by 
Με αφορμή την ανάρτηση του Παναγιώτη Κουτσομπόγερα:
καλό θα ήταν να δίναμε μια ερμηνείαςτου πειράματος που δείχνει το παρακάτω βίντεο:
Κατά την καύση του κεριού αντιδρά το οξυγόνο που βρίσκεται μέσα στο ποτήρι ,αλλά τη θέση του παίρνει το CO2 ,οι υδρατμοί και κάποια άλλα αέρια που εξαρτώνται από την τέλεια/ατελή καύση της παραφίνης.
Το θέμα είναι κατά πόσο δικαιολογείται η αρκετά μεγάλη ανύψωση του νερού μέσα στο ποτήρι κατά τη διάρκεια της καύσης.
Για τους υδρατμούς μπορούμε να πούμε ότι υγροποιούνται. Για το CO2 επίσης ότι ένα μέρος του διαλύεται στο νερό.
Αν ισχύουν όλα αυτά που είπα, η απορία μου είναι πότε “προλαβαίνει” και διαλύεται το διοξείδιο του άνθρακα στο νερό;; Τόσο “γρήγορο” είναι; 
Παντελεήμονα, πολύ καλό το"βεντουζάρισμα"…
Ευχαριστώ Κατερίνα… την πρώτη φορά αιφνιδιάστηκα με το ρούφηγμα της παλάμης …περίπου σαν χταπόδι ρούφηξε
Παντελή είσαι ωραίος!
Το ήξερα φυσικά.
Αν "διαβάσουμε" το πείραμα θα δούμε ότι το βαρύ διοξείδιο του άνθρακα δεν έχει λόγω να μείνει στο ποτήρι όταν ο Παντελής το τουμπάρισε για περίπου μισό δευτερόλεπτο μέχρι να το πάει στην παλάμη του. Μέσα στο ποτήρι έχει αέρα με ίδια σύνθεση με αυτήν της ατμόσφαιρας, σε πίεση 1 Atm. Έχει όμως το ποτήρι λιγότερα moles αέρα από αυτά που θα είχε αν ήταν κρύος ο αέρας. Με την επαφή ψύχεται ο αέρας και ζεσταίνεται ο Παντελής. Πέφτει η πίεση κάτω από 1 Atm και μένει στο χέρι.
Ευανάγνωστο πείραμα και εύκολη περίπτωση.
Με το αυγό;
Ακόμα χειρότερα με το ποτήρι και το κερί;
Και για να χαλαρώσουμε λίγο…..
Κατερίνα δεν ξέρω αν το ένα ή το άλλο συμβάλλει περισσότερο στο φαινόμενο.
Δεν ξέρω καν αν είναι ένα το φαινόμενο. Ο Παναγιώτης Κουμαράς μιλάει για φλογίτσα και ποτηράκλα.
Η φλογίτσα δεν ζεσταίνει τον αέρα της ποτηράκλας.
Η φλογάρα και το ποτηράκι παρουσιάζουν άνοδο στάθμης του νερού. Είναι ίδιο φαινόμενο;;
Ένας μαγνήτης κινούμενος έλκει έναν αραχτό και τον κάνει να τσουλάει.
Κάνει το ίδιο (αν κινείται γρήγορα) και σε ένα αλουμινένιο κουτάκι αναψυκτικού.
Είναι ίδιο φαινόμενο;
Ίδια ή έλξη μαγνήτη-μαγνήτη με τα δινορεύματα;
Η τάπα ας είναι από πλαστικό. Να πιεσθεί ώστε να μην επιτρέψει ούτε έξοδο αερίων, ούτε είσοδο. Τι θα γίνει τότε;
Αν δεν μπορέσουμε να την βγάλουμε εύκολα, τότε χημικό φαινόμενο έχουμε που παίζει σοβαρό ρόλο.
Αν την βγάλουμε εύκολα, τότε φυσικό φαινόμενο είναι η αυγού κάθοδος.
Γειά σου Γιάννη
Συμφωνώ με τη φυσική ερμηνεία σου και σαφώς ένοιωσα αυτό που λες :"Με την επαφή ψύχεται ο αέρας και ζεσταίνεται ο Παντελής". Έχω και την ανάμνηση της μάνας μου που έβαζε ένα βράδυ βεντούζες στη πλάτη του πατέρα μου ,κοπελάκι μικιό έβλεπα το ρούφηγμα και γούρλωνα τα μάτια, τώρα βέβαια αν είναι δυνατόν, "βλέπω" και την ταχύτητα μεταφοράς που σε ορισμένα σημεία γινόταν αμέσως και σε άλλα ολίγο ποιό αργά και νομίζω είχε σχέση με το πόσο ισχυρό ήταν το ρούφηγμα και …το χλουπ!
Χαίρομαι που σου άρεσε
Το φαινόμενο σίγουρα δεν είναι τόσο απλό όπως ίσως φαίνεται.
