by 
Η στατική τριβή δεν μπορεί να επιταχύνει ένα σώμα (υλικό σημείο).
Η τριβή ολίσθησης δεν μπορεί να επιταχύνει ένα σώμα (υλικό σημείο).
Με την τριβή παράγεται θερμότητα.
Ποιες από αυτές τις δημοφιλείς παρανοήσεις ελέγχονται με την Τράπεζα Θεμάτων;
(Υπόδειξη: Οταν το φορτηγό της Εικόνας επιταχύνεται και το φορτίο δεν γλυστρά πάνω στο δάπεδο της καρότσας, ποια δύναμη επιταχύνει το φορτίο ώστε το φορτίο να κινείται με την ίδια ταχύτητα που κινείται το φορτηγό;
Όταν το φορτίο αρχίζει να γλυστρά, ποια δύναμη το επιταχύνει μαζί με το φορτηγό, μέχρι το φορτίο να πέσει από την καρότσα;
Υπενθύμηση: Η θερμότητα είναι μεταφερόμενη ενέργεια από σώμα υψηλότερης θερμοκρασίας σε σώμα χαμηλότερης θερμοκρασίας. )
Ανδρέα καλημέρα.Το έχω αναφέρει ήδη σε προηγούμενο σχόλιο ότι είχα την τύχη το 1995;να βρω τυχαία το βιβλίο που μεταφρασες με τίτλο ‘Η διδασκαλια της φυσικής” για να διαπιστώσω πόσα λάθη έκανα στην διδασκαλία της φυσικής ,ων νέος σχετικά φροντιστής.Εκτοτε συχνά ανατρέχω σε αυτό για (ν+1)-οστη φορά.Στα ερωτήματα που θέτεις θα πρόσθετα και το σχετικό με το νόμισμα και το ποτήρι ,όπου τραβώντας το χαρτί απότομα το κέρμα πέφτει στο ποτήρι.
Παρμενίων καλημέρα.
Σ’ ευχαριστώ πολύ. Είχα κι εγώ την τύχη μέσα από τη μετάφραση αυτού του βιβλίου να μαθητεύσω “δίπλα” σ’ ένα μεγάλο δάσκαλο Φυσικής, τον Arons.
Το νόμισμα και το ποτήρι που αναφέρεις είναι ένα κρίσιμο πείραμα για να φανεί ότι πριν το νόμισμα φύγει από το χαρτί,για λίγο, επιταχύνεται λόγω της τριβής ολίσθησης προς την κατεύθυνση που κινείται το χαρτί. Αυτό θα μπορούσε να φανεί πολύ ωραία αν αρχικά το νόμισμα βρίσκεται λίγο πριν το χείλος του ποτηριού και με το τράβηγμα πέσει έξω από το ποτήρι.
Μόλις μου ήρθε και μια ιδέα για άσκηση: Τραβώντας απότομα το χαρτί, επειδή για λίγο το νόμισμα επιταχύνεται μαζί με το χαρτί (λόγω της τριβής ολίσθησης), μόλις φύγει από το χαρτί θα εκτελέσει οριζόντια βολή. Αν θέλεις ετοίμασε μια κατάλληλη εκφώνηση. Σου παραχωρώ τα πνευματικά δικαιώματα!
Ευχαριστώ πολύ!
Θα το επιχειρήσω το βραδάκι μετά το πέρας των αυξημένων , λόγω ημέρας υποχρεώσεων
Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Παρμενίων και καλή Κυριακή.
Για το θέμα του νομίσματος και του ποτηριού που συζητάτε, μια παλιότερη ανάρτηση:
Πειραματιζόμαστε και προβληματιζόμαστε…
Διονύση καλημέρα!
Η ανάρτηση που αναφέρεις είναι πολύ χρήσιμη από πολλές απόψεις! Μεταξύ άλλων δείχνει ότι οι παρανοήσεις που αναφέρω είναι όντως δημοφιλείς. Το ερώτημα λοιπόν παραμένει: Αυτές οι παρανοήσεις ελέγχονται με την Τράπεζα Θεμάτων; Γνωρίζει κάποιος κάτι σχετικό;
Έχετε δίκιο για τα σχόλια σας με την τριβή, αλλά δεν είναι μόνο η τριβή η συλλογή που το υπουργείο αναφέρει σαν “τράπεζα θεμάτων” έχει διάφορα προβλήματα και σε αρκετά σημεία.
Τα προβλήματα της πρέπει να λυθούν, αφού επισημανθούν και τονιστούν. Με αναρτήσεις σαν την δικιά σας.
