Γιώργος Φασουλόπουλος

Γιώργο καλησπέρα.
Πολύ καλή παρουσίαση όπως πάντα με το δικό σου στυλ.
Μπορούμε τελικά να πούμε
Δημόκριτος 1 VS Αριστοτέλης 0 ή θα μας την πέσουν οι Αριστοτελικοί;

https://i.ibb.co/4ZpGQzW/m11-slides002-crop-u3015693.jpg

Καλημέρα Γιώργο.
Απολαυστική ανάγνωση, που εμπλουτίζει τις γνώσεις μας, πέρα από τα στενα όρια, του τι πρέσβευε ο Δημόκριτος, τα οποία αναφέραμε για χρόνια στις αίθουσες.
Γιατί εξαφανίστηκαν οι ιδέες του, γιατί δεν ρίζωσαν στην Αθήνα, πως και πότε επανήλθαν στην επιφάνεια…
Και τελικά σαν να πήρε εκδίκηση από την κυρίαρχη Αριστοτελική αντίληψη των πραγμάτων, που λέει και ο Χρήστος (καλημέρα Χρήστο).

Χρήστο, Διονύση καλημερίζω

Αριστοτέλης ή Δημόκριτος;
Αριστοτέλης!

Τα ερωτήματα που έθεσε ο ίδιος και οι επίγονοί του στην επιστήμη, δηλαδή η ατζέντα της Επιστημονικής Επανάστασης θα πρέπει να συγκριθούν με το ξαναζέσταμα των ατομικών υποθέσεων των Ατομικών του 5ου π.Χ. αιώνα, όχι ως βασικής έμπνευσης όσο για την δευτερεύουσα ιστορική επικύρωση των υποθέσεων των σύγχρονων Ατομικών του 19ου αιώνα (Avogadro, Maxwell, Boltzmann).
 
Η ανάρτηση επιχείρησε να κοινοποιήσει την υπόθεση ότι η «στιβαρή» εικόνα του Δημόκριτου αποτελεί εγχώρια κατασκευή, μάλλον μετά την επίδραση της «Ατομικής Εποχής».

Μια επίσκεψη σε αγγλόφωνους διαδικτυακούς τόπους σε λήμματα σχετικά με τον Δημόκριτο θα πιστοποιήσει ότι πλειοψηφούν οι αναπαραστάσεις της περιόδου του Μπαρόκ, παρά η ελληνοπρεπής εκδοχή με την οποία έχουμε εθιστεί όσοι σπουδάσαμε σ’ αυτόν τον τόπο.

Απολαυστικές πάντα η αναρτήσεις σου Γιώργο. Σε ευχαριστούμε.

Οι αναρτήσεις του Γιώργου είναι ένα σπάνιο ιστορικό αρχείο.

Τίνα, εγώ ευχαριστώ

Άρη,
υπερβολική η εκτίμηση για την ανάρτηση –
ευπρόσδεκτη η καλή διάθεση με την οποία την αντιμετώπισες

να είστε καλά και οι δύο!

Καλημέρα Γιώργο και συγχαρητήρια για το πόνημα σου, μας “φώτισες” με την αντικειμενική περιγραφή σου γύρω από την διαχρονική οπτική της Τέχνης να αναπαράστασει τον Δημόκριτο, σε άγαλμα ή πίνακα ζωγραφικής!
Προτιμώ την αναπαράσταση της Μπαρόκ εποχής, καθώς δείχνει με το αγαθό θα έλεγα χαμόγελο του φιλοσόφου, που μπορεί να βλέπει με τη φαντασία του στα ενδότερα του υλικού Κόσμου, και όχι με τη σοβαροφανή εικόνα του που βολεύει την κρατούσα άποψη ενός βαθυστόχαστου, που δεν διαταράσσει τις θρησκευτικές ή κοσμικές απόψεις.
Μη μου τους κύκλους τάρατε!
Σήμερα είναι η γιορτή της Ορθοδοξίας και αύριο του Ευαγγελισμού αλλά και της έναρξης της επανάστασης του 1821.
Οι λέξεις
Ορθοδοξία
Ευαγγελισμός
Επανάσταση
πόσο διαφορετικό νόημα θα εξέπεμπαν αν αναφέρονταν στην Επιστήμη και στην άοκνη,αέναη προσπάθεια του Ανθρώπου να γνωρίσει τον Κόσμο από Γέννησής του!!
Να είσαι πάντα καλά φίλε μου και άοκνα να μας σερβίρεις τις μελέτες σου εδώ στο υλικονέτ,
Πνευματική τροφή ,απαραίτητη στη ματαιοδοξία ….

