Αφορμή για την δημοσίευση αποτέλεσαν τα ερωτήματα που μου έθεσε ο Γρηγόρης Μπουλούμπασης τα οποία θεώρησα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος . Είναι συνέχεια παλαιότερου άρθρου με παράθεση επιπλέον στοιχείων.
Καλημέρα Γεώργιε.
Κατ΄ αρχάς σου ζητάω συγνώμη αν σε έβαλα να ασχοληθείς με όλη αυτή τη μελέτη.
Να πω την αλήθεια μια γρήγορη ματιά έριξα προς το παρόν , νομίζω οτι σε αυτό που καταλήγεις είναι οτι όπου και να πάρουμε μηδέν τη δυναμική ενέργεια βγαίνει σωστό αποτέλεσμα με βάση τις πράξεις και τους μαθηματικούς τύπους.
Νομίζω με αυτό δε διαφωνεί κανείς προσωπικά αυτό που θέλω να πω από την αρχή είναι για την φυσική σημασία των πραγμάτων.
Δηλαδή δεν μπορώ να σκεφτώ ελατήριο ακίνητο πάνω στον πάγκο του εργαστηρίου στο φυσικό μήκος οτι έχει ενέργεια αυτό και τίποτα άλλο.
Και το πιο σημαντικό για μένα είναι πως μετά απο όλα αυτά όταν θα ζητάμε απο μαθητές δυναμική ενέργεια ελατηρίου θα πρέπει , όπως κάνουμε και με τη βαρυτική να αναφέρουμε το επίπεδο αναφοράς . Θα πρέπει βιβλία και θέματα να προσαρμοστούν.
Υ.Γ. Μεταξύ σοβαρού και αστείου ορίζουμε σαν κοινωνία οτι κάποιος που δεν μπορει να αγοράσει κάτι σημαίνει οτι έχει 1.000.000.ευρώ . Βρίσκει δουλειά με μισθό 700 ευρώ. Αυτό που έχει σημασία είναι η μεταβολή τα 700 έχουν σημασία. Τον απολύουν και οπότε χάνονται τα 700 απο εδώ και πέρα λέμε ναι έχεις χρήματα είσαι πάμπλουτος έχεις 1.000.000, αλλά θα πεινάσεις.
Τελευταία διόρθωση12 ώρες πριν από Γρηγόρης Μπουλούμπασης
Γρηγόρη ο Αϊνστάιν είπε ότι ” κοινή λογική είναι σύνολο προκαταλήψεων που αποκτάμε μέχρι τα 16 μας”. Αυτά που λες για τη μηδενική δυναμική ενέργεια ελατηρίου όταν έχει το φυσικό του μήκους πράγματι είναι σε συμφωνία με την κοινή λογική. Και μπορούμε να πάρουμε εκεί το μηδέν της δυναμικής ενέργειας. Είναι και βολικό μαθηματικά στις περιπτώσεις που συναντάμε στο λύκειο. Για τη φυσική η σωστή πρόταση είναι : Στη θέση φυσικού μήκους η δυναμική ενέργεια του ελατηρίου έχει την ελάχιστη τιμή. Γιατί οι τιμές της δυναμικής ενέργειας εξαρτώνται από το σημείο επιλογής μηδενικής δυναμικής ενέργειας. Και αυτή η επιλογή είναι αυθαίρετη . Έχω παραθέσει αυτούσια αποσπάσματα από τον Halliday και Kibble -Berkshire που το δηλώνουν ρητά αυτό. Από εκεί και πέρα δύο δρόμοι υπάρχουν. Ο πρώτος είναι να επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε τη βαθύτερη σημασία αυτής της αυθαιρεσίας. Ο δεύτερος είναι να το παραβλέψουμε αυτό γιατί έρχεται σε σύγκρουση με την κοινή λογική. Ακολουθώ τον πρώτο δρόμο και έχω προσπαθήσει να αναδείξω τη βαθύτερη σημασία της αυθαιρεσίας στα προηγούμενα σχόλια μου. Σε κάθε περίπτωση περίμενα να συζητήσουμε για το θέμα του άρθρου που έχει άμεση σχέση με το υπό συζήτηση θέμα – για το αν υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία διαφωνίας με αυτό… Γιατί δεν αποκλείεται να κάνω λάθος…
Η άσκηση που σκέφτηκες είναι πολύ χαρακτηριστική για το ζήτημα, αλλά, όπως είναι διατυπωμένη, ίσως ξεφεύγει από τα λυκειακά πλαίσια. Δεν παύει όμως να αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον εργαστήριο ιδεών. Είμαι βέβαιος ότι θα την προσαρμόσεις κατάλληλα.
