by 
Ας ξεκινήσουμε «λύνοντας μια παρεξήγηση»! Ο όρος Πανελλαδικές Εξετάσεις είναι παραπλανητικός, αφού δεν πρόκειται για εξετάσεις αλλά για διαγωνισμούς! Και αυτό γιατί οι θέσεις σε κάθε σχολή είναι συγκεκριμένες, οπότε δεν παίζει ρόλο η απόδοση ενός υποψηφίου αλλά η σειρά κατάταξής του σε σχέση με τους συνυποψηφίους του. Αν επρόκειτο για εξετάσεις, η βάση κάθε σχολής θα έπρεπε να καθορίζεται εκ των προτέρων, ενώ καθορίζεται εκ των υστέρων, με στόχο την κάλυψη του συγκεκριμένου αριθμού εισακτέων που προβλέπεται για την κάθε σχολή. Επίσης, επειδή ακριβώς πρόκειται για διαγωνισμούς, το επίπεδο δυσκολίας των θεμάτων δεν παίζει απολύτως κανένα ρόλο ως προς την εισαγωγή ενός υποψηφίου σε μια συγκεκριμένη σχολή, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται και πάρα τις πάμπολλες σχετικές συζητήσεις στα Μ.Μ.Ε.
Τι μπορεί να αντικαταστήσει το θεσμό των Πανελλαδικών Διαγωνισμών;
Πολύς λόγος γίνεται το τελευταίο διάστημα για κατάργηση των Πανελλαδικών Διαγωνισμών. Ωστόσο, για να καταργηθούν ή έστω για να αμβλυνθεί το πρόβλημα του υπερβολικού αριθμού υποψηφίων σε σχέση με τον αριθμό των εισακτέων, θα έπρεπε:
- Να αυξηθούν υπερβολικά οι θέσεις των εισακτέων στις σχολές υψηλής ζήτησης. Η λύση όμως αυτή είναι κατ’ αρχάς αδύνατο να εφαρμοστεί πρακτικά, αφού κάτι τέτοιο θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη χρηματοδότηση των ΑΕΙ, τη στιγμή που λόγω της οικονομικής κρίσης η χρηματοδότησή τους διαρκώς μειώνεται. Αλλά και να μπορούσε να εφαρμοστεί η συγκεκριμένη λύση, δε θεωρώ ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, αφού πολλές σχολές έχουν ήδη πολύ περισσότερες θέσεις από αυτές που μπορούν να καλυφθούν από τις ανάγκες της αγοράς, με αποτέλεσμα η ανεργία σε πολλούς κλάδους, όπως μηχανικούς, δικηγόρους, καθηγητές αλλά και γιατρούς, να έχει φτάσει στο ζενίθ.
- Να γίνεται η επιλογή των εισακτέων με άλλες διαδικασίες, λύση που προβάλλεται από την παρούσα κυβέρνηση. Αυτό που τελευταία προτείνεται είναι να γίνεται η επιλογή στο Λύκειο με την απόκτηση ενός εθνικού απολυτηρίου, το οποίο θα αποτελεί και το διαβατήριο για τα ΑΕΙ. Ωστόσο, αν δεχτούμε ότι ακόμα κι ο θεσμός των Πανελλαδικών Διαγωνισμών, που κατά γενική ομολογία είναι ένας αξιόπιστος θεσμός, έχει κι αυτός τις αδυναμίες του ως προς το αδιάβλητο (για παράδειγμα, υπόνοιες για επιλογή της επιτροπής των εξετάσεων όχι με κλήρωση, όπως προβλέπει ο σχετικός νόμος, αλλά με καθαρά κομματικά κριτήρια, ή μη δημοσιοποίηση μετά το πέρας των εξετάσεων των ονομάτων όλων των μελών της επιτροπής κ.λπ.), μπορεί να φανταστεί κανείς πόσο επικίνδυνη είναι η παραπάνω λύση, εφόσον δε διασφαλίζει σε καμία περίπτωση ότι η επιλογή για τα ΑΕΙ θα γίνεται με αντικειμενικά κριτήρια και άρα με αξιοκρατικό τρόπο.
- Να ελαττωθεί ο αριθμός των υποψηφίων για τις σχολές των ΑΕΙ. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε ελαττώνοντας τον αριθμό των αποφοίτων του Λυκείου, κάτι που δεν είναι σωστό, είτε κάνοντας πιο ελκυστική την Τεχνική εκπαίδευση. Η τελευταία αυτή επιλογή δεν έχει ποτέ υιοθετηθεί από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία, αντίθετα η Τεχνική Εκπαίδευση εδώ και πολλά χρόνια έχει παραμεληθεί και αποτελεί δυστυχώς το χώρο εναπόθεσης των «κακών», στην ουσία των οικονομικώς αδυνάτων, μαθητών. Η λύση όμως της ενίσχυσης των Τεχνικών Λυκείων είναι κατά τη γνώμη μου προς τη σωστή κατεύθυνση. Βέβαια, αυτό σημαίνει γενναία χρηματοδότηση, αλλαγή των προγραμμάτων σπουδών, ώστε να συμβαδίζουν με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, καθιέρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων και, φυσικά, απαγκίστρωση από την ιδεοληψία του ενιαίου Λυκείου.