Καλημέρα Γιώργο.
Ευχαριστούμε για τη συνδυαστική εικόνα του Αβδηρίτη…
Μια και ανέφερες την απεικόνιση του στο 10δραχμο ,που τυχαίνει
να φύλαξα σαν ενθύμιο, τοποθετώ τις δύο όψεις του νομίσματος .
https://i.ibb.co/wBqQR9M/image.png
Να είσαι πάντα καλά και χρόνια πολλά

Καλημέρα παιδιά.
Δεν έχω διαβάσει πως ο Δημόκριτος οδηγήθηκε στο ότι η ύλη δεν είναι επ’ άπειρον διαιρετή. Θέλω να πιστεύω πως δεν σκέφτηκε ότι επ’ άπειρον διαιρετότητα θα σήμαινε άπειρη μάζα. Ότι δηλαδή η αφετηρία δεν είναι λανθασμένη.

Ωραίο θέμα, δοσμένο με ένα ιδιαίτερο τρόπο.

ένα video που μου άρεσε

2017 Ζυρίχη Ben Moore:

A conversation with Democritus TedX

Καλημέρα Γιώργο. Παρα πολυ καλή μελέτη και ανάρτηση. Μας έμαθε αρκετά πράγματα για τον Δημόκριτο και όχι μόνο!
Και το “Γηράσκω αει διδασκόμενος”; Μάλλον τα γερικα σκυλιά ενίοτε μαθαίνουν και νέα κόλπα . Αρκει να τους αρέσουν!

Γιώργο καλό μεσημέρι
κρατώ την δικιά σου υπερ – αισιόδοξη οπτική για το θέμα

Είναι το θέμα, το κείμενο της ανάρτησης, οι απαντήσεις στα σχόλια. Το σίγουρο είναι ότι έχω “εθιστεί” στην ποιότητα (κάτι υπέροχο) και τώρα με ενοχλούν τα δικά μου κείμενα..

🙂

Καλημέρα παίδες,

Η ευφρόσυνη διάθεση ενάντια στην ματαιοδοξία Πρόδρομε.

Το ίδιο με τα λόγια που αποδίδονται στον Δημόκριτο:
«γέρων εύχαρις ο αιμύλος και σπουδαιόμυθος», δηλαδή ο πονηρεμένος άνθρωπος στην ωριμότητα αφηγείται ενδιαφέροντα πράγματα.

Αλλά και κάτι ακόμα που αφορά εσένα κι’ εμένα και δεν χρειάζεται μετάφραση: «νεκρόν ιατρεύειν και γέροντα νουθετείν ταυτόν εστί», που πέρασε και στην διεθνή γλώσσα: “you can’t teach an old dog new tricks” – τα γέρικα σκυλιά δεν πρόκειται να μάθουν καινούργια κόλπα.

Παντελή,
Το κέρμα των 10 δραχμών που μοιράστηκες μαζί μας, βρίσκω ότι το φιλοτέχνησε ο σπουδαίος γιαννιώτης γλύπτης Θόδωρος Παπαγιάννης.

Γιάννη,
μάλλον το αντίθετο είχαν στο μυαλό τους οι ατομικοί. Ότι η ύλη δεν χάνεται με τον συνεχή διαχωρισμό της. Με όριο τα άτομα και το κενό όχι ως ανυπαρξία, αλλά ως χώρο εξέλιξης κίνησης άπειρων σωματιδίων για νέες συσσωματώσεις ή αντιστρόφως διασπάσεις. 

Αγαπητέ Γιώργο καλημέρα και πάλι μπράβο για το δυνατό σου κείμενο!

Εκτός των άλλων (και πέρα από τις πολύ ενδιαφέρουσες εικόνες), ξεχωρίζω τα σημεία ‘προάγει μια αισιόδοξη άποψη για τη ζωή’

‘Η αποστροφή των Αρχαίων Ελλήνων Ατομικών στις μεταφυσικές ερμηνείες για τη Φύση εκτιμάται ως η κύρια συμβολή τους στην σύγχρονη επιστήμη.’

