έλεγχος φαινομένων τηλεκίνησης στο Χημείο της Σόλωνος

φυσικοί και πνευματισμός στην Ευρώπη

απ’ την αυγή της Ιστορίας οι προφήτες, οι μάγοι, οι αστρολόγοι και οι οιωνοσκόποι συγκροτούσαν  το ιερατείο των ανθρώπινων κοινωνιών, δίπλα στους ηγεμόνες

όταν η επιστήμη παίρνει το πάνω χέρι, ο μεταφυσικός φόβος μετασχηματίζεται, δεν τρομοκρατεί στον ίδιο βαθμό, μερικές φορές μάλιστα και διασκεδάζει, τουλάχιστον τα “αναβαθμισμένα” κοινωνικά στρώματα. Επιδείξεις φαινομένων όπως η ύπνωση, και ενδεχομένων όπως η τηλεπάθεια που ανάγονται σε ανεξήγητες αιτίες, δραπετεύουν από χώρους συναισθηματικά φορτισμένους και εξελίσσονται σε δημοφιλή «γεγονότα» αστικών σαλονιών ή ακόμα και ως θεάματα σε δημόσιους χώρους, όπως τα καφέ και τα θέατρα

2

το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για αιτοκρατικές ερμηνείες παρόμοιων φαινομένων , κυρίως από συνεργάτες του Κέιμπριτζ, το 1882, οδήγησαν στην ίδρυση της Εταιρείας Ψυχικών Ερευνών, στο Λονδίνο

στην επιτροπή προήδρευσαν διαχρονικά διαπρεπείς φυσικοί, όπως ο William Crookes, o Oliver Lodge και o νομπελίστας Lord Rayleigh

3

σ’ αυτή την εταιρεία, το 1905, έγινε πρόεδρος ο γάλλος φυσιολόγος Charles Richet (1850 – 1935), βραβευμένος με Νόμπελ το 1913, για τη μελέτη της αναφυλαξίας

4

η συστηματική μελέτη των παραψυχολογικών φαινομένων από διαπρεπείς και νόμιμους εκπρόσωπους της επιστήμης, ίσως να βασίστηκε στην αισιοδοξία τους για την αποτελεσματικότητα της επιστημονικής μεθοδολογίας

π.χ. ο Πιέρ Κιουρί επιχείρησε να μετρήσει τις μεταφυσικές ικανότητες της ιταλίδας πνευματίστριας Eusapia Palladino

5

μετά από έλεγχο της θερμοκρασίας και της μεταβολής μάζας της Palladino κατά τη διάρκεια κάποιων πνευματιστικών επιδείξεων της, όπως και του ιονισμού του αέρα του χώρου της συνεδρίας, ο Κιουρί δεν μπόρεσε να καταλήξει σε κατηγορηματικά συμπεράσματα χωρίς παράλληλα να αμφισβητήσει τις ικανοτήτες της Palladino

η πιθανοκρατική ερμηνεία της Κβαντικής Φυσικής έδωσε «καλές ιδέες» και “πατήματα” για τη συγκρότηση μοντέλων για τα παραψυχολογικά φαινόμενα. Η πιο γνωστή σύμπραξη φυσικού και ψυχιάτρου για τη διερεύνηση παρόμοιων ενδεχομένων, είναι αυτή του Καρλ Γιούνγκ με τον Βόλφγκανγκ Πάουλι

6

αυτή η φαινομενικά ελπιδοφόρα συνεργασία δυο σπουδαίων διανοητών δεν απέδωσε αποτελέσματα που να είναι σαφή και γόνιμα. Σχολιαστές όπως ο Άρθουρ Καίστλερ και ο ιστορικός της επιστήμης Άρθουρ Μίλλερ, ισχυρίζονται πως αυτή η συνεύρεση το μόνο που ευνόησε ήταν την μαθητεία του Γιουνγκ στην Φυσική του Μικρόκοσμου με μέντορα τον Πάουλι. Ο Πάουλι είχε γνωρίσει τον Γιούνγκ ως γιατρό του

η σχέση Κβαντικής Φυσικής και παραψυχολογίας, όπως και ο έλεγχος των σχετικών φαινομένων από πανεπιστημιακά εργαστήρια συνεχίστηκε μέχρι την δεκαετία του 1970, χωρίς να αποδώσει χειροπιαστά αποτελέσματα. Τη δεκαετία του 1980 ελαττώνονται αυτά τα προγράμματα και η πανεπιστημιακή ενασχόληση με σχετικά ζητήματα απαξιώνεται σταδιακά ως «παραεπιστήμη»

