οι πρώτοι οκτώ έλληνες καθηγητές του Φυσικού Αθηνών, εφάρμοσαν τα οργανωτικά πρότυπα των ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων, διεκδικώντας την δημιουργία, υποστήριξη και ηγεσία εργαστηριακών εδρών Φυσικής που θα εξασφάλιζαν ισχυρότερο διοικητικό και διαπραγματευτικό στάτους εντός της πανεπιστημιακής ιεραρχίας
το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον της χώρας, τους αποδέχτηκε και τους ενσωμάτωσε κυρίως για το εκλαϊκευτικό τους έργο, παρά για το, επικυρωμένο από την διεθνή επιστημονική κοινότητα, επιστημονικό τους αποτύπωμα. Αυτή η τάση περιγράφεται από την ακόλουθη αναφορά του γενετιστή και ιστορικού της επιστήμης Κώστα Κριμπά για τον Δ Χόνδρο: «Μετά από λαμπρές μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία και έρευνα που άφησαν εκεί εποχή, το 1912 διορίζεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έκτοτε παύει να ασχολείται με την έρευνα, αφιερώνεται στη διδασκαλία αλλά και σε άλλα πνευματικά ενδιαφέροντα, τα οποία τον βοηθούν να καταστεί ένας γοητευτικός και ενημερωμένος δάσκαλος»
η περίπτωση του Θόδωρου Κουγιουμτζέλη, που εκπροσωπεί την πιο διακριτό εκπρόσωπο στον διεθνή επιστημονικό ανταγωνισμό αυτή την περίοδο, χαρακτηρίζεται από χαμηλό κοινωνικό προφίλ και δεν δικαιώνεται από την εξέλιξή του στην ιεραρχία του Φυσικού Αθηνών
οι διδακτικές και οι συνακόλουθες συγγραφικές δραστηριότητες των καθηγητών του Φυσικού, πρόκριναν την ποιοτική έναντι της επίκαιρης μαθηματικής διαχείρισης του περιεχομένου της Φυσικής με ρεαλιστικά επιχειρήματα που εστίαζαν στην ελλειπή μαθηματική παιδεία όσων επέλεγαν σπουδές στις θετικές σχολές του Πανεπιστήμιου
φαίνεται ότι λειτουργούν και στο Φυσικό Αθηνών τα παραδοσιακά δίκτυα υποστήριξης: η οικογενειοκρατία και η τοπικιστική αλληλεγγύη
καθηγητές στο Φυσικό Αθηνών τα πρώτα 100 χρόνια
![]()

Καλημέρα Γιώργο.
Ευχαριστούμε για το νέο άρθρο με την ιστορική αναδρομή στα πρόσωπα που μαζί με τους φοιτητές έδωσαν ζωή στο Φυσικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Είχα την τύχη το 1969-70 να έχω καθηγητή τον Καίσαρα με αρωγό βοηθό του τον αξέχαστο Διονύση Μαρίνο .Το μάθημα (πάντα πρωί-πρωί) στο ΜΑΜΦ με την εντυπωσιακή κλίση δεν το έχανα αλλά για να είμαι από τους καθήμενους έπρεπε αξημέρωτα να είμαι στη Σόλωνος γιατί το αμφιθέατρο ήταν πάντα ασφυκτικά γεμάτο με αρκετούς όρθιους στις παρυφές και αυτό πέρα των παρουσιών είχε σχέση με τη ελκτική και κατανοητή διδασκαλία του διδύμου …Αλεξόπουλος –Μαρίνος, μπροστά στον τεράστιο πίνακα στο κάτω βάθος του αμφιθεάτρου.
