by 
Στην άδεια πόλη, τον 15αύγουστο, χωρίς περισπασμούς από οχήματα και αγχωμένους συμπολίτες, διευκολύνεται η βόλτα στο κέντρο και η παρατήρηση γίνεται με άλλο μάτι.
Ιπποκράτους, δίπλα στο Χημείο της Σόλωνος
Από τα πιο παλιά βιβλιοπωλεία που εστιάζουν σε βιβλία θετικών επιστημών
Πάρκινγκ εκεί κοντά, στην Ζαλόγγου, παράλληλη της Σόλωνος
Φαρμακείο στην Νίκης, στο Σύνταγμα.
Στην Ηλιουπόλεως, απέναντι από το Πρώτο Νεκροταφείο.
Και η ταυτότητα της αναπαράστασης.
Καλό Δεκαπενταύγουστο σε όλους!
Χρόνια πολλά Παναγιώτη!
Χρόνια πολλά Μαρία!
εικαστική παραγωγή για την ενημέρωση των πολιτών – πανδημία 1918
οι γραφίστες στην πανδημία του 1918, φιλοτέχνησαν αφίσες που ενημέρωναν τους πολίτες για τα μέτρα πρόληψης
 
αυτό το ρόλο επιτέλεσαν οι γιαπωνέζικες αφίσες του 1918, που σχηματοποιούν τους τρόπους μετάδοσης της γρίπης στα μέσα μεταφοράς με σαφήνεια, διεκδικώντας παράλληλα και αισθητικό αποτύπωμα (3)
αντίθετα οι αντίστοιχες δυτικές αφίσες, εστιάζουν αποκλειστικά στο μήνυμα
Σινσινάτι, ΗΠΑ, 1918, πάνω σε νοσοκομειακό αυτοκίνητο, «κράτα τα παράθυρα του υπνοδωματίου ανοιχτά για προστασία από γρίπη, πνευμονία και φυματίωση»
μια άλλη μορφή εικαστικής ενημέρωσης υπηρέτησε ο αμερικανικής καταγωγής, ιδιαίτερα δημοφιλής στον καιρό του, πορτρετίστας, John Singer Sargent (1856 – 1925)
το 1918, η Βρετανική Επιτροπή Πολεμικών Μνημείων του ανέθεσε να φιλοτεχνήσει έργα απ τις κοινές επιχειρήσεις βρετανικών και αμερικάνικων στρατευμάτων. Στην ελληνική ζωγραφική παρόμοια περίπτωση αποτελούν οι πίνακες του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη για το «έπος του 1940», που τους γνώρισαν οι μαθητές του 60 απ την εικονογράφηση των σχολικών βιβλίων αλλά και των σχολικών χώρων αυτής της περιόδου (4)
ενώ ο Sargent εργαζόταν στη Βόρεια Γαλλία, υπήρξε και αυτός θύμα της γρίπης και γνώρισε από πρώτο χέρι τη θεραπεία σε μια σκηνή νοσοκομείου με ομοιοπαθείς στρατιώτες στον ίδιο χώρο με τραυματίες των μαχών. Αναρρώνοντας μαζί τους δημιούργησε την ακόλουθη ακουαρέλα που απεικονίζει το εσωτερικό της σκηνής του νοσοκομείου, με τίτλο «Εσωτερικό μιας σκηνής νοσοκομείου»
το κόκκινο χρώμα στις κουβέρτες των πτυσσόμενων κλινών προειδοποιεί για την μεταδοτικότητα των ασθενών που τις χρησιμοποιούν
… βιωματικές απεικονίσεις χωρίς άμεση κοινωνική στόχευση – πανδημία 1918
βιωματικές απεικονίσεις χωρίς άμεση κοινωνική στόχευση – πανδημία 1918
η βιωματική εικονογράφηση της γρίπης αντιπροσωπεύεται από δυο εμβληματικούς εικαστικούς της εποχής, τον νορβηγό Έντβαρτ Μουνκ (1863 – 1944) και τον αυστριακό Έγκον Σίλε (1882 – 1967) που και οι δύο υπήρξαν θύματά της, ο δεύτερος θανατηφόρο. Ο πρώτος επηρέασε αποφασιστικά τον δεύτερο
και οι δύο επιλέγουν να παραμορφώνουν τα σώματα για να εκφράσουν τα συναισθήματα των μοντέλων τους και τα έργα τους αποτελούν παραδείγματα του εικαστικού εξπρεσιονισμού. Άλλοι εκπρόσωποι αυτής της τάσης είναι ο Βαν Γκογκ (1853 –1890) και ο μέντορας του Σίλε, Γκούσταβ Κλιμτ (1862 – 1918)