αυτή η επιλογή της θεσμικής επιστήμης δεν επηρεάζει σε αντίστοιχο βαθμό και το λαϊκό κοινό που συνεχίζει να υπολήπτεται την αστρολογία, την τηλεπάθεια και τις εναλλακτικές θεραπευτικές πρακτικές που υποστηρίζονται από μεταφυσικά μοντέλα με «κβαντικό» χρώμα

7

πνευματισμός στην Αθήνα

η ευρωπαϊκή αστική μόδα πνευματιστικών εκδηλώσεων αντιπροσωπεύτηκε στην Αθήνα του 1890, απ’ το σαλόνι του σατυρικού ποιητή Γεώργιου Σουρή, τον χειμώνα στη σημερινή Χαριλάου Τρικούπη και το καλοκαίρι στη θερινή κατοικία του, στο Νέο Φάληρο

8

ο ποιητής Ι. Πολέμης, πρώτος όρθιος αριστερά, λειτούργησε και ως μέντιουμ. Ο δεύτερος όρθιος με τα δάχτυλα στο τραπέζι είναι ο Σουρής. Στη φωτογραφία του 1896 αποθανατίζονται επίσης οι Ανδρέας Καρκαβίτσας, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Μιλτιάδης Μαλακάσης, Μπάμπης Άννινος και Κωστής Παλαμάς. Στον τοίχο πίσω απ’ τους συμμετέχοντες, οι φωτογραφίες των νεκρών με τους οποίους θα επιδίωκαν «επαφή»

κάποιες απ’ αυτές τις συνεδρίες του Νέου Φαλήρου παρακολούθησε και ο φοιτητής Ιατρικής Άγγελος Ευαγγελίδης (1877 – 1971) και τις σχολίασε ως κοινωνικά δρώμενα με τα τραπεζάκια να ανασηκώνονται απ τα πόδια όσων αντιμετώπιζαν με χιούμορ αυτές τις συναθροίσεις.  Πάντως, όχι από το πνεύμα με το οποίο επιδιωκόταν επικοινωνία. Ο Ευαγγελίδης αυτή την περίοδο μελετά τον Δαρβίνο και αυτοπροσδιορίζεται ως υλιστής

μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του σταδιοδρομεί ως γιατρός στο Πολεμικό Ναυτικό και εκδίδει με επιτυχία νουβέλες με το όνομα Άγγελος Τανάγρας. Μετεκπαιδεύεται στη Γερμανία και διευθύνει πρώτα το λοιμοκαθαρτήριο της Σαλαμίνας και στη συνέχεια της Σμύρνης απ’ το 1919 ως και το 1922

9

μετά την συνταξιοδότησή του, το 1923, ιδρύει την Εταιρεία Ψυχικών Ερευνών (ΕΨΕ), με πρότυπο την ομώνυμη διάσημη εγγλέζικη εταιρεία. Στόχος της ήταν η πειραματική διερεύνηση φαινομένων όπως η ύπνωση και η τηλεπάθεια αλλά και η απόρριψη της επικοινωνίας με τα πνεύματα των νεκρών όπως και η αμφισβήτηση της ύπαρξης φαντασμάτων. Ήταν οι προσωπικές του εμπειρίες ως ιατρός αλλά και ως λογοτέχνης που τον ώθησαν να περάσει απ’ τον υλιστικό τρόπο θεώρησης της νεότητάς του σ’ αυτή την εκδοχή του μεταφυσικού

η προσπάθεια του Τανάγρα έγινε αποδεκτή λόγω του κύρους του ως αρχιάτρου και απ’ την συμπαράσταση και χορηγία της πρωτότοκου κόρης του Εμμανουήλ Μπενάκη, Αλεξάνδρας Χωρέμη Μπενάκη (1871 – 1941)

10

η αποδοχή της Εταιρείας Ψυχικών Ερευνών απ’ την  πνευματική ιεραρχία το 1933, μπορεί να προκύψει απ’ τη συμμετοχή αντιπροσώπων του υπουργού Παιδείας Ιωάννη Μαρκόπουλου και του δήμαρχου Αθηναίων Σπυρίδωνα Μερκούρη, παππού της Μελίνας και αυτοπροσώπως του πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιου Σεφεριάδη, πατέρα του Γιώργου Σεφέρη, στην εκδήλωση των δέκα χρόνων απ’ την ίδρυση της ΕΨΕ, στον «Παρνασσό»

