by 
Γιατί είναι “δύσκολη” η Φυσική για το μέσο μαθητή;
Είναι μόνο η Επιστήμη της Φυσικής δύσκολη ή έχουμε καταστήσει – με τον έναν ή τον άλλο τρόπο – και το μάθημα της Φυσικής στα σχολεία “δύσκολο”;
Γιατί οι μαθητές την αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό (στην καλύτερη περίπτωση) και με τρόμο (στην συνηθέστερη); Γιατί είναι το χειρότερό τους μάθημα στις εξετάσεις;
Συμβαίνει μόνο στα Ελληνικά Σχολεία;
Δεν κομίζω γλαύκα εις Αθήνας , είμαι σίγουρος πως έχει ξανασυζητηθεί. Έχω τις απόψεις μου αλλά θέλω να συμμεριστώ τον (όψιμο) προβληματισμό μου.
Μήπως είναι καλύτερα έτσι:
Καλησπέρα στην παρέα.
Προσθέτω:
Η λυκειακή Φυσική είναι δύσκολη διότι:
Αποστασιοποιήθηκε το θεωρητικό – ασκησιολογικό κομμάτι από το πειραματικό κομμάτι, μετατρέποντας την εξέτασή της σε Μαθηματικοποιημένο παιχνίδι επίδειξης γνώσεων. Αφέθηκαν επιστημονικά λάθη να σουλατσάρουν στο σχολικό βιβλίο και να δίνουν πληθώρα λανθασμένων θεμάτων ακόμα και σε πανελλαδικές εξετάσεις (σταθερή επαναφοράς μάζας κολλημένης σε άλλη μάζα, Α.Δ.Ε.Τ σε κύματα κ.λ.π.). Αυτά, άπαξ και εξετάστηκαν μια φορά , έγιναν θέσφατα και δεν αποκλείεται να δώσουν ξανά ερωτήματα, ακόμα και στις επερχόμενες εξετάσεις. Θέματα που σουλατσάρουν στο διαδίκτυο επί πολλά χρόνια , ανεβαίνουν συνεχώς σε επίπεδο και ισορροπούν στο όριο του ορίου της ύλης. Εκφωνήσεις με 10 αν μέσα (“αν υποθέσουμε πως και αν δεχτούμε ό,τι…”) φέρνουν τον μαθητή σε απόγνωση, πολύ απλά διότι δεν είναι Φυσικός, αλλά μαθητής. Ο μαθητής, δεν έχει εμβαθύνει μέσα σε 9 μήνες, αυτά που εμείς εμβαθύνουμε σε δεκαετίες, πράγματα που είναι επάγγελμα και λειτούργημα για μας. Απευθύνθηκε (η Φυσική) σε μαθητές που όσο και να θέλουν , είναι ολοένα και πιο γυμνοί σε μαθηματικές γνώσεις. Έχασε την επαφή της με την καθημερινότητα των μαθητών, δεν τους δίνει μέσα στην τάξη παραδείγματα και εφαρμογές της από την ζωή τους και από ό,τι παρατηρούν. Η Φυσική ΔΕΝ είναι Μαθηματικά.
Χριστόφορε ανεβαίνει το επίπεδο ή κατεβαίνει αλλά ανεβαίνει το πλήθος των πράξεων;
Ναι Γιάννη. Έχεις δίκιο. Ανεβαίνει η ΠΟΣΟΤΗΤΑ αλλά όχι το επίπεδο. Δεν είναι το ίδιο το επίπεδο των θεμάτων σε ΠΟΙΟΤΗΤΑ με το ’14 , το ’15 και πιό νωρίς.
Μαθήτρια της Α λυκείου που έγραψε καλά (έτσι είπε η ίδια, χθες έγραψε):
Σε ερώτημα άσκησης έλυσε τις σχέσεις σωστά και υπολόγισε ταχύτητα οχήματος υ = 400 m/s (τελικά είχε κάνει λάθος στις πράξεις ήταν 40 m/s) από την ταχύτητα βρήκε τον χρόνο και υπολόγησε την μετατόπιση, που ήταν και το ερώτημα της άσκησης.