Ποιες αλλαγές πρέπει να γίνουν στους Πανελλαδικούς Διαγωνισμούς για τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης
Η ενίσχυση της Τεχνικής Εκπαίδευσης μπορεί να αμβλύνει το πρόβλημα του υπερβολικού αριθμού των υποψηφίων για τις σχολές των ΑΕΙ, δεν μπορεί παρ’ όλα αυτά να το εξαλείψει και άρα να καταργήσει τους Πανελλαδικούς Διαγωνισμούς. Και αφού αυτοί δεν μπορούν να καταργηθούν, πρέπει οπωσδήποτε να εξετάσουμε τι μπορούμε να κάνουμε, για να απαλλάξουμε το θεσμό από τον αρνητικό ρόλο που έχει τώρα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα και για να βελτιώσουμε την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Για την αναβάθμιση της Β/θμιας, αλλά και της Γ/θμιας εκπαίδευσης πολλά θα έπρεπε να αλλάξουν. Θα αναφερθώ ωστόσο σε δύο αλλαγές που σχετίζονται με τους Πανελλήνιους διαγωνισμούς και θεωρώ σημαντικές. Θα έπρεπε ο αριθμός των εξεταζόμενων μαθημάτων και η βαρύτητα του κάθε μαθήματος να καθορίζονται από την αντίστοιχη Πανεπιστημιακή σχολή, ενώ εξεταστέα ύλη θα έπρεπε να είναι η διδακτέα ύλη όλων των τάξεων του Λυκείου και όχι μόνο της Γ΄. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι από την Α΄ Λυκείου, πολλές φορές και από το Γυμνάσιο, η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών που έχει στόχο να πετύχει σε κάποια πανεπιστημιακή σχολή, επικεντρώνεται αποκλειστικά στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα. Μάλιστα, ακόμη και σε σχέση με αυτά το ενδιαφέρον των μαθητών εστιάζεται σε συγκεκριμένα κεφάλαια, αυτά που θα εξεταστούν. Έτσι φθάσαμε σήμερα στο απαράδεκτο γεγονός να εισάγονται οι μαθητές σε τμήματα Φυσικής για παράδειγμα, χωρίς να γνωρίζουν ηλεκτρομαγνητισμό, οπτική ή θερμοδυναμική, αφού αυτά τα κεφάλαια δεν περιέχονται στην εξεταστέα ύλη των Πανελλαδικών εξετάσεων. Επιπλέον, τα φροντιστήρια, εδώ και χρόνια έχουν υιοθετήσει την τακτική από την αρχή ή τα μισά της Β΄ Λυκείου να διδάσκουν αποκλειστικά την ύλη της Γ΄ Λυκείου. Όλα τα παραπάνω συντελούν στο να απαξιώνεται το σχολείο, να χάνεται το νόημα και η ουσία της μάθησης και να μεταφέρεται το βάρος της εκπαίδευσης στα φροντιστήρια
Γενικά, θα πρέπει να σταματήσει το εκπαιδευτικό μας σύστημα να περιστρέφεται αποκλειστικά και με στρεβλό τρόπο γύρω από τους Πανελλήνιους Διαγωνισμούς που «μονοπωλούν» το ενδιαφέρον όλων. Θα πρέπει το Σχολείο να προσφέρει στους μαθητές μια καθολική και ποιοτική παιδεία, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στις απαιτήσεις της εποχής.
Τελευταία σημαντική παρατήρηση. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, οι αλλαγές στους Πανελλαδικούς Διαγωνισμούς θα πρέπει να γίνονται με μεγάλη φειδώ και με κοινωνική αλλά και διακομματική συναίνεση. Θα πρέπει επιτέλους να χαραχθεί μια διακομματική στρατηγική για την εκπαίδευση και να πάψει τουλάχιστον ο χώρος της Παιδείας να αποτελεί ένα ακόμη οχυρό του εκάστοτε κομματικού κράτους.
Ο Μήτσος διατυπώνει πρόταση που οδηγεί σε διευρυμένη ύλη.
Ο Μιχάλης δεν κατάλαβα τι πιστεύει γι' αυτό.
Οι θέσεις των συναδέλφων που δουλεύουν σε Φροντιστήρια, για το θέμα αυτό, έχουν μεγάλο ενδιαφέρον, όποιες και αν είναι.
Καλησπέρα αγαπητοί συνάδελφοι!
Από χρόνια , υποστηρίζω σθεναρά την κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων με οποιαδήποτε μορφή. Οι παλιότεροι στο δίκτυο ίσως το θυμούνται.
Αυτό που υπάρχει σήμερα , δεν είναι τίποτα άλλο από μια τελική ταξική επιλογή με τον μανδύα της αντικειμενικότητας, του αδιάβλητου και των δήθεν ίσων ευκαιριών για όλους.
Να δεχτώ το αδιάβλητο.
Αλλά το παιδί του εργάτη των 400 Ευρώ ή του άνεργου ή το παιδί της ακριτικής Ελλάδας έχει τις ίδιες ευκαιρίες με το παιδί που οι γονείς του έχουν χρήματα να ξοδεύουν για την προετοιμασία του εκτός σχολείου;
Ποιος ενδιαφέρεται για τα δικαιώματα αυτών των παιδιών;
Από την άλλη άπαντες παραδέχονται ότι , τα Λύκεια είναι σε απαξίωση.
