web analytics

Δύναμη μηδενικού έργου προκαλεί επιτάχυνση

Αυτοκίνητο

Ένα αυτοκίνητο επιταχύνεται σε οριζόντιο δρόμο και μετατοπίζεται κατά Δx. Οι τέσσερις τροχοί του στρέφονται χωρίς να γλιστρούν και γι’ αυτό σε καθέναν από αυτούς ασκείται από το έδαφος στατική τριβή μέτρου T, με φορά προς την κατεύθυνση της κίνησης του αυτοκινήτου. Από το αυτοκίνητο στο περιβάλλον μεταφέρθηκε θερμότητα Q.

(α) Να υπολογίσετε το έργο της στατικής τριβής σε κάθε τροχό.

(β) Να υπολογίσετε τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας του αυτοκινήτου.

Να μη λάβετε υπόψη σας τη δύναμη του αέρα και να θεωρήσετε αμελητέα τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας των τροχών σε σχέση με τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας του υπόλοιπου αυτοκινήτου.

(γ) Πόσο μεταβλήθηκε η εσωτερική (χημική) ενέργεια των καυσίμων του αυτοκινήτου.

Απαντήσεις

(α) Η στατική τριβή ασκείται στην εξωτερική επιφάνεια (πέλμα) του τροχού, στο σημείο που έρχεται σε επαφή με την επιφάνεια του δρόμου. Επειδή ο τροχός δεν γλιστράει, το σημείο αυτό μένει ακίνητο. Άρα το έργο της στατικής τριβής σε κάθε τροχό είναι μηδενικό.

(β) Γνωρίζουμε ότι το κέντρο μάζας ενός σώματος κινείται όπως ένα υλικό σημείο με μάζα ίση με τη μάζα του σώματος, αν σε αυτό ασκούνταν όλες οι δυνάμεις που ασκούνται στο σώμα. Άρα μπορούμε να εφαρμόσουμε το ΘΜΚΕ για το κέντρο μάζας του αυτοκινήτου:

Wcm=ΔΚ

Επειδή το αυτοκίνητο μετατοπίστηκε κατά Δx, το κέντρο μάζας του μετατοπίστηκε επίσης κατά Δx. Στο αυτοκίνητο ασκούνται τέσσερις δυνάμεις στατικής τριβής. Άρα από την προηγούμενη σχέση προκύπτει:

ΔΚ = 4ΤΔx

Παρατήρηση Γιατί στο ΘΜΚΕ δεν χρησιμοποιήσαμε τη μετατόπιση της Τ, η οποία βεβαίως είναι μηδενική; Στο ΘΜΚΕ μπορούμε να χρησιμοποιούμε τη μετατόπιση της δύναμης και όχι του κέντρου μάζας, μόνο όταν το ΘΜΚΕ εφαρμόζεται σε υλικό σημείο, διότι αυτό προέκυψε από το 2ο νόμο του Νεύτωνα για υλικό σημείο. Το αυτοκίνητο δεν μπορούμε να το θεωρήσουμε υλικό σημείο.

(γ) Εφαρμόζουμε την ΑΔΕ για το αυτοκίνητο

ΔU+ΔΚ=Q+Wεξ

όπου ΔU είναι μεταβολή της εσωτερικής ενέργειας των καυσίμων και Wεξ είναι το έργο των εξωτερικών δυνάμεων που ασκούνται στο αυτοκίνητο. Οι μόνες εξωτερικές δυνάμεις που ασκούνται στο αυτοκίνητο είναι οι στατικές τριβές, που το έργο τους είναι μηδενικό. Άρα:

ΔU=-ΔΚ+Q

Επειδή θερμότητα μεταφέρθηκε από το αυτοκίνητο στο περιβάλλον του: Q<0 => Q=-|Q|.

Άρα:

ΔU=-(ΔΚ+|Q|)

Συμπέρασμα Επειδή η κινητική ενέργεια αυξήθηκε κατά ΔΚ και θερμότητα Q μεταφέρθηκε στο περιβάλλον, η εσωτερική ενέργεια των καυσίμων ελαττώθηκε κατά το ίδιο συνολικό ποσό.

Δείτε επίσης: Αναπήδηση μπάλας: Δεν ισχύει το ΘΜΚΕ!

Loading

Subscribe
Ειδοποίηση για
34 Σχόλια
Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
14/11/2026 9:26 ΠΜ

Επειδή δεν συμφωνούν όλοι με τη θέση του Ανδρέα, όπως εκφράζεται στο παραπάνω άρθρο, (που για 5η φορά επανέρχεται με ανάρτηση που απευθύνεται σε μαθητές, παρόλες τις συστάσεις του διαχειριστή), δίνω και την δική μου θέση πάνω στο θέμα, εξηγώντας τι ακριβώς είναι αυτό που κάνει ο Ανδρέας και γιατί είναι λάθος η εξίσωση για την ΑΔΕ που χρησιμοποιεί.

