by 
Στην αριστερή Εικόνα φαίνεται ένας αναμμένος προβολέας και απέναντί του μια φωτισμένη οθόνη. Δεν βλέπουμε φως μεταξύ του προβολέα και της οθόνης.
Στη δεξιά Εικόνα λεπτά σωματίδια σκόνης έχουν προστεθεί στον αέρα μεταξύ του προβολέα και της οθόνης. Και σ’ αυτή την περίπτωση δεν βλέπουμε φως μεταξύ του προβολέα και της οθόνης. Βλέπουμε φωτισμένα σωματίδια.
Γιατί δεν βλέπουμε το φως;
Η απάντηση υπάρχει εδώ:
Όταν πάτησαν τον διακόπτη, το μόνο που ξέρουμε είναι ότι άναψε ο προβολέας. Τα υπόλοιπα τα φανταζόμαστε.
Το προηγούμενο σχόλιό μου με το παιγνίδι περίφραση-κυριολεξία απαντά και στο πρόσφατο σχόλιό σου.
Λέμε:
-Άκουσα το Νίκο.
Πως θα σου φαινόταν αν μας διόρθωναν:
-Όχι άκουσες τον ήχο που παρήγαγε ο Νίκος!
Γιάννη
Συμφωνώ απόλυτα με το σχόλιό σου:
“-Μετά το θαύμα είδε το φως του.”
“-Είδα φως και μπήκα.”
Πράγματι, όπως αναφέρεις, αυτά είναι περιφράσεις και μεταφορές. Σχήματα του καθημερινού λόγου.
Στη Φυσική: “Να του πούμε ότι δεν είδε το φως αλλά το πυρακτωμένο νήμα βολφραμίου.” Και να προσθέσουμε: “Λέμε ότι φως διαδίδεται από το πυρακτωμένο νήμα στα μάτια του.”
Περίμενα από χθες κάποια αντίδραση στην παραπάνω ανάρτηση.
Βρε συνάδελφοι σε χώρο Φυσικής-Χημείας είμαστε…
Ευτυχώς αντέδρασε ο Θοδωρής Βαχλιώτης, αφού είχα αρχίσει να αμφιβάλλω για τα θεμελιώδη…
Ας πω λοιπόν και γω μια γνώμη αφού διάβασα:
«Ότι το φως είναι θεωρητική επινόηση που συνδέει κάποια φαινόμενα μεταξύ τους.»
«Ναι, διότι το φως είναι θεωρητική επινόηση. Για παράδειγμα ένα αντικείμενο δεν μπορεί να έχει συγχρόνως σωματιδιακές και κυματικές ιδιότητες. Όμως το φως δεν είναι αντικείμενο, είναι θεωρητική επινόηση.»
Τι ακριβώς σημαίνει ότι το φως είναι «θεωρητική επινόηση»;
Δεν είναι αντικείμενο;
Διαβάζοντας τα παραπάνω καταλαβαίνω ότι είναι κάτι ανύπαρκτο.
Κάτι μεταφυσικό…
Τώρα πώς στην εξίσωση hf= ½ mυ2+b μπαίνει η ενέργεια κάποιας θεωρητικής επινόησης και πώς το ηλεκτρόνιο παίρνει ενέργεια από κάτι που είναι μη υπαρκτό αντικείμενο, είναι για μένα ακατανόητο.
Βέβαια αν ήμουν μαθητής και μου έλεγαν ότι το φως είναι θεωρητική επινόηση αφού δεν το βλέπουμε, θα έλεγα ότι και το ηλεκτρόνιο δεν το βλέπουμε, ούτε το πρωτόνιο βλέπουμε, ούτε τα άτομα ή τα μόρια βλέπουμε. Και αφού δεν τα βλέπουμε δεν υπάρχουν σαν αντικείμενα. Είναι όλα θεωρητικές επινοήσεις…
Συνεπώς όλα αυτά που μας διδάσκετε κύριοι καθηγητές, μιλώντας μας για τη φύση είναι ανύπαρκτα.
