by 
Περίεργη συμπεριφορά παρουσιάζει το μαγνητικό πεδίο της Γης, όπως αναφέρουν επιστήμονες- με τον βόρειο μαγνητικό πόλο του πλανήτη να απομακρύνεται από τον Καναδά και να κινείται προς τη Σιβηρία, ωθούμενος από κινητικότητα του σιδήρου που βρίσκεται σε υγρή μορφή στον πυρήνα του πλανήτη.
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Nature, η κίνηση του μαγνητικού πόλου είναι τόσο γρήγορη που ανάγκασε τους ειδικούς του κόσμου σε θέματα γεωμαγνητισμού να προβούν σε μια σπάνια κίνηση: Στα τέλη του Ιανουαρίου πρόκειται να ανανεώσουν το Παγκόσμιο Μαγνητικό Μοντέλο (World Magnetic Model)που περιγράφει το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας και αποτελεί τη βάση για όλα τα σύγχρονα συστήματα πλοήγησης- από τα συστήματα των πλοίων μέχρι το Google Maps στα smartphones.
Η πιο πρόσφατη έκδοση του μοντέλου βγήκε το 2015 και ήταν να παραμείνει ως έχει μέχρι το 2020, ωστόσο το μαγνητικό πεδίο αλλάζει τόσο γρήγορα, που απαιτείται ταχεία ανανέωσή του. «Η απόκλιση αυξάνεται συνεχώς» είπε σχετικά ο Αρνό Τσουλιάτ, ειδικός γεωμαγνητισμού στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Μπούλντερ και τα Εθνικά Κέντρα Περιβαλλοντικών Πληροφοριών της NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) των ΗΠΑ.
Το πρόβλημα οφείλεται εν μέρει στην κίνηση του πόλου και εν μέρει σε μεταβολές βαθιά μέσα στον πλανήτη: Η κινητικότητα του υγρού υλικού στον πυρήνα της Γης παράγει το μεγαλύτερο μέρος του μαγνητικού πεδίου, το οποίο μεταβάλλεται με το πέρασμα του χρόνου, καθώς οι ροές/ κινήσεις αυτές αλλάζουν. Το 2016, για παράδειγμα, μέρος του μαγνητικού πεδίου προσωρινά επιτάχυνε βαθιά κάτω από το βόρειο κομμάτι της Νότιας Αμερικής και τον ανατολικό Ειρηνικό. Η μεταβολή αυτή έγινε αντιληπτή από δορυφόρους.
Στις αρχές του 2018, το World Magnetic Model παρουσίασε πρόβλημα: Ερευνητές της ΝΟΑΑ και της Βρετανικής Γεωλογικής Επισκόπησης (British Geological Survey) στο Εδιμβούργο έκαναν τον ετήσιο έλεγχό τους, όταν διαπίστωσαν πως επρόκειτο να υπερβεί το αποδεκτό όριο λαθών/ αποκλίσεων πλοήγησης.
«Ήταν μια περίεργη κατάσταση» ανέφερε ο Τσουλιάτ. Όσον αφορά στο τι συμβαίνει, η απάντηση έχει δύο πυλώνες, όπως είπε σε συνάντηση της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικών στην Ουάσινγκτον: Πρώτον, το προαναφερθέν γεωμαγνητικό φαινόμενο του 2016 κάτω από τη Νότια Αμερική έλαβε χώρα τη χειρότερη δυνατή στιγμή, αμέσως μετά την ανανέωση του World Magnetic Model το 2015. Αυτό σημαίνει πως το μαγνητικό πεδίο μεταβλήθηκε αμέσως μετά την ενημέρωση του μοντέλου, με τρόπους που δεν είχαν προβλεφθεί.
Δεύτερον, η κίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου του πλανήτη επιδεινώνει την κατάσταση. Γενικότερα μιλώντας, ο πόλος κινείται με απρόβλεπτους τρόπους. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 επιταχύνθηκε από τα 15 χλμ ανά έτος στα περίπου 55 χλμ. Ως το 2001 είχε εισέλθει στον Αρκτικό Ωκεανό, όπου, το 2007, μια ομάδα (στην οποία συμμετείχε και ο Τσουλιάτ) μετέβη με αεροσκάφος στην περιοχή προκειμένου να εντοπίσει τον πόλο.