Αυτό που έχω να παρατηρήσω είναι το εξής:
Στο παράδειγμα της άσκησης υπάρχουν μόνο δύο φυσικές αλληλεπιδράσεις: η αλληλεπίδραση σώματος–ελατηρίου και η βαρυτική αλληλεπίδραση σώματος–Γης. Επομένως έχουμε δύο επιμέρους δυναμικές ενέργειες και, αντίστοιχα, δύο αυθαίρετες προσθετικές σταθερές.
Η UTαλ δεν αντιστοιχεί σε τρίτη «φυσική» δύναμη ή σε τρίτη ανεξάρτητη αλληλεπίδραση. Αντιστοιχεί στη συνισταμένη των δύο δυνάμεων και εκφράζει την ολική δυναμική ενέργεια:
UTαλ = Uελ + Uβαρ.
Συνεπώς η UTαλ δεν εισάγει επιπλέον αυθαιρεσία και δεν χρειάζεται να προσδιοριστεί τρίτη ανεξάρτητη σταθερά. Αρκούν δύο μόνο συμβάσεις αναφοράς, μία για καθεμία από τις δύο φυσικές αλληλεπιδράσεις.
Απλώς, για κάθε διαφορετική επιλογή αυτών των δύο συμβάσεων βαθμονόμησης, θα προκύπτει και διαφορετική αριθμητική αναπαράσταση της UTαλ.
Αγαπητέ Μιλτιάδη χαίρομαι για τον σχολιασμό σου. Νομίζω σε πρώτη ανάγνωση ότι κατανόησα τον συλλογισμό σου. Εσύ παίρνεις ως δεδομένη τη σχέση Uταλ= Uβαρ + Uελ . Σωστά; Θα το σκεφτώ όμως . Ο τρόπος πάντως που επέλεξα λειτουργεί και δεν αμφισβητεί τις δύο αλληλεπιδράσεις και τη “συνισταμένη” τους ως προς τη μαθηματική περιγραφή και τη φυσική σημασία των αποτελεσμάτων. Μας κατευθύνει θα έλεγα…
Αφορμή για την δημοσίευση αποτέλεσαν τα ερωτήματα που μου έθεσε ο Γρηγόρης Μπουλούμπασης τα οποία θεώρησα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος . Είναι συνέχεια παλαιότερου άρθρου με παράθεση επιπλέον στοιχείων.
Καλημέρα Γεώργιε.
Κατ΄ αρχάς σου ζητάω συγνώμη αν σε έβαλα να ασχοληθείς με όλη αυτή τη μελέτη.
Να πω την αλήθεια μια γρήγορη ματιά έριξα προς το παρόν , νομίζω οτι σε αυτό που καταλήγεις είναι οτι όπου και να πάρουμε μηδέν τη δυναμική ενέργεια βγαίνει σωστό αποτέλεσμα με βάση τις πράξεις και τους μαθηματικούς τύπους.
Νομίζω με αυτό δε διαφωνεί κανείς προσωπικά αυτό που θέλω να πω από την αρχή είναι για την φυσική σημασία των πραγμάτων.
Δηλαδή δεν μπορώ να σκεφτώ ελατήριο ακίνητο πάνω στον πάγκο του εργαστηρίου στο φυσικό μήκος οτι έχει ενέργεια αυτό και τίποτα άλλο.
Και το πιο σημαντικό για μένα είναι πως μετά απο όλα αυτά όταν θα ζητάμε απο μαθητές δυναμική ενέργεια ελατηρίου θα πρέπει , όπως κάνουμε και με τη βαρυτική να αναφέρουμε το επίπεδο αναφοράς . Θα πρέπει βιβλία και θέματα να προσαρμοστούν.
Υ.Γ. Μεταξύ σοβαρού και αστείου ορίζουμε σαν κοινωνία οτι κάποιος που δεν μπορει να αγοράσει κάτι σημαίνει οτι έχει 1.000.000.ευρώ . Βρίσκει δουλειά με μισθό 700 ευρώ. Αυτό που έχει σημασία είναι η μεταβολή τα 700 έχουν σημασία. Τον απολύουν και οπότε χάνονται τα 700 απο εδώ και πέρα λέμε ναι έχεις χρήματα είσαι πάμπλουτος έχεις 1.000.000, αλλά θα πεινάσεις.