‘ο Γουλιέλμος της Μπάσκερβιλ, το alter ego του μεθοδολόγου Γουλιέλμου του Όκαμ,’

Ευχαριστούμε πολύ και πάλι !

Καλημέρα Παναγιώτη
Είναι φανερό ότι ο Δημόκριτος, τουλάχιστον με την αγέλαστη αναπαραστατική εκδοχή του, χαλαρά εντάσσεται στο περιεχόμενο της τελευταίας ανάρτησής σου.

Μου έκανε εντύπωση η απεικόνιση του Δημόκριτου κατά κανόνα με γελαστό πρόσωπο! Χρήσιμη και απολαυστική ανάρτηση. Γιώργο σ ευχαριστούμε !!

Καλησπέρα Δημήτρη

Ο Δημόκριτος ως εμπνευστής των επικούρειων, με το χαμόγελο
Ο ίδιος ως ένα απ’ τα σύμβολα της ατομικής εποχής, βλοσυρός

ένας συνδυασμός που γεφυρώνει την ατομική εποχή με το χαμόγελο;
Θυμάμαι έναν απ’ τα παλιά

https://i.ibb.co/kHGRDGw/image.jpg

Κώστα καλημέρα,

Το βίντεο που μας πρότεινες και αποτελεί «μια συζήτηση» του αστροφυσικού Ben Moore με τον Δημόκριτο, συμπληρώνει την ανάρτηση με τις αστρονομικές υποθέσεις του Αβδηρίτη μέσα απ’ τα ευρήματα των σύγχρονων εργαλείων LIGΟ και του τηλεσκόπιου Hubble, στις οποίες απέφυγα για λόγους οικονομίας να αναφερθώ.

Σημειολογικά και στο πνεύμα της ανάρτησης, επισημαίνω ότι η διάλεξη ανοίγει με την «στιβαρή» απεικόνιση του Δημόκριτου, αυτήν που βρέθηκε στην ρωμαϊκή βίλα των παπύρων και κλείνει με μια γελοιογραφική φωτογραφία του προηγούμενου και ίσως(;) και του επόμενου πρόεδρου των ΗΠΑ, με αναφορά στις αντιεπιστημονικές απόψεις του για την κλιματική αλλαγή.   

Καλημέρα Γιώργο.
Ας πω για τους φίλους του υλικονέτ ότι με τον Γιώργο είμαστε φίλοι εδώ και 44 χρόνια. Έτσι σπάνια τον επαινώ δημοσίως μια και τα λέμε τηλεφωνικά.
Εδώ όμως θα το κάνω. Και γιατί είναι καταπληκτικό άρθρο και γιατί ανοίγει τουλάχιστον δύο θέματα για συζήτηση:

1. Γιατί πρέπει να ξανακοιτάμε συχνά όσα διδάσκουμε;
2. Πως βλέπουμε το βάθος;

Άσπρο περιστέρι
Μάνος Χατζιδάκις, Νίκος Γκάτσος, Δήμητρα Γαλάνη.

Καλημέρα παιδιά. Γιώργο η ανάγνωση του άρθρου σου μου προκάλεσε δυο σκέψεις:
α. ίσως το πρόβλημα αντίληψης του βάθους να ευθύνεται για το γεγονός ότι όταν πλησιάζεις περιστέρια καθυστερούν να απογειωθούν. Αυτό σε συνδυασμό και με την υπερκατανάλωση τροφής μπορεί να αποβεί μοιραίο, όταν τα πλησιάζει τροχοφόρο.
β. η γοητεία της επιστημονικής γνώσης βρίσκεται ίσως και στο ότι δεν διεκδικεί την απόλυτη αλήθεια, αλλά όπως γράφεις, τη βέλτιστη γνώση για το παρόν. Το ίδιο και τα βιβλία που την επικοινωνούν: δεν αποτελούν πλάκες που έχει χαραχθεί η απόλυτη αλήθεια, αλλά χρειάζονται τακτικές αναθεωρήσεις. Τα δικά μας σχολικά βιβλία;