Το 2018, ο πόλος πέρασε τη Διεθνή Γραμμή Ημερομηνίας (τη νοητή γραμμή στην επιφάνεια της Γης που περνά από τον Ειρηνικό Ωκεανό σχεδόν κατά μήκος του 180ού μεσημβρινού και χωρίζει το «χθες» από το «αύριο»), περνώντας στο ανατολικό ημισφαίριο. Αυτή τη στιγμή κινείται προς τη Σιβηρία.
Η γεωμετρία του μαγνητικού πεδίου της Γης μεγιστοποιεί τα λάθη/ αποκλείσεις του μοντέλου στις οποίες το πεδίο αλλάζει ταχέως, όπως στον Βόρειο Πόλο. «Το δεδομένο πως ο πόλος κινείται γρήγορα κάνει την περιοχή αυτή πιο επιρρεπή σε μεγάλα λάθη» σημείωσε ο Τσουλιάτ.
Για τη διόρθωση του World Magnetic Model, ο ίδιος και οι συνάδελφοί του τροφοδότησαν το μοντέλο με δεδομένα τριών ετών, που περιελάμβαναν τον παλμό του 2016. Η νέα έκδοση θα έπρεπε να παραμείνει ακριβής, όπως είπε, μέχρι το επόμενο προγραμματισμένο update το 2020.
Στο μεταξύ, οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν γιατί το μαγνητικό πεδίο αλλάζει τόσο δραματικά: Γεωμαγνητικοί παλμοί σαν αυτόν του 2016 μπορούν να αποδοθούν στα «υδρομαγνητικά» κύματα που προκύπτουν από βαθιά μέσα στον πλανήτη- και η γρήγορη κίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου θα μπορούσε να συνδεθεί με έναν υψηλής ταχύτητας πίδακα υγρού σιδήρου κάτω από τον Καναδά. Ο πίδακας αυτός θα μπορούσε να αποδυναμώνει το μαγνητικό πεδίο κάτω από τον Καναδά, όπως είπε ο Φιλ Λίβερμορ, ειδικός γεωμαγνητισμού στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, στη συνάντηση της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικών- και αυτό σημαίνει ότι ο Καναδάς στην ουσία «χάνει» σε μια μαγνητική «διελκυστίνδα» με τη Σιβηρία.
«Η θέση του βορείου μαγνητικού πόλου φαίνεται να εξαρτάται από δύο μεγάλα τμήματα μαγνητικού πεδίου, ένα κάτω από τον Καναδά και ένα κάτω από τη Σιβηρία» είπε ο Λίβερμορ. «Το κομμάτι της Σιβηρίας κερδίζει τον αγώνα».
…και η αντιστροφή των πόλων
Στο σημείο αυτό, αξίζει να θυμηθούμε ένα άλλο θέμα, αυτό της αντιστροφής των πόλων της Γης- ενός φαινομένου το οποίο λαμβάνει χώρα ανά αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, και θεωρείται ότι θα συμβεί ξανά, με δυσμενείς επιπτώσεις για τη ζωή στον πλανήτη μας όπως τη γνωρίζουμε.
Διαβάστε:
National Geographic: Τι θα συμβεί αν/ όταν αντιστραφούν οι πόλοι
Ο Βόρειος και ο Νότιος Πόλος αποτελούν «άγκυρες» του μαγνητικού πεδίου της Γης, το οποίο προστατεύει τον πλανήτη από την ηλιακή και τη γαλαξιακή ακτινοβολία. Μια αντιστροφή τους θα σήμαινε πως η μαγνητική αυτή «ασπίδα» όπως τη γνωρίζουμε δεν θα υπήρχε πια- οπότε και τμήματα της Γης θα μπορούσαν να καταστούν ακόμα και μη κατοικήσιμα.
Τελευταία φορά είχε λάβει χώρα αντιστροφή πριν από 780.000 χρόνια. Όσον αφορά στο πώς θα επηρεαστεί η ζωή στον πλανήτη, θεωρείται πως το πλήγμα θα είναι βαρύ για πολλά ζώα και φυτά, καθώς είναι γνωστό πως αντιδρούν στο μαγνητικό πεδίο του πλανήτη (αρκεί να υπενθυμίσουμε πώς πολλά ζώα προσανατολίζονται χρησιμοποιώντας το μαγνητικό πεδίο για την αναπαραγωγή τους). Επίσης, σε τεχνολογικό επίπεδο, η επίδραση στις ηλεκτρικές/ ηλεκτρονικές συσκευές θα ήταν καταλυτικές, καθώς το πιθανότερο είναι πως πρακτικά δεν θα λειτουργεί σχεδόν τίποτα.
