Περιδιαβαίνοντας ένα τυπικό επαρχιακό δημόσιο φινλανδικό σχολείο
ή
τι είδε ο βαλκάνιος δάσκαλος στη χώρα της nokia
Suomussalmi. Πόλη 3000 κατοίκων ανατολικά του Oulu (κεντρική Φινλανδία), 100 Km από τα ρωσικά σύνορα. Η περιοχή των 5.900 Km2 κατοικείται από περίπου 8.000 κατοίκους με μέση πυκνότητα 1,5 κάτοικοι/Km2. Περιβάλλεται δε από λίμνες επιφάνειας 600 Km2. Η περιοχή είναι γνωστή, διότι το φθινόπωρο του 1939 απέκρουσαν τη σοβιετική εισβολή , όταν η τότε Σοβιετική ΄Ενωση επεχείρησε να καταλάβει τη χώρα. Το Suomussalmi είναι η δεύτερη νοτιότερη περιοχή εκτροφής ταράνδων στη Φινλανδία. Μέσες θερμοκρασίες Φεβρουαρίου -10 έως -20 C, με τα πάντα καλυπτόμενα από παχύ στρώμα χιονιού, οι δε λίμνες της περιοχής είναι όλες παγωμένες με πάχος πάγου περί το μισό μέτρο.
Δύο Δημοτικά σχολεία, ένα γυμνάσιο και ένα λύκειο. Το γυμνάσιο και το λύκειο έχουν περί τους 440 μαθητές. Τα σχολεία τον χειμώνα δεν κλείνουν ΠΟΤΕ! Τα παιδιά παίζουν στην αυλή με όριο θερμοκρασίας -24 C. Με τους – 25 C τα κρατούν στο εσωτερικό του σχολείου.
΄Ωρα προσέλευσης 9.00 με ώρα λήξης μαθημάτων 1.00 στο δημοτικό, κατά μία ώρα αργότερα στο γυμνάσιο. Προφανώς δεν υπάρχει πρωινή προσευχή ούτε σύνταξη. Αν υπάρχουν δραστηριότητες τότε μέχρι τις 3.00. Στις 11.30 όλα τα παιδιά γευματίζουν στο εστιατόριο του σχολείου. Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές/τριες εντός του σχολείου κυκλοφορούν με χοντρές κάλτσες.
Μαθητές ανά τμήμα γύρω στους 20. Για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών 10-12/τμήμα όπως και σε «δύσκολα» μαθήματα π.χ. μαθηματικά . 1η ξένη γλώσσα τα αγγλικά και 2η τα ρωσικά ή τα σουηδικά ή τα γερμανικά. Εξαρτάται από το επί μέρους διαφοροποιημένο πρόγραμμα της περιοχής. Όλα τα σχολεία υλοποιούν το εθνικό curriculum με δυνατότητα μικρών τροποποιήσεων ανά περιοχή : https://www.jackhassard.org/countries/Edsystemfinland.pdf.
Η διδασκαλία δεν ακολουθεί καθιερωμένα πρότυπα και στην εκπαιδευτική κοινότητα γίνεται συζήτηση για τα αποτελέσματα του PISA και τη διολίσθηση προς κατώτερες θέσεις της κατάταξης. Βλέπουν ότι το ομαδοσυνεργατικό μοντέλο της καθοδηγούμενης ανακάλυψης παρουσιάζει προβλήματα στην εκπαιδευτική πράξη και είναι ιδιαιτέρως επιφυλακτικοί για το «δέον γενέσθαι». Ίσως γι αυτόν το λόγο δεν ικανοποίησαν την επιθυμία των επισκεπτών στο να παρακολουθήσουν μια οργανωμένη διδασκαλία. Παρόλα αυτά στην αίθουσα της φυσικής (που τρύπωσε ο γράφων) υπήρχαν οκτάδες οργάνων ηλεκτρισμού και μαγνητισμού, όπως και οκτάδες σειρών πειραμάτων χημείας. Οι μαθητές/τριες έχουν κάποια βιβλία, αλλά πλήθος μαθημάτων γίνονται με laptop και tablet. Υπάρχουν φωριαμοί με 20-δες laptop/tablet για πάσα χρήση και είναι αυτονόητο ότι κάθε αίθουσα διδασκαλίας έχει τον διαδραστικό πίνακα και πίνακα μαρκαδόρου, και υπολογιστή και προζέκτορα, και νιπτήρα και όργανα διδασκαλίας ανά διδασκόμενο μάθημα. Στο γυμνάσιο φοιτούν 20 περίπου παιδιά από τη Συρία, στα οποία παρέχεται παράλληλη στήριξη και συνεκπαίδευση εντός της αίθουσας διδασκαλίας.