Εμένα με απασχολεί ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων τουλάχιστον στα Β θέματα που λύνω αυτή την εποχή. Συνεχίζει την τάση θεμάτων που δεν είναι ούτε έξυπνα, ούτε θα έλεγα ξεκαθαρίζουν σημεία της θεωρίας ή ελέγχουν τις γνώσεις των μαθητών αλλά θέματα που συνεχίζουν την μαθηματικοποίηση της φυσικής, την επεξεργασία εξισώσεων που απαιτούν χρόνο που σε μια εξέταση δεν υπάρχει. Θέματα Β σαν αυτά βλέπουμε στις πανελλήνιες εξετάσεις της Γ λυκείου, ασκήσεις χωρίς νούμερα, υπολογισμός του λόγου δύο μεγεθών, σχεδιασμός σχημάτων με δυνάμεις, σχεδιασμός γραφικών παραστάσεων, και άλλα θέματα που δεν είναι θεωρητικά.
Κώστα συμφωνώ μαζί σου ότι η Τράπεζα Θεμάτων θα πρέπει να ελέγχει την ικανότητα των μαθητών να χρησιμοποιούν τις γνώσεις τους στη Φυσική και όχι στα Μαθηματικά.
Μια άλλη δημοφιλής παρανόηση που ελέγχει την κατανόηση του 2ου νόμου του Νεύτωνα είναι η εξής: “Ένας άνθρωπος ακίνητος ως προς το δάπεδο ενός επιταχυνόμενου ασανσέρ ασκεί στο δάπεδο το βάρος του.” Ελέγχεται αυτή η παρανόηση με κάποιο ερώτημα της Τράπεζας Θεμάτων;
Καλημέρα παιδιά.
Το θέμα το παρουσιάζαμε αρχικά με μια απλή επίδειξη:
Ο σπόγγος πάνω στο βιβλίο ύλης κινείται μαζί του επιταχυνόμενος:
-Ποια η φορά της τριβής;
-Αντίθετη της ταχύτητας.
-Και ποια δύναμη κινεί τον σπόγγο;
-Η δική σας.
-Δεν ακουμπώ τον σπόγγο για να μην λερωθώ.
Η συζήτηση κατέληγε κάπου.
Η συζήτηση στρεφόταν στην φορά της τριβής που δέχονται από το έδαφος οι κινητήριοι τροχοί, στο ξεκίνημα του αυτοκινήτου. Στην βάδιση και αλλού.
Όταν αποκτήσαμε το interactive physics έβλεπαν κανονικότατα την κινητήρια όψη της τριβής. Μετά ακολουθούσαν ασκήσεις. Μία στην οποία η επιτάχυνση του υποβάθρου ήταν μικρή και η τριβή ήταν μικρότερη από μ.Ν. Μετά μία με μεγάλη επιτάχυνση υποβάθρου οπότε η τριβή ήταν ίση με μ.Ν αλλά το σώμα εκινείτο με επιτάχυνση μ.g , μικρότερη αυτής του υποβάθρου.
Όλα αυτά έτρωγαν χρόνο φυσικά. Χαλάλι όμως διότι και ωφέλιμα ήταν για όλους και άκρως απαραίτητα για τους μαθητές που θα ακολουθούσαν Θετική Κατεύθυνση ή (παλιότερα) Α΄ και Β΄ Δέσμη.
Τον Ιούνιο δεν παίζαμε με τέτοια θέματα. Μία φορά μόνο έπαιξα με ένα σώμα πάνω σε δίσκο πικάπ (τριβή ως κεντρομόλος) και η αποτυχία ήταν παταγώδης. Δεν το ξανάκανα.
Τα θέματα ήταν κλασικά με την τριβή να αντιτίθεται στην κίνηση και να είναι ίση με μ.Ν.
Παρέμειναν όμως όσα προανέφερα στη διδασκαλία. Ακόμα και αν αφορούσαν ελάχιστους στην τάξη.
Τώρα υπάρχουν δύο ενδεχόμενα:
Να αναρτηθούν θέματα «περίεργα» στην τράπεζα και να δυσκολέψουν τους μαθητές, ως πιο προχωρημένα σε σχέση με τα άλλα. Αδικία δηλαδή μια και τα θέματα δεν θα είναι ισότιμα.
Να μην αναρτηθούν. Ο συνάδελφος θα κόψει τους σπόγγους, το interactive physics και τις ασκήσεις τέτοιου φυράματος. Θα πιεστεί και από την συνείδησή του και από τους μαθητές να καλύψει τα τραπεζικά θέματα. Θα παραχθούν μαθητές που δεν θα έχουν εμβαθύνει στην Φυσική αλλά θα έχουν εκπαιδευτεί να λύνουν συγκεκριμένα προβλήματα.
Όλα αυτά τα καταλαβαίνουμε εμείς οι επαγγελματίες. Όσοι βγάλαμε το ψωμί μας διδάσκοντας Φυσική.