πηγή: huffingtonpost.gr
Εντάξει Διονύση και εμείς είμαστε υπέρ του γεωγραφικού προσδιορισμού αλλά …
αλλά με το erga omnes …. την ξεχνάμε εδώ ;
(απογευματινή ωριαία άδεια και με τζίφρα ιατρού )
Κάτσε ρε Διονύση, αν διάβαζε μαθητής το άρθρο και την προηγούμενη του είχα κάνει εισαγωγή στον ηλεκτρομαγνητισμο, τι θα μου έλεγε τη Δευτέρα; ;
Προτιμώ την προσέγγιση των φυσικών από των γεολογων και οχι γιατί είμαι φυσικός .. .
Καλήν εσπέρα στους φίλους και ιδιαίτερα στο Μήτσο επειδή μ’άρεσε η λέξη τουν “Ρετιμαθαινεικανείς”
Χαίρομαι που σε βλέπω φίλε Μήτσο διακρίνοντας όρεξη (δεν ξαναγράφω τις ευχές μου αφού είναι στο mail σου)
Πάντως η φωτό είναι από το … HUGH D.YOUNG .
Πιστεύω τα του Διονύση δηλαδή … είναι θέμα πως τον λέμε τον …πόλο.
Γεια σου Μήτσο.
Ελπίζω να τηρείς τις “άδειες εξόδου”.
Θοδωρή και γω την ίδια άποψη με σένα είχα, αλλά δεν μπορεί όλοι οι άλλοι να κάνουν λάθος!
Οπότε για να εξασφαλιστεί το erga omnes (που λέει ο Μήτσος), υποχωρεί πάντα ο πιο αδύνατος και στην περίπτωσή μας… εμείς 😀
Γη είναι αυτή, δεν μπορεί να επικρατήσει το πηνίο…
Καλή άδεια Μήτσο.
Η ιστορία με τους πόλους με παραξένεψε. Όμως κατάλαβα. Θυμήθηκα και τον Ανδρέα που έλεγε να μην μπερδεύουμε λέξεις με όρους.
Ο Βόρειος γεωγραφικός πόλος είναι το μέρος που κατοικεί ο Άγιος Βασίλης. Ο Βόρειος μαγνητικός πόλος είναι ο μαγνητικός πόλος του Βορά. Βρίσκεται πιο πέρα από το χωριό του. Προφανώς νοτιότερα.Εμείς όμως είμαστε διεστραμμένοι. Διαβάζουμε “Βόρειος” και καταλαβαίνουμε “πόλος τύπου Ν”, ενώ είναι πόλος τύπου S.
Η διαστροφή μας επεκτείνεται παντού. Διαβάζουμε στην Ιλιάδα για την “ορμή του Αχιλλέα” και σκεφτόμαστε το γινόμενο της μάζας του επί την ταχύτητά του. Θεωρούμε τον Βόλγα ορμητικότερο ενός χειμάρρου διότι τα νερά του έχουν μεγαλύτερη μάζα.
Διαστροφές. Και Βαβυλωνία μαζί.
Ρίχνω μια ματιά στην Βικιπαίδεια.
Μαγνητικός Βόρειος πόλος. Δεν λέει “βόρειος μαγνητικός πόλος”.
Δηλαδή Γιάννη θέλεις να πεις ότι βάζει πρώτα τη λέξη μαγνητικός και μετά τη λέξη βόρειος;
Αν δεις στην εικόνα όμως λέει: “Η θέση του βόρειου μαγνητικού πόλου σε σχέση με τον γεωγραφικό.”
Καλά το λες Κατερίνα. Δεν το πρόσεξα. Τι καταλαβαίνω:
Η άρνηση της έκφρασης “Μαγνητικός βόρειος πόλος” είναι η “Γεωγραφικός βόρειος πόλος”.
Η άρνηση της “Βόρειος μαγνητικός πόλος” είναι η “Νότιος μαγνητικός πόλος”.
Δεν ξέρω αν αυτά σχετίζονται με το πως μεταφράζουμε ξένα κείμενα.
