγράφουν τα ξένα. Η θερμότητα και το έργο είναι όχι μορφές ενέργειας αλλά τρόποι μεταφοράς ενέργειας ή αν θέλετε μεταφερόμενη ενέργεια. Αλλά το πρόβλημα υπάρχει και στο σχολικό βιβλίο της Γ λυκείου και μάλιστα από τους ίδιους συγγραφείς που στο βιβλίο της Β Λυκείου κατεύθυνσης γράφουν ότι “με την τριβή δεν παράγεται θερμότητα”

Η φράση δύναμη τριβής εκλαμβάνεται από πολλούς σαν να είναι η τριβή είδος δύναμης ή κάτι που έχει την ικανότητα να ασκεί δυνάμεις. Στην πραγματικότητα, η τριβή είναι μια διεργασία (φαινόμενο) που λαμβάνει χώρα στις επιφάνειες επαφής των αντικειμένων. Η κάθετη δύναμη (Ν) και η δύναμη εξαιτίας της τριβής αποτελούν τις συνιστώσες της δύναμης που ασκείται σε ένα αντικείμενο, εξαιτίας της επαφής του με ένα άλλο. Είναι προτιμότερο να αποκαλείται « δύναμη που οφείλεται στην τριβή » ή « δύναμη από τριβές » ή « δύναμη εξ’ αιτίας της τριβής ». Επίσης, δεν είναι η τριβή που καταναλώνει έργο σε ένα αντικείμενο, αλλά η δύναμη που ασκείται στο αντικείμενο από ένα άλλο αντικείμενο, που μπορεί να οφείλεται στο φαινόμενο της τριβής στην κοινή τους επιφάνεια. Τα προβλήματα που υπάρχουν στα διάφορα εγχειρίδια δίνουν σωστά αποτελέσματα, επειδή έχουν προεπιλεγεί για το σκοπό αυτό.

Το θεώρημα μεταβολής της κινητικής ενέργειας που θεωρείται πανάκεια στα ελληνικά βιβλία μπορεί να δώσει λανθασμένο αποτέλεσμα, αν το σώμα θεωρηθεί όχι ως υλικό σημείο, αλλά ότι μπορεί να πάρει και άλλες μορφές ενέργειας εκτός από την κινητική.  π.χ. το έργο της τριβής για ένα αρχικά ακίνητο άνθρωπο που αρχίζει να περπατά είναι μηδέν, όμως αυτός αποκτά κινητική ενέργεια. Κάποιοι συγγραφείς μάλιστα το ονομάζουν ψευδοέργο. Για τον ίδιο λόγο οι δυνάμεις επαφής προτιμότερο είναι να καλούνται «δυνάμεις ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙ στην επαφή ανάμεσα σε δύο αντικείμενα». όσο για το που οφείλεται η τριβή πολλά βιβλία γράφουν, ή αφήνουν να πλανάται, η εντύπωση ότι το φαινόμενο οφείλεται στην αλληλοδιείσδυση των επιφανειακών ανωμαλιών των σωμάτων. Αυτή την εντύπωση επιτείνει η εικόνα με το φακό που μεγεθύνει τις ανωμαλίες των σωμάτων, που υπάρχει σε σχολικά βιβλία. Αυτό διαψεύδεται από τις σύγχρονες εργασίες πάνω στην τριβή, που δείχνουν ότι η τριβή οφείλεται στη συγκόλληση, λόγω ελκτικών δυνάμεων, των επιφανειών επαφής. Οι σύγχρονες μελέτες διαπιστώνουν, επίσης, εξάρτηση του συντελεστή τριβής από παράγοντες που επηρεάζουν τη συγκόλληση, όπως η λείανση των επιφανειών, η θερμοκρασία, οι προσμίξεις κ.α. και όχι μόνο από τη φύση των επιφανειών επαφής, όπως αναφέρουν τα σχολικά βιβλία. Οι αναγνώστες των σχολικών βιβλίων  αδυνατούν π.χ. να ερμηνεύσουν το πειραματικό αποτέλεσμα που λέει ότι η λείανση των επιφανειών, από ένα σημείο και μετά, αυξάνει το συντελεστή τριβής αντί να τον μειώνει.

Βασίλειος Μπάφας
01/11/2021 10:28 ΠΜ

Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα σε όλους.
Σημαντική η προσπάθειά σου να ξεκαθαριστούν έννοιες που δημιουργούν μόνιμα παρανοήσεις στη φυσική. Θα προσπαθήσω να συνεισφέρω κι εγώ κάτι:

Από τη σκοπιά του μακρόκοσμου το ΕΡΓΟ και η ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ είναι ποσότητες μεταβιβαζόμενης ενέργειας και -σύμφωνα με τον Πρώτο Νόμο της Θερμοδυναμικής- θεωρούνται ΙΣΟΔΥΝΑΜΕΣ, υπό την έννοια ότι με έργο μπορούμε να πετύχουμε ότι και με θερμότητα. Με έργο μπορούμε λόγου χάριν να θερμάνουμε ένα σώμα (αδιαβατική συμπίεση αερίου, φαινόμενο Joule). Αντίστοιχα με θερμότητα μπορούμε να πετύχουμε αύξηση της κινητικής ενέργειας ενός σώματος, μέσω μιας θερμικής μηχανής. 
Η διάκριση της μεταβιβαζόμενης ενέργειας σε Έργο και Θερμότητα αφορά μόνο στον Μακρόκοσμο.