by 
«Επιδεικνύοντας την Αδράνεια της Ύλης»
Το επισυναπτό μενο βίντεο ενός λεπτού, περιγράφει το άλμα της ακροβάτισσας Άντα Πορτ πάνω σε προστατευτικό δίχτυ γεμάτο ξερά φύλλα. Πρόκειται για μια ακόμα ενδιαφέρουσα κοινοποίηση από το Physicsgg που το εντάσσει στη θεματική του τίτλου.
Το σενάριο από την οπτική της Φυσικής:
Η μεγάλη μάζα της Άντα επιταχύνει με την πτώση της το δίχτυ και τα ελάχιστης μάζας ξερά φύλλα, μένουν για λίγο στον αέρα.
Μετά το 00:12 s, τα πράγματα νομίζω ότι γίνονται ακόμα πιο σύνθετα στη διδακτική τους διαχείριση.
Αυτό το αισθητικά επιδραστικό κλιπ διευκολύνει ή περιπλέκει ως διδακτικό υλικό τη διαπραγμάτευση της έννοιας «Αδράνεια»;
Πάντως, το πρώτο από τα 21 σχόλια που ακολουθούν το βίντεο, δεν θα το χαρακτήριζες ως επιφυλακτικό: Amazing example of inertia and physics!
Δεν μπορώ Διονύσιε παρά να θυμηθώ τον Ανδρέα το 1997 στο ΠΕΚ Περιστερίου.
Ξέρεις φυσικά τι έλεγε, αλλά ας πω για όλους τους αναγνώστες πως αποτυχημένο παράδειγμα το θεωρούσε.
Δεν επικαλούμαι τον Ανδρέα ως αυθεντία, όμως είχε ιδιαίτερα τεκμηριωμένη θέση. Την θέση επικαλούμαι, όχι την προσωπικότητα.
καλησπέρα,
συγνώμη Βαγγέλη για την καθυστερημένη ανταπόκριση, αφού μέχρι τώρα στο σχολείο – βαψίματα τάξεων παρέα με εθελοντές.
Το σχόλιο στα Αγγλικά, υπερθεματίζει αυτό που υποστηρίζεις.
Διονύση, Κατερίνα, Γιάννη,
τα ιστορικά πειράματα επίδειξης είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με το μοντέλο που διαπραγματεύονται, γι’ αυτό επαναλαμβάνονται αδιαλείπτως σε όλα τα σχολικά εγχειρίδια του κόσμου, ενίοτε με χαριτωμένες παραλλαγές όπως αυτή του Βαγγέλη. Η προηγούμενη άποψη πιστοποιείται από τον Κουμαρά που ανασυγκρότησε τα γνωστά ιστορικά πειράματα Φυσικής και υποστηρίζει ότι διαμορφώνουν έναν συμβολικό τρόπο διαπραγμάτευσης του αντίστοιχου επιστημονικού μοντέλου.
Φαίνεται ότι το νόμισμα-ποτήρι θα σηματοδοτεί το “τι θα πει Αδράνεια” παρά την πιο εύλογη διαχείριση αυτής της περίπτωσης με τον 2ο Νόμο. Γενικότερα, υπάρχουν ιστορικές κληρονομιές που δύσκολα παρακάμπτονται, όπως το μοντέλο του Μπορ με συγγνωστές τις ατέλειες του.
Αυτή η κληρονομιά υποθέτω ότι άστοχα καθοδήγησε την τιτλοδότηση του κλιπ που επισύναψα, ως περίπτωση «Αδρανειακής Επίδειξης». Εδώ όμως η μεγάλη μάζα της ακροβάτισσας συμμετέχει στην κίνηση του κινούμενου διχτιού ενώ οι ελαφρότερες μάζες των φύλλων μένουν πίσω, οπότε η διαχείριση της περίπτωσης με τον 2ο Νόμο είναι περισσότερο επιβεβλημένη απ’ ότι στις τυπικές «Αδρανειακές Περιπτώσεις» που όλοι υπερασπιστήκαμε ή τις αντιμετωπίσαμε κριτικά.
Γιώργο,
Το ποτήρι σου με το νερό στα … άκρα.
Γιώργο σε ευχαριστώ για το βίντεο. Εντυπωσιακό. Δεν το γνώριζα. Μάλιστα λέω στους μαθητές μου.