Καλημέρα Γιώργο.
Οι αναθεωρήσεις στις εκδόσεις του βιβλίου του Paul Hewitt δείχνουν τον τρόπο που δρα  ένας πραγματικός επιστήμονας.
Η  επιστήμη είναι ο καλύτερος τρόπος που έχουμε επινοήσει για να κατανοούμε τον κόσμο.
Όμως.
Η αληθινή επιστήμη είναι πάντα , ανήσυχη, ερευνητική, στοχαστική και αναστοχαστική.
Και πρέπει πραγματικά να έχουμε  συνείδηση ότι μας δίνει  «τη βέλτιστη γνώση για το παρόν»

Πριν χρόνια νόμιζα πως η διπλωπία ήταν ο μόνος υπεύθυνος για το ότι βλέπουμε βάθος.
Κατάλαβα τι συμβαίνει όταν συνόδεψα τους μαθητές μου στο Μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο. Εκεί στο πάτωμα ήταν μια έλλειψη που αν τη φωτογράφιζες από συγκεκριμένη και σημειωμένη απόσταση φαινόταν μια μπάλα. Δείτε:
https://i.ibb.co/jHtnYfr/Screenshot-1.png
Κάθισα στη γραμμή και έκλεισα το ένα μάτι. Μπανάνα έβλεπα αντί μπάλας.
Καταλαβαίνουμε ότι το μάτι, έστω και μόνο του, δεν μένει ακίνητο. Στέλνει στον εγκέφαλο εικόνες από διαφορετικές γωνίες και αυτός τις επεξεργάζεται και βγάζει βάθος.
Αυτό δεν γίνεται σε μια φωτογραφία. Αυτό το εκμεταλλεύονται στο γιουτιούμπ και βλέπουμε πολλές και όμορφες ψευδαισθήσεις.
Φυσικά η διπλωπία ενισχύει τη στερεοσκοπική όραση. Το ξέρουμε και από τις  3D ταινίες.
Όμως δεν είναι ο μόνος λόγος.

Ας δούμε το τρίγωνο του Πενρόουζ.
https://i.ibb.co/J3dH7cn/Screenshot-3.png

Πως φαίνεται και τι είναι.
Επιτυχία δεν έχουμε, παρά μόνο με φωτογραφία ή βίντεο από ακίνητη κάμερα.

Καλημέρα παίδες

Άρη, αν προσγειώσουμε τον Hewitt στην πίστα των δασκάλων της επιστήμης, όπου και ανήκει, μπορούμε να χειριστούμε τις αλλαγές που επέλεξε να κάνει στο εγχειρίδιό του και ως βολικά παραδείγματα που δείχνουν τον τρόπο που παράγεται και λειτουργεί η επιστήμη, αφού δεν προϋποθέτουν την σχετικά πολύ δυσκολότερη ιστορική εξέλιξη των σύνθετων και περισσότερο αφηρημένων επιστημονικών μοντέλων.

Η διδακτική αξία της πραγμάτευσης αυτού που λέμε «φύση της επιστήμης» προβάλλεται σήμερα ως θεμελιώδης στα μαθήματα επιστημών παρότι αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από εκείνους τους δάσκαλους που αποδίδουν ιδιαίτερη έμφαση στο περιεχόμενο των ειδικοτήτων τους, ενώ κερδίζουν το παιχνίδι οι ψευδοεπιστημονικές απόψεις.

Ελπίζω να συμβάλει στην αλλαγή αυτής της στάσης η επιχειρηματολογία του Στέφανου Τραχανά, που η μακρόχρονη σχετική εμπειρία του συνοψίζεται στο πρόσφατο πόνημα «Ο Κύκλος – Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς», αφού και το περιεχόμενο της φυσικής χειρίζεται παραδειγματικά αλλά την εκλαΐκευση της επιστήμης θεραπεύει συστηματικά και επίμονα.

Ίσως να βοηθήσει και ο αναστοχασμός της λερναίας, δηλαδή με πολλές αναρτήσεις, συζήτησης που ακόμα εξελίσσεται στον χώρο που μας φιλοξενεί, σχετικά με το πώς μπορεί να εξελιχθεί ομαλότερα μια συζήτηση που σέβεται τους τρόπους που ακολουθεί η επιστήμη.