Από την πρώτη τάξη του Λυκείου τα φροντιστήρια , αν κρίνω από τα Χανιά, βάζουν μαθήματα τα πρωινά, την ώρα λειτουργίας των σχολείων, αρχής γενομένης από το μήνα Μάρτη.
Στη συνέχεια έρχονται στα σχολειά οι περιβόητες ιατρικές γνωματεύσεις που καλύπτουν αυτές τις πρακτικές.
Αθλιότητα.
Το θέμα δεν είναι τεχνικό. Είναι καθαρά πολιτικό.
Απαιτείται τόλμη και πολιτική βούληση.
Χρειάζεται να έρθουν τα πάνω κάτω.
Να αλλάξει ο τρόπος διδασκαλίας , το πλήθος και το περιεχόμενο των μαθημάτων, η αξιολόγηση μαθητών και καθηγητών.
Ότι έχει σχέση με τα μαθήματα να γίνεται στο σχολείο.
Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε την Αμερική.
Στη Φιλανδία για παράδειγμα καταργούν τα μαθήματα.
Περιμένω με ενδιαφέρον τις εξαγγελίες του υπουργείου παιδείας για τις αλλαγές που έρχονται.
Δεν θέλω να πιστέψω , ότι με οποιαδήποτε κυβέρνηση , δεξιά , κεντρώα, σοσιαλιστική ή καθαρά φασιστική όπως κατά την χούντα , η ελληνική κοινωνία θα είναι καταδικασμένη να υποκύπτει εσαεί σ’ αυτό το ζυγό.
Γιαννη δεν απαντησα στην προταση του Δημητρη (αλλωστε γραφαμε σχεδον ταυτοχρονα και την ειδα εκ των υστερων) Νομιζω ομως οτι πριν φτασουμε στο σημειο να συζηταμε την υλη και την εκταση της για την οποια συμφωνω οτι ειναι περα απο πετσοκομμενη και παρα πολυ μικρη αρα αχρηστη σαν γνωση πρεπει να συζητησουμε για το συστημα κατ' αρχην, Πρεπει να δουμε τι εκπαιδευτικο συστημα πρεπει να εχουμε και πως θα λειτουργει σωστα διοτι τωρα δεν λειτουργει. Ετσι δεν μπορω να μπω σε μια συζητηση για το αν θα ειναι μεσα το εναλλασσομενο ρευμα και αν θα διδασκουμε εντροπια η οχι. Αυτα θα ελθουν αφου αποφασισουμε αλλα πραγματα που προηγουνται. Ο Δημητρης ο Γκενες πριν απο μενα κανει μια συγκεκριμενη προταση η οποια αξιζει να σζητηθει και να δουμε αν ειναι εφαρμοσιμη η οχι κι αν χωλαινει καπου η θελει συμπληρωμα.
Προσωπικα εχω μια αποψη για το Λυκειο που ειναι ρηξικελευθη κι οχι απαραιτητα πληρης η σωστη και θα την καταθεσω διοτι θαθελα τη γνωμη σας.
Καλημέρα σε όλους του φίλους.
Χαίρομαι που διαβάζω τοποθετήσεις του Μιχάλη και του Μανώλη. Δυο φίλων που καιρό είχαμε να τους δούμε να παρεμβαίνουν….
Επί της ουσίας:
"Από την πρώτη τάξη του Λυκείου τα φροντιστήρια , αν κρίνω από τα Χανιά, βάζουν μαθήματα τα πρωινά, την ώρα λειτουργίας των σχολείων, αρχής γενομένης από το μήνα Μάρτη.
Στη συνέχεια έρχονται στα σχολειά οι περιβόητες ιατρικές γνωματεύσεις που καλύπτουν αυτές τις πρακτικές.
Αθλιότητα."
Το απόσπασμα αυτό του Μανώλη με βρίσκει απολύτως σύμφωνο, αφού δίνει και μια άλλη διάσταση.
Πέρα από το ότι οι μαθητές στηρίζονται στο φροντιστήριο, η παιδαγωγική διάσταση του φαινομένου είναι ακυρωτική του όποιου ρόλου του σχολείου….
Κατά τα άλλα, συμφωνώ με το Μήτσο για το ρόλο που πρέπει να παίξουν τα ΕΠΑΛ. Χωρίς να δοθεί λύση και να υπάρξει μια σοβαρή τεχνική εκπαίδευση, δεν μπορεί να βρεθεί λύση ούτε και στα γενικά Λύκεια.
Πόσο εύκολο είναι; Δεν είμαι αισιόδοξος, αν και δέχομαι ότι κάτι πάει να γίνει….
Το πρόβλημα όμως είναι τεράστιο με κυριότερο αντίπαλο την νοοτροπία που έχει διαμορφωθεί….
Έχουμε ανάγκες ανθρώπους που να έχουν αποκτήσει τεχνικές γνώσεις, χωρίς να έχουμε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που να τους απορροφήσουν, όπως λέει ο Μιχάλης; Προφανώς δεν είμαστε Γερμανία, αλλά μήπως η οικονομία μας χρειάζεται τόσους γιατρούς, μηχανικούς ή μαθηματικούς-φυσικούς;
Πάμε στην κατάργηση των εξετάσεων.