Ο μόνος κόσμος που υπάρχει είναι ο κόσμος των ιδεών…
Ας το φιλοσοφήσουμε λοιπόν…
Διονύση
πολύ σωστά υπενθυμίζεις ότι βρισκόμαστε σε χώρο Φυσικής-Χημείας.
Αρχικά λοιπόν πρέπει να ορίσεις το αντικείμενο φως και κατόπιν να περιγράψεις ένα πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.
Οι μαθητές αυτό περιμένουν.
Αλλιώς το φως είναι μια πολύτιμη, θεωρητική επινόηση της Φυσικής που συνδέει διαφορετικά φαινόμενα. Και αυτό πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα στους μαθητές.
Για παράδειγμα συνδέει μεταξύ τους τη φωτισμένη επιφάνεια απέναντι στον αναμμένο προβολέα με τη φωτισμένη σκόνη ανάμεσα στον προβολέα και την επιφάνεια. Πως; Και στις δύο περιπτώσεις λέμε ότι φως διαδίδεται από τον προβολέα στην επιφάνεια και στη σκόνη και από εκεί στα μάτια μας.
Οι μαθητές αυτό περιμένουν.!!!
Καλό βράδυ Ανδρέα…
Τι εννοείς; Μπορείς να μιλήσεις για το φως σε μαθητές χωρίς ορισμό και πείραμα; Αυτό είναι αρκετό, μόνο αν το ζητούμενο είναι η αποστήθιση. Αλλά νομίζω ότι πολλές φορές έχεις εκφραστεί εναντίον μιας τέτοιας στάσης και έχεις συγκρουστεί με υποστηρικτές της. Όταν πεις στους μαθητές σου ότι το φως είναι αντικείμενο που διαδίδεται, όπως αναφέρεις στο σχόλιό σου θα πρέπει περιμένουν να μια πειστική εξήγηση. Εκτός και έχουν μάθει απλώς να αποστηθίζουν. Αλλά τότε δεν είναι Φυσική είναι Θρησκευτικά.
Καλησπέρα Αντρέα.
Να ξεκινήσουμε με το παράδειγμά σου
Όπου λέει «ένα ποσό ενέργειας μετατρέπεται σε ύλη». Ποιου η ενέργεια μετατρέπεται, μιας επινόησης; Στο αντίστροφο φαινόμενο όπου συγκρούονται ένα ποζιτρόνιο και ένα ηλεκτρόνιο τι προκύπτει μια επινόηση;
Στο hf= ½ mυ2+b που ανέφερε και ο Διονύσης ποιου την ενέργεια εκφράζει ο όρος hf;
Ρωτάς «Αρχικά λοιπόν πρέπει να ορίσεις το αντικείμενο φως και κατόπιν να περιγράψεις ένα πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.»
Στην διδακτέα ύλη της Γ΄ περιλαμβάνονται οι παράγραφοι
2.6. Παραγωγή Ηλεκτρομαγνητικών Κυμάτων.
2.7. Η Μετάδοση και Λήψη Σημάτων με Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα.
2.8. Το Φάσμα Της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας.
7.1. Εισαγωγή (Στοιχεία Κβαντομηχανικής)
Τι άλλο χρειάζεται για να απαντηθεί το ερώτημά σου;
Νομίζω τελικά είναι αναμφισβήτητο ότι:
Το φως είναι κάτι που μετράμε άμεσα. Το ανιχνεύουμε με τα μάτια μας, με αισθητήρες, με φωτογραφικές πλάκες, με κεραίες. Αυτό που είναι θεωρητικό είναι το μοντέλο που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τη συμπεριφορά του φωτός.