ο 52χρονος Μουνκ επιβίωσε της «γρίπης του 1918» και περιγράφει την εμπειρία της προσβολής του και της υποχρεωτικής απομόνωσης κατά την ανάρρωση στον πίνακα «αυτοπροσωπογραφία με Ισπανική Γρίπη», του 1919
ο ίδιος καταβεβλημένος μετά την ίαση
«αυτοπροσωπογραφία μετά την Ισπανική Γρίπη», 1919 – 1920
ο Σίλε, που στη σύντομη καλλιτεχνική ζωή του χαρακτηρίστηκε, όπως και ο μέντοράς του Κλιμτ, «πορνογράφος», φιλοτέχνησε τον Κλιμτ «στο νεκροκρέβατο», 1918, όταν ο τελευταίος πέθανε από επιπλοκές της βεβαρημένης υγείας του απ τη γρίπη
ο Σίλε, τρεις μέρες πριν πεθάνει απ την ίδια αιτία, στις 31 Οκτωβρίου 1918, έκανε το σκίτσο της νεκρής γυναίκας του που βρισκόταν σε κατάσταση προχωρημένης εγκυμοσύνης, θύμα και αυτή της πανδημίας, στις 27 του ίδιου μήνα
«Έντιθ Σίλε, στο νεκροκρέβατο», 1918
το έργο «Οικογένεια», λίγο πριν αλλά πάντα μέσα στο 1918, εικονίζει και τα τρία μέλη, γεννημένους και αγέννητους στο προσκήνιο, σε ιεραρχική διάταξη και με έκφραση που προμήνυε το κακό που θα ακολουθήσει
… κορονοϊός 2020 – εικαστικές εκφράσεις στην τέχνη του δρόμου
κορονοϊός 2020 – εικαστικές εκφράσεις στην τέχνη του δρόμου
στους σύγχρονους καιρούς τα βέβηλα γκράφιτι τα ανταγωνίζονται τοιχογραφίες καλλιτεχνών με ανάθεση από φορείς των πόλεων, που επιχειρούν να συγκροτήσουν ένα υπαίθριο μουσείο χωρίς εισιτήριο
οι καλλιτέχνες του δρόμου (street artists) εκπέμπουν μηνύματα ενημερωτικά, διαφημιστικά, κοινωνικά – πολιτικά ή αντιλαμβάνονται τους τοίχους και τους δρόμους των πόλεων ως πεδία έκφρασης των αισθητικών ή προσωπικών απόψεών και συναισθημάτων τους
με αφορμή την πανδημία του 2020, οι διαβάτες του κόσμου θα συναντήσουν τοιχογραφίες με αυστηρά ενημερωτικό περιεχόμενο
στο Ντακάρ
με περιεχόμενο την άβολη προσαρμογή των συναισθηματικών προσεγγίσεων των ανθρώπων
σε ιταλικό τοίχο, η ίδια ιδέα αποδείχθηκε δημοφιλής και αναπαράχθηκε και αλλού
επιλέγω δύο ακόμα τοιχογραφίες που σχολιάζουν υπόγεια και διαβρωτικά την τρέχουσα κοινωνική κατάσταση
Μπάνγκσι – το φτάρνισμα της ηλικιωμένης κυρίας εξαναγκάζει σε υποχώρηση τα κουκούλια του σύγχρονου πολιτισμού
λεπτομέρεια, η τοιχογραφία στο Μπρίστολ
σ ένα αδιέξοδο, στο σημερινό Λονδίνο με τα σπρέι του Λάινελ Στανχόουπ, το «Δείπνο στους Εμμαούς», φιλοτεχνημένο απ τον Καραβάτζιο,περί το 1600,
με το κεντρικό ιερό πρόσωπο να φορά προστατευτικά γάντια
….. κορονοϊός 2020 – η μεταφυσική της επιστημονικής φαντασίας
κορονοϊός 2020 – η μεταφυσική της επιστημονικής φαντασίας
με το ξέσπασμα του «δεύτερου κύματος» του κορονοϊού εντοπίστηκε στις 18 Νοεμβρίου 2020, ένα τρίμετρο μεταλλικό ορθό τριγωνικό πρίσμα, μέσα σε φαράγγι, κοντά στη μικρή πόλη San Juan County, στη Γιούτα