Όταν π.χ. κάποιες παρεμβάσεις επανέφεραν επανειλημμένα κάποιες επιλεκτικές ερμηνείες σεβαστών καθηγητών που όμως ως «αείμνηστοι» έχουν την προφανή αδυναμία να υπερασπίσουν το γράμμα και το πνεύμα των παλαιών εγχειριδίων τους, αυτό αποτελεί παραβίαση του τρόπου που εξελίσσονται οι παραγωγικές συζητήσεις για την επιστήμη – εδώ για την διδασκαλία της. Ενδεικτικά ο Τραχανάς φροντίζει να επαναφέρει σε διάφορα κεφάλαια του βιβλίου που ήδη επικαλέστηκα, την αυθάδη εναντίωση των «πιτσιρικάδων» που οργάνωσαν την κβαντομηχανική απέναντι στις απόψεις που εξέφραζαν οι τότε αυθεντίες της φυσικής. Αυθεντίες μάλιστα χωρίς εισαγωγικά.

Ακόμα και η ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη παρέμβαση του Χάρη Αποστολάτου, που προσδοκώ να λειτουργήσει καταλυτικά στην χρειαζούμενη σύγκλιση για την διδακτική διαχείριση των συντηρητικών δυνάμεων, ως αδυναμία της συζήτησης, όπως αυτή εξελίχθηκε, θα πρέπει να εκληφθεί. Γιατί εγώ εκτίμησα ότι αρκούσε ένας κλασσικός τρόπος δοκιμασίας των επιστημονικών – εδώ διδακτικών – υποθέσεων, δηλαδή με αντιπαραδείγματα, μερικά απ’ τα οποία μάλιστα τα βρήκα ιδιαίτερα ευφυή, ώστε να συγκλείνουμε γρηγορότερα στο ότι οι τάσεις και οι τριβές σε οποιεσδήποτε συνθήκες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως συντηρητικές δυνάμεις.

Θα κρατήσω απ’ την παρέμβαση Αποστολάτου κάτι ακόμα που έχει σχέση με τον χαρακτήρα των αυθεντικών επιστημονικών συζητήσεων – εδώ για την διδασκαλία της φυσικής. Ο κ. Αποστολάτος επέλεξε να συμμετάσχει στη συζήτηση ως ισότιμος συνομιλητής, απεκδυόμενος άμεσα τον ρόλο του αυθεντικού φορέα της επιστήμης.

Άξιζε μια τόσο επίμονη υπεράσπιση της άποψης ότι η Αρχή Διατήρησης της Μηχανικής Ενέργειας μπορεί να διατυπωθεί για τμήμα συστήματος, ακόμα και αν  μετέχουν μη συντηρητικές δυνάμεις, χωρίς να είναι προφανής η διδακτική αξία αυτής της διαπίστωσης;

Ας δούμε αντίστοιχα την απαλοιφή του παραδείγματος σχετικά με το ευσταθές βάδισμα του περιστεριού απ’ το εγχειρίδιο του Hewitt.
Δεν είναι απαραίτητα αποτυχημένο παράδειγμα σχετικά με τη θέση που πρέπει να έχει το κέντρου βάρους ως προς την βάσης στήριξης.

Όμως η “σπαστική” ταλάντωση των κεφαλών των περιστεριών μπρος – πίσω κινδύνευε να σπαταληθεί ως παράδειγμα υποπερίπτωσης της Μηχανικής, ενώ οι βιολόγοι το ανέδειξαν ως ενίσχυση της αντίληψης του χώρου, που βεβαίως συνδράμει στην ικανότητα ισορροπίας του οργανισμού, αλλά κυρίως αφορά μια ακόμα εκδοχή της σπουδαιότερης ίσως θεωρίας για την Φύση. Δηλαδή της Δαρβίνειας Εξέλιξης, σύμφωνα με την οποία το θήραμα – περιστέρι προσαρμόζεται αμυντικά με την ανάπτυξη της περισκοπικής όρασης απέναντι στα γεράκια θηρευτές και επιχειρεί με την κίνηση του κρανίου να αντιμετωπίσει την ελλείπουσα στερεοσκοπική.

Το έλασσον υποδεικνύει η φύση της επιστήμης, δηλαδή οι πρακτικές που ακολουθεί, όφειλε να υποταχθεί στο μείζον.