Απερίγραπτες στιγμές με το Διονύση να χτυπά με το σφυρί και να θρυμματίζει το τριαντάφυλλο που προηγουμένως είχε εμβαπτίσει σε υγρό άζωτο…
Θυμάμαι το αθλητικό στυλ του Καίσαρα και το δυναμικό ανέβασμα στα σκαλοπάτια της Σόλωνος με τα άσπρα-μπλε αθλητικά παπούτσια
Ευγενικός ο Καίσαρ …σε δυό τρεις τυχαίες συναντήσεις που είχα καθ’οδόν λίγα χρόνια πριν πεθάνει (γείτονας γαρ) …
Καλημέρα κύριε καθηγητά …με δεκτή χειραψία
Καλημέρα …ποιος είσαι;
Φοιτητής σας κύριε κάπου στο 70
Τι κάνεις τώρα ;
Φυσική διδάσκω κύριε
Ωραία…
Να’σαι καλά Γιώργο
Καλημέρα Γιώργο!
Να σε ευχαριστήσω για τη συνέχεια, όπου μου δημιούργησε και μένα συνειρμούς, όπως στον Παντελή.
Συγκλονιστικό το απόσπασμα του Λευτέρη Τσίλογλου, που πέρα από τα "αντιστασιακά" του Καίσαρα (η αλήθεια είναι ότι δεν τα γνώριζα αφού το κυρίαρχο ήταν το "πρύτανης επί χούντας", μου άρεσε πολύ το:
«Αφού δεν ντρέπεστε, το αίτημά σας γίνεται δεκτόν!»
Δύο σημεία, πέρα από τον Καίσαρα.
Η Γαλλική εκπαίδευση των καθηγητών του 19ου αιώνα, που αντικαθίσταται από Γερμανικές σπουδές στην αρχή του 20ου αιώνα… Σε πλήρη αντιστοιχία με τις εξελίξεις των κρατών και τις γενικότερες πολιτικές εξελίξεις.
Ο διχασμός Βενιζελικών-Κωνσταντινικών γίνεται φανερός και μέσω της απόλυσης – πρόσληψης και των καθηγητών του Πανεπιστημίου…
Παντελή,
διαβάζοντας τις καλογραμμένες αναμνήσεις σου για τη γειτνίαση με τον πανεπιστημιακό σου δάσκαλο,
αναλογίζομαι να συνέβαινε το ίδιο σε κάποιους απ’ αυτούς που τις δεκαετίες του 50 & 60 είχαν χάσει έτος, επειδή δεν πέρασαν τον απαιτητικό Αλεξόπουλο και μετέπειτα τον έβλεπαν στον ύπνο τους σαν εφιάλτη,
να είναι υποχρεωμένοι να τον αντιμετωπίζουν και στον ξύπνιο τους
Διονύση,
δύο όψεις για τον διχασμό «βασιλικών» – «βενιζελικών» στα πλαίσια του Πανεπιστημίου
η πρώτη, σχηματοποιείται από την ακόλουθη πινακίδα
που επισημαίνει σχετικό ντοκουμέντο από την έκθεσης για τον Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή, στο ισόγειο του Ευγενίδειου,
η φωτογραφία δικιά μου, η έκθεση έχει ενδιαφέρον
η δεύτερη, χαρακτηρίζεται απ’ το ακόλουθο απόσπασμα της ανάρτησης:
«ο Αθανασιάδης –σύμφωνα με τον Κανδήλη- παρότι ο ίδιος «βασιλικός», προσέφυγε στον παλαιό πατρινό μαθητή του, υπουργό της τότε βενιζελικής κυβέρνησης, Ανδρέα Μιχαλακόπουλο και πέτυχε να προκηρυχτεί δεύτερη έδρα – επίσης πειραματικής- Φυσικής την οποία διεκδίκησε επιτυχώς»
Εξαιρετικό το άρθρο σου αγαπητέ Γιώργο.
Το "εκλεψα" και αυτο για το μπλογκ μου.
Πηγα τους μαθητες μου στην εκθεση Καραθεοδωρή, αλλα νομιζω οτι μονο εγω την βρήκα ενδιαφέρουσα.
Γιώργο πολλά συγχαρητήρια και πολλά ευχαριστούμε για τα άρθρα σου!
