
ΘΕΜΑ Α
Ποια από τις επόμενες προτάσεις είναι σωστή:
Το πεδίο είναι
- αντικείμενο
- οντότητα
- έννοια
ΘΕΜΑ Β
Το φως είναι
- αντικείμενο
- οντότητα
- έννοια
(α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.
(β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.
Υπόδειξη
ΘΕΜΑ Α Η απάντηση υπάρχει αυτούσια στο σχολικό βιβλίο Φυσικής Προσανατολισμού της Β’ Λυκείου και στο 2ο τεύχος του σχολικού βιβλίου Φυσικής της Γ Λυκείου.
ΘΕΜΑ Β Χρειάζεται απλώς να επικαλεστείτε βασική γνώση για το φως και τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, που υπάρχει στο σχολικό βιβλίο της Φυσικής Γενικής Παιδείας της Β΄ Λυκείου και στο 3ο τεύχος του σχολικού βιβλίου της Φυσικής Γ Λυκείου, και κατόπιν να τις συνδέσετε με απλό τρόπο.
![]()
Γεια σου Ανδρέα.
Το πεδίο είναι έννοια.
Το φως είναι οντότητα.
Διάβασα και την απάντηση.
Θυμήθηκα το:
Το μπουζούκι είναι όργανο.
Ο χωροφύλακας είναι όργανο.
Ο χωροφύλακας είναι μπουζούκι.
Γιάννη
στη Φυσική θεωρούμε ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.
Ναι και το τσουνάμι είναι κύμα.
Το κύμα είναι έννοια.
Το τσουνάμι είναι οντότητα ή έννοια;
Ο κεραυνός είναι ρεύμα.
Το ρεύμα είναι έννοια.
Ο κεραυνός είναι οντότητα ή έννοια;
Οι συλλογισμοί αυτοί μοιάζουν με αυτόν με το μπουζούκι που προανέφερα.
Θα μπορούσα να πω και άλλα:
Μια ρουφίχτρα είναι ένα πεδίο ροής.
Η ρουφίχτρα δεν είναι οντότητα;
Καλησπέρα Ανδρέα.Διαφωνω .
Και το πεδίο είναι οντότητα. Πεδία ” καταστρέφονται” και στη θέση τους δημιουργείται μάζα και το αντίστροφο. Όσο για το φως τα είπαμε.
Γιάννη
Διαφωνείς ότι στη Λυκειακή Φυσική η έννοια πεδίο χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δράση από απόσταση; Διαφωνείς ότι στη Λυκειακή Φυσική το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο;
Δεν διαφωνώ.
Αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτα.
Η ρουφίχτρα (οντότητα) περιγράφεται από ένα πεδίο (έννοια).
Ανάλογα για το τσουνάμι, τον σεισμό, τον κεραυνό, το φως κ.λ.π.
Γιώργο καλησπέρα.
Θα πρότεινα να κρατήσουμε τη συζήτηση στη Λυκειακή Φυσική. Γι’ αυτό επέλεξα η ανάρτηση να έχει τη μορφή Α και Β Θέματος ώστε να μπορούν να παρακολουθήσουν τη συζήτηση και μαθητές στο πλαίσιο όσων διδάσκονται.
Καλησπέρα και από εδώ.
Η “έννοια” τι είναι; Μάλλον εννοούμε ένα καθαρά νοητικό κατασκεύασμα (π.χ. ιδανικό σημειακό σώμα)
Η “οντότητα” τι είναι; Μάλλον εννοούμε φυσική ύπαρξη με μετρήσιμα αποτελέσματα
Για το φως έχω πάρει θέση.
Είναι οντότητα, αφού:
Είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, δηλαδή πραγματική φυσική οντότητα που μεταφέρει ενέργεια και ορμή και περιγράφεται τόσο από την κυματική όσο και από την κβαντική θεωρία (φωτόνια). Αν και δεν είναι υλικό αντικείμενο και δεν γίνεται πάντα άμεσα αντιληπτό από το ανθρώπινο μάτι, η ύπαρξή του αποδεικνύεται από τις μετρήσιμες αλληλεπιδράσεις του με την ύλη (απορρόφηση, ανάκλαση, σκέδαση).
Για το πεδίο δεν είμαι σίγουρος.
Το εισάγαμε ιστορικά ως έννοια για να περιγράψει και να ερμηνεύσει αλληλεπιδράσεις. Συχνά λέμε “με την έννοια του πεδίου”.
Από την άλλη όμως:
Υπάρχει ανεξάρτητα από δοκιμαστικό σώμα. Π.χ. το ηλεκτρικό ή βαρυτικό πεδίο υπάρχει σε έναν χώρο ακόμη κι αν δεν τοποθετήσουμε εκεί φορτίο ή μάζα.
Αποθηκεύει και μεταφέρει ενέργεια. Π.χ. η ενέργεια του ηλεκτρικού πεδίου πυκνωτή.
Μεταφέρει ορμή.
Εξελλίσεται χρονικά και τοπικά σύμφωνα με τις εξισώσεις Maxwell.
Μήπως αυτές είναι ιδιότητες οντότητας;
Και σε τελική ανάλυση γιατί πρέπει να κατατάξουμε οπωσδήποτε κάπου το πεδίο;
Στη σχολική Φυσική αν το πούμε έννοια είναι αποδεκτό. Σε άλλο επίπεδο, μπορούμε να το αντιμετωπίζουμε ως φυσική οντότητα.
Άρα Γιάννη ο συλλογισμός σου είναι:
Στη Φυσική η έννοια πεδίο χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δράση από απόσταση.
Στη Φυσική το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.
Αλλά το φως δεν είναι έννοια που χρησιμοποιείται για να περιγράψει φαινόμενα στα οποία εκδηλώνεται δράση από απόσταση, όπως είναι ο φωτισμός και η θέρμανση μιας επιφάνειας.
Ανδρέα καλησπέρα.
Αν κατάλαβα καλά, διαφωνείς ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο;
Καλησπέρα. Ανδρέα θα έλεγα ότι το φως είναι οντότητα και μία έννοια που μας είναι χρήσιμη να το περιγράψουμε είναι η έννοια του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Μια άλλη έννοια που είναι χρήσιμη να το περιγράψουμε είναι η έννοια του φωτονίου. Είναι αυτό που είχα πει στην αρχική μου τοποθέτηση: Είναι δύο θεωρητικά μοντέλα (ηλεκτρομαγνητικό κύμα και σωματιδιακό-κβαντικό μοντέλο) τα οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την οντότητα φως.
Όχι δεν είναι αυτός ο συλλογισμός μου.
Συ είπας.
Η αρχή του συλλογισμού μου ήταν το μπουζούκι.
Εντοπισμός δηλαδή ενός κλασικού λογικού σφάλματος.
Στη συνέχεια εντοπίζω λογικές αντιφάσεις σχετικές με κεραυνούς , ρουφίχτρες , σεισμούς. Οντότητες και φαινόμενα δηλαδή που περιγράφονται από νοητικά κατασκευάσματα (έννοιες) αλλά δεν είναι νοητικά κατασκευάσματα.