Δεν μπορώ να κατανοήσω το νόημα της φράσης.
Κατανοώ την πρόταση του Μήτσου για ένα χρόνο μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Αλλά στο τέλος αυτού του χρόνου θα έχουμε διαγωνισμό! Απλά το πρόβλημα μετατοπίζεται χρονικά!
Θα σωθεί με τον τρόπο αυτό το Λύκειο; Δεν το θεωρώ απαραίτητο να συμβεί, αλλά το ότι θα έχουμε τρία χρόνια σχολείο που δεν θα συνδέονται τα μαθήματα άμεσα με πανελλαδικές, σίγουρα θετικό θα είναι.
Υπάρχει πιθανότητα να γίνει αποδεκτό; Δεν το βλέπω αφού αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση των δαπανών για την παιδεία. Και…λεφτά δεν υπάρχουν. Κινούμαστε ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση.
Αν συνέβαινε, θα έπαυε η εκπαίδευσή μας να ήταν ταξική, θα σταματούσαν τα φροντιστήρια, τα ιδιαίτερα… θα είχαμε ίσες ευκαιρίες για τα παιδιά;
Δεν το βλέπω πώς θα συνέβαινε αυτό…
Μανώλη θυμάμαι φυσικά την θέση σου.
Πως πιστεύεις ότι πρέπει να γίνεται η επιλογή των φοιτητών των σχολών. Κυρίως αυτών με υψηλή ζήτηση.
Φίλε Γιάννη ώρα καλή.
Σε γενικό πλαίσιο αρχών έχω να πω τα παρακάτω.
Απαιτείται αναδιάρθρωση του Λυκείου μετά από ένα format σε βάθος.
Το Λύκειο από ψυχοβγάλτης για τα παιδιά και τους γονείς τους, να γίνει χώρος δημιουργίας συνεργασίας και διερεύνησης του δρόμου για τη γνώση. Με γνωστικές – διαθεματικές ενότητες , όχι μαθήματα , με δράσεις πάνω σε αντικείμενα που θα είναι χρήσιμα για τα παιδιά μετά που θα βγουν από την πόρτα του σχολείου σε αντίθεση με ότι συμβαίνει σήμερα.
Θα παρέχει τον αναγκαίο και πλήρη επαγγελματικό προσανατολισμό με τις νέες μεθόδους που θα υιοθετηθούν.
Στο πλαίσιο αυτό ο ρόλος του εκπαιδευτικού θα αλλάξει ριζικά. Θα γίνει καθοδηγητής και συνεργάτης των μαθητών και των γονιών τους στην καθημερινή συλλογική προσπάθεια.
Ένα τέτοιο σχολείο δεν θα ενδιαφέρεται για το πώς θα επιλεγούν όσοι θέλουν να σπουδάσουν.
Απλά , γιατί όποιος θέλει να σπουδάσει , θα έχει ελεύθερη πρόσβαση σε όποια σχολή θέλει.
Οι σχολές των ΑΕΙ και των ΤΕΙ ως πλήρως αυτοδιοικούμενες μονάδες , θα βρουν τον τρόπο να διδάξουν τα γνωστικά αντικείμενα , και να αποφασίσουν ποιοι και με ποιο τρόπο θα προχωρούν.
Αναγνωρίζω ότι όλο αυτό ακούγεται εξωπραγματικό για τον τρόπο που έχουμε μάθει να σκεπτόμαστε ως κοινωνία , ως δάσκαλοι και ως πολιτεία.
Αλλά με τον ίδιο τρόπο σκέψης , το ίδιο αδιέξοδο θα συνεχιστεί.
Ότι γράφεις Μανώλη αξιόλογο είναι, είτε άσκηση είτε σχόλιο.
Θα συμμεριστώ το όραμα.
Δίνω πάντα μεγάλη προσοχή σε θέματα τεχνικά. Δεν μου βγαίνει αριθμητικά η ελεύθερη πρόσβαση, και αυτό σε κάθε κατάσταση, όσο ιδανική και αν είναι. Ικανότητα να σπουδάσουν στην Ιατρική, το Πολυτεχνείο κ.λ.π. έχουν χιλιάδες παιδιά. Το θέλουν αυτό χιλιάδες παιδιά.
Οποιαδήποτε από αυτά θα ήσαν κατάλληλοι για μια τέτοια σταδιοδρομία. Μερικοί ίσως ήσαν και καλύτεροι από τους επιλεγέντες.
Ήτοι ένα παιδί που δεν έγραψε καλά μια άσκηση στερεό-ταλάντωση ή έκθεση (και αποκλείστηκε) μπορεί να γινόταν πολύ καλύτερος γιατρός από έναν επιτυχόντα. Αυτό ίσως το ανίχνευε μια επιτροπή δασκάλων της Ιατρικής.
Όμως πρέπει να διαχέεται και ένα πνεύμα "δικαιοσύνης". Οι Εξετάσεις-διαγωνισμοί ικανοποιούν τέτοια απαίτηση.
Ας σκεφθούμε πως εισρέουν χιλιάδες στην Ιατρική και αποπέμπονται όσοι κρίνονται λιγότερο κατάλληλοι την άλλη χρονιά.
Ουδείς θα επείθετο πως η διαδικασία ήταν δίκαιη.
