
To 1887 o Γερμανός Φυσικός Heinrich Hertz κατασκεύασε το κύκλωμα, που φαίνεται στην γκραβούρα, με σκοπό να παράγει ηλεκτρομαγνητικά κύματα, αποδεικνύοντας πειραματικά τη θεωρία του Maxwell. Βλέπουμε σε αυτό δύο λεία σφαιρίδια a και b, δυο σφαίρες Α και Β, που δημιουργούν πυκνωτή, ένα επαγωγικό πηνίο Rhumkorff και μια πηγή συνεχούς τάσης.
Αν το ζωγραφίσουμε με σύμβολα, παίρνουμε το κύκλωμα του σχήματος 1, όπου έχει προστεθεί και ο δέκτης, που είναι ένας κυκλικός αγωγός με εγκοπή, στα άκρα του οποίου έχουν συγκολληθεί τα λεία σφαιρίδια d, e.
Κλείνουμε το διακόπτη δ. Το επαγωγικό πηνίο παράγει υψηλή εναλλασσόμενη τάση και ανάμεσα στα σφαιρίδια a, b εμφανίζεται ηλεκτρικός σπινθήρας. Τότε παρατηρούμε ότι και ανάμεσα στα σφαιρίδια d, e του δέκτη δημιουργείται σπινθήρας.
α) Τι εξήγηση θα μπορούσατε να δώσετε για το σπινθήρα ανάμεσα στα d, e;
β) Η τάση που παράγει το πηνίο Rhumkorff δεν είναι αρμονική. Ας υποθέσουμε ότι είναι. Τότε και στο δέκτη παρατηρούμε επίσης αρμονική τάση. Ο Hertz υπολόγισε ότι το μήκος του Η/Μ κύματος ήταν λ =6m. Η συχνότητα του πομπού ήταν f = 5∙108Hz. Χρησιμοποιώντας ανακλαστήρες κατόρθωσε να εγκλωβίσει στάσιμο ηλεκτρομαγνητικό κύμα ανάμεσα στον πομπό και το δέκτη και παρατήρησε ότι μετακινώντας έναν ανιχνευτή, κάθε 3m, λάμβανε μηδενισμό της έντασης του κύματος. Πόση ήταν η ταχύτητα διάδοσης;
γ) Αν Εmax =3∙106 V/m, γράψτε τις εξισώσεις του ηλεκτρικού και του μαγνητικού κύματος, μακριά από τον πομπό, θεωρώντας διάδοση στη διεύθυνση ενός άξονα Χ΄Χ.
δ) Γιατί αυτό το Η/Μ κύμα δεν ήταν ορατό;
Σε ποια περιοχή του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος ανήκει; Θεωρείστε ότι ο αέρας συμπεριφέρεται ως κενό.
![]()


Η αξία και η ανακάλυψη των Η/Μ είναι στάδιο εξέλιξης για έναν Πολιτισμό…
Καλημέρα Ανδρέα
Με πήγες μπόλικα χρόνια πίσω όταν γίνονταν οι διευθετήσεις για την ανάπτυξη εργαστηρίων στα σχολεία και θυμάμαι που ξεκαθάριζα το χώρο με τα προϋπάρχοντα όργανα για να ανασκευαστεί το παλιό εργαστήριο (δύο πρότεινα λόγω πληθυσμού και έγιναν) και … “ανακάλυψα” ένα επαγωγικό πηνίο Ruhmkorff (ορισμένες εφαρμογές από το φωτόδενδρο) το οποίο έβαλα σε περίοπτη θέση ,όπως και μια ταλαιπωρημένη μηχανή Van de Graaf
Όμορφα εκπαιδευτικά το έπλεξες το σενάριο ως συνήθως πράττεις με ιστορικά και πρακτικά στοιχεία και μάλιστα στη νέα περιοχή ύλης
Να είσαι καλά
Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Παντελή
Όμορφο σαν παραμύθι…παραμύθι για μεγαλύτερα παιδιά…..
Ανδρέα, επιβεβαιώνεις τον τίτλο που σου έδωσε συνάδελφος, σχολιάζοντας τους ανθρώπους του υλικονετ…
-“Ριζόπουλος, ο συνεχιστής”
-“Τι εννοείς δεν κατάλαβα” ρωτάω
-“Είναι ο πιο εργατικός της γενιάς μετά τον Μάργαρη, που μπορεί να συνεχίσει
το δρόμο που χάραξε ο Μάργαρης”
Συνεχίζεις και μπράβο σου, στη γραμμή της προηγούμενης ανάρτησης για το φως
Ομολογώ, πως όταν διάβασα την ερώτηση πόσο απέχει το σήμα που έστειλε
ο Hertz σκέφτηκα “Τι ρωτάει τώρα ο Ανδρέας;;;;;”
Ποτέ δεν θα σκεφτόμουν την κομψή απάντηση που έδωσες, που θεμελιώνει
στη σκέψη τη μονάδα μέτρησης μήκους “έτος φωτός”….
Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα σε όλους.
Εξαιρετικό κείμενο Ανδρέα, ευχαριστούμε!
Εάν θέλεις, άλλαξε το πρόσημο στις εξισώσεις των πεδίων, εκτός και εάν θεωρείς διάδοση προς τα αρνητικά.
Να είσαι καλά.
Καλημέρα Θοδωρή.
Καλό μάθημα
Παντελή σήμερα δεν έχει μάθημα…
Το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε ως δάσκαλοι εφήβων,
αλλά και ως μέλη μιας κοινωνίας υπό αμφισβήτηση από τους μαθητές μας
και τα βιολογικά παιδιά μας, είναι η συμμετοχή στη σημερινή απεργία
Mε πρόλαβες ,μόλις μπήκα να σβήσω το σχόλιο
Αφηρημένος…συγνώμη
Ο Αντρέας στα high του. Κομμάτι της ιστορίας της επιστήμης παρουσιασμένο για να διδαχθεί.