11

υπουργός  – δήμαρχος – πρύτανης

φυσικοί και πνευματισμός στην Αθήνα

η πρώτη δημόσια γνωστοποίηση των συστηματικών ερευνών που γίνονται στην Ευρώπη από τον Τανάγρα, φιλοξενήθηκε από το Λύκειο Ελληνίδων με πρόεδρο την Καλλιρρόη Παρρέν. Εκεί παραβρέθηκαν οι καθηγητές του πανεπιστημίου Αθηνών, ο αστρονόμος Δημήτριος Αιγινήτης, ο αδελφός του Βασίλειος, φυσικός, και ο Δημήτριος Χόνδρος, επίσης φυσικός. Αξίζει να αναφερθεί ότι και οι τρεις διεκδίκησαν έντονη και συνεχή κοινωνική παρουσία στη διάρκεια της ζωής τους

12

ο Δημήτριος Αιγινήτης, εξασφάλισε χώρους για τις επόμενες διαλέξεις του Τανάγρα και αυτός τον μνημονεύει στις βιογραφικές σημειώσεις του με νοσταλγία και ευγνωμοσύνη. Όμως, παρά τη θετική τους στάση δεν βρίσκονται αυτοί οι τρεις μεταξύ των ιδρυτικών μελών της ΕΨΕ, όπως συμβαίνει με τον λογοτέχνη και αρχίατρο του Πολεμικού Ναυτικού Παύλο Νιρβάνα

ο Δημήτριος Χόνδρος φαίνεται να έχει αυθεντικό ενδιαφέρον για τη διερεύνηση των παραψυχικών φαινομένων, αφού συνοδεύει τον Τανάγρα μαζί με τον χημικό Κωνσταντίνο Δόσιο και τον διαχρονικό συνεργάτη του Τανάγρα, νευρολόγο Μιλτιάδη Βλαστό, για να ελέγξουν τις τηλεπαθητικές ικανότητες της Κωσταντίας Νικολαΐδου, το 1923

13

η Νικολαΐδου μαζί με τον Τανάγρα

η δραστηριότητά της Νικολαΐδου σαν μέντιουμ στη Σμύρνη έγινε γνωστή στον Τανάγρα τότε που διεύθυνε το λοιμοκαθαρτήριο στη Σμύρνη. Η επίσκεψη προγραμματίστηκε όταν τον πληροφόρησαν για την παρουσία της σε προσφυγικό καταυλισμό στην Καστέλα, όπου και την αναζήτησε η τετραμελής ομάδα. Σύμφωνα με την αφήγηση του Τανάγρα, τους εντυπωσίασε όλους

η αναγνώριση του Τανάγρα από τους ευρωπαίους ομότεχνούς του προκύπτει απ’ την ανάθεση της οργάνωσης του 4ου Διεθνούς Συνεδρίου του κλάδου, το Πάσχα του 1930, στην Αθήνα

14

η επιτυχία αυτής της διοργάνωσης έκανε ευρύτερα γνωστή αλλά κυρίως σεβαστή την Εταιρεία στο ελληνικό κοινό της εποχής. Αυτή η φήμη μάλλον οδήγησε τον Δημήτριο Γκιόκα, καθηγητή μαθηματικών στο Κολλέγιο Αθηνών να ζητήσει την συνδρομή του Τανάγρα για να διερευνηθούν οι ενδεχόμενες ψυχοκινητικές ικανότητες της αδελφής Κούλας Γκιόκα

ο Γκιόκας, υπήρξε ο μεταφραστής της περίφημης Γεωμετρίας των Ιησουιτών, αλλά και του «Theory of Function»,  του K. Knopp, που διδασκόταν στο Φυσικό Αθηνών απ’ τον Σπύρο Ζερβό μετά το 1973

15

ο Τανάγρας διαπίστωσε ότι η Γκιόκα μπορούσε να εκτρέψει την μαγνητική βελόνα της πυξίδας του. Της συνέστησε να ασκηθεί σ’ αυτή τη δραστηριότητα και γνωστοποίησε το περιστατικό στον Βασίλειο Αιγινήτη και στον Δημήτριο Χόνδρο. Ο τελευταίος οργάνωσε έλεγχο στο εργαστήριο του δύσκολου στη συνεργασία συναδέλφου του, Γεώργιου Αθανασιάδη, που παράλληλα ήταν ικανός πειραματικός. Και όλα αυτά στις αρχές του 1932