Θεωρώ ότι αναστρέφεις τη σχέση: αντιμετωπίζεις το φως ως μια έννοια που δημιουργήθηκε από τη θεωρία, ενώ στην πραγματικότητα η θεωρία δημιουργήθηκε για να εξηγήσει την πολύ πραγματική, μετρήσιμη συμπεριφορά του φωτός.
Καλησπέρα παιδια.
Προβληματίστηκα με τις παραπάνω θέσεις. Και αυτό είναι στην ουσία που αξίζει.
Θυμήθηκα και ένα αρχέγονο ερώτημα. Πέφτει ένας κεραυνός. Υπάρχει ατμόσφαιρα αλλά δεν υπάρχει ζωή. Συμβαίνουν μεταβολές πίεσης που διαδίδονται πανταχόθεν? Πίεση?
Τέλος πάντων παράγεται ήχος?Μα αφού δεν υπάρχουν αυτιά.
Το φως είναι υπαρκτή φυσική οντότητα, δηλαδή συγκεκριμένη μορφή αλληλεπίδρασης της ύλης (ηλεκτρομαγνητικό πεδίο / φωτόνια), η οποία υπάρχει και δρα ανεξάρτητα από την παρουσία παρατηρητών. Οι θεωρίες της φυσικής δεν το επινοούν, αλλά το περιγράφουν με εννοιολογικά και μαθηματικά μοντέλα, τα οποία προσεγγίζουν την αντικειμενική πραγματικότητα. Τελικά προς το παρόν άλλα φαινόμενα ερμηνευονται απο την κυματική κι αλλα απο την σωματιδιακή φύση. Κι αν κάποιος επιμένει για το τι είναι, ειναι φωτόνια.
Εγώ τωρα ειλικρινά το αντιλαμβάνομαι?
Όχι.Αλλά ας δώσουμε το δικαίωμα στην φύση να μην υποχρεούται να είναι πάντα κατανοητή.
Πιο γενικά
Η υλη και οι αλληλεπιδρασεις της υπάρχουν αντικειμενικά ανεξάρτητα από παρατηρητές και συνειδήσεις.
Τέλος πάντων παιδιά απευθυνόμενος σε μαθητές
Οι φυσικές θεωρίες δεν επινοούν τον κόσμο αλλά τον προσεγγίζουν.
Άρη καλησπέρα.
Στην Απάντηση που υπάρχει εδώ, αναφέρεται ότι ο ρόλος της έννοιας φως είναι να συνδέει διαφορετικά φαινόμενα μεταξύ τους.
Για παράδειγμα κάτω από κατάλληλες προϋποθέσεις μια μεταλλική επιφάνεια μπροστά από έναν προβολέα ηλεκτρίζεται. Σε αυτή τη διαδικασία λέμε ότι φως διαδίδεται από τον προβολέα στην επιφάνεια και επιπλέον λέμε ότι το φως μεταφέρει ενέργεια στην επιφάνεια. Στην περίπτωση της δίδυμης γένεσης η ενέργεια που μεταφέρεται από το φως λέμε ότι μετατρέπεται σε μάζα.
Χρησιμοποιώντας λοιπόν την έννοια φως και αποδίδοντάς της κατάλληλες ιδιότητες συνδέουμε μεταξύ τους τρία εντελώς διαφορετικά φαινόμενα: το φωτισμό μιας επιφάνειας, την ηλέκτριση μιας επιφάνειας και τη δίδυμη γένεση. Αυτή είναι η μεγάλη χρησιμότητα της θεωρητικής επινόησης φως: να συνδέει διαφορετικά φαινόμενα μεταξύ τους.
Ο Διονύσης στο σχόλιό του αναφέρει ότι το φως είναι αντικείμενο. Εσύ λες ότι είναι κάτι που μετράμε άμεσα. Επίσης το φως διαδίδεται. Και τέλος βλέπουμε το φως μόνο όταν βλέπουμε ένα φωτισμένο σώμα. Πως ορίζεται αυτό το αντικείμενο που διαδίδεται; Από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρεις δεν προκύπτει κάποιος ορισμός ούτε περιγράφεται κάποιο πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται. Άρα δεν πρόκειται για αντικείμενο αλλά για μια θαυμάσια θεωρητική σύλληψη που διατρέχει όλη τη Φυσική και πρωταγωνιστεί στη ενοποίηση ποικίλων φαινομένων.