Αν παραμείνουμε σε κάποιας μορφής Εξετάσεις εισαγωγής, θα μπορέσουν οι σχολές να τις διεκπεραιώσουν;
Γιάννη ευχαριστώ.
Ένα σχολείο σαν αυτό που περιγράφω- οραματίζομαι , υπάρχουν παρόμοια αλλού πχ Φιλανδία, θα αλλάξει σταδιακά την αντίληψή μας ως κοινωνίας για τη μόρφωση , την εργασία και την επαγγελματική επιλογή, έτσι ώστε αυτή να γίνεται συνειδητά , ελεύθερα , ύστερα από επιστημονική καθοδήγηση , και με πλήρη γνώση όλων των παραμέτρων.
Η σημερινή αθλιότητα , να μπαίνουν τα παιδιά μας σε σχολές που δεν τα ενδιαφέρουν μόνο και μόνο για να μπουν κάπου, και να παίρνουν με χίλια ζόρια πτυχία χωρίς κανένα αντίκρισμα στην αγορά εργασίας, πρέπει να σταματήσει κάποτε.
Στα πρώτα χρόνια με ένα σύστημα ελεύθερης πρόσβασης θα προκύψουν προβλήματα , με τον καιρό όμως το σύστημα θα ισορροπήσει και θα λειτουργεί μια χαρά.
Φίλε Γιάννη, στα χρόνια που είμαι στα Λύκεια δεν θυμάμαι κάποιο παιδί που να ήθελε να γίνει γιατρός ή μηχανικός και να μην έγινε. Πήρε πτυχίο από Ελληνικό ή ξένο πανεπιστήμιο.
Το πρόβλημα λοιπόν, δεν είναι η συσσώρευση φοιτητών στις όποιες σχολές , αλλά η συσσώρευση πτυχιούχων σε μια κοινωνία που δεν μπορεί να τους απορροφήσει.
Αυτό προκαλεί δυσεπίλυτα κοινωνικά προβλήματα και ανυπέρβλητα αδιέξοδα προσωπικά και οικογενειακά.
Οφείλουμε κατά συνέπεια να βλέπουμε όλη την εικόνα , όχι μόνο το τεχνικό τμήμα του τρόπου εισαγωγής στα ΑΕΙ.
Γνωρίζω ότι οι περισσότεροι συνάδελφοι διαφωνούν με τις απόψεις μου αν και απ’ όσο ξέρω, σε τοπικό επίπεδο τουλάχιστον , αυξάνονται σταδιακά αυτοί που συμφωνούν….
«Pluralitas non est ponenda sine necessitate
(William of Occam) Þ
Μια συνολική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι λογικό να ξεκινήσει από το δημοτικό, να συνεχίσει με την δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στη συνέχεια το πανεπιστήμιο. Προφανώς μπορούν να γίνουν αλλαγές παράλληλα σ’ όλα τα επίπεδα, αρκεί να μην εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη της μετάδοσης γνώσης, δημιουργώντας χάσμα ανάμεσα στις βαθμίδες εκπαίδευσης. Το σημείωμα αυτό είναι μια προσπάθεια για μια αναφορά στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Ζήσαμε το σύστημα των δεσμών, μέχρι την μεταρρύθμιση Αρσένη που άλλαξε εκ βάθρων το λύκειο και κατ’ επέκταση τις εξετάσεις εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι δέσμες είχαν προβλήματα, τα οποία προσπεράστηκαν ριζικά και φανταζόμασταν αμετάκλητα. Ως παράδειγμα μπορώ ν’ αναφέρω το γεγονός ότι όποιος επέλεγε να ακολουθήσει την 2η δέσμη, δηλαδή τις ιατρικές σχολές και τα αντίστοιχα ΤΕΙ ήταν χαμένος αν δεν έγραφε και στα 4 μαθήματα άριστα. Παιδιά με 17αρια έμεναν απέξω, πολλοί κατέφευγαν στο εξωτερικό, αρκετοί ξανάδιναν κρατώντας τους καλούς τους βαθμούς (το επέτρεπε το σύστημα) αλλά χωρίς κανένα εχέγγυο ότι θα τα καταφέρουν κ.λπ. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα άφηνε «εκτός» καλά μυαλά, διότι δεν είχε σχεδιαστεί σωστά. Με την μεταρρύθμιση Αρσένη λύθηκαν αυτά τα προβλήματα. Οι μαθητές μπορούσαν να επιλέξουν περίπου όποια σχολή ήθελαν και με καλή βαθμολογία μπορούσαν να εισαχθούν σε καλές σχολές, όχι βέβαια πάντα στις πρώτες τους προτιμήσεις. Το σύστημα όμως είχε ένα βασικό μειονέκτημα. «Κλειστές» εξετάσεις σε 13 μαθήματα. Για να γίνεις μηχανολόγος μηχανικός, έπρεπε να γράψεις καλά και στα θρησκευτικά, στην αγωγή του πολίτη κ.