την εξέταση της Κούλας Γκιόκα, που στην έκθεση και στην όποια δημόσια παρουσία της αναφέρεται ως Κλειώ Γεωργίου, παρακολούθησαν, εκτός του Χόνδρου και του Τανάγρα, ο καθηγητής Μαθηματικών Ν. Χατζιδάκης, ο καθηγητής της Φυσικοχημείας Κ. Ζέγγελης καθώς και ο Γ. Αθανασιάδης

16

Χατζιδάκης – Ζέγγελης – Αθανασιάδης

η έκθεση της εξέτασης διαπιστώνει ότι η Γκιόκα δεν επιδρά σε ηλεκτροσκόπιο, ούτε σε αμαγνήτιστο χάλυβα ή στον ζυγό Cavendish ούτε επίσης σε φωτογραφική πλάκα στο σκοτάδι. Αντιθέτως, μπορεί να προκαλέσει απόκλιση της μαγνητικής βελόνας από κοντινή απόσταση. Αυτή η ικανότητα είναι περισσότερο αισθητή από το δεξί χέρι, ενώ δεν καταγράφεται κάτι ιδιαίτερο σε ηλεκτροκαρδιογράφημα κατά τη διάρκεια της «δράσης» πάνω στη μαγνητική βελόνα

σε επόμενο έλεγχο με την παρουσία του Αθανασιάδη και του ακαδημαϊκού και καθηγητή Φαρμακολογίας Εμμανουήλ Ι. Εμμανουήλ, η Γκιόκα φαίνεται να έχει ασθενή επίδραση στην πορεία των ηλεκτρονίων σε καθοδικό σωλήνα και να προκαλεί επαγωγικά φαινόμενα, που καταγράφονται από ευαίσθητο γαλβανόμετρο

η έκθεση υπογράφεται από τον παρασκευαστή του εργαστηρίου, Μ. Παναγιώτου, και όχι από τον διευθυντή του, Γ. Αθανασιάδη. Η έκθεση εδώ  

η επίδραση της Γκιόκα σε πυξίδα κινηματογραφήθηκε με τη χορηγία της Αλεξάνδρας Χωρέμη – Μπενάκη και αποτέλεσε τη βάση της ανακοίνωσης του Τανάγρα στο 5ο Συνέδριο Ψυχικών Ερευνών, το 1933, στο Όσλο, με πρόεδρο τον νορβηγό φυσικό Thorstein Wereide

μετά από δεκαπέντε χρόνια εκφράζει τη διάθεσή του να ελέγξει τις ικανότητες της Γκιόκα και ο ευφάνταστος καθηγητής Φυσικής στο ΕΜΠ, Παύλος Σαντορίνης (Οδησσός, 1893 – Αθήνα, 1986). Υπάρχουν αναμνήσεις φοιτητών του στο διαδίκτυο που δείχνουν το ενδιαφέρον του γι’ αυτά τα ζητήματα:

«όταν ήμουν φοιτητής, το μάθημα της Φυσικής μας το ʽκανε ο Σαντορίνης. Αυτός ο γίγαντας της γνώσης, μισό αιώνα πριν, μας έδειξε στην πράξη, μέσα στην αίθουσα της διδασκαλίας, τις υπέροχες ηλεκτρομαγνητικές ιδιότητες που διαθέτει το ανθρώπινο μυαλό και το νευρικό μας σύστημα»

ο Σαντορίνης αγαπούσε να αναφέρει στα μαθήματά του αλλά και σε δημόσιες διαλέξεις του στο ΕΜΠ ότι υπήρξε μαθητής του Αϊνστάιν στην Παραστατική Γεωμετρία στο ΕΤΗ, ότι είχαν κοινό δάσκαλο στο βιολί – τον κ. Koller και ότι υπήρξε μάρτυρας της περίφημης «ολιγωρίας» του Αϊνστάιν στα μαθηματικά (στο «Α. Αϊνστάιν και Παύλος Σαντορίνης», του Α. Λαγκαδά, έκδοση «Βίδος»)

επίσης είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους εγχώριους διαδικτυακούς εραστές του μεταφυσικού διότι αυτοπροβλήθηκε ως ο αδικημένος στην επινόηση του ραντάρ κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και για τους ισχυρισμούς του ότι μετείχε σε επιτροπές διερεύνησης του ενδεχόμενου των  UFO που σταμάτησαν τις δραστηριότητες τους από «αμερικάνικο δάκτυλο»

