
Γιατί είναι “δύσκολη” η Φυσική για το μέσο μαθητή;
Είναι μόνο η Επιστήμη της Φυσικής δύσκολη ή έχουμε καταστήσει – με τον έναν ή τον άλλο τρόπο – και το μάθημα της Φυσικής στα σχολεία “δύσκολο”;
Γιατί οι μαθητές την αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό (στην καλύτερη περίπτωση) και με τρόμο (στην συνηθέστερη); Γιατί είναι το χειρότερό τους μάθημα στις εξετάσεις;
Συμβαίνει μόνο στα Ελληνικά Σχολεία;
Δεν κομίζω γλαύκα εις Αθήνας , είμαι σίγουρος πως έχει ξανασυζητηθεί. Έχω τις απόψεις μου αλλά θέλω να συμμεριστώ τον (όψιμο) προβληματισμό μου.
![]()
Χριστόφορε καλημέρα.
Όταν κάποιος αρχίζει να ασχολείται με τη Φυσική θα πρέπει να ενημερωθεί για δύο ιδιαιτερότητές της: Η Φυσική χρησιμοποιώντας το πείραμα διαψεύδει τη διαίσθηση και η γλώσσα της Φυσικής είναι τα Μαθηματικά. Όταν αποδεχτεί αυτές τις ιδιαιτερότητές της, η Φυσική γίνεται μοναδικά συναρπαστική και μάλιστα ακριβώς γι’ αυτές τις ιδιαιτερότητές της!
Γεια σας παιδιά.
Υποθέτω πως ο Χριστόφορος εστιάζει στη λυκειακή εκδοχή της Φυσικής.
Είναι αυτή δύσκολη;
Γενικά ναι.
Πρέπει να σκεφτείς το πρόβλημα και να κατασκευάσεις ένα μαθηματικό μοντέλο για να το λύσεις. Αυτό είναι γενικά συνθετότερο από το να κάνεις π.χ. μια τυποποιημένη διαίρεση πολυωνύμων ή μια τυποποιημένη μελέτη μιας συνάρτησης ή έναν τυποποιημένο σχεδιασμό συνδυαστικού ψηφιακού κυκλώματος.
Αν ένα παιδί μπορεί να παρακάμψει την εξέταση στη Φυσική μέσω επιλογής άλλης Κατεύθυνσης θα το κάνει. Θα το κάναμε ίσως και εμείς αν μας έβαζαν να επιλέξουμε μεταξύ άλματος επί κοντώ και σουτακίων σε καλάθι του μπάσκετ. Δεν θα επέλεγα το επί κοντώ,
Τώρα το μάθημα γίνεται δυσκολότερο από εμάς που στήνουμε θέματα;

Γίνεται και αυτό.
Όταν θεωρία υπάρχει μόνο στο Α΄ θέμα κι όλα τα άλλα είναι ασκήσεις με πολλές πράξεις, μόνο μαζοχιστής θα αγαπούσε τέτοια εξέταση.
Επίσης οι υπερπαραγωγές (οι και συνδυαστικές ασκήσεις λεγόμενες) εκτός από τη γελοιοποίηση του μαθήματος το κάνουν και αντιπαθητικό. Π,χ.
Όταν δεν διαθέτουμε αίσθηση καλού γούστου προκαλούμε προβλήματα στο μάθημα που θεραπεύουμε.
Μακάρι να ήταν τα μόνα προβλήματα αυτά. Έχουμε και τους βασιλικότερους του βασιλέως που καταστρέφουν με συστηματικό τρόπο το μάθημα. Αυτά όμως σε άλλο σχόλιο…..
Kαλησπερα σε ολους. Παντα ειναι δυσκολο να ασχολεισαι με κατι που δεν σου αρεσει. Και οταν σε μαθημα γενικης παιδειας ενας καθηγητης προσπαθει να μορφωσει τα παιδια λεγοντας τους οτι δυναμικο ειναι το εργο ανα μοναδα φορτιου για να φερουμε ενα φορτιο απο το απειρο στο εν λογω σημειο,τοτε τα παιδια σκέφτονται: Τι μας λεει ο παπάς μωρε…
Κωνσταντίνε και να σου αρέσει κάτι θα το αποφύγεις αν είναι ταλαιπωρία.
