by 
στο Διαγωνισμό «Αριστοτέλης» της Α Γυμνασίου
για να μελετηθεί η θερμομονωτική ικανότητα των υλικών, ελέγχονται δύο απ αυτά, το χαρτόνι και το αλουμινόχαρτο
απλοποιώντας την εκφώνηση …
… με ισοπαχείς ποσότητες απ τα δυο υλικά, τυλίγονται δυο όμοια γυάλινα μπουκάλια που περιέχουν ίδιες ποσότητες νερού με αρχική θερμοκρασία 85οC και σημειώνονται οι θερμοκρασίες τους ανά 15min, για να μελετηθεί ο ρυθμός αποθέρμανσής τους
οι μικροί μαθητές καλούνται να τιτλοδοτήσουν τις δυο ακόλουθες σειρές μετρήσεων,
δηλαδή ποια αντιπροσωπεύει τη «μόνωση» με χαρτί/ χαρτόνι και ποια με αλουμινόχαρτο;
στη συνέχεια ζητείται να χαρακτηριστούν μετά την τιτλοδότηση τα δυο υλικά με δυο ξεπερασμένους απ την εξέλιξη της γλώσσας χαρακτηρισμούς, ως «δυσθερμαγωγά» ή «ευθερμαγωγά»
ένα κριτήριο για την τιτλοδότηση θα πρέπει να είναι η επίγνωση ότι τα μέταλλα μεταδίδουν ευκολότερα τη θερμική ενέργεια απ ότι το χαρτί, επομένως οι μετρήσεις θερμοκρασίας που μειώνονται με μεγαλύτερο ρυθμό αντιστοιχούν στο αλουμινόχαρτο
ένα άλλο κριτήριο, το οποίο δεν θα πρέπει να αντιστοιχεί στις προσλαμβάνουσες των περισσότερων μικρών μαθητών, αφορά το ότι η υπέρυθρη ακτινοβολία ανακλάται από «λείες και στιλπνές» επιφάνειες, όπως αυτή του τεντωμένου αλουμινόχαρτου, με αποτέλεσμα οι μετρήσεις θερμοκρασίας να επηρεάζονται προς την κατεύθυνση της ανάσχεσης του πτωτικού ρυθμού
η απόφαση για το πιο κριτήριο επικρατεί, επιλύεται είτε με επίπονους υπολογισμούς που θα συγκρίνουν λογιστικά τα δύο κριτήρια,
είτε με πείραμα
τα υλικά:
η ποσότητα του νερού της βρύσης που θερμομετρήσαμε, ήταν και στις δύο περιπτώσεις 190ml, τα δοχεία όμοιες γυάλινες συσκευασίες μαρμελάδας και τα θερμόμετρα, αυτά που θερμομετρούμε το «κρέας στο φούρνο»
η εμπειρία για την αποτελεσματικότητα αυτών των θερμομέτρων προέκυψε απ τη χρήση τους σε μετωπικά πειράματα στο μάθημα “Η Φυσική με Πειράματα”
ακολουθεί η καταγραφή των μετρήσεων, για μια ώρα
οι τιμές που καταγράψαμε δείχνουν ότι στη συγκεκριμένη δοκιμασία, η παγίδευση της υπέρυθρης ακτινοβολίας αποτελεί ισχυρότερο παράγοντα απ την πολλαπλάσια τιμή της θερμικής αγωγιμότητας του αλουμινίου σε σχέση με αυτήν του χαρτιού
το ερώτημα που πραγματευτήκαμε, παρότι επιλέχθει ως εισαγωγικό του διαγωνισμού και μάλιστα στη χαμηλότερη βαθμίδα της δευτεροβάθμιας, μας φάνηκε πως “είχε ψωμί”
Αγαπητέ Γιώργο η μεγάλη επιστήμη δηλ η μοντέρνα φυσική διδάσκεται διεθνώς σε πολλά ινστιτούτα μέσα από τα πειράματα φυσικής με απλά υλικά. Αν ψάξεις το εκπαιδευτικό υλικό του Perimeter Int. θα το δεις. Διδάσκουν εξαιρετικά δύσκολες έννοιες με πολύ απλό τρόπο και χωρίς εκπτώσεις.
ΥΓ Την αναφορά την κατάλαβα από την κίνηση στην σελίδα μου και την θεωρώ πολύ τιμητική
Γεια σας παιδιά.
Δύο υποθεσεις κάνω:
Να γιατί δεν αγαπώ τα πειραματικά θέματα.
υπάρχει πρόβλημα όταν το μοντέλο δοκιμάζεται απ τις αστοχίες του μαθητευόμενου πειραματιστή
αλλά δεν υπάρχει και όταν διαπραγματεύεσαι με ορθό τρόπο ένα μοντέλο αλλά στα όριά του;
απ τη δεύτερη διαχείριση έχεις πλούσιες εμπειρίες
σχολίασα με αφορμή τη συγκεκριμένη διαχείριση,
τις παρενέργειες απ την πληθωριστική χρήση της «Μεγάλης Επιστήμης»,
δηλαδή αυτής με τις υπερβολικές πιστώσεις και τις εντυπωσιακές μηχανές
Γιώργο, να μην αδικήσουμε και την συμπαθή επαγγελματική κατηγορία των ελλήνων σουβλατζήδων, που συνδυάζοντας τα δυο υλικά, πακετάρουν τα προϊόντα εσωτερικά με αλουμινόχαρτο και απέξω λαδόκολλα για να περιορίσουν την όποια ακτινοβολία του πρώτου προς τα έξω.