Στο άρθρο που παρέθεσα λέει:
“Historically, Earth’s North and South magnetic poles have flipped every 200,000 or 300,000 years.’
και κάπου αλλού λέει:
” … the difference between magnetic north and true north…”
Έχω την εντύπωση λοιπόν ότι όταν χρησιμοποιεί τις λέξεις North και South με κεφαλαία αναφέρεται στους μαγνητικούς πόλους έτσι όπως τους ξέρουμε από τη Φυσική.
Ενώ όταν γράφει “magnetic north” αναφέρεται στον μαγνητικό πόλο που βρίσκεται κοντά στον γεωγραφικό βορρά (north).
Δηλαδή η λέξη north απλώς προσδιορίζει τη γεωγραφική θέση του μαγνητικού πόλου που είναι κοντά στον γεωγραφικό βορρά.
Καταλαβαίνω.
Ο όρος “Βόρειος μαγνητικός πόλος” χρησιμοποιείται για τον μαγνητικό πόλο που είναι κοντά στον βόρειο γεωγραφικό πόλο με βάση την ένδειξη της πυξίδας.
Το παλιό βιβλίο της Β΄ Γενικής Παιδείας επίσης ορίζει σαν βόρειο μαγνητικό πόλο το άκρο της μαγνητικής πυξίδας που δείχνει τον Βορρά, επισημαίνοντας ότι εκεί είναι ο νότιος πόλος του μαγνητικού πεδίου της Γης.
Αντιγράφω από την ενότητα της τοπογραφίας σε ένα σεμινάριο που έκανα πρόσφατα:
“Μαγνητικός βορράς κάποιου σημείου της επιφάνειας της Γης καλείται η διεύθυνση από το σημείο αυτό προς τον μαγνητικό Βόρειο Πόλο της Γης. Η διεύθυνση αυτή υλοποιείται από τη μαγνητική βελόνη όταν στηρίζεται σε άξονα και δεν επηρεάζεται από μαγνητικές μάζες που βρίσκονται κοντά της.”
Δεν με ενόχλησε. Εδώ που τα λέμε είναι πιο βολικό το μαγνητικό αζιμούθιο κάποιας διεύθυνσης από εμάς προς τα βόρεια (η δεξιόστροφη γωνία που σχηματίζει με αφετηρία τον μαγνητικό βορρά) να μετριέται σύμφωνα με τα παραπάνω. Αν χρησιμοποιηθεί ο πραγματικός μαγνητικός βόρειος πόλος της Γης, μάλλον χάνεται η αίσθηση με μια γωνία κοντά στις 180 μοίρες.
Διορθώνω την προηγούμενη σκέψη μου διαβάζοντας
από τη Wikipedia:
“A magnet’s North pole is defined as the pole that is attracted by the Earth’s North Magnetic Pole when the magnet is suspended so it can turn freely. Since opposite poles attract, the North Magnetic Pole of the Earth is really the south pole of its magnetic field (the place where the field is directed downward into the Earth).”
https://en.wikipedia.org/wiki/Earth%27s_magnetic_field
Δηλαδή ο νότιος πόλος του μαγνητικού πεδίου της Γης ονομάστηκε Βόρειος Μαγνητικός Πόλος!!!
Οπότε, από δω και πέρα κάθε φορά που θα βλέπουμε σε κάποιο ελληνικό ή ξένο άρθρο Βόρειος Μαγνητικός Πόλος θα καταλαβαίνουμε ότι εννοεί τον μαγνητικό πόλο που είναι κοντά στον γεωγραφικό βορρά.
Από σχετική συζήτηση στο Scientific American
Η γεωλογική – γεωφυσική ορολογία καθορίζει την περιοχή που η μαγνητική βελόνα «βυθίζεται» (dip) κάθετα στην περιοχή του Αρκτικού κύκλου, ως Βόρειο Μαγνητικό Πόλο ή και με τον άγνωστο στην ελληνική βιβλιογραφία όρο “north magnetic dip pole”, κάτι σαν Βόρεια Μαγνητική Βύθιση (του γήινου μαγνητικού πεδίου).