Δεν φαίνεται να τα καταλαβαίνουν το ίδιο καλά οι ερασιτέχνες που ερωτώνται πριν ληφθεί η όποια απόφαση.
Έτσι ακούμε ότι «η τράπεζα θα κάνει καλό διότι θα αναγκάσει τους διδάσκοντες να διδάξουν περισσότερα απ’ όσα δίδασκαν μέχρι τώρα». Τι περιμένεις να σου πει ένας ερασιτέχνης;
Γεια σου Ανδρέα.
Για το δάπεδο του ασανσέρ ένας καλός τρόπος ελέγχου είναι άσκηση με ζύγιση σε επιταχυνόμενο ασανσερ. Με την επιτάχυνση προς τα πάνω η ζυγαριά με δείχνει αντί 100 κιλά 120 κιλά.
Άσε που μπορείς να ρωτήσεις:
-Πως μπορεί να κινείται το ασανσέρ ώστε να είναι η επιτάχυνση προς τα πάνω;
Συνήθως βρίσκουν μόνο το ξεκίνημα και όχι το σταμάτημα κατά την κάθοδο.
Δεν ξερω αν υπάρχει τέτοιο θέμα στην τράπεζα. Αν υπάρχει θα είναι δυσκολότερο του:
Τότε η τράπεζα δεν θα περιείχε ισότιμα θέματα και το αποτέλεσμα των εξετάσεων θα ήταν και λίγο τζόγος.
Γιάννη νομίζω ότι αν δεν ξεκινούσαμε με τα καθιερωμένα παραδείγματα όπου η τριβή εμποδίζει την κίνηση αλλά ξεκινούσαμε με παραδείγματα όπως αυτά που περιγράφεις (με το σφουγγάρι να επιταχύνεται πάνω στο βιβλίο ύλης κλπ) και καταλήγαμε ότι η τριβή εμποδίζει την ολίσθηση, νομίζω ότι θα είχαμε προσεγγίσει καλύτερα το στόχο μας. Δυστυχώς στα βιβλία η έννοια τριβή εισάγεται με παραδείγματα και ασκήσεις όπου η τριβή αντιστέκεται στην κίνηση. Μετά από μια τέτοια εισαγωγή λοιπόν οι μαθητές δυσκολεύονται να καταονήσουν ότι αυτό δε συμβαίνει πάντοτε.
Συμφωνώ. Η τριβή εμποδίζει την σχετική κίνηση των εν επαφή επιφανειών.
Ειρήσθω εν παρόδω, έφυγε και η σχετική ταχύτητα που κάποτε διδάσκαμε.
Ανδρέα υπάρχουμε εμείς ώστε να αναπληρώσουμε τις όποιες ελλείψεις ασκήσεων και παραδειγμάτων στα όποια βιβλία. Αρκεί να μείνουμε ελεύθεροι σ’ αυτό.
Ένας συνάδεφος συνεχίζει ακάθεκτος. Ένας άλλος λύνει μόνο τραπεζικά θέματα. Ποιον θα εκτιμήσουν οι μαθητές;
Αν τα αποτελέσματα των μαθητών συνυπολογιστούν στην αξιολόγηση, ποιος θα επιβραβευτεί;
Διονύση βλέποντας το κείμενο θυμήθηκα την ανάρτηση σου.Ειναι υποδειγμα διδασκαλίας.
Οι μαθητές θα εκτιμήσουν αυτόν που θα τους μάθει να σκέφτονται. Τον άλλον απλώς θα τον χρησιμοποιήσουν.
Με την παρούσα ανάρτησή μου λοιπόν διερευνώ αν με κατάλληλη επιλογή τραπεζικών θεμάτων θα μπορούσαν αυτές οι δύο ιδιότητες να ανήκουν στο ίδιο πρόσωπο, δηλαδή ένας καθηγητής να είναι και χρήσιμος και χρηστικός.
Παρμενίων, θυμήθηκα και μια παλιότερη, του 2010…
Τελικά είναι θέμα Αδράνειας ή τριβής;
Το ερασιτέχνης είναι ευγενικό, μάλλον λίγο .. έξω από την διδακτική διαδικασία. Εγώ απορώ πως 30+ χρόνια τώρα που παρακολουθώ την εκπαίδευση βλέπω υπουργούς να μπαίνουν στο υπουργείο παιδείας με διάθεση .. επιβολής. Θα αλλάξουν την εκαπίδευση, θα συνετίσουν τους καθηγητές, θα … Και τελικά φεύγουν και η ιστορία απλώς επαναλαμβάνεται. Το παρελθόν δείχνει πως δεν έχει νόημα όλο αυτό.