Μην τολμήσετε να τραβήξτε κανένα τραπεζομάντηλο σπίτι και κυρίως άμα έχετε καλεσμένους.
Πάντως αν το κάνετε μη πείτε ότι σας το είπε ο φυσικός σας.
καλημέρα σε όλους
και θα επανέλθω εαν το άλλο "σπαζανευράκι", το αρχείο μου ντε, μου το επιτρέψει)
"καθαρή" αδράνεια, χωρίς δηλαδή την "ανάσα" του 2ου νόμου,
έχουμε μόνο όταν ένα σώμα κινείται, χωρίς μηχανές και εκτός όλων των πεδίων βαρύτητας,
θα, έλεγα πολύ δύσκολο ακόμη και για Πειραματικούς…
για γήινα γεγονότα, πάντως, όποιος θέλει ρίχνει μια ματιά εδώ
Καλημέρα Βαγγέλη.
Φτιάξε το σύνδεσμο στο εδώ (δεν υπάρχει link…)
…τί θέλω και "κάνω" ότι ξέρω, αφού δεν ξέρω να βάζω αυτό το link;
"ολογράφως", άρα και σίγουρα:
http://ekountouris.blogspot.gr/2017/02/blog-post_15.html
Ερώτημα:
Υπάρχει πειραματική ανάδειξη του 1ου Νόμου, χωρίς να ακουμπά σε επικείμενη επιτάχυνση, που ανήκει στο βασίλειο του 2ου;
Παραθέτω κρίσιμα αποσπάσματα από μια διαφωτιστική συζήτηση του Απριλίου του 2011.
Κριτήριο της επιλογής αποτέλεσε η κωδικοποιημένη απόδοση του πνεύματος των όσων διαμείφθηκαν. “Αδικημένοι” των αναφορών οι Κυριακόπουλος, Αναγνώστου, Μητρόπουλος, Κουντούρης, Κασσέτας, Δεληβοριάς. Μην τους αδικήσετε και σεις.
Βαγγέλης Κορφιάτης:
Μπορούν οι τρεις νόμοι του Νεύτωνα να συμπτυχθούν σε δύο;
Μανώλης Λαμπράκης
Ο πρώτος νόμος καθορίζει το φυσικό χώρο του θεάτρου όπου θα παιχτεί το δράμα.
Διονύσης Μάργαρης
Ο πρώτος νόμος εξασφαλίζει την απόλυτη ισοδυναμία μεταξύ ακινησίας και κίνησης.
Ο πρώτος νόμος δεν αποτελεί συνέπεια του δεύτερου αλλά απαραίτητη προϋπόθεσή του.
Γιάννης Φιορεντίνος
Ο Αλεξόπουλος θεωρεί ότι αν στη θεμελιώδη εξίσωση της μηχανικής, θέσουμε F=0, παίρνουμε και γ=0, δηλαδή καταλήγει στον πρώτο νόμο, επισημαίνοντας ότι: «Αυτό το θεώρημα για ιστορικούς λόγους είναι γνωστό σαν αξίωμα της αδράνειας (1ος Νόμος του Νεύτωνα). Ο Herbert Butterfield, ιστορικός και φιλόσοφος της Επιστήμης , τονίζει πώς «Ο νόμος της αδράνειας αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα άλματα της ανθρώπινης σκέψης». Ίσως γι΄ αυτό διατηρεί την ύπαρξή του και δεν «ενσωματώνεται» στον δεύτερο νόμο.
Δημήτρης Γκενές
Η πρόταση «Το σώμα αρχικά ισορροπούσε…» αποτελεί διαφορετική διατύπωση της πρότασης « το σύστημα μου είναι αδρανειακό». ‘Όμως δεν τίθεται στην υποθετική μορφή «Έστω ότι το σύστημα μου είναι αδρανειακό»
Διονύσης Μάργαρης
Παράδειγμα που ενισχύει στην άποψη του Δημήτρη: αρχικά ένα σώμα είναι ακίνητο (ισορροπία), άρα από τον 1οΝόμο του Νεύτωνα η Συνισταμένη των δυνάμεων στο σώμα ήταν 0. Αν ασκηθεί οριζόντια Δύναμη η συνισταμένη στον κατακόρυφο άξονα θα παραμείνει ΣFy=0.