Γρηγόρη ο Αϊνστάιν είπε ότι ” κοινή λογική είναι σύνολο προκαταλήψεων που αποκτάμε μέχρι τα 16 μας”. Αυτά που λες για τη μηδενική δυναμική ενέργεια ελατηρίου όταν έχει το φυσικό του μήκους πράγματι είναι σε συμφωνία με την κοινή λογική. Και μπορούμε να πάρουμε εκεί το μηδέν της δυναμικής ενέργειας. Είναι και βολικό μαθηματικά στις περιπτώσεις που συναντάμε στο λύκειο. Για τη φυσική η σωστή πρόταση είναι : Στη θέση φυσικού μήκους η δυναμική ενέργεια του ελατηρίου έχει την ελάχιστη τιμή. Γιατί οι τιμές της δυναμικής ενέργειας εξαρτώνται από το σημείο επιλογής μηδενικής δυναμικής ενέργειας. Και αυτή η επιλογή είναι αυθαίρετη . Έχω παραθέσει αυτούσια αποσπάσματα από τον Halliday και Kibble -Berkshire που το δηλώνουν ρητά αυτό. Από εκεί και πέρα δύο δρόμοι υπάρχουν. Ο πρώτος είναι να επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε τη βαθύτερη σημασία αυτής της αυθαιρεσίας. Ο δεύτερος είναι να το παραβλέψουμε αυτό γιατί έρχεται σε σύγκρουση με την κοινή λογική. Ακολουθώ τον πρώτο δρόμο και έχω προσπαθήσει να αναδείξω τη βαθύτερη σημασία της αυθαιρεσίας στα προηγούμενα σχόλια μου. Σε κάθε περίπτωση περίμενα να συζητήσουμε για το θέμα του άρθρου που έχει άμεση σχέση με το υπό συζήτηση θέμα – για το αν υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία διαφωνίας με αυτό… Γιατί δεν αποκλείεται να κάνω λάθος…
Αγαπητέ Γιώργο, καλησπέρα.
Η άσκηση που σκέφτηκες είναι πολύ χαρακτηριστική για το ζήτημα, αλλά, όπως είναι διατυπωμένη, ίσως ξεφεύγει από τα λυκειακά πλαίσια. Δεν παύει όμως να αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον εργαστήριο ιδεών. Είμαι βέβαιος ότι θα την προσαρμόσεις κατάλληλα.
Αυτό που έχω να παρατηρήσω είναι το εξής:
Στο παράδειγμα της άσκησης υπάρχουν μόνο δύο φυσικές αλληλεπιδράσεις: η αλληλεπίδραση σώματος–ελατηρίου και η βαρυτική αλληλεπίδραση σώματος–Γης. Επομένως έχουμε δύο επιμέρους δυναμικές ενέργειες και, αντίστοιχα, δύο αυθαίρετες προσθετικές σταθερές.
Η UTαλ δεν αντιστοιχεί σε τρίτη «φυσική» δύναμη ή σε τρίτη ανεξάρτητη αλληλεπίδραση. Αντιστοιχεί στη συνισταμένη των δύο δυνάμεων και εκφράζει την ολική δυναμική ενέργεια:
UTαλ = Uελ + Uβαρ.
Συνεπώς η UTαλ δεν εισάγει επιπλέον αυθαιρεσία και δεν χρειάζεται να προσδιοριστεί τρίτη ανεξάρτητη σταθερά. Αρκούν δύο μόνο συμβάσεις αναφοράς, μία για καθεμία από τις δύο φυσικές αλληλεπιδράσεις.
Απλώς, για κάθε διαφορετική επιλογή αυτών των δύο συμβάσεων βαθμονόμησης, θα προκύπτει και διαφορετική αριθμητική αναπαράσταση της UTαλ.
Αγαπητέ Μιλτιάδη χαίρομαι για τον σχολιασμό σου. Νομίζω σε πρώτη ανάγνωση ότι κατανόησα τον συλλογισμό σου. Εσύ παίρνεις ως δεδομένη τη σχέση Uταλ= Uβαρ + Uελ . Σωστά; Θα το σκεφτώ όμως . Ο τρόπος πάντως που επέλεξα λειτουργεί και δεν αμφισβητεί τις δύο αλληλεπιδράσεις και τη “συνισταμένη” τους ως προς τη μαθηματική περιγραφή και τη φυσική σημασία των αποτελεσμάτων. Μας κατευθύνει θα έλεγα…