Τα προηγούμενα, ιδωμένα από την σκοπιά του φυσικού, απαιτούν εκεί που δείχνει ο βόρειος πόλος μιας μαγνητικής βελόνας, να είναι ο νότιος μαγνητικός πόλος του γήινου μαγνητικού πεδίου. Αυτή η οπτική του φυσικού δεν δικαιώνεται από την ορολογία.
Για να αποφευχθεί αυτή η σύγχυση, πολλοί προτείνουν την μετονομασία του Βόρειου Μαγνητικού Πόλου σε “north seeking pole”. Σαν να λέμε, «αιτούμενος Βόρειος Πόλος».
Επισκόπηση της επίμαχης ορολογίας σε γνωστά διδακτικά εγχειρίδια Φυσικής.
(στις ελληνικές εκδόσεις τους)
Halliday & R (έκδοση 1976), Alonso-Fin, Berkeley, Feynman (αγγλόφωνη έκδοση): δεν βρήκα αναφορά στο γήινο μαγνητικό πεδίο.
Serway αλλά και Ohanian: δεν κάνουν ονομαστική αναφορά στους μαγνητικούς πόλους της Γης, ενώ υπάρχει μόνον ο γνωστός γεωγραφικός προσδιορισμός του βορά και του νότου (στην επεξεργασία των ζωνών Van Allen).
Αλεξόπουλος: κάνει εκτεταμένη αναφορά 4 σελίδων, στο παράρτημα, όπου διαπραγματεύεται το ζήτημα με την έγκλιση την απόκλιση και τον μαγνητικό μεσημβρινό, χωρίς να κατονομάζει τους μαγνητικούς πόλους με κάποιον χαρακτηρισμό.
Yοung: στην περιοχή του γεωγραφικό βορά εντοπίζει και καθορίζει τον μαγνητικό πόλο ως νότιο. Όπως δηλαδή θεωρούσαμε ότι είναι η ματιά του φυσικού.
Η απουσία της επίμαχης ορολογίας, αλλά και γενικότερα η αναλυτική επεξεργασία του γήινου μαγνητικού πεδίου από γνωστά πανεπιστημιακά Γενικής Φυσικής με ωθεί στη διαπίστωση ότι την σχετική ορολογία θα πρέπει να την προσέλαβα από εγχειρίδια μέσης εκπαίδευσης. Οι συγγραφείς των συγκεκριμένων πανεπιστημιακών, μάλλον είχαν συνείδηση του ζητήματος.
Οτι ο μαγνητικός βορράς είναι στον Βόρειο πόλο δεν είναι θέμα ορισμού, είναι θέμα εγκυκλοπαιδικής γνώσης που μπορεί κάποιος να ξέχασε ή να μην έμαθε ποτέ. Δεν είναι κάτι μεμπτό, δε σημαίνει οτι δε ξέρουμε ηλεκτρομαγνητισμό. Ας πούμε εγώ το έμαθα αυτό στο εργαστήριο αστροφυσικής όταν μελετούσα τη συμπίεση του μαγνητικού πεδίου της Γης (μαγνητόσφαιρα) όταν συγκρουόταν με μία στεμματική εκτίναξη μάζας που μετέφερε μαγνητικό πεδίου σωστού προσανατολισμού (άρα έμαθα ποιος ήταν ο προσανατολισμός). Δε θυμάμαι κάποιο μάθημα πέρα της διαστημικής φυσικής να το διδάσκει. Κάποιος που έχει πάρει άλλη κατεύθυνση (πχ πυρηνική) πολύ πιθανό να το αγνοεί.
Το μαγνητικό πεδίο είναι ένα διανυσματικό πεδίο που για τους λόγους που όλοι γνωρίζετε έχει καθιερωθεί να λέμε Βόρειο πόλο το σημείο από το οποίο ξεκινά η ροή και Νότιο το σημείο που καταλήγει. Αν αρχίσουμε άλλους ορισμούς θα μπερδευτούμε χειρότερα νομίζω.
Διαβάστε τα σχόλια του Χ. Βαρβογλη για το θέμα εδώ
https://physicsgg.me/
“να ξεκαθαρίσουμε πώς ακριβώς προέκυψε το άρθρο στο Nature. Η συντάκτις άκουσε μια ανακοίνωση σε ένα συνέδριο, μίλησε πιθανόν με έναν από την ομάδα και έγραψε αυτά που κατάλαβε. Δεν πρόκειται για επιστημονικό άρθρο που πέρασε από κριτές.”