λπ. Η λογική ήταν να χρησιμεύει ο βαθμός των δυο τελευταίων τάξεων του Λυκείου για να κρίνεται το επίπεδο των υποψηφίων. Έτσι άρχισε από τους επόμενους υπουργούς (Ευθύμιου, Γιαννάκου κ.λπ) το ξήλωμα. Τα 13 μαθήματα έγιναν 9 και στη συνέχεια 6. Ο βαθμός της Β’ Λυκείου «μέτραγε» μόνο αν ήταν καλύτερος απ’ αυτόν της Γ΄ Λυκείου, για να εξοβελιστεί στη συνέχεια τελείως. Από το πόστο αυτό πέρασαν επίσης ο Σπηλιωτόπουλος, η Διαμαντοπούλου και βέβαια είχαμε ακόμη τον Αρβανιτόπουλο με ένα τρομακτικά περίπλοκο σύστημα που αναμόρφωνε όλο το Λύκειο και τον Λοβέρδο που ήθελε κι αυτός ν’ αφήσει την σφραγίδα του στο εξεταστικό (τι μανία κι αυτή) αλλά δεν πρόφτασε. Ανέλαβε ο Μπαλτάς να δημιουργήσει ένα κομφούζιο ανασκευάζοντας την εκδοχή Αρβανιτόπουλου. Ένα σύστημα που επανέφερε τις δέσμες καναλιζάροντας τους υποψήφιους σε πεδία προσανατολισμού, με 4 μαθήματα σε κάθε πεδίο κι ένα πολύπλοκο τρόπο υπολογισμού της βαθμολογίας. Συμπληρώθηκε δε πρόσφατα, διότι πρέπει να το δούμε ως μισοτελειωμένο εργόχειρο-κουρελού όπου ο καθείς βάζει και κάποιες βελονιές, με την εξαίρεση του προφορικού βαθμού. Πλέον μετρά μόνο ο γραπτός. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι όσο προχωρούσε το ξήλωμα της μεταρρύθμισης Αρσένη όλα αυτά τα χρόνια, τόσο πιο πολύπλοκος γινόταν ο τρόπος υπολογισμού των μορίων εισαγωγής των υποψηφίων. Η τελευταία περίπτωση (Αρβανιτόπουλου) είχε έναν αλγόριθμο τέτοιο, που σχεδόν μόνο μέσω υπολογιστή θα μπορούσε βρεθεί η βαθμολογία του υποψηφίου.
Δεν είναι σκοπός αυτού του σημειώματος να ασχοληθεί με το υπαρξιακό ζήτημα της εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Δεν είναι της παρούσης να αναρωτηθούμε τι είδους σχολεία έχουμε και σε τι σχολεία θέλουμε να πάμε. Μπορούμε να συζητήσουμε για το πόσο δημοκρατικό είναι το εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα και για το αν πρέπει να ρίξουμε απ’ το βάθρο της την αυθεντία του διδάσκοντος. Μπορούμε να ανοίξουμε ένα διάλογο για το αν κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης πρέπει να είναι αυτόνομη ή πρέπει να αποτελεί σκαλοπάτι για την επόμενη κ.λπ. Θεωρώ όμως ότι είναι θέματα που μπορούν να πάρουν απαντήσεις αφού πρώτα λύσουμε βασικές δομικές αδυναμίες που όχι μόνο υπάρχουν, αλλά αποδυναμώνουν οποιαδήποτε προσπάθεια. Μια τέτοια είναι η πρόσβαση απ’ το Λύκειο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μπορούμε να πάμε σε ένα απλό σύστημα εισαγωγής ανοιχτό, κατανοητό και χωρίς περιορισμούς. Η εισαγωγή των υποψηφίων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να γίνεται ακολουθώντας τους πιο κάτω βασικούς κανόνες.
1) Κατάργηση σε κατευθύνσεις, επιστημονικά πεδία, ομάδες προσανατολισμού ή όποιες άλλες κατηγοριοποιήσεις σχολών.
2) Το μάθημα της ελληνικής γλώσσας είναι απαραίτητο σε κάθε περίπτωση.
3) Οι σχολές καθορίζουν σε ποια ακόμα 3 μαθήματα πρέπει να εξεταστούν οι μαθητές για να έχουν δικαίωμα εισαγωγής
σ’ αυτές. Οι ομοειδείς σχολές έχουν υποχρέωση να καθορίσουν τα ίδια μαθήματα.
4) Δεν υπάρχουν μαθήματα με συντελεστές βαρύτητας.
5) Ο κάθε υποψήφιος μπορεί να ζητήσει να εξεταστεί σε όσα μαθήματα θέλει προκειμένου να έχει πρόσβαση σε διαφορετικές σχολές.
6) Η βαθμολογία του υποψηφίου είναι ένας απλός μέσος όρος των γραπτών στα 4 μαθήματα που υπολογίζει κάθε φορά, για την σχολή που τον ενδιαφέρει.