Υπάρχει εργαστήριο τεχνολογίας με μικρό τόρνο, τρυπάνια κλπ, στο οποίο εκτός της διδασκαλίας του μαθήματος της τεχνολογίας, επισκευάζουν και τα πέδιλα του σκι που χρησιμοποιούνται στη γυμναστική. Αίθουσα διδασκαλίας ραπτικής (για αγόρια και κορίτσια) με 8-10 μηχανές ραψίματος και κεντήματος .
Στο Γυμνάσιο σε καθημερινή βάση υπάρχει ψυχολόγος, κοινωνική λειτουργός και γιατρός, στους οποίους μπορούν και απευθύνονται οι μαθητές/τριες ανά πάσα στιγμή.
Το εστιατόριο του σχολείου προσφέρει τα ΔΩΡΕΑΝ γεύματα στους μαθητές/τριες σε χώρους εξαιρετικής καθαριότητας και υψηλού επιπέδου design (όπως σε γνωστό πολυκατάστημα με οικιακό εξοπλισμό). Υψηλού επιπέδου και οι χώροι ξεκούρασης και συνεύρεσης του εκπαιδευτικού προσωπικού. Με το ατομικό γραφείο ο κάθε εκπαιδευτικός και το αντίστοιχο laptop (αυτονόητο), με πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα (ως και πλυντήριο πιάτων), με χώρους εργασίας, μελέτης, και συναναστροφών ανθρώπινους και λειτουργικούς.
Στο λύκειο πετύχαμε την εβδομάδα των tests της γ΄ λυκείου του χειμερινού εξαμήνου, πρόκριμα των παν-φινλανδικών εξετάσεων για τα ΑΕΙ της χώρας. Τα θέματα-ενιαία, αντλούνται από «τράπεζα θεμάτων» σε πανεθνικό επίπεδο. Αντίστοιχα λειτουργεί – η «τράπεζα» και ως αποθετήριο θεμάτων ανά σχολείο, οπότε ο εκπαιδευτικός της μιας περιοχής έχει πρόσβαση σε θέματα άλλης περιοχής (αυτό λέγεται και αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου)!
Το πλήθος των ωρών διδασκαλίας στην 7η, 8η, και 9η τάξη (α΄, β΄, γ΄γυμνασίου) είναι (ενδεικτικά): Μαθηματικά 3-3-4, φυσική 1-1,5-1, χημεία 1-1,5-1, βιολογία 1-1-2, γεωγραφία 1-1-1, θρησκευτικά 1-1-1, με σύνολο ωρών διδασκαλίας για την α΄ γυμνασίου 30 ώρες, την β΄ 30 και την γ΄ 31 ώρες.
Ως “ωτακουστές” πίσω από πόρτες διδασκαλίας δεν ακούγαμε φωνές, εντάσεις, τσιριγμούς. ΄Ολοι, εκπαιδευτικοί και παιδιά γνώριζαν το ρόλο που χρειαζόταν να επιτελέσουν!
Συγκρίσεις αναπόφευκτες που οδηγούν στο συμπέρασμα των άνισων μαχών με κύκλωπες και λαιστρυγόνες που καλείται ο Έλληνας εκπαιδευτικός να φέρει σε πέρας!
![]()

Καλημέρα παιδιά.