Για παράδειγμα αγαπώ τη Γεωμετρία αλλά αν που έδινες ένα τρίγωνο με πλευρές 3, 5, 6 και μου ζητούσες ύψη, διχοτόμους και διαμέσους δεν θα έπιανα χαρτί και μολύβι.
Γιατί είναι σκέτη ταλαιπωρία.
Για το άλλο που ανάφερες με το δυναμικό, υπάρχει τρόπος απλής παρουσίασης. Όμως και όλοι να καταλάβουν τι λες δεν σημαίνει ότι θα επιλέξουν τη Φυσική ως εξεταζόμενο μάθημα.
Γειά σας παιδιά.
Ανδρέα, ασφαλώς , Φυσική=πείραμα. Προς το παρόν , η διδασκαλία της γίνεται σε δισδιάστατο εποπτικό υλικό (πίνακας-χαρτί). Άρα, το πείραμά μας, περνάει από τη γραφή κι αυτή προϋποθέτει σχήμα και τύπους. Το σχήμα , προυποθέτει πολλές φορές , στοιχειώδεις γνώσεις γεωμετρίας. Οι τύποι, γνώσεις άλγεβρας και ανάλυσης. Είμαστε σίγουροι πως οι φίλοι και συνάδελφοι μαθηματικοί έκαναν σωστά τη δουλειά τους και τα παιδιά είναι στοιχειωδώς εξοπλισμένα με αυτές τις γνώσεις, ώστε να παρακολουθήσουν κάπως άνετα Φυσική;
Γειά σου Γιάννη. Κι εγώ τα σουτάκια θα προτιμούσα. Θα μπορούσαν τα θέματα ενδοσχολικών εξετάσεων και πανελλαδικών από επί κοντώ να γίνουν σουτάκια; ίσως ναι. Αν όχι σουτάκια , τουλάχιστον σουτάκια μετά από χαλαρή ντρίμπλα. Αλλά κάτι να μείνει. Όχι το αποχετευτικό σύστημα στο Βυζάντιο που ανέβασες σε φωτογραφία από τα περυσινά, άθλια θέματα.
Γειά σου Κωνσταντίνε.
Συμφωνούμε. Εκεί , το μάθημα της Φυσικής δεν δείχνει διάκριση. Διδάσκει κάτι πολύ εξειδικευμένο σε παιδιά θεωρητικής που δεν ξέρουν τους αρχικούς χρόνους του “ίσταμαι” .Εκεί πρέπει να αλλάξει τελείως το αντικείμενο. Στο internet υπάρχει ωκεανός σαν της Ευρώπης με ενδιαφέροντα εγκυκλοπαιδικά θέματα που ενδιαφέρουν τους πάντες. Π.χ. λέω εγώ τώρα, “ο σεισμός στη Θήρα στα 1600 τόσα π.Χ. , γιατί έγινε , γιατί προκλήθηκε τσουνάμι, ποιές και γιατί οι μετεωρολογικές συνέπειες στον πλανήτη, πως ξέρουμε ότι έγινε”. Γιατί τα πόμολα είναι στην άκρη της πόρτας , γιατί περπατάμε , γιατί προχωράνε τα αυτοκίνητα, γιατί γλυστράμε κ.λ.π.
Καμιά φορά σκέφτομαι πως η λυκειακή Φυσική και η εξέτασή της είναι δύσκολες διότι:
1) όχι μόνο πρέπει να είσαι καταρτισμένος στην θεωρία της Φυσικής (τύποι – εφαρμογές) αλλά και
2) πρέπει να είσαι επαρκώς εξοπλισμένος στα Μαθηματικά με βασικές γνώσεις σε τύπους ταυτότητες και γραφικές παραστάσεις αλλά και ορολογίες. Αν ρωτήσουμε ένα μέσο μαθητή της Α’ λυκείου ποιά ποσά λέγονται “ανάλογα” ή θα μας πει δεν ξέρω ή στην καλύτερη περίπτωση θα πει “αυτά που ό,τι παθαίνει το ένα , παθαίνει και το άλλο”. Το τι παθαίνει , αμφίσημο. Ηλίαση; Σκορβούτο; Δεν μπορεί να το πει.