14

ο Σαντορίνης έλεγξε την υπόθεση της απάτης, αφού ζήτησε απ’ την Γκιόκα να φορά μόνον κομπινεζόν, για το ενδεχόμενο να έχει ραμμένους μαγνήτες στα στριφώματα των ρούχων της και απαίτησε να μην παραβρίσκεται ο Τανάγρας στην εξέταση

ο Θεόδωρος Βαρούνης (1882 – 1952), καθηγητής Πειραματικής Χημείας στο ΕΜΠ και φίλος του Τανάγρα,

18

του εξήγησε ότι ο Σαντορίνης τον ήθελε έξω απ’ την αίθουσα ελέγχου για να μην υπνωτιστεί ο ίδιος απ’ τον Τανάγρα με αποτέλεσμα να βλέπει ότι ήθελε ο υπνωτιστής του!

λοιπόν;

η αναγνώριση απ’ τους φυσικούς του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα της διάδοσης ενέργειας μέσω ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και η αποδοχή της κυματικής έκφρασης της ύλης αλλά και ο ρόλος του παρατηρητή στην έκβαση των φαινομένων στο μικρόκοσμο, οδήγησαν αυτούς που ασχολούνταν με τον πνευματισμό να σπεύσουν για να επωφεληθούν απ’ τα μοντέλα της Φυσικής. Αλλά και οι ίδιοι οι επιστήμονες, ενθουσιασμένοι απ’ την ριζοσπαστική φύση των μοντέλων τους, διεκδίκησαν την επέκτασή τους σε πεδία που η επιστήμη αντιμετώπιζε με επιφύλαξη

αυτή η τάση νομιμοποίησε τους έλληνες φυσικούς και χημικούς να ασχοληθούν με τις εγχώριες εκφράσεις του πνευματισμού. Επιπλέον, αυτή η τάση ευνοήθηκε από δυο ακόμα λόγους

ο αρχίατρος Άγγελος Τανάγρας, που ως εθελοντής συμμετείχε στην Κρητική Επανάσταση του 1897 και στον «ατυχή πόλεμο» του ίδιου έτους στη Θεσσαλία, ως αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και την Μικρασιατική Εκστρατεία, ενώ παράλληλα αποτελούσε μέλος της «πνευματικής ελίτ του άστεως» και πρόεδρος μιας πνευματικής εταιρείας με διεθνή αναγνώριση, μπόρεσε να λειτουργήσει ως παράγοντας σοβαρότητας για τις σχετικές πνευματιστικές διερευνήσεις

επιπλέον, οι εμπλεκόμενοι καθηγητές επιδίωξαν την ενασχόληση με αυτά τα «φαινόμενα», αφού ήδη είχαν μεταφερθεί στα αθηναϊκά σαλόνια απ’ την Ευρώπη, αποκαθαρμένα απ’ την ανατολίτικη παράδοση των καφετζούδων. Αυτά τα φαινόμενα  συγκινούσαν εκείνη την περίοδο τα μέλη της εγχώριας πνευματικής ελίτ, και οι επιστήμονες θεώρησαν τη συμμετοχή τους στη συζήτηση ως μια απ’ τις εκφράσεις της επιστημοσύνης τους, έστω για δευτερεύοντα ζητήματα, αλλά με «κοινωνικό ενδιαφέρον»

κράτησαν όμως και απόσταση ασφαλείας, αφού δεν συμμετείχαν στην ίδρυση της ΕΨΕ, όσο δε για την περίφημη έκθεση των πειραμάτων με την Κ. Γκιόκα, την υπογράφει αποκλειστικά ο παρασκευαστής του εργαστηρίου

όταν έγινε αποδεκτό ότι η ενασχόληση με αυτά τα ζητήματα δεν απέδωσε συγκεκριμένα πορίσματα, τα μεγάλα πανεπιστήμια του κόσμου ανέστειλαν τις σχετικές έρευνες και αυτή η αντιμετώπιση απονομιμοποιήθηκε και στην Ελλάδα

στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν πολλοί με θεσμική επιστημονική ιδιότητα που να στηρίζουν με δημόσιο λόγο πνευματιστικές δραστηριότητες, εναλλακτικές θεραπείες και πανάκειες με «κβαντικές ερμηνείες»

 οι εξαιρέσεις ενδιαφέρουν εν προκειμένω γιατί περιγράφουν το εύρος και την αποτελεσματικότητα των αντιδράσεων