Αλήθεια τι σημαίνει χαμηλό και υποβαθμισμένο περιεχόμενο ……
Έχουμε χαμηλό επίπεδο όταν ο απόφοιτος Λυκείου αγνοεί θεμελιώδη εξ' όσων πρέπει να γνωρίζει ως πρωτοετής. Όταν ο πρωτοετής Ηλεκτρολόγος αγνοεί τα περί εμπεδήσεων.
Ο πρωτοετής Φυσικός τα περί φακών και ο πρωτοετής Πολιτικός Μηχανικός τις ροπές.
Το τελευταίο ίσχυσε στην Ελλάδα για κάποια χρόνια που δεν διδάσκονταν ροπές στο Λύκειο.
Δεν γνωρίζω αν η Φινλανδία έχει υψηλό ή χαμηλό επίπεδο. Δεν γνωρίζω αν η θέση της και η ανάπτυξή της επιβάλλουν το ένα ή το άλλο μοντέλο. Προσπαθώ να καταλάβω αν και γιατί το εκπαιδευτικό της σύστημα είναι καλό. Μετά θα προσπαθήσω να καταλάβω αν και σε τι αξίζει να την μιμηθούμε.
Πάντως σκέφτομαι ότι καλό σύστημα σημαίνει πρωτευόντως καλά αναλυτικά προγράμματα.
Αναλυτικό Πρόγραμμα των Φιλανδικών γυμνασίων
The core objective of physics instruction is to broaden students’ knowledge and concepts of the nature of physics, and to strengthen skills in the experimental acquisition of information. The starting points for physics instruction are prior student knowledge, skills, and experiences, and student observations and investigations of objects, substances, and phenomena in nature. The core content in physics instruction for Grades 7 to 9 includes:
Πηγή: The Science Curriculum in Primary and Lower Secondary Grades
τα κοκκινίσματα δικά μου για να επισημανθούν οι διαφοροποιήσεις απ’ το αντίστοιχο ελληνικό
πως το βρίσκετε:
χαμηλό και υποβαθμισμένο;
σταθμισμένο και επαρκές;
υψηλό και απαιτητικό;
ή, δεν βγαίνει κάποιο συμπέρασμα απ’ αυτό το παράθεμα
Η ύλη του Λυκείου ποια είναι;
Η επαφή μου με το Γυμνάσιο διακόπηκε πριν 31 χρόνια.
Μια παρατήρηση. Επειδή επισκέφθηκα τη νορβηγία μου είπαν ότι οι πανορβηγικές διαρκούν μόνο τρεις ώρες ρνώ οι πανφιλανδικές 6. Επιπλέον αυτό που είδα στη Νορβηγία είναι εύκολα σχετικά μέχρι και τη Β λυκείου ενώ στη Γ Λυκείου είδα τα θέματα. Είναι σε επίπεδο των παλιών δεσμών σε ποσότητα επίπεδο διδακτέα ύλη και αριθμό διδακτικών ωρών έχουν πάρα πολλά κεφάλαια στο επίπεδο της παλιάς δέσμης (και θεωρία του Bohr) και περιλαμβ'ανονται και ασκήσεις με παραγώγους.
Καλημέρα συνάδελφοι και φίλοι. Παρακολουθώ με πολύ προσοχή τη συγκεκριμένη συζήτηση.
Και για το αναφερόμενο θέμα φυσικά, αλλά και επειδή με ενδιαφέρουν γενικότερα συζητήσεις και τοποθετήσεις που αφορούν τέτοιου είδους συγκρίσεις.
π.χ. το σύστημα υγείας της Ελλάδας σε σχέση με ….. κ.λ.π.
Εδώ δεν έχω αποκρυσταλλώσει άποψη, αλλά αν μου επιτραπεί θα ήθελα να κάνω μια γενικά παρατήρηση.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις που συγκρίνουμε έναν τομέα της ζωής, συνήθως της χώρας μας, με κάποια πιο "προηγμένη", θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι η μεμονωμένη σύγκριση, γενικά δεν είναι σωστή και δίκαιη, επειδή όπως είναι φυσικό, δε λαμβάνει υπόψη της τη σχέση που μπορεί να έχει με άλλους τομείς.