Θα δώσω ένα παράδειγμα. Έστω ότι τα Πολυτεχνεία έχουν καθορίσει ως απαιτούμενα μαθήματα τα Μαθηματικά την Φυσική και την Χημεία, οι Οικονομικές σχολές τα Μαθηματικά την Οικονομία και τον Προγραμματισμό και οι Παιδαγωγικές σχολές τα Μαθηματικά την Φυσική και την Ιστορία. Το σύστημα πρέπει να δίνει την δυνατότητα αν κάποιος το επιθυμεί, να εξεταστεί σε Έκθεση (πάντα), Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Οικονομία, Προγραμματισμό και Ιστορία. Έτσι αποκτά δικαίωμα επιλογής σε όποια σχολή θέλει. Ένας άλλος μπορεί να διαλέξει ένα μικρότερο αριθμό μαθημάτων οπότε στοχεύει και σε περιορισμένο αριθμό σχολών. Σε μια άλλη εκδοχή μάλλον απίθανη βέβαια έστω ότι κάποιος θέλει να μπορεί να διεκδικήσει ταυτόχρονα θέση σε μια Νομική η σε μια Ιατρική σχολή αν έχει διαβάσει παράλληλα Αρχαία, Λατινικά, Χημεία και Βιολογία. Πρέπει το σύστημα να του δίνει αυτή την δυνατότητα. Ας φύγουμε από τα πολύπλοκα συστήματα. Δεν προσέφεραν τίποτα. Οι πανεπιστημιακοί διαμαρτύρονται για το επίπεδο των πρωτοετών. Υπάρχουν άνθρωποι που εισάγονται σε σχολές με πολλά μαθήματα Χημείας (Γεωπονικές, Μηχανικοί περιβάλλοντος κ.λ.π.) και έχουν να δουν βιβλίο Χημείας απ’ τη Α΄ Λυκείου. Μαθητές θετικής κατεύθυνσης πηγαίνουν σε σχολές πληροφορικής χωρίς ιδέα περί προγραμματισμού. Πώς να παρακολουθήσουν;
Το μοντέλο που περιέγραψα είναι ένα κατ’ αρχήν σχήμα και δεν διεκδικεί το αλάθητο. Ίσως υπάρχει κάποιο καλύτερο απ’ αυτό.
Αποκλείεται όμως να είναι καλύτερο και πιο πολύπλοκο.
Þ Η φράση είναι γνωστή σαν Ξυράφι του Οccam (αποδίδεται στον φραγκισκανό μοναχό του14ου αιώνα, Γουλιέλμο του Όκαμ ) και στην ελληνική μετάφραση της είναι: «Οι πολυπλοκότητες δεν πρέπει να αυξάνονται χωρίς λόγο» ή σε ελεύθερη απόδοση: «Όταν έχεις δύο ανταγωνιστικές θεωρίες που κάνουν ακριβώς τις ίδιες προβλέψεις, η απλούστερη είναι η καλύτερη»
Συγχωρεστε μου την πολυλογια. Αν θελετε αγνοηστε το ιστορικο εισαγωγικο. Ειναι πραγματα γνωστα σε ολους μας. Η ουσια ειναι στην προταση.
Γεια σας συνάδελφοι και σας ευχαριστώ για τις απόψεις που καταθέσατε, οι οποίες μακάρι να αποτελέσουν βάση προβληματισμού για όσους μας διαβάζουν.
Θα μου επιτρέψετε κάποια ερωτήματα αντί για τοποθέτηση.
Άκου αξιολόγηση των Διευθυντών από το σύλλογο και όχι από τα οργανωμένα ΠΥΣΔΕ που στελεχώνονται από κομματικούς και συνδικαλιστές… Απαράδεκτο!
ΥΓ
Είναι δυνατόν ένα παιδί που "θέλει να γίνει γιατρός" και που πηγαίνει Ρουμανία ή Βουλγαρία ή όπου δει, να επιστρέφει με πτυχίο και κανένας να μην τον αξιολογεί ποτέ;
Είναι δυνατόν στα χέρια ενός ανίδεου γιατρού να αφήνονται οι πολίτες, αφού δεν πρέπει να αξιολογούνται οι γιατροί;
Όπως προφανώς δεν πρέπει να αξιολογούνται και οι καθηγητές..
Η μόνη χώρα που εφαρμόστηκε η ελεύθερη εισαγωγή στα πανεπιστήμια ήταν η κίνα στη διάρκεια της λεγόμενης "πολιτιστικής επανάστασης" και αποσύρθηκε , χωρίς καμιά διαμαρτυρία, καθώς κατα γενική ομολογία απέτυχε παταγωδώς. Ίσα ίσα πιστεύω ότι εισάγονται στα πανεπιστήμια περισσότεροι από όσους πρέπει. Στα μάτια των μαθητών μου , απόφοιτων πανεπιστημίου που δεν βρήκαν δουλειά στο αντικείμενο σπουδών τους, βλέπω μια θλίψη. Ένας γιατρός χωρίς δουλειά και με σοβαρό πρόβλημα επιβιωσης αποτελεί χειρότερο πρόβλημα. Θα καταφύγει π.