Θεωρούμε την διαρροή λαδιού ως αιτία αμελητέα.
Ποιο σοβαρά. Αν τα παιδιά πρέπει να αποφασίσουν έχοντας ως γνωστική βάση τις έννοιες δυσθερμαγωγά ευθερμαγωγά είναι προφανής η λάθος απάντηση που πρέπει να θεωρηθεί σωστή.
Με δεδομένο ότι οι θεματοδότες δεν έκαναν το πείραμα ούτε πήραν χαμπάρι ότι υπάρχει η ανάκλαση της υπέρυθρης αφορά τον τρόπο που δουλεύουν.
Τελικά πρέπει να συμφωνήσω με τον Γιάννη
” Να γιατί δεν αγαπώ τα πειραματικά θέματα”.
ενώ η δηλωμένη πρόθεση των θεματοδοτών είναι
να τα αγαπήσετε και σεις
και μαζί σας κι οι μαθητές
Ακόμα θυμάμαι το γέλιο που ρίξαμε όταν ήρθε έγγραφο:
-Μην παραγμοτοποήσετε το πείραμα …. (υποβιβασμος τάσης). Είναι άκρως επικίνδυνο. Επικολλήσατε φωτοτυπία του εγγραφου στον φοριαμό φυλλαξης του οργάνου ώστε να το δούν και άλλοι συνάδελφοι στο μέλλον και να το αποφύγουν.
Πέρα από το γνωστό, «ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις», θα έλεγα ότι όποιος θεωρεί τα πειραματικά θέματα επί χάρτου απαραίτητα και χρήσιμα θα πρέπει να είναι δέκα φορές πιο προσεκτικός από τα κλασσικά υπολογιστικά θέματα, αφού και εκεί παρά την τεράστια πείρα πολλές φορές γίνονται τραγικά πράγματα.
να σταθούμε στην τελευταία διαπίστωσή σου Άρη
Καλημέρα Γιώργο
Γιατί αλλά τα μάτια του λαγού και άλλα της κουκουβάγιας.
Χρήστο, τα καλά σου λόγια παραβλέπουν ότι η εκ μέρους μου προσέγγιση του θέματος
είναι εμπνευσμένη απ τους τρόπους του …λαγού
τρέξιμο τυπικών ανά δεκάλεπτο μετρήσεων για μια ώρα
με μόνο παρήγορο
την υπόθεση για το ισοζύγιο ανακλαστικότητα vs θερμικής αγωγιμότητας του αλουμινόχαρτου
η μέθοδος λοιπόν του λαγού, ίσως και του «καλού μας άνθρωπου»
η λύση που επιλέγουν οι θεματοδότες
λαμβάνει υπόψη μόνο τη θερμομόνωση
και αποδίδουν τους υψηλότερους ρυθμούς απώλειας θερμικής ενέργειας
στο μπουκάλι με το αλουμινόχαρτο
Το συγκεκριμένο πείραμα θα το κατέτασσα στα λεγόμενα “αποτυχημένα πειράματα”. Δηλαδή στα πειράματα που άλλα περιμένουμε να βγουν από την θεωρία και άλλα προκύπτουν από το πείραμα. Αυτά τα πειράματα σε αντίθεση με την άποψη του Γιάννη είναι τ’ αγαπημένα μου. Γιατί θεωρώ ότι ο άνθρωπος μαθαίνει από τα λάθη του.
Αλλά και στην ίδια την ιστορία της επιστήμης, αυτού του είδους τα πειράματα παίξανε τον σπουδαιότερο ρόλο για την πρόοδό της. Τι να πρωτοαναφέρει κανείς. Το πείραμα Ράδερφορντ, το πείραμα Μαλκελσον Μόρλει, το πείραμα Ζήμαν, το φωτοηλεκτρικό, η ακτινοβολία μέλανος σώματος είναι μερικά από αυτά.
Μία αναφορά και στα σχολικά “αποτυχημένα πειράματα” στο σάιτ του ΕΚΦΕ Κέρκυρας
https://ekfe.ker.sch.gr/apotyximena_peiramata.html
Καλημέρα Πάνο.
Είναι όλα εξαιρετικά. Τα έχω δεί παλιότερα και μου άρεσαν.
Η διαφορά είναι οτι τα έκανες.
Βλέπουμε να εμφανίζονται σε τράπεζες και διαγωνισμούς πειραματικά θέματα που δεν είναι παρά ασκησιοκατασκευές. Κάποια στέκουν ή θα μπορούσαν να σταθούν.
Κάποια φωνάζουν από μακριά ότι είναι “πειραματικά”.
Είχα σκεφτεί κάποτε έναν τρόπο μέτρησης του g με φωτοπύλες και χαρακάκι που έπεφτε. Όταν το δοκίμασα με εξέπληξε το εξαγόμενο g.
Φαντάζεσαι πόσο έγκυρο πειραματικό θέμα θα ήταν αν το έβαζα σε διαγώνισμα στους μαθητές μου;
καλημέρα Πάνο,
ο Γιάννης εύστοχα επισημαίνει ότι η περίπτωση που πραγματεύεται η ανάρτηση
δεν εντάσσεται στα «αποτυχημένα πειράματα»
μάλλον θα πρέπει να φρεσκάρεις το διαδικτυακό τόπο του ΕΚΦΕ – Κέρκυρας
με μια ακόμα ανάρτηση κάτω απ την ακόλουθη ρουμπρίκα,
«Let the experiment be made»
που αποδίδεται στον Φραγκλίνο
AAPT The Physics Teacher