Και πολύ σωστά παρατηρεί ο Γιάννης σε δικό του σχόλιο ότι αυτή η έννοια δεν έχει σχέση με περιφράσεις και μεταφορές, που είναι σχήματα του καθημερινού λόγου όπως: “-Μετά το θαύμα είδε το φως του.” και “-Είδα φως και μπήκα.”
Καλησπέρα σε όλους.
Το φως (όπως και ο ήχος ) Ανδρέα ειναι “οντότητες” που υπάρχουν , αλληλεπίδρούν με άλλες οντότητες.Αν υπάρχει ο κατάλληλος αισθητήρας-ανιχνευτης “καταγράφεται η αλληλεπλιδραση. Ευτυχώς είμαστε “τυχεροί ” και διαθέτουμε του κατάλληλους ανιχνευτές- αισθητήρες.
Στην πρωτη φωτογραφια δεν εχουμε αλληλεπιδραση στην πορεια του φωτος και ετσι δεν το αντιλαμβανομαστε.
Ανδρέα οι φράσεις αυτές είναι περιφράσεις ή μεταφορές αλλά το φως το θεωρώ υπαρκτή οντότητα. Δεν είναι έννοια όπως η Εντροπία, το δυναμικό κ.λ.π.
Δεν καταλαβαίνω τι λες.
Γεια σου Αντρέα.
Λέμε ότι το φως μεταφέρει ενέργεια στην επιφάνεια. Στην περίπτωση της δίδυμης γένεσης η ενέργεια που μεταφέρεται από το φως λέμε ότι μετατρέπεται σε μάζα.
Δηλαδή σε μάζα μετατρέπεται η ενέργεια κάποιας θεωρητικής επινόησης και όχι μιας φυσικής οντότητας; Η διατήρηση της ενέργειας είναι πολύ «σκληρό» εργαλείο.
Θυμόμαστε ότι ο Πάουλι πρόβλεψε την ύπαρξη των νετρίνων, που τότε κανείς δεν ήξερε ούτε φανταζόταν, επειδή δεν διατηρούνταν η ενέργεια στη β διάσπαση.
Πως ορίζεται αυτό το αντικείμενο που διαδίδεται; Από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρεις δεν προκύπτει κάποιος ορισμός ούτε περιγράφεται κάποιο πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.
«Ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι η ταυτόχρονη διάδοση ενός ηλεκτρικού και ενός μαγνητικού πεδίου. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα διαδίδονται στο κενό με την ταχύτητα του φωτός. Σε όλα τα υλικά διαδίδονται με μικρότερη ταχύτητα. Από τη μελέτη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων διαπιστώθηκε ότι: Το ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι εγκάρσιο. Τα διανύσματα του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου είναι κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στη διεύθυνση διάδοσης του κύματος. Κάθε στιγμή το πηλίκο των μέτρων των εντάσεων του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου ισούται με την ταχύτητα του φωτός.»
…………………………………………………….
«Η αιτία δημιουργίας του ηλεκτρομαγνητικού κύματος είναι η επιταχυνόμενη κίνηση των ηλεκτρικών φορτίων.»
……………………………………………..
«2.7. Η Μετάδοση και Λήψη Σημάτων με Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα»
………………………………………………..
«Ηλεκτρομαγνητικά κύματα δεν παράγονται μόνο από ταλαντούμενα ηλεκτρικά δίπολα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι συνδέονται με ένα πλήθος φυσικών φαινομένων όπως είναι η αποδιέγερση των ατόμων, οι πυρηνικές διασπάσεις κ.ά. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα μηκών κύματος και συχνοτήτων.»
