
Μαγνητικό πεδίο υπάρχει μόνο στο εσωτερικό του βρόχου και το οποίο μεταβάλλεται. (α) Πόση είναι η διαφορά δυναμικού μεταξύ των σημείων Κ και Λ; (β) Αν τοποθετήσουμε ένα βολτόμετρο μεταξύ των σημείων Κ και Λ, πόση θα είναι η ένδειξή του;
![]()
Επειδή το να μοιράζεσαι πράγματα, είναι καλό για όλους…

Μαγνητικό πεδίο υπάρχει μόνο στο εσωτερικό του βρόχου και το οποίο μεταβάλλεται. (α) Πόση είναι η διαφορά δυναμικού μεταξύ των σημείων Κ και Λ; (β) Αν τοποθετήσουμε ένα βολτόμετρο μεταξύ των σημείων Κ και Λ, πόση θα είναι η ένδειξή του;
![]()
Πάνο καλησπέρα!
Το βολτόμετρο έχει κατασκευαστεί ώστε να μετρά διαφορά δυναμικού. Αυτή τη σύμβαση δεν &theta αμπορούμε να την αλλάξουμε διότι δεν θα μπορούμε να συγκρίνουμε μια ένδειξή του με μια θεωρτητική πρόβλεψη.
Για να μπορεί λοιπόν μια ένδειξή του να συγκριθεί με μια θεωρητική πρόβλεψη, θα πρέπει να συνδεθεί σε δύο σημεία στα οποία ορίζεται διαφορά δυναμικού. Δηλαδή δεν είναι αρκετό μέσα από το βολτόμετρο απλώς να περνά ρεύμα.
Άρα όταν συνδέουμε ένα βολτόμετρο σε δύο σημεία ενός κυκλώματος και η ένδειξή του εξαρτάται από την θέση σου σε σχέση σε τα άλλα στοιχεία του κυκλώματος (όπως στην περίπτωση επαγωγικού κυκλώματος), το βολτόμετρο διαρρέεται από ρεύμα αλλά η ένδειξή του δεν αντιστοιχεί σε διαφορά δυναμικού.
Στάθη καλησπέρα.
Πολύ εύστοχα τα ερωτήματά σου που αφορούν το επαγόμενο ηλεκτρικό πεδίο. Είναι ωστόσο βέβαιο ότι η ΗΕΔ από επαγωγή εξαρτάται μόνο από τη περιεκλειόμενη μαγνητική ροή και όχι από τις λεπτομέρειες του πεδίου. Έχω λοιπόν τη άποψη ότι το επαγόμενο ρεύμα εξαρτάται επίσης μόνο από την ΗΕΔ από επαγωγή και όχι από τις λεπτομέρειες του επαγόμενου ηλεκτρικού πέδιου. Ωστόσο ίσως θα έπρεπε να ξεκινήσεις μια νέα συζήτηση επειδή νομίζω παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Καλησπέρα Ανδρέα.
Το σχήμα:
Ο κύκλος που εννοώ πηγαίνει από το Α στο Γ στον αρνητικό πόλο, στον θετικό πόλο και πίσω στο Α. Το έργο δεν είναι μηδέν αλλά Ε.q.
Το έργο από το Γ στο Α αν πάμε κατ' ευθείαν αριστερά είναι -Ι.R.
Αν πάμε διασχίζοντας την μπαταρία είναι +Ε.q.
Μιλάμε για διαφορά δυναμικού μεταξύ των Α και Γ ή μόνο για πολική τάση;
Αν δεν μιλάμε για διαφορά δυναμικού, σε ποιο κύκλωμα έχουμε το δικαίωμα να μιλήσουμε για διαφορά δυναμικού;
Σε κάθε κύκλωμα έχει πηγές.
Για τη σχέση μεταξύ διαφοράς δυναμικού και του φαινόμενου της επαγωγής υπάρχει ενδιαφέρουσα συζήτηση στο: Halliday, Resnick, Walker, Φυσική, (μετάφραση της 8ης Αγγλικής Έκδοσης, Εκδόσεις Gutenberg), σελ. 1016. Εκεί αναφέρεται χαρακτηριστικά:
"Το ηλεκτρικό δυναμικό έχει νόημα μόνο για ηλεκτρικά πεδία που δημιουργούνται από στατικά φορτία. Δεν έχει κανένα νόημα για ηλεκτρικά πεδία που δημιουργούνται από επαγωγή."
Όμως Ανδρέα…..