” Ταχύτητα σφαίρας σχολιάζω εγώ”,
απάντηση:
“Α ταχύτητα ήταν το υ και δεν μου ερχόταν”, μου λέει.
Έμεινα άφωνος.
Απολογισμός για την συγκεκριμένη μαθήτρια : Φυσική δεν της έμαθα, να λύνει εξισώσεις της έμαθα, στο να κάνει πράξεις θέλει λίγο δουλειά. Αν έγραψε όσα είπε, το εκπαιδευτικό σύστημα στη χώρα μας την θεωρεί καλή μαθήτρια.
Επίσης με πήραν τηλέφωνο τις γιορτές επιτηρητές γιατί έγραφαν διαγώνισμα μαθητές της Β λυκείου να με ρωτήσουν τι σημαίνει “αντιδιαμετρικά σημεία”, τελικά είτε μέτριοι, είτε καλοί μαθητές, σχεδόν κανένας από όσους έδιναν δεν ήξερε τι σημαίνει η φράση.
Μερικές σκέψεις μου σχετικές με το θέμα
Καλημέρα παιδιά.
Πάνο πολύ ωραίο άρθρο!
Μιλάς βέβαια για τουλάχιστον δύο εκδοχές της Λυκειακής Φυσικής.
Αυτή της Γενικής Παιδείας και αυτή της Φυσικής που θα εξεταστεί στον διαγωνισμό εισαγωγής στις σχολές.
Η δεύτερη, όσο καλά και να παρουσιαστεί, θα παραμείνει μάλλον δυσκολότερη από άλλα εξεταστέα αντικείμενα.
Κάποια αντικείμενα θα παραμείνουν δύσκολα, όσο καλόγουστα θέματα και αν μπαίνουν. Για παράδειγμα η Γεωμετρία αν εξεταζόταν. Τα προβλήματά της θα ήταν κατά κανόνα δυσκολότερα από προβλήματα Τριγωνομετρίας ή άλλα με μελέτη συναρτήσεων.
Το (κανονικό) στερεό θα δίνει θέματα δυσκολότερα κατά κανόνα από τα (κανονικά) εναλλασσόμενα.
Κάποια μαθήματα επιβιώνουν μόνο γενόμενα υποχρεωτικά. Η δυνατότητα επιλογής Κατεύθυνσης τα σκοτώνει.
Συνάδελφε Παναγιώτη Μουρούζη , συγχαρητήρια. Δεν έχει μεγάλη σημασία η άποψή μου αλλά προσυπογράφω το άρθρο σου και με τα δύο χέρια.
Ωραίες απόψεις – τοποθετήσεις Πάνο στο δρόμο για μια ουσιαστική εκπαίδευση.
Ποιό άραγε πολιτικό σύστημα, από κάθε χώρο (πολιτικό) αλλά και σε κάθε χώρα (και οι “ανεπτυγμένες” μέσα), θέλει σκεπτόμενους ορθολογικά πολίτες;
🙂
Κανένα δεν θέλει , Κώστα.
Σας ευχαριστώ Γιάννη, Χριστόφορε και Κώστα για τα καλά σας λόγια.
Γιάννη θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σου. Η δυσκολία όμως της Φυσικής σε σχέση με τα άλλα αντικείμενα της χαρίζει μεγαλύτερη αίγλη. Μη μου πει κάποιος ότι είναι πιο ωραίο το παιχνίδι της ντάμας από το σκάκι γιατί είναι πιο εύκολο, γιατί δεν θα τον πιστέψω. Θα προτιμήσει πιθανώς τη ντάμα από το σκάκι αν είναι υποχρεωμένος για κάποιο άγνωστο λόγο να μάθει ένα παιχνίδι γρήγορα και εύκολα.
Ακριβώς Πάνο.
Καλό ανάλογο αυτό με το σκάκι και τη ντάμα.
Παλιά υπήρχαν οι δύο Τεχνολογικές. Δεν επέλεγαν τα παιδιά αυτήν που είχε Ηλεκτρολογία και Χημεία-Βιοχημεία γιατί ήταν δυσκολότερα μαθήματα. Έμπαιναν όμως στο Πολυτεχνείο.