Όπως ακριβώς το είπε ο Παντελής -γεια σου Παντελή-.
“Όμορφα εκπαιδευτικά το έπλεξες το σενάριο ως συνήθως πράττεις με ιστορικά και πρακτικά στοιχεία”
Πάντα τέτοια Αντρέα.
Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα συγχαρητήρια για το πόνημα και τον γοητευτικό τρόπο παρουσίασής του. Αξίζει ίσως να αναφέρουμε, ότι το 1887 ο Hertz κατά τη διάρκεια των πειραμάτων του σχετικά με την παραγωγή ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, παρατήρησε αύξηση των σπινθηρισμών μεταξύ των σφαιρών a και b όταν φώτιζε τη μια από αυτές με υπεριώδες φως. Ο δρόμος για τη μελέτη του φωτοηλεκτρικού φαινομένου είχε ανοίξει…
Γειά σου Άρη
Χαίρομαι που συνέπλευσα στις ράγες εκτίμησης, του φυσικοιστορικού σενάριου
από ένα Φυσικό
Να είσαι καλά
Καλησπέρα συνάδελφοι. Μόλις γύρισα από μια μεγαλειώδη ειρηνική συγκέντρωση και πορεία, που νομίζω ότι δεν έχω ξαναδει στην Πάτρα. Κλειστά σχολεία, φαρμακεία, δικαστήρια. Ανεβάζω και μια φωτογραφία από μια παράσταση των δικηγόρων μπροστά στα δικαστήρια, με τα μαύρα καρτελάκια με τα ονόματα των δολοφονημένων.

Λόγω ψυχικής φόρτισης, θα επανέλθω το απόγευμα για το σχολιασμό της ανάρτησης.
Σας ευχαριστώ.
Μπράβο Ανδρέα.
Καλησπέρα Ανδρέα, καλησπέρα στην Πάτρα.
Ένα πραγματικά απολαυστικό κείμενο που δίνει πολύ όμορφη Φυσική και μια πολύ ενδιαφέρουσα διδακτική πρόταση. Συγχαρητήρια!!!
Και μιας και συζητάμε για το πηνίο Rhumkorff, μια ανάμνηση.
Στο ΜΑΜΦ ο Καίσαρας διδάσκει το επαγωγικό πηνίο, μας το δείχνει να λειτουργεί και να παράγει “κεραυνούς” εξηγώντας μας ότι η ισχύς του είναι μικρή, οπότε αν βάλουμε το δάκτυλό μας, θα δεχτούμε κάποια μικρή ενόχληση και τίποτα παραπάνω.
-Διονύση βάλε το δάκτυλό σου για να δουν!
Λέει στο Διονύση Μαρίνο που βρισκόταν στα δεξιά του, στα 5-6 μέτρα…
Δεν έβαλε το δικό του χέρι! Δεν θα χρειαζόταν να κάνει καν ένα βήμα… Όχι!
Καλησπέρα και πάλι.
Παντελή δεν υπάρχει μαθητής, που να μη μαγευτεί βλέποντας το σπινθήρα και ακούγοντας τον ήχο, σε ένα τέτοιο πηνίο. Τα εργαστήρια των Λυκείων δε διαθέτουν δυστυχώς, αλλά μπορεί όστις θέλει να δανείζεται από το ΕΚΦΕ.
Θοδωρή σε αυτή τη νησίδα προσφέρεται μια μοναδική δυνατότητα στους συμμετέχοντες. Να εκθέτουν μια διδακτική πρόταση, με βάση την οπτική γωνία που επιθυμούν και στη συνέχεια να υπάρχει η ειλικρινής και ανεπιτήδευτη αξιολόγηση καλοπροαίρετων συναδέλφων. Μόνο εξέλιξη μπορεί να επιφέρει κάτι τέτοιο, όχι μόνο διδακτική αλλά και ηθική. Φυσικά δεν υπάρχει σύγκριση με Διονύση. Ο άνθρωπος είναι ο ορισμός του Υλικού…
Δε κρατιέμαι επίσης να μη σκεφτώ: 136 χρόνια έχουμε τα ραδιοκύματα. Δε μπορεί ένα τρένο να μην επικοινωνεί με κεντρικό σύστημα ελέγχου το 2023!
Μίλτο πολλά αρνητικά βιώνουμε, είπα να βάλω και κανένα (+). Το διορθώνω ευθύς.
Άρη Ιστορία ναι αλλά ο λεγόμενος πολλαπλασιαστής, δηλαδή το επαγωγικό πηνίο
δεν έχει ξεπεραστεί στα υπερσύγχρονα αυτοκίνητα. Νομίζω ότι βρίσκεται μέσα στην κυλινδροκεφαλή και κάθε μπουζί έχει το δικό του πολλαπλασιαστή!
Αποστόλη πολύ σημαντική η πληροφορία σου. Δηλαδή είχαμε και φωτοηλεκτρόνια μέσα στο σπινθήρα! Λογικό φαίνεται αφού η τάση ανάμεσα στα a και b ήταν αρκετά υψηλή για να τα επιταχύνει ακόμα και μέσα από τον αέρα.
Γιάννη χαίρομαι που σου άρεσε.
Να είστε όλοι καλά!
Διονύση σε ευχαριστώ. Ως θέμα εξετάσεων είναι περιορισμένων δυνατοτήτων. Άλλωστε δεν υποστηρίζεται και από το κύκλωμα LC…
Μικρή ενόχληση ναι αλλά …ενόχληση. Γιαυτό είναι ο νέος. Κάποια στιγμή θα παλιώσει και θα καταλάβει το σκεπτικό…