με παρόμοιο αθόρυβο τρόπο εξαφανίστηκε μετά από δέκα μέρες, στις 27 Νοεμβρίου, διευκολύνοντας τα ΜΜΕ να τον εντάξουν στην άλιενς – φιλολογία και ελάχιστα να τον σχετίσουν με την πανδημία
όλοι βεβαίως τον συνέδεσαν με τον μυστηριώδη και σκοτεινό μονόλιθο, απόλυτο σύμβολο της σημαντικότερης ταινίας επιστημονικής φαντασίας, δηλαδή της «2001: Οδύσσεια του Διαστήματος», του 1968
τι αντιπροσωπεύει ο μονόλιθος του 2001;
ο Άρθουρ Κλαρκ (1917 – 2008), συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας, φυσικός και επιστημονικός συνεργάτης της ΡΑΦ τον Δεύτερο Παγκόσμιο που συνέβαλε στη χρήση γεωστατικών δορυφόρων για την αναμετάδοση ραδιοκυμάτων και έγραψε το σενάριο μαζί με τον σκηνοθέτη του φιλμ, Στάνλεϋ Κιούμπρικ (1928 – 1999),
θεωρεί ότι ο μονόλιθος είναι ένα “teaching machine”, δηλαδή μια «μηχανή μάθησης». Αυτή η «μηχανή» προσφέρθηκε από «νοήμονα εξωγήινα όντα» για να βοηθήσει τους προανθρώπους της εικόνας να εξελιχθούν σ’ αυτό που είναι σήμερα αλλά και σ εκείνο που θα γίνουν αύριο
ο πιο στοχαστικός Κιούμπρικ, στη φωτογραφία κοιτάζει την επιγραφή που προειδοποιεί για συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, πατάει πιο γερά στη Γη από τον διοπτροφόρο Κλαρκ αφού ισχυρίζεται ότι
«όταν εξηγείς την ιδέα ακούγεσαι ανόητος, ενώ στη δραματοποίηση το νιώθεις διαφορετικά … το μυστηριώδες αντικείμενο βρίσκεται σε κάθε σημαντική στιγμή της ανθρωπότητας και για ανεξήγητο λόγο επηρεάζει την εξέλιξή της. … αυτά βέβαια ισχύουν στο πρώτο επίπεδο ερμηνείας. Από κει και πέρα, οποιαδήποτε άλλη εξήγηση είτε είναι φιλοσοφική, μεταφυσική, θρησκευτική είτε συμβολική και υποκειμενική αποκτά χώρο να ξεδιπλωθεί»
οι συμβολισμοί της ταινίας, π.χ. το μουσικό θέμα «Τάδε Έφη Ζαρατούστρα» του Ρίχαρντ Στράους, 1896, παραπέμπουν στην κυριαρχία του «Διαστημικού Οδυσσέα» της ταινίας πάνω στα τεχνολογικά δημιουργήματά του και στην επιστροφή του ως μυθικού νιτσεϊκού υπερανθρώπου που θα πυροδοτήσει την επανεκκίνηση του παρηκμασμένου είδους
ο μονόλιθος της Γιούτα εν μέσω πανδημίας επικαλείται βοήθεια από κει έξω;
αυτή η αφελής επίκληση, αυτή η πρόκληση κάποιων ευφάνταστων εκπροσώπων της «land art» ή «earth art» ή «environmental art» ή “new age art”, ποια ανταπόκριση αντιμετώπισε;
λίγο πριν την εξαφάνισή του απ το φαράγγι που αποτέθηκε, άρχισε να γεννοβολά το επόμενο δεκαήμερο παρόμοια τοτέμ σε όλο τον πλανήτη
στην Ινδία, στο Μαρόκο, στο Ιράν, 3 στην Ωκεανία, 2 στην Κεντρική Αμερική, 3 στη Νότια Αμερική, 10 στον Καναδά, 39 στις ΗΠΑ, 57 στην Ευρώπη
Ισπανία, 8 – 12 – 2020
εδώ η διασπορά τους στην Ευρώπη
αυτός ο πληθωρισμός μονόλιθων, απασχόλησε για λίγο τις ελαφρές στήλες των ΜΜΕ και έσβησε πολύ γρηγορότερα απ ότι συμβαίνει με παρόμοιες εικαστικές προκλήσεις
τι να πω,
μια τέτοια μεταφυσική έκκληση ξεπρόβαλε με κακό χρονισμό, αφού συνέπεσε με την εξαγγελία της παρασκευής του εμβολίου;
