Ένας λεπτός μεταλλικός δίσκος ακτίνας r = 0,2m, μπορεί να περιστρέφεται σε κατακόρυφο επίπεδο, γύρω από ακλόνητο οριζόντιο άξονα περιστροφής που διέρχεται από το κέντρο του Ο. Τοποθετούμε μια λεκάνη με υδράργυρο κάτω από το δίσκο, έτσι ώστε το κατώτατο σημείο Α του δίσκου να εφάπτεται στην επιφάνεια υδραργύρου. Συνδέουμε με καλώδια τους πόλους μιας μπαταρίας, ΗΕΔ Ε = 6V και μηδενικής εσωτερικής αντίστασης, στον άξονα του δίσκου και την επιφάνεια του υδραργύρου, όπως στο παραπάνω σχήμα. Με έναν ισχυρό πεταλοειδή μαγνήτη μπορούμε να δημιουργήσουμε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης μέτρου Β = 2Τ και ύψους h = r από την επιφάνεια του υδραργύρου. Όταν κλείσουμε το διακόπτη Δ, θα παρατηρήσουμε ότι o δίσκος περιστρέφεται.
α) Μπορείτε να εξηγήσετε γιατί περιστρέφεται ο δίσκος;
![]()
Αφιερωμένη στο Γιάννη Κυριακόπουλο, που έθεσε το θέμα δίπλα. Το (δ) ερώτημα βρίσκεται πλέον εκτός "νόμου"…
Ευχαριστώ Ανδρέα.
Είναι πολύ καλή παρά την "παρανομία". Σκέψου ερώτημα σχετικό με κινητική ενέργεια που θα μας έδινε και άρωμα στερεού.
Πολύ ενδιαφέρον θέμα!!!
Ευχαριστούμε!
Καλημέρα Γιάννη. Χαίρομαι που σου άρεσε. Το έχεις γράψει ήδη. Για κάποιους άγνωστους λόγους, δε θέλουν να συνδυάσουμε την επαγωγή με το στερεό. Λες και τα πλαίσια ή οι ράβδοι είναι υλικά σημεία στο κεφάλαιο της επαγωγής και αποκτούν διαστάσεις μόνο στο κεφάλαιο του στερεού…
Καλημέρα Θεώνη. Ευχαριστώ. Μέχρι το 3ο ερώτημα είναι νόμιμο…
Καλημέρα Ανδρέα και συγχαρητήρια για το ωραίο θέμα που μας πρόσφερες.
Μόλις έβαλε τον τροχό ο Γιάννης, λες και ήσουν έτοιμος!!!
Συμφωνώ για την προσπάθεια που γίνεται αποσύνδεσης της επαγωγής με το στερεό που λέτε με το Γιάννη (καλημέρα Γιάννη). Το έχω ξαναγράψει, χάνεται η δυνατότητα να εξετασθούν πραγματικά σύνθετα θέματα, όπως το παραπάνω και όχι σαν τις "κατασκευές" των τελευταίων χρόνων.
Και κάτι διαφορετικό.
Θυμάμαι τον εαυτόν μου μαθητή να εκπλήσσεται γιατί σε αντίστοιχες περιπτώσεις, πάντα έβαζαν λεκάνη με υδράργυρο. Γιατί;
Όταν κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι έχουμε το μοναδικό υγρό μέταλλο αλλά και με ιδιότητες που το κάνουν ικανό να γεμίζουμε με αυτό θερμόμετρα… έκανα τη σύνδεση
Καλημέρα Διονύση. Σε ευχαριστώ. Το είχα έτοιμο από το καλοκαίρι, που είχα ενθουσιαστεί με την επιστροφή του Ηλεκτρομαγνητισμού…
Φυσικά μετά την ανακοίνωση της ύλης ούτε που σκεφτόμουν να το αναρτήσω, αλλά ο Γιάννης (ευτυχώς) έφερε το θέμα.
Στο εργαστήριο πάντως θα απέφευγα τον υδράργυρο, με μαθητές γύρω – γύρω και θα έβαζα κάτω επαφή αλουμινόχαρτο. Ο Βαγγέλης μάλλον θα το τολμούσε…
Η τοξικότητα του υδραργύρου Ανδρέα, κάνει απαγορευτική την πειραματική χρήση του. Αλλά αναμφισβήτητα είναι ο ιδανικός τρόπος σύνδεσης…
Καλημέρα Ανδρέα και συγχαρητήρια!
Καλημέρα Αποστόλη. Σε ευχαριστώ. Με βρήκες στη βόλτα στο Μουσείο Κώστα Κοτσανά.
Καλή βόλτα Ανδρέα…
Διονύση αν δεις το βίντεο μετά το 3.27 ο υδράργυρος πετάγεται σε μπαλάκια δεξιά και αριστερά… Ίσως και λόγω σπινθήρων αυτεπαγωγής, που συμβαίνουν στα σημεία που χάνεται η επαφή.
εξαιρετική Ανδρέα!
και γιατί δείχνει εφαρμογή στην πράξη, άλλωστε "η Φυσική άνευ πρακτικής εφαρμογής νεκρά εστί" καθώς ισχυρίζεται ένας …γνωστός μου
(θα χρησιμοποιούσα λεκάνη με ψηλά τοιχώματα και θα φρόντιζα να είναι σε απόσταση ασφαλείας οι μαθητές, προσοχή, το "μάζεμα" του Hg θέλει τέχνη: πλησιάζουμε με βοήθεια από ξυλάκι ή στυλό τις σταγόνες μεταξύ του, αυτές λόγω μεγάλων δυνάμεων επαφής "κολλάνε" μεταξύ τους και όταν τις συγκεντρώσουμε όλες σε μία, σχετικά μεγάλη, σφαίρα, τις τοποθετούμε σε χαρτί Α4 και τις ξαναρίχνουμε στο δοχείο του υδραργύρου, δεν τις αφήνουμε στην τύχη τους…)
Βαγγέλη καλημέρα. Σε ευχαριστώ για τα σχόλιά σου στην ανάρτηση και τη συμβουλή σου για την ασφαλή εκτέλεση του πειράματος.

Εννοείς κάτι τέτοιο; (Το μυρμήγκι που εμφανίζεται δεν επηρεάζει το αποτέλεσμα…)
μα, ναι, αυτό Ανδρέα, από οδοντογλυφίδα μέχρι καλαμάκι από σουβλάκι, βοήθειά μας…