Στην προηγούμενη ανάρτηση «Η ενέργεια και η ισχύς σε ένα αρμονικό κύμα.» ασχοληθήκαμε με το τι συμβαίνει με την ενέργεια κατά την διάδοση ενός αρμονικού κύματος σε μια χορδή.
Ας δούμε τώρα τι διαφορετικό έχουμε, αν κατά μήκος μιας τεντωμένης χορδής, η οποία τείνεται με δύναμη F, διαδίδεται ένας τριγωνικό παλμός με ταχύτητα υ=√F/μ.
Για ευκολία στις πράξεις, έστω ότι ο παλμός είναι αυτός του διπλανού σχήματος, ο οποίος διαδίδεται προς τα δεξιά με ταχύτητα υ=2m/s, ενώ η γραμμική πυκνότητα της χορδής είναι ίση με μ=0,05kg/m, πράγμα που σημαίνει ότι η τάση της χορδής είναι F=μυ2=0,2Ν.
Διαβάστε τη συνέχεια…
ή
![]()
Η ανάρτηση αυτή έρχεται σαν συνέχεια της:
Η ενέργεια και η ισχύς σε ένα αρμονικό κύμα.
Διαπραγματεύεται τα ίδια πράγματα στην περίπτωση όχι ενός αρμονικού κύματος, αλλά στην περίπτωση ενός τριγωνικού παλμού, προσπαθώντας να υποστηρίξει την θέση, ότι δεν μπορούμε να έχουμε ενέργειες “α λα κάρτ” και κατά περίπτωση.
Στην περίπτωση αυτή, οι δυνάμεις που ασκούνται σε ένα στοιχειώδες τμήμα dx της χορδής, θα είναι οι δυνάμεις στα “άκρα ενός ελατηρίου”, όπως στην συζήτηση που έβαλα εδώ….
Στηρίζεται (και αυτή) στο μάθημα του Κώστα Ευταξία του ΕΚΠΑ, όπως την παρουσίασα εδώ, ενώ στο τέλος δίνω και μια εφαρμογή σε πρόβλημα που θέτει ο κ. Ευταξίας.
Ας άρουμε και κάποιες αντιφάσεις που συνοδεύουν την «ύπαρξη» ενός παλμού όπως ο τριγωνικός που παραπάνω μελετούμε.
Υπάρχει πρόβλημα στις περιοχές (1) και (2), αφού εκεί στιγμιαία θα πρέπει να έχουμε άπειρη επιτάχυνση. Έτσι στην περιοχή (1) πρέπει ακαριαία η ταχύτητα του σημείου που φτάνει ο παλμός να μεταβληθεί από την τιμή 0 στην τιμή u ταλάντωσης 0,2m/s (στο αριστερό άκρο από την τιμή -0,2m/s σε μηδέν), ενώ στην περιοχή (2) η ταχύτητα να μεταβληθεί από την τιμή +0,2m/s στην τιμή -0,2m/s.
Μπορούμε να «άρουμε» τις αντιφάσεις αλλάζοντας τη μορφή στις περιοχές αυτές, όπου σε μεγέθυνση, παίρνουν τη μορφή:
Καλημέρα Διονύση,
το συνεχίζεις ωραία και από όσο έχω καταλάβει για σένα έχεις σκοπό να το τερματίσεις και με άλλες συνέχειες.
πολυ καλό
Καλησπέρα.
Ωραίο παράδειγμα και ωραία ανάλυση Διονύση.
Ήθελα να επισημάνω το εξής, αλλά αν κάνω λάθος διορθώστε με: Αρχικά η χορδή τείνεται με τη βοήθεια δύναμης F. Το μήκος της χορδής στο οποίο θα δημιουργηθεί ο παλμός έχει μήκος 2L. Ανυψώνουμε το μέσο αυτού του τμήματος ( σημείο L από την αρχή του 2L), κατά Α και προκύπτει η τριγωνική "διέγερση" του μέσου. Αφήνουμε ελεύθερο το σημείο αυτό και προκύπτει ο τριγωνικός παλμός. Εστιάζοντας την προσοχή μας σε ένα στοιχειώδες μήκος dx που λόγω του παλμού θα αποκτήσει μήκος ds, δεχθήκαμε ότι οι δυνάμεις στα άκρα του τεντωμένου πλέον τμήματος έχουν ίσα μέτρα. Στο σημείο αυτό ήθελα να πω λοιπόν ότι: η ισότητα των μέτρων των δυνάμεων ισχύει μόνο όταν έχουμε πολύ – πολύ μικρό ύψος παλμού σε σχέση με το 2L.
Εφόσον η χορδή είναι ελαστική θα ισχύει : F = ξ.dl = ξ.(ds – dx ) (1)
H διαφορά : $latex \displaystyle ds-dx\approx \frac{1}{2}{{(\frac{\partial y}{\partial x})}^{2}}.dx$ (2) κατέληξε κρατώντας από το ανάπτυγμα Τaylor ( ή και διώνυμο Νεύτωνα ) γύρω από το 1 μόνο αν η κλίση είναι μικρή.
(1) $latex \displaystyle \Rightarrow F=\xi \frac{1}{2}{{(\frac{\partial y}{\partial x})}^{2}}.dx$ (3)
Η μεταβολή dF λοιπόν της F από την (3) θα περιέχει τη δεύτερη παράγωγο του y ως προς χ, άρα μπορώ να πω ότι dF=0, άρα η F πρακτικά έχει σταθερό μέτρο.