Επίσης είναι διαφορετικές οι κλιματολογικές, περιβαλλοντικές και γεωγραφικές συνθήκες. Και φυσικά διαφορετική η νοοτροπία που απευθύνεται ανάλογα με τη σύνθεση του πληθυσμού.
παράδειγμα:
Η Γαλλία δεν είχε ράντζα στα νοσοκομεία (τι καλό σύστημα υγείας αμέσως θα πει κάποιος), αλλά όταν ένα κύμα καύσωνα έπληξε τη Γαλλία, που δεν είχε τέτοιου είδους θέματα, και ο κόσμος πήγαινε σε μεγάλα πλήθη στα νοσοκομεία, αναγκάστηκε να βάλει ράντζα.
Πού είναι το καλό σύστημα υγείας; Όταν δεν χρειάστηκε κάτι έκτακτο ήταν καλό. Στο έκτακτο όμως;
Στο σύστημα παιδείας: πώς θα συγκριθούν δυο χώρες όταν η μια έχει ιδιωτικά πανεπιστήμια και η άλλη όχι. (τονίζω ότι δεν λαμβάνω θέση εδώ υπέρ ή κατά). Όταν η μια έχει φροντιστήρια και η άλλη όχι. Όταν η μια είναι γεωργική και κτηνοτροφική ενώ η άλλη είναι βιομηχανική. Όταν η μία έχει μεγάλες εισροές ξένων πληθυσμών και η άλλη έχει κλείσει τα σύνορα, όπως η Ουγγαρία (τονίζω ξανά, εδώ δε λαμβάνω πολιτική θέση, αν είναι σωστό ή λάθος).
Κατά τη γνώμη μου οι συγκρίσεις αυτές χρειάζονται πού μεγάλη προσοχή γενικότερα.
Μετά θα προσπαθήσω να καταλάβω αν και σε τι αξίζει να την μιμηθούμε (Γιάννη συμφωνώ μαζί σου εννοείται).
Καλησπέρα παιδιά.
Βασίλη δεν είναι κακό να επηρεαστούμε (όχι αντιγράψουμε) από ένα σύστημα.
Φυσικά η όποια μεταφορά πρέπει να ταιριάζει στα εδώ ισχύοντα και στις ανάγκες μας.
Ο Χαράλαμπος ανέφερε την Νορβηγία. Θα ήθελα να ήξερα ακόμα κάτι παραπάνω.
Θα ήθελα ας πούμε να δω το βιβλίο τους.
Αν υποθέσουμε ότι οι Φινλανδοί διδάσκονται τα ίδια ή παραπλήσια με τους Νορβηγούς "ετοιμάσατε πλερέζας, βάλτε μαύρον ρουχισμόν". Τότε εκτός από το εξαιρετικό περιβάλλον και την αγάπη των παιδιών προς το σχολείο, συναντάμε στην Φινλανδία και μια ποιότητα που δεν έχουμε, διότι την σουτάραμε χρόνια πριν.
Η ελβετική συνέχεια αμέσως…….
Κάποτε ήμουν και εγώ στο Δημοτικό. Ο δάσκαλος θέλοντας να μιλήσει για χώρες πρότυπα ανακάλυψε την Ελβετία. Υποτίθεται ότι είχε μηδενική εγκληματικότητα και πως οι φυλακές ήταν άδειες. Σαν σήμα της κενότητάς τους αυτής είχαν και κάποια σημαία (δεν θυμάμαι το χρώμα της) την οποία υπέστελλαν όταν κάποιος (σπανιότατα) επισκεπτόταν το ευαγές αυτό ίδρυμα. Και τότε μου φαινόταν υπερβολικό, όμως η ουτοπία αυτή λειτουργούσε.
Πολλές δεκαετίες μετά μου αφηγούνται τα ωραία άλλης χώρας. Με ευτυχισμένα παιδιά που κυκλοφορούν με τις κάλτσες σε ένα ονειρεμένο σχολείο, το οποίο αγαπούν. Με εστιατόριο, αθλητικούς χώρους, εργαστήρια, λίγους μαθητές σε κάθε τάξη. Με καθηγητές που ο κόσμος εκτιμά. Μου αρέσουν όλα αυτά, όπως μου άρεσε και η Ελβετία των παιδικών μου χρόνων.