3) Πρέπει να είσαι γλωσσικά καταρτισμένος τόσο προφορικά όσο και γραπτά, να είσαι στοιχειωδώς “καλός” σε Γλώσσα – Έκθεση , ώστε να αντιλαμβάνεσαι τα Ελληνικά της εξέτασης στο μάθημα της Φυσικής και να μπορείς να αναπαράγεις με το γραπτό σου λόγο με τρόπο εύληπτο και κατανοητό το “τι θέλει να πει” ένα θέμα.
Δεν ξέρω. Έχω άδικο; Μπορεί. Πόσοι μαθητές έχουν επάρκεια στα παραπάνω, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν επαρκώς σε ένα εξεταστικό δοκίμιο θεμάτων Φυσικής;
καλό απόγευμα σε όλους
απονέμω τα μετάλλια ευθύνης και άμα μπορέσω θα επανέλθω αναλυτικότερα
χάλκινο: οι διδάσκοντες και οι σαν αξιολογητές τους
αργυρό: οι συγγραφείς των σχολικών βιβλίων και οι ανύπαρκτοι κριτές τους
χρυσό: οι “σοφοί” ρυθμιστές της διδακτέας ύλης
Ωραίο το θέμα.
Είναι ένα θέμα όπου θεωρώ ότι πρέπει οι Έλληνες εκπαιδευτικοί να αναρωτηθουν για το αν φέρουν ευθύνη (την όποια ευθύνη).
(μου άρεσε το σχόλιο του Δασκάλου Βαγγέλη)
Καλησπέρα και στους άλλους φίλους.
Δηλαδή Βαγγέλη η Φυσική δεν είναι εύκολη διότι:
Κώστα οι εκπαιδευτικοί φέρουν την ευθύνη που το μάθημα είναι δύσκολο;
Χριστόφορε όταν ανέφερα το επί κοντώ σε αντιπαραβολή με τα σουτάκια δεν ήθελα να πω για το επίπεδο των θεμάτων της Φυσικής.
Εννοούσα ότι όταν ένας μαθητής μπορεί να μπει σε σχολή Πληροφορικής ή σε Στρατιωτική σχολή από διαφορετικές κατευθύνσεις, θα επιλέξει τον ευκολότερο δρόμο.
Αν μιλήσουμε για δυσκολία θεμάτων ας προσέξουμε ότι αυτή μπορεί να γίνει και τεχνητή. Μια συρραφή κοινότατων θεμάτων μπορεί να δώσει ένα θέμα που έχει δυσκολία αλλά μόνο λόγω της ταλαιπωρίας στην οποία σε υποβάλλει.

Ένα Β΄ θέμα μπορεί να είναι ουσιαστικά δύσκολο (ας δούμε τα θέματα του Διονύση) ή τεχνητά δύσκολο όπως αυτό:
Η φωτογραφία της συζήτησης μου φέρνει στο μυαλό τέτοια θέματα:

Έλα όμως που τα θέματα των Εξετάσεων μοιάζουν πιο πολύ με το:

Ο συνάδελφος για να καλύψει τους μαθητές του κάνει θέματα που μοιάζουν με το δεύτερο και όχι με το πρώτο. Οι μαθητές του θα τον εκτιμήσουν αν κάνει τέτοια θέματα και όχι θέματα σαν το πρώτο. Ο φαύλος αυτός κύκλος είναι ένας από τους παράγοντες που η Φυσική έγινε απεχθής.
Όμως ακόμα και με καλόγουστα θέματα το μάθημα θα ήταν δύσκολο.
Και η Γεωμετρία είναι ένα εξαιρετικά καλόγουστο μάθημα αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι μαθητές θα το επιλέξουν αν είχαν δυνατότητα επιλογής.
Καλησπέρα Γιάννη.
Κατανοητή η αντιπαραβολή σουτακίων και επί κοντώ.