Διόρθωση : […] (2) κατέληξε κρατώντας από το ανάπτυγμα Τaylor ( ή και διώνυμο Νεύτωνα ) γύρω από το 1 τους πρώτους όρους, επειδή η κλίση είναι μικρή.
Καλησπέρα Νίκο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό..
Θα πρότεινα να ξεκινήσουμε από τη διαφορική εξίσωση του κύματος:
Αλλά το πρώτο μέρος της εξίσωσης δίνει τη συνισταμένη των δύο τάσεων στη διεύθυνση y, για ένα στοιχειώδες τμήμα dx, οπότε:
Τι ακριβώς μας δείχνει η σχέση (1); Ενώ αρχικά το τμήμα dx τη χορδής σε ηρεμία δέχεται ίσου μέτρου δυνάμεις στα άκρα του, όταν φτάσει η διαταραχή, οι τάσεις μεταβάλλονται λίγο, ώστε να δημιουργηθεί η απαραίτητη επιτάχυνση στη διεύθυνση y.
Στην περίπτωση τώρα του τριγωνικού παλμού που μελετάω παραπάνω, το τμήμα dx δεν έχει επιτάχυνση στη διεύθυνση y (αν προσέξουμε όλα τα σημεία έχουν την ίδια ταχύτητα), οπότε οι τάσεις στη θέση x και στη θέση x+dx έχουν ίσα μέτρα.
Για να φανεί εξάλλου το σημείο αυτό, χθες βράδυ έβαλα τη συζήτηση:
Η επιμήκυνση του ελατηρίου και οι δυνάμεις.
Καλησπέρα Τάσο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δεν ξέρω αν χρειαστεί να γράψω κάτι άλλο, θα δείξει…
Μετασχηματίζοντας ελαφρώς το 2ρο μέλος της σχέσης (1) στο παραπάνω σχόλιο σου :
$latex \displaystyle (1)\Rightarrow \Sigma {{F}_{y}}=T\frac{\partial }{\partial x}(\frac{\partial y}{\partial x})dx$
Η ποσότητα $latex \displaystyle \frac{\partial }{\partial x}(\frac{\partial y}{\partial x})$ είναι ο ρυθμός μεταβολής της κλίσης στην περιοχή dx. Στον τριγωνικό παλμό $latex \displaystyle \frac{\partial y}{\partial x}$=0 είναι σταθερή, άρα ο ρυθμός μεταβολής της είναι μηδέν, οπότε και η συνισταμένη μηδέν.
Στον τριγωνικό παλμό $latex \displaystyle \frac{\partial y}{\partial x}$ = σταθερή ( έγραψα = 0 κατά λάθος )
Καλησπέρα και πάλι Νίκο.
Σωστός!!!
ΥΓ
Στο αρχικό σου σχόλιο, ενώ μιλούσες για 2η παράγωγο, έχεις γράψει το τετράγωνο της πρώτης. Διόρθωσέ το.
Αν εννοείς αυτό είναι νομίζω σωστό, απλά δεν το ανάλυσα. Η F είναι ανάλογη της ποσότητας $latex \displaystyle {{(\frac{\partial y}{\partial x})}^{2}}$ ( τετράγωνο της πρώτης παραγώγου), ενώ αν πάρω το διαφορικό της F, το dF θα περιέχει τη δεύτερη παράγωγο…( παράγωγος της πρώτης παραγώγου )
Σωστά Νίκο. Λάθος κατάλαβα εγώ.
Νόμιζα ότι στην εξίσωση (3) υπολογίζεις την επιπλέον δύναμη… που εσύ ονομάζεις dF…
Όσον αφορά το περιεχόμενο του 2ου παραπάνω σχολίου, δείτε τι λέει ο Κώστας Ευταξίας στη διάλεξή του.
Διονύση καλημέρα. Ομολογώ ότι δεν είχα δώσει τόση σημασία – ως τώρα – στο ΛΑΘΟΣ του σχολικού βιβλίου για την ενέργεια στα αρμονικά κύματα. Μακάρι όλοι όσοι διδάσκουν σε σχολεία το συγκεκριμένο κομμάτι, να διαβάσουν την ανάρτησή σου. Το τι θα πούνε στους μαθητές τους θα είναι θέμα συνείδησης, αλλά πρέπει να έχουν θέση στο θέμα.
Βρήκα και στο youtube 2 βίντεο, που ο συνάδελφος βρίσκει ακριβώς τα ίδια με σένα. Φαντάζομαι θα υπάρχουν και άλλα πολλά…
Physics – Mechanics: Mechanical Waves (19 of 21)
Physics – Mechanics: Mechanical Waves (20 of 21)
Καλημέρα σε όλους,
Διονύση χαρά στο κουράγιο σου μέσα στη ζέστη
Είναι εντυπωσιακό πόσο βαθειά είναι ριζωμένες μερικές αντιλήψεις!
Στα βίντεο που ανέβασε ο Ανδρέας πιο πάνω, παρατηρήστε δύο σημεία:
1) Στο βίντεο 19 από 21, στη χρονική περιοχή 16:15 έως 16:50.
2) Στο βίντεο 20 από 21, στο χρονικό σημείο 2:29 (στη γραφική παράσταση).