Τίνα,
καθορίζεις με ακρίβεια εκείνους που θα μπορούσε να ενδιαφέρει η έκθεση του «Ευγενίδειου» για τον Καραθεοδωρή,
θα την έβρισκαν ενδιαφέρουσα, όσοι έχουν ακούσει για την προσωπικότητα και την επιστημονική του εμβέλεια. Στην έκθεση, θα μπορούσαν να δουν χειρόγραφα των προσπάθειών του, άρθρα σε έγκυρα περιοδικά της εποχής, φωτογραφίες από την κοινωνική και διοικητική δραστηριότητά του στη Γερμανία, την Αίγυπτο, την Αθήνα, και τη Σμύρνη. Κυρίως, θα αντιμετωπίσουν συνοπτικά τα πήγαιν’ – έλα στα πανεπιστήμια της Αθήνας, και της Θεσσαλονίκης και το βραχύβιο εκπαιδευτικό εγχείρημα στη Σμύρνη, όπως δείχνει η επόμενη φωτογραφία μιας αφίσας απ' την έκθεση
και γω μαζί με τους μαθητές σου συμμερίζομαι την αδιαφορία κάποιου που προσέρχεται χωρίς πρωτογενή ερωτήματα στην έκθεση
κάτι ακόμα,
στη συλλογή των βιβλίων που γράφηκαν στα ελληνικά για τον Καραθεοδωρή και φιλοξενούνται στην έκθεση, απουσιάζει το πληρέστερο και ταυτόχρονα αυτό που στέκεται κριτικά και όχι δοξαστικά ενώπιον αυτής της σπουδαίας προσωπικότητας
Δημήτρη, αισθάνομαι ευχάριστα όποτε σχολιάζεις τις αναρτήσεις που προτείνω ή συμμετέχω
με την ευκαιρία, ο Χρήστος και γω ζητάμε λίγο ακόμα χρόνο για να αναστοχαστούμε την εύστοχη ένσταση του ΚυρΓιάννη που ενισχύθηκε και απ’ την δικιά σου παρατήρηση, στην ανάρτηση ξεγελώντας τον Πυθαγόρα
Γιώργο συνεχίζεις ακάθεκτος. Χαίρομαι που πρόλαβα να ζήσω την ατμόσφαιρα του ΜΑΜΦ και λυπάμαι που δεν είχα την τύχη να διδαχτώ από τον Καίσαρα. Διδάσκομαι όμως ποικιλοτρόπως από τους μαθητές του…
Γιώργο καλησπέρα.
Θα σταθώ στον Κιγιουμτζελη που είναι γνωστός για τα βιβλία του αλλά όχι τόσο για το επιστημονικό του έργο που είναι μεγάλο σε ποιότητα και σε διάρκεια.
Ξέρω από εσένα την περίπτωση Παπαπέτρου η οποία είναι επίσης σπουδαια.. Αλλά υπομονή μιας και ξέρω ότι θα αναφερθεις.
Δυστυχώς δεν υπήρχε το ylikonet της εποχής για να συζητήσουν τη λειτουργία του σιφωνιου καινά λυθούν οι οποιες διαφορές… λέω εγώ τώρα.
Απόστολε,
δυο τουλάχιστον μέλη του ylikonet συνέργησαν στο πρώτο “ξήλωμα” του Παλαιού Χημείου
αναφέρομαι στην μετακόμιση του πρώτου εργαστηρίου από το Παλαιό Χημείο στην Καισαριανή. Το Εργαστήριο Ηλεκτρονικής Φυσικής, με πρόσχημα τους σεισμούς των Αλκυονίδων, το 1981, μετακόμισε από το «Υπόγειο» σε νεόδμητα κτίρια, που προορίζονταν για το Βιολογικό και με οχήματα μεταφοράς ιδιωτικά επιβατικά των μελών του διδακτικού προσωπικού
Χρήστο, επέλεξα τους Παπαπέτρου και Κουζιουμτζέλη ως συγκριτικές περιπτώσεις που διευκολύνουν αντιμετωπίσεις των κυρίαρχων επιλογών της Φυσικής στο ΕΚΠΑ και το ΕΜΠ, που αποστασιοποιούνται απ’ τις σχηματικές αφηγήσεις που “κυκλοφορούσαν” στο Χημείο εκείνες τις εποχές
προφανώς την έκανε την δουλειά του ο καφές που ξεκίνησες να πίνεις, ήδη απ’ την προηγούμενη ανάρτηση