 

η ανάρτηση πάτησε στα βιογραφικά σημειώματα του Τανάγρα (μπορείς να τα βρεις σε pdf)

τα ανέδειξε και τα επιμελήθηκε η Φωτεινή Παλληκάρη. Tο τελικό προϊόν έχει κερδίσει απ’ από τον εύστοχο και πλούσιο υπομνηματισμό της

19

η Παλληκάρη είναι μια ακόμα φυσικός, σ’ αυτή την αφήγηση

εξελίχθηκε στο βαθμό της αναπληρώτριας καθηγήτριας στο Φυσικό Αθήνας, με σπουδές στην Αθήνα και το Μάντσεστερ. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα αφορούν τη Φυσική Στερεού και τα πολυμερή. Παράλληλα, απ’ το 1990 ενδιαφέρεται και δημοσιεύει για ζητήματα που αφορούν την παρ’ αίσθηση αντίληψη (ESP) και την ιστορία των ψυχικών ερευνών στην Ελλάδα

(Visited 1,197 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
43 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Βαγγέλης Κουντούρης

Το διάβασα όλο, Γιώργο,
πώς άντεξα εγχειρισμένος άνθρωπος; διότι “ου γαρ το γήρας”…
στο Χημείο, Σόλωνος 104, της νιότης μας;
φακέλωμα, δικτατορία, κλήσεις Ασφάλεια, ξύλο, Νομική, Πολυτεχνείο;
τί θες να πεις, φίλε;
δικαιώνεις τον Μεσαίωνα, κάποια πομπώδη νερένια και συμπαντική Ένωση, κάποιους τσαρλατάνους που γεννάνε ενέργεια εκ του μηδενός ή με το μπαρδόν, αλλά δεν κατάλαβα;
κράτησα, διαβάζοντας, μερικά κομμάτια
“ο Τανάγρας διαπίστωσε ότι η Γκιόκα μπορούσε να εκτρέψει την μαγνητική βελόνα της πυξίδας του
η έκθεση της εξέτασης διαπιστώνει ότι η Γκιόκα δεν επιδρά σε ηλεκτροσκόπιο, ούτε σε αμαγνήτιστο χάλυβα ή στον ζυγό Cavendish ούτε επίσης σε φωτογραφική πλάκα στο σκοτάδι. Αντιθέτως, μπορεί να προκαλέσει απόκλιση της μαγνητικής βελόνας από κοντινή απόσταση. Αυτή η ικανότητα είναι περισσότερο αισθητή από το δεξί χέρι
ο Σαντορίνης έλεγξε την υπόθεση της απάτης, αφού ζήτησε απ’ την Γκιόκα να φορά μόνον κομπινεζόν, για το ενδεχόμενο να έχει ραμμένους μαγνήτες στα στριφώματα των ρούχων της και απαίτησε να μην παραβρίσκεται ο Τανάγρας στην εξέταση”
οι Πειραματικοί Φυσικοί, όπως είμαι εγώ, θεωρώ και εσύ και πολλοί άλλοι, οφείλουμε να προστατεύουμε, “εν παντί τόπο και χρόνο”, και να ευαισθητοποιούμε τους συναδέλφους, και όχι μόνο…

Τελευταία διόρθωση6 μήνες πριν από Διονύσης Μάργαρης
Πρόδρομος Κορκίζογλου

Καλημέρα Γιώργο. Το “ρούφηξα” σαν τον πρωινό καφέ το πόνημά σου!
Η έρευνα που έκανες αξιόλογη καθ’ όλα!
Είχαμε συζητήσει κάποια στους περιπάτους μας, αλλά
άλλο η κουβέντα κι άλλο το γραπτό κείμενο!
Μια απορία μου δεν λύθηκε ούτε εδώ ούτε στην κουβέντα μας: πώς κατάφερε η Γκιόκα να εκτρέπει την πυξίδα και όχι άλλες μαγνητικές δράσεις!!
Είχα εκφράσει την άποψή μου τότε, αλλά δεν κατάλαβα πώς απορρίφθηκαν οι “μαγικές” της ικανότητες από τους εξεταστές της!
Ή καλύτερα, αν κατάλαβα, το δεξί της χέρι ως ..παραμαγνητικό ή ..σιδηρομαγνητικό υλικό, ίσως λόγω συγκέντρωσης ορισμένων ιόντων στοιχείων, ή κάποιου .. μικρού σιδηρομαγνητικού υλικού με μόνιμη έστω και πρόσκαιρα μαγνήτιση κάτω από το δέρμα του χεριού της(;;), όπως στο είχα εκφράσει;;
Καλή σου μέρα Φίλε μου.