Εγώ το εννοώ για το επίπεδο των θεμάτων Φυσικής, τόσο σε ενδοσχολικές όσο και σε Πανελλαδικές.
Αρκετά με τις υπερπαραγωγές και την τεχνική κατασκευής ασκήσεων που στόχο έχουν την ταλαιπωρία των μαθητών. Σε κανένα μάθημα δεν γίνεται αυτό. Γελοιοποιούν το μάθημα. Να μην ξεχνάμε και το άλλο. Είναι το μοναδικό μάθημα με τυπολόγιο στις εξετάσεις. Αυτό , κάτι λέει.
επανέρχομαι αργά-αργά και ένα-ένα για τους γνωστούς λόγους
(οι συσκευές οξυγόνου και οι μάσκες εισπνοών καλά κρατούν…)
Γιάννη και δεν γενικεύω και δεν διεκδικώ το αλάθητο,
και καταθέτω για πολλοστή φορά το ημέτερο τσιτάτο:
η ανισότητα ίσων είναι έγκλημα, αλλά η ισότητα ανίσων είναι εγκληματάρα, ιδιαίτερα αν είναι καπάτσοι και αχόρταγοι και αναρριχώνται
είμαι “εκτός” αρκετά χρόνια και νομίζω ότι πολλά έχουν αλλάξει προς το χειρότερο, γνώσεις άμεσες και έμμεσες, από άλλους, από τότε, καταθέτω
(και επί προσωπικού: δεν λέω, ούτε γράφω ποτέ, συνειδητά, ψέμματα, προτέρημα και ελάττωμα ταυτόχρονα είναι αυτό, δεν πα να μου βγάλεις τα δόντια ένα-ένα με την τανάλια και για ένα περίεργο λόγο παρά τα έτη μου έχω χάσει μόνο ένα
κερδίζω τίποτα;)
χάλκινο μετάλλιο
πιστεύω μου είναι ότι το δασκαλίκι δεν διδάσκεται, ούτε μετριέται με “χαρτιά”, όπως μου έλεγε και ο αείμνηστος Δάσκαλος και φίλος Διονύσης Μαρίνος, βελτιώνεται ναι
βασικά είναι έμφυτο, είναι μεράκι, είναι τέχνη, είναι κατάθεση ψυχής,
κάνω μάθημα σε αίθουσα, Γυμνάσιο, με ψευδομεσοτοιχία, ανάγκη γαρ, κάτι κοντραπλακέ, γίνεται χαμός δίπλα, φωνές τρεχαλητά, συρσίματα θρανίων, “θα έχουν κενό” σκέπτομαι, αφήνω για λίγο την αίθουσά μου, πηγαίνω στη διπλανή αίθουσα, ανοίγω την πόρτα και φωνάζω “πηγαίνετε όλοι στο προαϋλιο” και τί βλέπω;
ο καθηγητής τους είναι στη θέση του, έχει τα πόδια του πάνω στην έδρα (!), με αρβύλες κιόλας, και κάτι διαβάζει σε ανοιχτό βιβλίο
“τι στο καλό γίνεται εδώ, ρε”, του λέω, πολύ νεότερός μου στην υπηρεσία,
“μπα τίποτα”, μου απαντάει, “γράφουν πρόχειρο διαγώνισμα” (!)