χ. σε υπερσυνταγογράφηση. Κατηγορούμε την γιγάντωση της παραπαιδείας(αντιπαθώ τον όρο). Με τον αριθμό των αποφοίτων από καθηγητικές σχολές τι περίμεναν; Όταν παράγεις περισσότερους κλέφτες, με πρόβλημα επιβίωσης, τι να σου κάνουν τα μέτρα ασφαλείας μιας οικίας. Είναι έργο της ζωής τους να εκμεταλλευτούν τα όποια κενά του συστήματος ασφαλείας. Για αντιγραφή συστημάτων άλλων χωρών πριν ένα μήνα επισκέφθηκα σχολείο στη Νορβηγία. Ένα κτίριο με απίστευτες υποδομές με 1100 μαθητές και 130 καθηγητές και με εργαστήρια μέχρι για σχεδίαση ρούχων και υποδημάτων με τον απαραίτητο εξοπλισμό, κλειστό γυμναστήριο, ανιχτό γήπεδο ποδοσφαίρου κ.λ.π. Το κινητό επιτέπονταν στην τάξη, με άδεια βέβαια από τον καθηγητή, και χρησιμοποιούνταν για να γίνει καλύτερο το μάθημα. Επισκεφθηκα τα εργαστήρια τους. Καμιά σχέση με τα Ελληνικά. Ρώτησα αν χρησιμοποιούν στο Λυκειο παιδαγωγικές μεθόδους όπως π.χ. ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Η απάντηση ήταν όχι. Ζήτησα να παρακολουθήσω ένα μάθημα τους. Μου απάντησαν ότι τον τελευταίο μήνα δεν γίνονται μαθήματα μόνο τεστ προσομοίωσης των "παννορβηγικών" εξετάσεων. Ζήτησα να δώ τα θέματα και την ύλη των εξετάσεων. Με δεδομένο ότι στις προηγούμενες χρονιές έκαναν λίγες ώρες φυσική στη Γ λυκείου έκαναν 9 ώρες. Η ύλη μου θύμισε την παλιά ύλη της δέσμης και μάλιστα ήταν περισσότερη π.χ. χρησιμοποιούσαν και λίγο παραγώγους. Το επίπεδο θεμάτων ήταν βέβαια χαμηλότερο των αντίστοιχων Ελληνικών θεμάτων. Το όλο στυλ μου θύμισε εξετάσεις Κύπρου.Σε ένα κόσμο που αυξάνονται οι γνώσεις εμείς στην Ελλάδα, παρασυρόμενοι ίσως με παιδαγωγούς που προσπαθούν να εφρμόσουν συνταγές του δημοτικού στο λύκειο, έχουμε περιορίσει τις γνώσεις σε απίστευτο βαθμό. Δεν είναι τυχαίο ότι, ενώ έχουμε πολλούς Έλληνες με διεθνείς διακρίσεις στη Φυσική δεν έχουμε κανέναν με διεθνή διάκριση στη διδασκαλία της Φυσικής. Θεωρώ λοιπόν ότι , αν υπάρχουν χρήματα, καλύτερα να δοθούν σε εξοπλισμό. Να αυξηθούν οι ώρες των μαθημάτων κατεύθυνσης στη Γ Λυκείου. Το σύστημα να μείνει όπως έχει. Έχουμε μάθει στην Ελλάδα να κατηγορούμε το σύστημα. Όμως σε όλο τον κόσμο , και πρόσφατα στην κύπρο, η παιδεία , από τα βιβλία μέχρι τον εξοπλισμό, βελτιώνεται με μικρές δοκιμασμένες και στοχευμένες διορθώσεις και όχι με μεγαλόστομες μεταρρυθμίσεις (που συνήθως είναι απορρυθμίσεις) τα αποτελέσματα των οποίων ξεχνούνται μέσα σε μια νύχτα.
Καλημέρα Χαράλαμπε και σε ευχαριστώ για την παρέμβαση και την τοποθέτηση.
Όταν λες για τη Νορβηγία ότι:
“Με δεδομένο ότι στις προηγούμενες χρονιές έκαναν λίγες ώρες φυσική στη Γ λυκείου έκαναν 9 ώρες”
εννοείς 9 ώρες τη βδομάδα ή 9 ώρες όλη τη χρονιά;
9-10 ώρες την εβδομάδα για να βγει αυτή η ύλη
Κατάλαβα Χαράλαμπε και σε ευχαριστώ. Αυτό κατάλαβα, αλλά ήθελα να ακουστεί καθαρά.
Οι Νορβηγοί διδάσκουν λίγες ώρες Φυσική, μόνο 9 ώρες την εβδομάδα, σε αντίθεση με μας, όπου διδάσκουμε πολλές ώρες (3 ώρες) εβδομαδιαίως!!!
Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί (εκτός των άλλων λόγων και υπάρχουν πολλοί…) φουντώνουν τα φροντιστήρια και οι μαθητές δεν στηρίζονται στο σχολείο τους…
Κανείς όμως δεν προτείνει να διδάξουμε 9 ώρες Φυσική σε αυξημένη ύλη, αλλά σκεφτόμαστε να τελειώσουμε με τις εξετάσεις γιατί κουράζονται τα παιδιά και ξοδεύονται οι γονείς με το να κάνουμε "γεωτρήσεις" στο στερεό…
Ίσα-ίσα η τάση είναι ο "εξορθολογισμός" της ύλης, όπου εξορθολογισμός σημαίνει πετσόκομμα και ξανά πετσόκομμα της ύλης.
??????????????????????????????????????
"Κατηγορούμε την γιγάντωση της παραπαιδείας(αντιπαθώ τον όρο). Με τον αριθμό των αποφοίτων από καθηγητικές σχολές τι περίμεναν; Όταν παράγεις περισσότερους κλέφτες, με πρόβλημα επιβίωσης, τι να σου κάνουν τα μέτρα ασφαλείας μιας οικίας. Είναι έργο της ζωής τους να εκμεταλλευτούν τα όποια κενά του συστήματος ασφαλείας."