Όμως έχω ένα ελάττωμα (όχι μόνο ένα αλλά τέλος πάντων). Τσαντίζομαι όταν μου μιλούν γενικά. Θέλω λεπτομέρειες όπως αναλυτικά προγράμματα, θέματα εξετάσεων επίπεδο εμβάθυνσης κ.λ.π. Τώρα δυστυχώς και εγώ μιλώ γενικά και αυτοτσαντίζομαι.
Παράδειγμα λοιπόν:
Στερεό διδάσκαμε στην παλιά Α’ Λυκείου, διδάσκουμε και τώρα. Είναι στο ίδιο επίπεδο;
Αν παραθέσω τίτλους παραγράφων, θα καταλάβει ένας που δεν δίδαξε τότε το μάθημα την διαφορά;
Αν πω ότι διδάσκαμε τα ίδια που διδάσκουμε σήμερα, αλλά σε μικρότερα παιδιά, θα με πιστέψετε;
Το σχολείο είναι ένας χώρος στον οποίο κάποια «πράματα» διδάσκουμε. Καλό είναι φυσικά ο ίδιος ο χώρος και το κλίμα σ’ αυτόν να είναι άριστα. Όμως το κυριότερο είναι η παρεχόμενη γνώση. Τι συμβαίνει εκεί; Τι διδάσκονται και σε ποιο βάθος;
Στην Γεωμετρία που διδάσκονται υπερτονίζουν τις μετρικές σχέσεις έναντι των «αποδείξατε ότι οι γωνίες είναι ίσες»;.
Η Φυσική γέρνει προς το σάιενς ή μοιάζει με τις περιγραφές που έκανε ο Χαράλαμος για τη Νορβηγία;
Ο δάσκαλός μου μάλλον δεν γνώριζε την Ελβετία. Το εκπαιδευτικό σύστημα την Φινλανδίας είναι γνωστό ή μόνο τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά είναι γνωστά;
έχεις και τον Βαγγέλη, εμένα, δηλαδή…
που μη δει κάτι φιλολογίστικο, αμέσως σχόλιο…
λοιπόν, Γιάννη, "κρατείται" το ρήμα "αυτοτσαντίζομαι"
να κατοχυρωθεί please, μ' αρέσει, το "πάω" πολύ…
Γεια σου Βαγγέλη.
Καλησπέρα σας
Πριν από χρόνια είχα βρεθεί σε μεγάλο μαγαζί εμπορίας χαλύβων στην Πέτρου Ράλλη.Στο γραφείο 4-5 υπάλληλοι ,η διαδικασία αργή,είχα πιάσει καρέκλα και περίμενα.Κάποια στιγμή μπαίνει πελάτης φουριόζος και αφού προσπαθεί χωρίς επιτυχία να τραβήξει την προσοχή κάποιου υπαλλήλου αρχίζει να φωνάζει:"Δεν καταλαβαίνω πώς δουλεύετε εδώ μέσα". Υπάλληλος τον κοιτάει γελώντας και του λέει:"Εγώ δουλεύω εδώ δεκαπέντε χρόνια και δεν έχω καταλάβει"
Αντίστοιχα εγώ ζώ στην Ελλαδα 67 χρόνια , τα περισσότερα από αυτά σε κάποια σχέση με τη θεσμοθετημένη εκπαίδευση (κατ' αντιδιαστολή προς τη χαοτική εκπαίδευση που τη λέμε ζωή).Έχω διατελέσει διαδοχικά ή ταυτόχρονα πελάτης (έξι χρόνια στο δημοτικό…),εργαζόμενος με διάφορες ιδιότητες ή έμμεσος πελάτης (γονιός) σε διάφορα μαγαζιά ,πρακτικά όλων των βαθμίδων.Μιλάω και καταλαβαίνω τη γλώσσα του τόπου. Έχω διαμορφώσει διάφορες απόψεις επί του θέματος σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο.