(για την ιστορία έμαθα ότι αργότερα έγινε Διευθυντής Λυκείου…)
χωρίζουμε τάξεις και τμήματα, Γυμνάσιο, διάλογος με άλλο “φρούτο”
“Βαγγέλη τη Φυσική της Γ να την πάρεις εσύ, γιατί είναι δύσκολη”
“εντάξει να πάρεις τότε εσύ τη Φυσική της Β”
“μα και η Φυσική της Β είναι δύσκολη, να την πάρεις εσύ”
“εντάξει να πάρεις τότε εσύ τη Χημεία της Γ”
“μα και η Χημεία της Γ είναι δύσκολη, να την πάρεις εσύ”
“εντάξει να πάρεις τότε εσύ τη Χημεία της Β”
“μα και η Χημεία της Β είναι δύσκολη, να την πάρεις εσύ”
“εντάξει, αλλά εσύ τί να πάρεις;”
“να πάρω τις Γεωγραφίες, τις Βιολογίες και τις Ανθρωπολογίες”
“ναι, αλλά δεν φτάνουν οι ώρες για να συμπληρώσεις ωράριο”
“να μπω και Υπεύθυνος Εργαστηρίου, για να έχω μειωμένο ωράριο”
“μα, δεν έχεις ιδέα από πειράματα, ούτε και έχεις εκτελέσει κανένα ποτέ”
“ε, καλά, και ποιος θα το ξέρει αυτό;”
(για την ιστορία τα δέχτηκα όλα, “δίδαξε” Γεωγραφία, Βιολογία και Ανθρωπολογία βάζοντας τους μαθητές να διαβάζουν ο ένας μετά τον άλλο το παρακάτω κεφάλαιο και όταν έφυγε με σύνταξη, μεγάλη απώλεια για τον κλάδο, δεν με χαιρέτησε καν, διότι “ουδείς ασφαλέστερος εχθρός…”)
γνώση για άλλο “φρούτο”, σε άλλο σχολείο, άλλης ειδικότητας
όποτε έβρισκε ευκαιρία η Διευθύντρια, μου τον κατηγορούσε “είναι άσχετος, έχει απαγορεύσει στους μαθητές να φέρνουν ασκήσεις από εξωσχολικά βιβλία, και όταν δεν ξέρει να λύσει άσκηση του σχολικού, βρίσκει μια δικαιολογία και φεύγει από την Τάξη, πάει στο συρτάρι του, όπου έχει το λυσάρι, απαγορευόταν τότε, και μετά πάει και τη λύνει, άσε που κάνει ιδιαίτερα στους μαθητές του”
“δεν το πιστεύω” της έλεγα “σε εμένα φαίνεται πολύ καλός και έντιμος”
(για την ιστορία, όταν αποσπάστηκα, με προσωπική παράκληση της Διευθύντριας μέσης Δυτικής Αττικής σε άλλο σχολείο, αποχαιρέτησα όλους, όταν έφτασα σ΄ αυτόν αρνήθηκε να μου δώσει το χέρι του…)
τηλεφώνημα αγωνιώδες από άλλο δικό μας “φρούτο”
“Βαγγέλη, Βαγγέλη, είμαι σε ταξί, έχω αργήσει, λύσε μου την άσκηση 42 του σχολικού βιβλίου της Α Λυκείου, γιατί τους την είχα βάλλει για σήμερα και δεν ξέρω να τη λύσω”
δεν ήξερε δηλαδή να λύσει άσκηση βιβλίου του οποίου τα λυσάρια παρέχονταν δωρεάν στους διδάσκοντες (!)
(για την ιστορία, εννοείται και δεν, την παρέπεμψα μάλιστα σε γνωστή Ένωση, από την οποία και είχα αυτοδιαγραφτεί αηδιασμένος, της οποίας ήταν μέλος, και τελευταία και σημαίνον στέλεχος στο ΔΣ της…)
κι άλλη προσωπική κατάθεση: μου λέει μια μέρα η Διευθύντρια, μόλις βγήκα από την Τάξη μου, “σε ζητάει στο προαύλιο ένας κύριος, τον Φυσικό θέλει”, κατεβαίνω τον βρίσκω, και περίπου ο διάλογος “εμένα θέλετε του λέω, είμαι ο Φυσικός”, “έχω μπερδευτεί” μου λέει “είμαι ο Σχολικός Σύμβουλος της περιοχής σας, ψάχνω το σχολείο τάδε, κάτι με τις αναθέσεις να βοηθήσω”, “θα σας πάω ο ίδιος, αλλά πρώτα θα μπείτε στο φτωχικό μου, ό,τι μάθημα έχω” του απαντώ, “μα, η ΟΛΜΕ αποφάσισε να μην μας αφήνετε να μπούμε στις τάξεις” μου απαντάει, “την έχω γραμμένη την ΟΛΜΕ ή θα ΄ρθετε στην Τάξη μου ή δεν σας πάω στο σχολείο που ψάχνετε”, “αυτό μοιάζει με κάπως εκβιασμό”, “είναι εκβιασμός, δεν μοιάζει απλά, σας υποχρεώνω σε παρανομία” του απαντώ