Διαβάζω στον Αλεξόπουλο (Ηλεκτρισμός σελ.55) "Κατανομή δυναμικού κατά μήκος ρευματοφόρου αγωγού".
Στην ίδια σελίδα: " ….διά να υπολογίσωμεν την διαφορά δυναμικού μεταξύ δύο σημείων ενός αγωγού, διαρρεομένου υπό ρεύματος…."
Στη σελίδα 57: " Να υπολογισθεί και να σχεδιασθεί η κατανομή του δυναμικού κατά μήκος της συνδεσμολογίας του σχήματος".
Στη σελίδα 59: "….. πρέπει να τονισθεί ενταύθα ότι η διαφορά δυναμικού μεταξύ δύο σημείων ενός αγωγού, διαρρεομένου υπό ρεύματος, δεν είναι ηλεκτρεγερτική δύναμις, καθ' όσον αύτη παρουσιάζεται μόνον λόγω του ρεύματος του διαρρέοντος αγωγού. Ηλεκτρεγερτικαί δυνάμεις είναι ……"
Στα παραπάνω δεν έχουμε ηλεκτρικά πεδία που δημιουργούνται από στατικά φορτία.
Τα ρεύματα αυτά γεννώνται ίσως από μπαταρία αυτοκινήτου, ίσως από γεννήτρια, ίσως από τροφοδοτικό.
Αντιλαμβάνεσαι καλύτερα από εμένα το πρόβλημα μεταγενεστέρων διορθώσεων-τροποποιήσεων κάποιων όρων που συνηθίσαμε. Κάποιων λέξεων ή εκφράσεων,
Οι Halliday και Resnick ομιλούν περί διαφοράς δυναμικού μεταξύ των άκρων ρευματοφόρου αγωγού.
Οι Μίλμαν και Χαλκιάς στο βιβλίο "Ωλοκληρωμένη Ηλεκτρονική" (το ωμέγα όχι δικό μου) κάνουν το ίδιο.
Η τροποποίηση:
"Το ηλεκτρικό δυναμικό έχει νόημα μόνο για ηλεκτρικά πεδία που δημιουργούνται από στατικά φορτία."
μου μοιάζει "μεταγενέστερη τροποποίηση". Όπως "ο αντιστάτης" και πολλά άλλα σχετικά ή άσχετα με τη Φυσική.
Γιάννη καλησπέρα.
Όσα παραθέτεις για διαφορά δυναμικού σε ρευματοφόρο αγωγό, δεν έρχονται σε αντίθεση με τον ορισμό της έννοιας διαφορά δυναμικού, διότι μέσα στους ρευματόφορους αγωγούς, όταν δεν υπάρχει ΗΕΔ επαγωγής, το πεδίο είναι ηλεκτροστατικό. Και γι' αυτό ορίζεται η διαφορά δυναμικού.
Επίσης διαφωνώ με τον ισχυρισμό σου ότι, από το σημείο Α στο σημείο Α διαμέσου του κυκλώματος το έργο δεν είναι μηδενικό. Το έργο είναι μηδενικό διότι η μπαταρία δημιουργεί ηλεκτροσατικό πεδίο.
Δηλαδή δεν έχουμε γλωσσικό ζήτημα, όπως στην περίπτωση αντιστάτης-αντίσταση, αλλά ουσιαστικό ζήτημα ορισμού της έννοιας διαφορά δυναμικού.
Γιάννη επανέρχομαι στο προηγούμενο σχόλιό μου για να προσθέσω ότι, ο 2ος κανόνας του Kirchoff οφείλεται στο γεγονός ότι μέσα σε κύκλωμα, χωρίς ΗΕΔ επαγωγής, σε κάθε κλειστή διαδρομή το έργο είναι μηδενικό.
Ανδρέα αρχίζω από το τελευταίο:
Επίσης διαφωνώ με τον ισχυρισμό σου ότι, από το σημείο Α στο σημείο Α διαμέσου του κυκλώματος το έργο δεν είναι μηδενικό. Το έργο είναι μηδενικό διότι η μπαταρία δημιουργεί ηλεκτροστατικό πεδίο.
Βρίσκω στη Βικιπαίδεια:
Ηλεκτρεγερτική δύναμη (συντομογραφικά: ΗΕΔ) είναι το πηλίκο του έργου ανά μονάδα ηλεκτρικού φορτίου κατά μήκος μιας κλειστής ηλεκτρικής διαδρομής (ηλεκτρικό κύκλωμα), το οποίο (έργο) χρειάζεται να αποδοθεί στη μονάδα του φορτίου ώστε αυτό (το μοναδιαίο φορτίο) να διατρέξει έναν πλήρη κύκλο στη διαδρομή αυτή.