Επαναφέρω το ερώτημα:
Υπάρχει πειραματική ανάδειξη του 1ου Νόμου, χωρίς να ακουμπά σε επικείμενη επιτάχυνση, που ανήκει στο βασίλειο του 2ου;
Καλησπέρα Γιώργο.
Από την ίδια συζήτηση να μεταφέρω ένα απόσπασμα από σχόλιο του Δημήτρη Αναγνώστου:
Ο νόμος του Νεύτωνα είναι ένα πλέγμα από αξιώματα και ορισμούς:
1) Αξίωμα: όταν ένα σώμα βρίσκεται μακριά από άλλα σώματα τότε δεν δέχεται επιδράσεις (δυνάμεις) από αυτά.
2) Ορισμός: Τα πλαίσια αναφοράς που προσδένονται σε σώματα που βρίσκονται μακριά από οποιοδήπτε άλλο σώμα ονομάζονται αδρανειακά.
3) Αξίωμα: Τα σώματα που κουβαλούν τα αδρανειακά πλαίσια αναφοράς κινούνται με σταθερές ταχύτητες το ένα ως προς το άλλο.
4) Αξίωμα: Οι άλλοι δύο νόμοι ισχύουν μόνο σε αδρανειακά συστήματα αναφοράς.
ΥΓ
Στο ερώτημά σου, δεν έχω απάντηση
…
Ανάδειξη;
Δεν ξέρω Γιώργο αν προτείνω ανάδειξη ή απλά δυο επιδείξεις.
Η πρώτη:
Το καροτσάκι έχει μάζα 2 κιλά και τα ροδάκια του είναι 10 γραμμάρια το καθένα.
Η δεύτερη θα ήταν μια με τη μπάλα του Γιάννη Γάτσιου που βγάζει αέριο από κάτω και αιωρείται.
Η τρίτη:
Υποθέτω πως αν τραβήξουμε το χαρτόνι από κάτω του δεν θα το ακολουθήσει όσο αργά και αν το τραβάμε.
Αυτά όμως ρωτάς;
Γιάννη, αυτά έχω υπόψη μου και γω (αεροτράπεζα, ξηρός πάγος, πατινάζ).
θα μπορούν αυτές οι επιδείξεις να διαφοροποιήσουν τον 1ο από το 2ο Νόμο;
Η επιτάχυνση δεν εμπλέκεται εδώ.
Τώρα αν πάρουμε τον πρώτο ως πόρισμα του δεύτερου…..
Γιάννη,
περιμένω να χαμηλώσουν οι τρεις λάμπες για να μπω
Οι επιδείξεις που ανέφερες και υπερθεμάτισα, σκιαγραφούν τις καταστάσεις που συμβαίνουν χωρίς προφανή αιτιώδη προϋπόθεση. Αυτές που χαρακτηρίζονται ως «αδρανειακές».
Μπορούν όμως να θεωρηθούν ως «πειραματικές αναδείξεις του 1ου Νόμου», χωρίς να έχει οριστεί η έννοια Δύναμη;
Ο 1ος Νόμος διδακτικά λειτουργεί ως το πλαίσιο για να οικοδομηθεί ένας ποιοτικός λειτουργικός ορισμός της Δύναμης. Πιο συγκεκριμένα, ο 1ος Νόμος μπορεί να αποδώσει στη Δύναμη τη μεταβολή των αδρανειακών καταστάσεων.
Ο 2ος Νόμος αποδίδει στη Δύναμη ποσοτικό χαρακτήρα.
1ος Νόμος: λειτουργικός ορισμός Δύναμης – 2ος Νόμος: ποσοτικός προσδιορισμός της,
εύλογη επομένως η λογιστική παραγωγή του 1ου απ’ τον 2ο.
Συνήθως η Δύναμη ορίζεται εισαγωγικά με λειτουργικό ορισμό ως «η αιτία των μεταβολών της ταχύτητας και των παραμορφώσεων των σωμάτων».
Τότε έχει ενσωματωμένο και μάλιστα πριν την αξιωματική διατύπωσή του, τον 1ο Νόμο. Γιατί, χωρίς τον αιτιώδη παράγοντα Δύναμη, είναι επιτρεπτές οι αδρανειακές καταστάσεις.
Εγώ άλλο σκέφτηκα πως ήθελες να πεις. Ότι ένα πείραμα επίδειξης αδράνειας αποτυγχάνει όταν το υπόβαθρο κινείται με μικρή επιτάχυνση.