………………………………………………….
Το ορατό φως. Είναι το μέρος εκείνο της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που ανιχνεύει ο ανθρώπινος οφθαλμός. Το μήκος κύματος του ορατού φωτός κυμαίνεται από 400 nm έως 700 nm (δηλαδή από 400 x 10-9m έως 700 x 10-9m). Το ορατό φως παράγεται από την ανακατανομή των ηλεκτρονίων στα άτομα και στα μόρια. Κάθε υποπεριοχή του ορατού φάσματος προκαλεί στον άνθρωπο την αίσθηση κάποιου συγκεκριμένου χρώματος.
……………………………………………………………
7.1. Εισαγωγή
Ο Maxwell, με την ενοποιημένη θεωρία του για τον ηλεκτρομαγνητισμό (1864), είχε προβλέψει την ύπαρξη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ως μηχανισμού διάδοσης της ενέργειας του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου στο χώρο. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1886, και ενώ ο Maxwell είχε πεθάνει, ο Γερμανός Heinrich Hertz παρήγαγε ηλεκτρομαγνητικά κύματα με ταλαντούμενα ηλεκτρικά δίπολα και απέδειξε ότι αυτά διαδίδονται στο χώρο με την ταχύτητα του φωτός. Είχε ανοίξει ο δρόμος για τη διερεύνηση της αλληλεπίδρασης ακτινοβολίας και ύλης. Ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα μπορούσε να μεταφέρει ενέργεια σ’ ένα άτομο θέτοντάς το σε εξαναγκασμένη ταλάντωση και, αντίστροφα, ένα ταλαντούμενο άτομο, παρήγαγε ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα.
…………………………….
Το 1900 ο Max Planck κάνει την πολύ ριζοσπαστική υπόθεση ότι η ενέργεια εκπέμπεται ή απορροφάται από ένα αντικείμενο κατά διακριτές ποσότητες (κατά κβάντα) ή, πιο απλά, κατά μικρά πακέτα. Η συνολική ενέργεια λοιπόν δεν μπορεί παρά να είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του κβάντου ενέργειας. Η υπόθεση αυτή αποδείχθηκε επιτυχής στην αντιμετώπιση των αδιεξόδων στα οποία είχε οδηγηθεί η κλασική θεωρία
Άρα από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρω είναι σαφές και τι είναι Η/Μ κύμα (και το φως) και πως διαδίδεται.
Kαλημερα σε ολους. Τι σημαινει βλεπω; Τι σημαινει στην καθημερινη ζωη και τι σημαινει στην Φυσικη? Το Higgs το ειδαμε? Ναι διοτι ειδαμε τα αποτελεσματα μιας κρουσεως που απεδειξε την υπαρξη του. Οταν βλεπουμε ενα λουλουδι βλεπουμε το φως που φτανει στα ματια μας ή το φως απλως μεταφερει την εικονα και εμεις βλεπουμε το λουλουδι και οχι το φως; Οπως το παρει κανεις ή οπως σας αρεσει 🙂
Καλή βδομάδα σε όλους.
Για τον Κωνσταντίνο:
Επέλεξες μια δευτερεύουσα “διαφωνία” για να το παίξεις Πόντιος Πιλάτος;
Το θέμα δεν είναι η σημασία της λέξης “βλέπουμε” και τι εννοούμε όταν την λέμε. Αυτό σηκώνει συζήτηση και θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει το α ή το β.
Το ζήτημα είναι αν το φως είναι μια θεωρητική επινόηση ή είναι μια οντότητα προϋπάρχουσα των δικών μας μελετών, ερευνών, θεωριών…
Και σε αυτό δεν βλέπω να παίρνεις θέση, ενώ όλοι οι άλλοι φίλοι που σχολίασαν, πήραν σαφή θέση, χωρίς ήξεις αφήξεις.