Ένα αναπάντητο ερώτημα…

Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
14/11/2026 9:35 ΠΜ

Ανδρέα, πόσες αναρτήσεις θα κάνεις ακόμη για να διατυπώσεις μια θέση, η οποία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από άλλα μέλη του δικτύου.
Την είπες μια φορά, τη συζητήσαμε, την διατύπωσες με 2η ανάρτηση…
Στις πόσες αναρτήσεις θα θεωρήσεις ότι κάλυψες το θέμα της τριβής;
Προσωπικά θα συνεχίσω από εδώ και πέρα να αναφέρω τις δικές μου θέσεις, όπως τις έδωσα στο

Ένα αναπάντητο ερώτημα…

Αποστόλης Παπάζογλου
Διαχειριστής

Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα, από σεβασμό προς τους μαθητές που μπορεί να μας διαβάζουν, η ανάρτηση μεταφέρεται στο φόρουμ. Ο Γιάννης εξέφρασε έναν προβληματισμό στο Έχω ένα φόβο σε ένα Α’ θέμα. Τον συμμερίζεσαι;

Τελευταία διόρθωση2 ημέρες πριν από Αποστόλης Παπάζογλου
Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Καλημέρα παιδιά.
Είναι όντως ένα πολύ ωραίο θέμα αυτό.
Θα συμφωνήσω με Διονύση, Αποστόλη και με την αφεντιά μου ότι είναι για το φόρουμ.
Συμφωνούμε όλοι υποθέτω με τον Ανδρέα στο ότι το έργο της τριβής είναι μηδενικό διότι το σημείο επαφής του τροχού έχει μηδενική ταχύτητα οπότε η ισχύς Τ.υ είναι μηδενική.
Έχουμε πολλές ανάλογες περιπτώσεις:
comment image
Καθώς γυρίζει το μοτεράκι τυλιγεται σχοινί και το ιδιότυπο ασανσέρ ανεβαίνει.
Η ταχύτητα του σημείου επαφής είναι μηδενική.

Μονόζυγο:
comment image
Οι δυνάμεις στα χέρια της δεσποινίδας έχουν αμετακίνητα σημεία εφαρμογής και δεν παράγουν έργο. Το σύστημα είναι παραμορφώσιμο και το σχήμα της κοπέλας αλλάζει κατά την άνοδο.

Η παρακάτω βάρκα λέγεται “μπλάβα” και το κοντάρι “σταλίκι”!
comment image
Το σταλίκι σπρώχνει τον πυθμένα και δέχεται δύναμη από αυτόν. Το σημείο εφαρμογής της δύναμης δεν μετακινείται αλλά η μπλάβα κινείται. Ο Βαρκάρης είναι παραμορφώσιμο σώμα.

Όλες οι παραπάνω περιπτώσεις είναι ιδανικά παραδείγματα αν θέλεις να παρουσιάσεις το ψευδοέργο.
Η μελέτη διευκολύνεται με το ψευδοέργο που δεν είναι κάτι το τρομερό αλλά μια εκδοχή ή αν θέλετε απόρροια του Β΄ Νευτώνειου νόμου.
Γίνεται όμως και χωρίς αυτό.

Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
14/11/2026 11:43 ΠΜ

Καλημέρα Γιάννη.
Και σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, όπως και στο αυτοκίνητο, έχουμε όχι απλά ένα παραμορφώσιμο σώμα, αλλά και ένα εσωτερικό μηχανισμό που μετατρέπει μέρος της εσωτερικής ενέργειας σε μηχανικό έργο. Έχουμε στην πραγματικότητα ένα “αυτοκινούμενο” σύστημα, το οποίο εκμεταλεύεται τη δράση αντίδραση για να παράγει έργο και δεν “περιμένει από το περιβάλλον του” να πάρει ενέργεια…

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Και μια παρατήρηση Ανδρέα στην εισαγωγική εικόνα του αυτοκινήτου:
Είναι σωστή μόνο αν είναι 4×4. Αν όχι και είναι μπροστοκίνητο τότε η τριβή στους πίσω τροχούς έχει φορά προς τα πίσω:
comment image

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ανδρέα νόμισα ότι φάνηκε η συμφωνία μου.
Η γλώσσα που θα χρησιμοποιούσα θα ήταν άλλη αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι διαφωνώ.
Μάλιστα είναι ένα ωραίο θέμα, από αυτά που δυστυχώς χάσαμε με τον ευνουχισμό του στερεού.

Αποστόλης Παπάζογλου
Διαχειριστής

Ανδρέα, οι μαθητές διδάσκονται και εξετάζονται αυτά που είναι γραμμένα στα επίσημα σχολικά εγχειρίδια και τα θέματα διδακτικής δεν τους αφορούν. Αυτά είναι θαυμάσια για συζητήσεις μεταξύ συναδέλφων, οι οποίοι επιθυμούν να βελτιώσουν τις μεθόδους διδασκαλίας τους. Δεν βλέπω τίποτε προσβλητικό σε αυτό, αντιθέτως βλέπω μια προσβλητική επιμονή εκ μέρους σου να αναρτάς τέτοια θέματα με ετικέτες για μαθητές, παρά το γεγονός ότι σου έχουν γίνει ευγενικά συστάσεις για το αντίθετο. Και σε αυτό το σημείο, επειδή δεν θα ήθελα να κατηγορηθεί η διαχείριση για αυταρχικού τύπου πρακτικές, θα παρακαλούσα τους συναδέλφους να τοποθετηθούν ως προς το αν τα θέματα που αναρτάς είναι κατάλληλα για μαθητές ή αν πρέπει να μπαίνουν στο φόρουμ.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ναι Διονύση καλά λες. Είναι αυτοκινούμενο όχημα.
Το μοτέρ του αυτοκινήτου μετατρέπει ενέργεια των καυσίμων σε μηχανικό έργο, η κοπέλα και ο βαρκάρης καίνε θερμίδες από κάτι που έφαγαν χτες, το κουρδιστό παιχνιδάκι ξοδεύει την ενέργεια που του έδωσες όταν το κούρδισες.
Κάπως διαφορετικό είναι το όχημα του Βεριτάσιουμ που δεν ξοδεύει την εσωτερική του ενέργεια:
comment image

Παίρνει μεν ενέργεια από το περιβάλλον (άνεμο) αλλά κινείται με ανάλογο τρόπο όπως ένα πισωκίνητο αυτοκίνητο.