Δηλώνω όμως παντελώς ανίκανος να περιγράψω ή να εξηγήσω σε ένα Φιλανδό (ή Αριανό ή Έλληνα) το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα (αν υπάρχει τέτοιο πράγμα). Αποσπασματικές εικόνες, ναι.Ενδεχομένως με εκνευριστικά πολλές λεπτομέρειες.Συνολική περιγραφή , εκτίμηση, αποτίμηση,κριτική του περιεχομένου, συστάσεις επί του πρακτέου, χαρακτηρισμό του επιπέδου (τις λέξεις επίπεδο και διδακτέα ύλη τις έχω συνειδητά διαγράψει από το λεξιλόγιο μου) κατηγορηματικά όχι,
Κατά συνέπεια τις περιγραφές και τις εικόνες από ένα σχολείο στη Φιλανδία ή στην Αλβανία ή στην Κίνα τις ακούω με ενδιαφέρον όπως ακούω γενικά ταξιδιωτικές εντυπώσεις χωρίς να μπαίνω στη διαδικασία των γενικεύσεων και των συγκρίσεων.
Και ένα σχόλιο για δείκτες που είναι αποτέλεσμα μιας συμβατικής ,δηλαδή συμφωνημένης, διαδικασίας (pisa,εθνικό εισόδημα,αριθμός δημοσιεύσεων κλπ) συμπληρωματικά σε όσα έχουν ήδη αναφερθεί:
Αν διαβαστούν σωστά ,δηλαδή γνωρίζοντας και λαμβάνοντας υπόψη τη σύμβαση, δηλωμένη ή υπονοούμενη, είναι χρήσιμοι.Δυστυχώς έχουμε την τάση ,ανάλογα με τα συμφέροντα ή τις προκαταλήψεις μας, να διαβάζουμε περισσότερα από όσα δηλώνει ο δείκτης ή αντίθετα να τον απορρίπτουμε ως αναξιόπιστο.
Σε έναν απελπιστικά πολύπλοκο κόσμο φτιάχνουμε απλοποιημένα κατ' ανάγκη μοντέλα (οικονομικά , κοινωνικά, φυσικά κλπ) όπως κόβουμε το φαγητό σε μπουκιές.Τα προβλήματα αρχίζουν όταν αρχίζουμε να θεωρούμε ότι το μοντέλο μας είναι ο κόσμος.
Καληνύχτα σας
μεταβίβασα τη διάθεση των συμμετεχόντων στην ανάρτηση για τη δυνατότητα πρόσβασης σε φιλανδικά θέματα εξετάσεων Φυσικής, στον Τάσο Ζουπίδη
αυτός παρακάλεσε φιλανδούς φίλους του, φυσικούς, για το αίτημα
εκείνοι ανταποκρίθηκαν άμεσα και … φιλανδικά
ένα πρόσφατο τεστ
https://yle.fi/aihe/artikkeli/2019/09/02/2019-syksy-fysiikka
και οι απαντήσεις
https://drive.google.com/file/d/1o5qMiWcipiZZIeoaBGMAmpwpP6q9MmXR/view
για τους σφοδρά ενδιαφερόμενους υπάρχουν οι ηλεκτρονικοί μεταφραστές
οι υπόλοιποι ας αρκεστούν σε αδρομερή ανίχνευση
οι εξετάσεις εξελίσσονται μέσω υπολογιστών, σε αίθουσες όπως αυτή του λογότυπου της ανάρτησης
να σε καλά Τάσο
ευχαριστούμε Jari!
Μόλις είδα τον σκιέρ στην βουνοπλαγιά κλίσης 14 μοιρών και ως απάντηση το 9,068047994 m/s περίπου 9,1 m/s έπαψα να έχω την παραμικρή αμφιβολία…..
Κορυφαίο δε το s=h/sina …..
Γεια σου Γιώργο, την επόμενη φορά, να πάρεις το Χρήστο να πάτε για φιλετάρισμα πέρκας…και αφήστε τις εκροές από τα κανάτια….