Το κατά πόσον επικρατεί η φυσική ή η χημική του χροιά εξαρτάται κατά ένα μεγάλο μέρος από τις συνθήκες του πειράματος. Από το μέγεθος της φλόγας, το μέγεθος του ποτηριού ή της κανάτας που θα χρησιμοποιήσουμε, ακόμα και από τον τρόπο που θα τοποθετήσουμε το ποτήρι πάνω από το κερί.
Το θέμα ήταν να εντοπίσουμε τις βασικές κύριες αιτίες αυτού του πολυσύνθετου φαινομένου και να αναφέρουμε τις δευτερεύουσες αιτίες του, πράγμα που πιστεύω επετεύχθη…
Υπόθεση για τα προϊόντα της καύσης:
Περίπου ισομοριακό μίγματα οξυγόνου – διοξειδίου
Κατά τη διαρροή προκύπτει ελάττωση των καυσαερίων στο ποτήρι;
Ναι, αποτελεί τμήμα της φαινομενολογίας του πειράματος
Μετά τη διαρροή:
1.ποιό αέριο ζεσταίνεται περισσότερο και πιο γρήγορα;
Ειδικές θερμότητες υπό σταθερό όγκο (kcal/kg K): διοξειδίου 0,844, ατμού 1,46
Θα ζεσταθεί (δυο περίπου φορές) περισσότερο το διοξείδιο
2.ποιό παίρνει θέση κοντά στο νερό;
Πυκνότητες (kg/m3), στους 40 βαθμούς: διοξειδίου 1,84, νερού 0,051
Το διοξείδιο
Μετά το σβήσιμο της φλόγας και την παροχή ενέργειας
1.ποιό αέριο κρυώνει περισσότερο και πιο γρήγορα;
Το διοξείδιο, αφού επιπλέον βρίσκεται σε επαφή με ψυχρό λουτρό (το νερό)
2.διαλύεται στο διοξείδιο στο νερό;
Διαλυτότητα διοξειδίου (g/100g νερού): 0,34(0 βαθμούς C), 0,1(40 C), 0,06(60 C)
Μπορεί να διαλυθεί στο νερό, όταν ψυχθεί και μάλιστα γρηγορότερα απ’ ότι θερμάνθηκε αφού η διαλυτότητα των αερίων αυξάνεται με την ψύξη και με την πίεση.
3.πόσο θα διαρκέσει το φαινόμενο της ψύξης;
Μάλλον, λιγότερο απ’ αυτό της θέρμανσης και αφορά κυρίως το διοξείδιο
4.θα υγροποιηθεί όλη η ποσότητα του ατμού;
Όχι, γιατί τότε θα γέμιζε το ποτήρι μέχρι πάνω
Τίποτα δεν επετεύχθη στην δική μου σκέψη Κατερίνα.
Δεν ξέρω ακόμα ποια είναι η πρωτεύουσα και ποια η δευτερεύουσα αιτία.
Αν ήθελα ντε και καλά να καταλήξω κάπου θα ακολουθούσα την παραίνεση Κουμαρά:
-Για να βγει συμπέρασμα, πρέπει μόνο ένας παράγοντας να μεταβάλλεται.
Έτσι θα προσπαθούσα να στήσω πείραμα στο οποίο να ζεσταίνεται ο αέρας με αντίσταση ή με μια ερυθροπυρωμένη μεταλλική μπαλίτσα.
Έπειτα θα δοκίμαζα να κάνω το ίδιο πείραμα με μια φλογίτσα μικρού κεριού. Αρχικά θα έβαζα σωλήνα ή ποτηράκι.
Μετά θα έβαζα ποτηράκλα τεράστια. Αν η στάθμη ανέβαινε το ίδιο και τις δυο φορές, τότε θα συμπέραινα ότι δεν είναι η θέρμανση η "βεντέτα" της υπόθεσης. Διότι το ποσοστό των moles που δραπετεύουν λόγω θέρμανσης είναι πολύ μικρότερο στην περίπτωση της ποτηράκλας.
Θα προσπαθούσα να ανακαλύψω αν διοξείδιο του άνθρακα θολώνει έντονα το ασβεστόνερο, οπότε διαλύεται στο νερό.
Θα προσπαθούσα να θερμομετρήσω τον αέρα. Αν έβλεπα μικρή αύξηση θερμοκρασίας, άλλα θα συμπέραινα απ' ότι αν έβλεπα μεγάλη διαφορά.
Όλα αυτά θέλουνε κόπο και χρόνο. καλό σχεδιασμό και καλό "διάβασμα". Δυστυχώς είμαι του χαρτιού και του ποντικιού και όχι πειραματικός. Αμφιβάλλω ακόμα και αν θα μπορέσω να κάνω το πείραμα του Παντελή. Πόσο μάλλον τα άλλα που απαιτούνται.