Τελευταία διόρθωση6 μήνες πριν από Πρόδρομος Κορκίζογλου
Πρόδρομος Κορκίζογλου

Περαστικά Βαγγέλη, σιδερένιος.

Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
6 μήνες πριν

Καλημέρα Γιώργο, καλημέρα σε όλους (περαστικά Βαγγέλη και από εδώ…) και καλό ΣΚ.
Γιώργο μετά το ταξίδι στους δρόμους της πόλης με τις γωνιές επιστήμης, σήμερα μας ταξιδεύεις στα όρια της επιστήμης, σε περιοχές που πάντα προκαλούσαν και προκαλούν, μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο ευρύ κοινό, από την ίδια την επιστήμη.
Σωστοί οι ενδοιασμοί του Βαγγέλη, αφού και σήμερα υπάρχουν πολλοί, που ίσως με πλάγιους τρόπους, προβάλουν και προωθούν προεκτάσεις, ελάχιστα επιστημονικές…
Μόνο και μόνο αν δούμε τι θέση παίρνουν οι σημερινοί Έλληνες, πάνω στο θέμα του εμβολιασμού, καταλαβαίνουμε πόσο ο ανορθολογισμός έχει κυριαρχήσει σε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού…

Ανδρέας Βαλαδάκης
6 μήνες πριν

Γιώργο μάς ταξίδεψες στην αθέατη πλευρά της Σελήνης! Κάθε παράγραφος του κειμένου σου και μια έκπληξη!
Αποκαλύπτεται, και μέσα από αυτή την εξιστόρηση, ότι στη Φυσική δεν υπάρχουν προκαταλήψεις: Υπάρχουν μόνο αμφιβολίες που ελέγχονται με σκληρή, δημόσια δοκιμασία.
Η εξιστόρηση είναι εξίσου ενδιαφέρουσα και από την άποψη ότι γύρω από τα τραπεζάκια των μέντιουμ συναντιόντουσαν Φυσικοί και Λογοτέχνες: Οι πρώτοι αναζητούσαν τεκμήρια, οι δεύτεροι γοητεύονταν από τις αμφιβολίες!

Ανδρέας Βαλαδάκης
6 μήνες πριν
Απάντηση σε  Ανδρέας Βαλαδάκης

Για να επικαιροποιήσουμε το θέμα: Ενώ οι μη ειδικοί υιοθετούν απόψεις που αφορούν π.χ. παραψυχολογικά φαινόμενα και οι ειδικοί τις απορρίπτουν, σε άλλες περιπτώσεις συμβαίνει το αντίθετο: οι μη ειδικοί απορρίπτουν απόψεις τις οποίες υιοθετούν οι ειδικοί (βλ. εμβόλιο)!
Η στάση της μιας ομάδας έναντι της άλλης διαφέρει στον τρόπο με τον οποίο κάθε ομάδα καταλήγει να υιοθετήσει μια άποψη: Οι ειδικοί υιοθετούν ή απορρίπτουν μια άποψη αφού πρώτα την αμφισβητήσουν και την έλεγξουν βασανιστικά. Αυτό δεν συμβαίνει με τους μή ειδικούς.

Βαγγέλης Κουντούρης

καλημέρα σε όλους, και από εδώ,
(και ευχαριστώ για τις ευχές)
ευτυχώς τη λαθάρα “εν παντί τόπω και χρόνω” δεν την είδε ο …Βαγγέλης,
“δοτική είναι βρε, μηδέν σου βάζω” θα μου έλεγε,
“τέλειωσες και Κλασσικό σχολείο, τρομάρα σου”

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Βαγγέλη περαστικά.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ο Άρθουρ Κλαρκ έλεγε ότι οι θετικοί επιστήμονες δεν είναι απρόσβλητοι στην απάτη.
Έναι πιθανό να εξαπατηθούν όπως και ένας κοινός άνθρωπος. Ίσως πιο εύκολο διότι νομίζουν ότι είναι κάτι παραπάνω από τον απλό άνθρωπο.
Αν πρόκειται για τρυκ και όχι συσεξήγητο φυσικό φαινόμενο, καλύτερος ελεγκτης δεν είναι κάποιος Φυσικός. Ας ψάξουμε για έναν έμπειρο ταχυδακτυλουργό, τύπου Χουντίνι ή ο ηλικιωμένος κύριος του οποίου το όνομα έχω ξεχάσει.
Δεν ξέρω αν κάποια κίνηση ιόντων στις φλέβες μπορεί να εκτρέψει μαγνητική βελόνα.
Μου φαίνεται ασθενές το μαγνητικό πεδίο τους για κάτι τέτοιο.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ο ηλικιωμένος κύριος που είχα ξεχάσει είναι ο Τζέημς Ράντι.