Αυτό σημαίνει ότι το έργο στην διαδρομή που περιγράφω είναι Ε.q και όχι μηδέν.
Νομίζω με τον ορισμό της Βικιπαίδεια κατάλαβα την παρανόηση: Στον ορισμό της διαφοράς δυναμικού μέσα σε ηλεκτρικό πεδίο υπολογίζουμε το έργο της ηλεκτρικής δύναμης. Και αυτό το έργο σε κλειστή διαδρομή μέσα σε ηλεκτροστατικό πεδίο είναι μηδενικό.
Πάω στο πρώτο:
Όσα παραθέτεις για διαφορά δυναμικού σε ρευματοφόρο αγωγό, δεν έρχονται σε αντίθεση με τον ορισμό της έννοιας διαφορά δυναμικού, διότι μέσα στους ρευματόφορους αγωγούς, όταν δεν υπάρχει ΗΕΔ επαγωγής, το πεδίο είναι ηλεκτροστατικό. Και γι' αυτό ορίζεται η διαφορά δυναμικού.
Θέλω η πηγή μου να είναι μια γεννήτρια. Η ΗΕΔ στην περίπτωση αυτήν δεν είναι ΗΕΔ επαγωγής;
Το ρεύμα που έχουμε στα σπίτια μας δεν προέρχονται από ΗΕΔ επαγωγής; Οι μετασχηματιστές της ΔΕΗ τι ρεύμα μας δίνουν;
Ο δεύτερος κανόνας του Κίρχωφ σε απλό κλειστό κύκλωμα:
Ε.Ι.t = I.I.R.t +I.I.r.t =>E= I.R+i.r=>Vπ=Ι.R
Δεν επικαλέστηκα κάπου ότι κάποιο έργο είναι μηδενικό. Σκέφτηκα απλά ότι η ενέργεια που δίνει η πηγή μετατρέπεται σε δύο θερμικές ενέργειες, μία έξω και μία μέσα.
Έπειτα κάτι με μπερδεύει. Έγραψες πριν ότι "Το ηλεκτρικό δυναμικό έχει νόημα μόνο για ηλεκτρικά πεδία που δημιουργούνται από στατικά φορτία" Γράφεις τώρα "διότι μέσα στους ρευματόφορους αγωγούς, όταν δεν υπάρχει ΗΕΔ επαγωγής, το πεδίο είναι ηλεκτροστατικό". Ηλεκτροστατικό ναι αλλά όχι "στατικά φορτία".
Προφανώς το έργο είναι μηδέν αν η διαδρομή μου δεν περιλαμβάνει πηγές.
Για τον λόγο αυτόν μιλάμε για δυναμικά σημείων κυκλώματος έξω από πηγές. Μιλάμε για τα άκρα παθητικών στοιχείων, για σημεία ενός σύρματος κ.λ.π.
Γιάννη δε συμφωνώ με την άποψη ότι: "…το έργο είναι μηδέν αν η διαδρομή μου δεν περιλαμβάνει πηγές." Αν οι πηγές είναι συνεχούς τάσης, το έργο είναι μηδενικό ακόμη κι αν στη διαδρομή περιλαμβάνονται πηγές. Επειδή οι δυναμικές γραμμές κατευθύνονται από το θετικό ηλεκτρόδιο της πηγής στο αρνητικό, στο εξωτερικό των πηγών η φορά των δυναμικών γραμμών είνια αντίθετη από τη φορά τους στο εσωτερικό των πηγών. Έτσι εξασφαλίζεται ότι το συνολικό έργο της ηλεκτρικής δύναμης που ασκείται από το ηλεκτροσταικό πεδίο σε ένα φορτίο, όταν το φορτίο μετακινείται κατά μήκος μιας κλειστής διαδρομής που περιλαμβάνει πηγές είναι μηδενικό. Οπως ήδη έχω αναφέρει, από αυτό προκύπτει ο 2ος κανόνας του Kirchoff.
Ή μπορείς να το δεις αντίστροφα: Από το 2ο κανόνα του Kirchoff προκύπτει ότι το επίμαχο έργο είναι μηδενικό.
Ανδρέα την καλησπέρα μου. Η απάντησή μου σχετικά με το επαγόμενο ηλεκτρικό πεδίο, αλλά και την επαγόμενη "τάση" εδώ.