Οι "ιστορίες" από την Φυσική της καθημερινής ζωής είναι ζόρικες και δυσανάγνωστες.
Δυστυχώς έχουμε την κακή συνήθεια να τις ερμηνεύουμε "κατ' αναλογίαν".
-Γιατί δεν πέφτει η σβούρα;
-Γυροσκοπική ευστάθεια!
Όμως…..
-Γιατί δεν πέφτει το ποδήλατο;
-Γυροσκοπική ευστάθεια πάλι!
Στα μάτια μας τέτοια φαινόμενα δεν είναι σοβαρά. Δεν αξίζει να χαλάμε φαιά ουσία για τα τιποτένια αυγά και κεριά.
Εμείς είμαστε για άλλα. Για το φαινόμενο Κόμπτον και το φρέαρ δυναμικού.
Έτσι την πατάμε στο σιφώνιο, στις μπερνουλιές, στο ποδήλατο, στα στάσιμα κύματα και σε ένα κάρο φαινόμενα που θεωρούμε "μπασκλασαρία" (προ των μικροκοσμικών) και τα εξηγούμε πιο γρήγορα απ' ότι πρέπει.
Για να καταλήξω κάπου:
Δεν ξέρω ακριβώς τι συμβαίνει στο παρόν θέμα που συζητάμε.
Να ευχαριστήσω αρχικά το Παντελή, που δεν έμεινε στα λόγια, αλλά προχώρησε σε …αποδείξεις.
Γιώργο, πολλά και "δύσκολα" μας βάζεις!
Πάμε στις διευκρινήσεις:
-"Περίπου ισομοριακό μίγματα οξυγόνου – διοξειδίου"
Αυτό τι είναι; Από πού προκύπτει;
-"Θα ζεσταθεί (δυο περίπου φορές) περισσότερο το διοξείδιο"
Τι εννοεί ο ποιητής; Εγώ λέω ότι θα ζεσταθούν το ίδιο, άσχετα με το ποσό θερμότητας που θα απορροφήσει κάθε αέριο.
-"ποιό αέριο κρυώνει περισσότερο και πιο γρήγορα;"
Τα αέρια είναι αναμεμιγμένα, έστω και ανομοιογενές το μίγμα και δεν βλέπω, τι σημαίνει ότι ψύχεται περισσότερο το ένα συστατικό από το άλλο. Έχουμε τόσο μεγάλες διακυμάνσεις μέσα στο ποτήρι, από σημείο σε σημείο;
-Μπορεί να διαλυθεί στο νερό, όταν ψυχθεί και μάλιστα γρηγορότερα απ’ ότι θερμάνθηκε αφού η διαλυτότητα των αερίων αυξάνεται με την ψύξη και με την πίεση."
Δεν βλέπω το μηχανισμό διάλυσης. Επειδή το αέριο έρχεταισε επαφή με το νερό, αρκεί να έχουμε άμεση διάλυση;
_Όχι, γιατί τότε θα γέμιζε το ποτήρι μέχρι πάνω"
Αυτό και αν θέλω…μάθημα
Γιάννη, τότε δεν μένει παρά να ζητήσουμε τη βοήθεια αυτών που έχουν τη δυνατότητα να κάνουν το πείραμα κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες, μεταβάλλοντας κάθε φορά έναν παράγοντα.
Αυτό θα ήταν και το πιο σωστό..
Διαβάζοντας Φασουλόπουλο χειροτέρεψε η θέση μου.
Είπα πριν:
Δεν ξέρω ακριβώς τι συμβαίνει στο παρόν θέμα που συζητάμε.
Ας διορθώσω:
"Ιδέαν δεν έχω τι συμβαίνει με το πολύπλοκο αυτό φαινόμενο. Φέρτε μου στερεά και στροφορμές."
Κατερίνα "φοβού τους πειραματικούς και δώρα φέροντας" (Λαοκόων).
Τούτο διότι εστιάζουν συχνάκις στην διαδικασία. Έπειτα διότι ασυναίσθητα μπορεί να στήσουν πείραμα που θα επιβεβαιώσει αυτό που ήδη πιστεύουν.
Είδα στο youtube πολλά βίντεο. Μικρό μπουκάλι, φαρδύ πάνω για να έχουμε θεαματική άνοδο στάθμης.
Με τα αυγά θέρμανση έντονη ώστε να πάλλεται το αυγό και να πουν:
-Είδατε που σας έλεγα ότι βγαίνει αέρας που ζεσταίνεται;
Προσοχή δεν λέω ότι η εξήγηση που δίνουν είναι λανθασμένη. Λίγο αυθαίρετη μου μοιάζει.
Η αλήθεια είναι ότι αρκετά πειράματα τα "μαγειρεύουμε"..
Δε βγάζω τον εαυτό μου απ'έξω, έχω κάνει κι εγώ το "ατόπημα"
Έχω κάνει κάποιες φορές "τέλεια" πειράματα….