Εμείς οι Φυσικοί δεν αισθανθήκαμε απειλή μια και η Φυσική έπαιζε και στις τρεις Κατευθύνσεις. Σήμερα μπαίνεις σε σχολές τεχνολογικής χροιάς χωρίς Φυσική!!
Αν αύριο δώσουν τη δυνατότητα εισόδου από Κατεύθυνση που δεν έχει ούτε Μαθηματικά, ούτε Φυσική καταλαβαίνουμε ότι θα την προτιμήσουν πολλοί.
Θα απαντήσω με μια φράση του Feynman στο βιβλίο του “ο χαρακτήρας του φυσικού νόμου” που γράφει “δεν υπάρχει Βασιλική οδός για την γεωμετρία” χωρίς να αναφέρει ονόματα Στην παργματικότητα η πρωτότυπη φράση ήταν ΄Μη είναι βασιλικήν ατραπόν επί την γεωμετρίαν.Ο βασιλιάς Πτολεμαίος Α΄ ρώτησε τον Ευκλείδη αν υπήρχε πιο σύντομος δρόμος για να μάθει κανείς την Γεωμετρία, από τον δρόμο που πρότεινε ο Ευκλείδης με τα συγγράμματα του.
Ο Ευκλείδης τότε του απάντησε: “Μη είναι βασιλικήν άτραπον επί γεωμετρίαν“. Δηλαδή: δεν υπάρχει βασιλική οδός για την γεωμετρία. Απο κει και μετά ο κόπος που κάνεις για να μάθεις φυσική ανταμείβεται με γνώση του κόσμου μας, των συσκευών που χρησιμοποιούμε καθημερινά και γενικότερα της ποιότητας ζωής μας. Αναφερει επίσης ότι τα χρόνια σπουδων στο πανεπιστήμιο δεν επαρκούν για τη γνώση της φυσικής από τότε.
Συνάδελφοι, εάν για τα επόμενα 2-3 χρόνια , εξορθολογιστούν κάπως τα θέματα στο μάθημά μας και η διδασκαλία σε σχολεία – φροντιστήρια μπει σε ανάλογου επιπέδου θέματα, θα επανέλθει ή όχι ο μέσος μαθητής σε προσανατολισμούς θετικής και υγείας; Το ποτάμι γυρίζει ή δεν γυρίζει πίσω; Η απομάκρυνση των μαθητών από αυτούς τους προσανατολισμούς είναι ζήτημα μόνο των δικών μας λαθών (των Φυσικών, ευρύτερα) ή είναι γενικότερη επιταγή της αγοράς εργασίας;
Γεια, σε όλους τους προλαλήσαντες. Η γνώμη μου σχετικά με το γιατί το μάθημα της Φυσικής αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα δύσκολο από τους μαθητές/τριες, είναι επειδή η διδασκαλία του έχει εστιάσει σχεδόν αποκλειστικά στο ασκησιολογικό κομμάτι. Συγκεκριμένα δίνεται έμφαση στην επίλυση τυποποιημένων ασκήσεων, σε βάρος του εργαστηριακού χαρακτήρα ο οποίος θα μπορούσε να καλλιεργήσει δεξιότητες παρατήρησης, σχεδιασμού πειραμάτων και κριτικής σκέψης. Αυτό στερεί από τα παιδιά την ουσιαστική τους επαφή με τη φύση της επιστημονικής διερεύνησης (nature of scientific inquiry). Επιπλέον, η απουσία ενασχόλησης με τη φύση της επιστήμης (nature of science) αφήνει τους μαθητές χωρίς τη σημαντικότατη κατανόηση του πώς παράγεται, εξελίσσεται και εφαρμόζεται η επιστήμη στην πράξη. Ο συνδυασμός των δυο παραπάνω οδηγεί στην αποξένωση των μαθητών από τη Φυσική(και γενικά απο την επιστήμη) η οποία πλέον στα μάτια των παιδιών αποτελεί ένα μάθημα “επίλυσης ασκήσεων” και όχι “κατανόησης”.