
Στο Σχήμα φαίνεται ένα παραλληλεπίπεδο σώμα πάνω σε λείο, οριζόντιο επίπεδο. Μια δέσμη προβολέα μονοχρωματικού φωτός, μήκους κύματος λ, προσπίπτει κάθετα στη μια κατακόρυφη έδρα του σώματος και απορροφάται από αυτό. Η ένταση της προσπίπτουσας δέσμης είναι σταθερή και σε χρονικό διάστημα στο σώμα προσπίπτουν
φωτόνια. Πόση δύναμη ασκείται στο σώμα;
Η Απάντηση υπάρχει εδώ:
Πόση δύναμη ασκούν τα φωτόνια; – Πρότυπα Θέματα Φυσικής
![]()
Καλησπέρα Ανδρέα. Πολύ καλή. Άμεση εφαρμογή της ύπαρξης ορμής των φωτονίων. Στην τελική σχέση βλέπουμε αποτέλεσμα πολύ λογικό.
Δύναμη ανάλογη της φωτονικής ροής και ανιστρόφως ανάλογη του μήκους κύματος. Τα πολύ ενεργά φωτόνια, π.χ. υπεριώδους ακτινοβολίαςσπρώχνουν καλύτερα.
Θα θυμίσω ένα άρθρο που είχα βάλει παλιότερα ακριβώς σε αυτό το θέμα, που δείχνει ότι κάθε άλλο παρά θεωρία είναι μόνο.
Ηλιακή Ιστιοπλοϊα
Ανδρέα σε ευχαριστώ πολύ.
Πράγματι, η ηλιακή ιστιοπλοΐα που αναφέρεις στην ανάρτησή σου είναι πολύ εντυπωσιακή.
Ο Κέπλερ είχε αντιληφθεί ότι η ουρά των κομητών ήταν αποτέλεσμα τη δύναμης που ασκείται από την ηλιακή ακτινοβολία.
Όταν ήμουν στη Β΄ Γυμνασίου, θυμάμαι τον καθηγητή μου να μας δείχνει ένα εντυπωσιακό πείραμα: ένα γυάλινο δοχείο με μια μικρή φτερωτή στο εσωτερικό του, που περιστρεφόταν όταν το εξέθετε στο ηλιακό φως. Μας εξήγησε τότε ότι αυτό συμβαίνει επειδή το φως ασκεί δύναμη. Είχα μείνει πραγματικά άφωνος! Ήταν από τις πρώτες φορές που ένιωσα ότι η φυσική αποκαλύπτει κάτι “αόρατο” αλλά πραγματικό.
Αργότερα, ως καθηγητής πια, ανέφερα κι εγώ αυτό το πείραμα στους μαθητές μου με τον ίδιο ενθουσιασμό. Μέχρι που ανακάλυψα ότι το γνωστό ακτινόμετρο του William Crookes δεν λειτουργεί λόγω της δύναμης που ασκεί το φως, αλλά λόγω θερμικών φαινομένων στο αραιωμένο αέριο μέσα στο δοχείο. Η διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στις μαύρες και τις λευκές επιφάνειες δημιουργεί μικροσκοπικές ροές αερίου που τελικά περιστρέφουν τη φτερωτή.
Η ανακάλυψη αυτή μου άφησε μια μικρή πικρή γεύση. Παρ’ όλα αυτά, συγχώρεσα τον δάσκαλό μου — είχε και μια δικαιολογία: δεν ήταν φυσικός, αλλά «Φυσιογνώστης». Και τελικά, παρά το σφάλμα του, ήταν εκείνος που μου άναψε τη σπίθα — αυτή τη σπίθα που ευελπιστώ κι εγώ, όπως και οι περισσότεροι από εμάς, να ανάψω στους μαθητές μου.
Ανάργυρε καλησπέρα.
Η ιστορία σου με το ακτινόμετρο είναι από αυτές που όλοι οι φυσικοί κουβαλάμε: μια πρώτη σπίθα, ένα «μαγικό» πείραμα που αργότερα αποδεικνύεται πιο σύνθετο απ’ όσο νομίζαμε. Κι όμως, η αξία του δεν μειώνεται. Το αντίθετο — γίνεται υπενθύμιση ότι η Φυσική δεν είναι μια συλλογή από έτοιμες απαντήσεις, αλλά μια πορεία συνεχούς διόρθωσης και εμβάθυνσης.
Το ακτινόμετρο του Crookes μπορεί να μην περιστρέφεται λόγω πίεσης ακτινοβολίας αλλά αυτό που μένει δεν είναι το λάθος: είναι το άνοιγμα της περιέργειας. Όπως ακριβώς συνέβη και σε σένα — και τώρα συμβαίνει στους δικούς σου μαθητές.
Ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο κομμάτι της διδασκαλίας: ότι η σπίθα ανάβει, ακόμη κι όταν η εξήγηση χρειάζεται αργότερα ένα μικρό «ρετουσάρισμα».