Δημήτρης Σκλαβενίτης

Γιώργο σ ευχαριστούμε για το έξοχο και πλούσιο σε πληροφορίας κείμενό σου. 
Τη δεκαετία του 70, συνεπαρμένος από το θέμα, είχα διαβάσει κάποια βιβλία. 
“Οι ρίζες της σύμπτωσης” 1972, εκδόσεις Χατζηνικολή, του Καίσλερ, ήταν σίγουρα το “εγκυρότερο”. (Πού είναι τώρα παραπεταμένο δεν ξέρω)
Ο συγγραφέας περιγράφει πειράματα τηλεπάθειας με θετική έκβαση. Η δική μου απορία ήταν: Ένας διανοούμενος όπως ο Καίσλερ δεν αντιλήφθηκε κάποια αδύνατα σημεία σ αυτά τα πειράματα; Όταν στο βιβλίο του “Η πράξη της δημιουργίας” αναλύει τόσα δεδομένα ψυχοφυσιολογίας, δεν μπόρεσε να δει ότι η τα λεγόμενα “παραψυχολογικά” φαινόμενα στερούνται επιστημονικής βάσης;Την απορία αυτή εξακολουθώ να την έχω.

Βαγγέλη περαστικά.   

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Εδώ θα δούμε έναν ισχυρό μαγνήτη να απωθεί ένα ποντίκι.
Εδώ θα δούμε έναν λιγότερο ισχυρό να απωθεί το νερό.
Ο νεαρός δίνει εξήγηση επικαλούμενος διαμαγνητικά υλικά.
Υπάρχουν διάφορα ενδεχόμενα:

  1. Μας δουλεύει για να μαζέψει λάικ. Κάνει κάποιο τρυκ που δεν φαίνεται.
  2. Κάνει κάποιο λάθος και πιστεύει και ο ίδιος ότι πρόκειται για μανγητική αλληλεπίδραση.
  3. Υπάρχουν τέτοιες αλληλεπιδράσεις, που όμως εκδηλώνονται μόνο με τα τέρατα από νοεδύμιο και όχι με μαγνητικές βελόνες σαν αυτές των εργαστηρίων.

Σε κάθε περίπτωση υπάρχουν δύο στάσεις που μπορούμε να ακολουθήσουμε:

  1. Η εύκολη. Κάνουμε υπεύθυνη δήλωση ότι δεν πιστεύουμε στις μαγείες και κατακεραυνώνουμε την ψευδοεπιστήμη.
  2. Η δύσκολη. Ψάχνουμε να βρούμε “το κόλπο”.

Προτιμώ τη δεύτερη. Γνωρίζω ότι η βοηθός του ταχυδακτυλουργού ούτε τηλεμεταφέρθηκε, ούτε τεμαχίστηκε και επανασυγκολήθηκε. Ψάχνω να βρω το κόλπο και βρίσκω κάποια. Συνήθως διαψεύδεται ότι σκέφτηκα (είναι πολύ πιο έξυπνο απ’ ότι σκέφτηκα). Ελάχιστες φορές είναι αυτό που σκέφτηκα.
Μου αρέσουν όλα αυτά. Δίνουν και ένα απλό δίδαγμα:
-Σκέψου απλά οτιδήποτε περίεργο βλέπεις.

Χρήστος Αγριόδημας
Αρχισυντάκτης
6 μήνες πριν

Γιώργο καλησπέρα.
Απολαυστικό άρθρο που προκαλεί προβληματισμούς….και να τα δεχτούμε τη δεκαετία του 30 αλλά όχι και τώρα.
Είμαι στη γραμμή του Γιάννη προτιμώ τη δεύτερη οδό.
Επιπλέον, ναι μπορεί, ίσως, ενδεχομένως να αποκλίνει η βελόνα αλλά και κάποιοι εμφανίζουν μικρή αγωγιμότητα που σε μεγάλες τάσεις δεν πεθαίνουν απο ηλεκτροπληξία.