(και ήρθε, και του ζήτησα και τη γνώμη του στο τέλος, δεν έχω την άδεια να γράψω το όνομά του, αν μας διαβάζει ας το επιβεβαιώσει)
ως καθηγητής δεν έλειψα από καμία, σχεδόν, κλήση επιμόρφωσης (εκτός ωραρίου), Μοσχάτο, Κηφισιά, Αιγάλεω, Νίκαια, Νέα Φιλαδέλφεια κ.α. που δεν θυμάμαι,
ενώ ως Συνεργάτης και Υπεύθυνος του ΕΚΦΕ Αγίων Αναργύρων διεπίστωσα με λύπη ότι από τους 80-90 καθηγητές των 6 συνοικιών της Δυτικής Αττικής ερχόταν στα σεμινάρια, τα οποία γίνονταν εντός του ωραρίου διδασκαλίας, με τροποποίηση του προγράμματος, επιμόρφωση εντός του ωραρίου (!) και όμως δεν (!)…, μόνο γύρω στους 20, (ο Γιάννης ήταν πάντα), από αρκετά σχολεία δεν ερχόταν κανένας, ούτε καν ο ΥΣΕΦΕ (!), που είχε και 3 ώρες μειωμένο ωράριο, έμαθα ότι ο θεσμός καταργήθηκε, είχα προβλέψει και προειδοποιήσει, δικαίως θα έλεγα, δεν φταίει πάντα η Πολιτεία
και σε πολλά σχολεία δεν γινόταν κανένα πείραμα, ούτε καν τα υποχρεωτικά (!), αλήθεια τί σημαίνει η λέξη υποχρεωτικά, δεν σημαίνει διδακτέα ύλη;
και πολλά άλλα τινά, μερικά: “άργησα γιατί καθυστέρησε το λεωφορείο είχε πολύ κίνηση”, 10 λεπτο κουβεντολόϊ μετά το χτύπημα του κουδουνιού…
και ποιος άραγε θα τολμήσει να ελέγξει και να κάνει συστάσεις ή να επιβάλλει τυχόν ποινές;
ο διευθυντής ή ο σύμβουλος, των οποίων τις τυπικές, έστω, αρμοδιότητες και τα κριτήρια επιλογής δεν γνωρίζω, όταν την επόμενη μέρα θα έρθουν 3 συνδικάλες με ένα πανώ, που θα διαμαρτύρονται και θα ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν όλους του καθηγητές της Ευρώπης;
(αυτός είναι και ο βασικός λόγος που δεν επεδίωξα να γίνω διευθυντής ή σύμβουλος, επέλεξα να “χαιρετήσω” ως απλός καθηγητής, όπως και στη στρατιωτική θητεία, απλός στρατιώτης-χειριστής πτύου, φτυαράς πες, εκεί χωρίς τη θέλησή μου…)
και τελειώνοντας, κούρασα και κουράστηκα, επειδή κατά την άποψή μου η αντίθεση χωρίς θέση είναι τίποτα, είναι απλά αποφυγή θέσης, ελλείψει επιχειρημάτων κυρίως, είμαι υπέρ της, υπό προϋποθέσεις αξιολόγησης, των πάντων όμως, με αντικειμενικά, μετρήσιμα και γνωστά εκ των προτέρων κριτήρια,
σίγουρα στην αρχή θα υπάρξουν σφάλματα και μεροληψίες,
στον δικό μας χώρο, μαθητών, καθηγητών διευθυντών, συμβούλων, προϊσταμένων, μελών του ΠΙ, υφυπουργών παιδείας, υπουργών, πρωθυπουργού,
αυτά τα “μας κρίνουν οι μαθητές μας κάθε μέρα” ή “οι ψηφοφόροι κάθε 4 χρόνια” είναι, κατά τη γνώμη μου, προφάσεις εν αμαρτίαις…