ή μήπως οι υποψήφιοι να αγκαλιάσουν την ιδέα, επέλεξαν πιο δυναμικές προτάσεις τύπου QAnon που ευνόησαν ακτιβισμούς όπως η κατάληψη του Καπιτωλίου;
…. λοιπόν;
Εμείς γιατί δεν στήσαμε μονόλιθους;
εδώ είναι Βαλκάνια και τα πάντα μεταδίδονται με υστέρηση
η θανατηφόρα εκδοχή του ιού,
τα εμβόλια,
ακόμα και “το δικό μας στόουνχεντζ”
λοιπόν;
η κατάσταση που βιώνουμε με τα διαδοχικά λοκντάουν, αντιπροσωπεύεται από τη μοναξιά και την απομόνωση
κάποιοι τεχνοκριτικοί εκτιμούν ότι αυτή η συνθήκη, εικαστικά μπορεί να εκφραστεί από το έργο του αμερικανού «ρεαλιστή» Έντουαρντ Χόπερ (1882 – 1967)
τα νυχτοπούλια, the knighthawks, 1942
ο ελληνοαμερικάνος γιατρός & κοινωνιολόγος Νίκολας Χριστάκης, συν-διευθυντής του Ινστιτούτου Επιστήμης Δικτύων του Γέιλ,
βλέπει μέσα στη γυάλα της εμπειρογνωμοσύνης του για την μετακορονοϊό εποχή:
αναβίωση της χρυσής δεκαετίας του ´20, όπως συνέβη και μετά την πανδημία της ισπανικής γρίπης και ότι
θα έρθει μια άνοιξη, καλλιτεχνική, οικονομική, τεχνολογική και πολιτική
η περίοδος που αναφέρεται ο Χριστάκης, είναι εκείνη που αναπτύχθηκε η πλέον αντιδιαισθητική θεωρία της φυσικής, η κβαντομηχανική, μέσα σε ασφυκτική οικονομική κρίση και εξαιρετική πολιτική αστάθεια
Κοπεγχάγη, 1930
πάνω στο έδρανο ακουμπάνε οι παλάμες του Μπορ και τα ομοιώματα των συμβολικών όπλων της επιστημονικής επανάστασης στην οποία συμμετείχαν αποφασιστικά τα πρόσωπα της πρώτης σειράς, πίσω απ τα παιχνιδάκια
αυτή την περίοδο, η τέχνη απεκδύθηκε τον μανδύα της κοινωνικά ουδέτερης δραστηριότητας και διεκδίκησε πρόσημο κοινωνικό
το ίδιο συνέβη και με την επιστήμη, που διχάστηκε σε ακραίες εκδοχές: «Άρια» έναντι «Εβραϊκής» είτε «πατριωτική» έναντι «διεθνιστικής»
κάποιοι οσμίζονται ότι και σήμερα βιώνουμε φάση «επιστημονικής επανάστασης» σε συνδυασμό με επικείμενη παγκόσμια οικονομική ύφεση
να αναμείνουμε και τις διχαστικές καταστάσεις που εξελίχθηκαν στον μεσοπόλεμο;
Καλημέρα Γιώργο.
Εδώ είναι Βαλκάνια, αλλά η Ρουμανία είναι η 2η χώρα που εμφανίστηκε μονόλιθος…
Γιώργο, δεν είμαι ειδικός για να κάνω προβλέψεις, αλλά:
Μου ακούγεται πολύ άκαιρο.
Η περίοδος μετά την γρίπη του 18, είναι βασικά η περίοδος μετά τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο! Τα φαινόμενα του μεσοπολέμου, δεν νομίζω ότι ερμηνεύονται ως η επόμενη εποχή της γρίπης, όσο η περίοδος που εμφανίζονται τα αποτελέσματα του παγκοσμίου πολέμου…
Η σκέψη αυτή ας προστεθεί στις δικές σου εύστοχες στοχεύσεις, με τις εξελίξεις στο χώρο τη φυσικής….
οι ίδιοι οι Ρουμάνοι αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρικοευρωπαίοι
τι να λέμε εμείς;
άντε, ότι στα σχετικά προηγούνται τα Καρπάθια με τους σκοτεινούς μύθους τους
όχι πως πρέπει και να ζηλέψουμε
η πρόβλεψη του Χριστάκη «ακούγεται άκαιρη»,
είναι όμως «αισιόδοξη»,
στην ίδια γραμμή “αισιοδοξίας” που έγινε και η διαχείριση:
της εξαγγελίας της παρασκευής των εμβολίων για την covid-19, παγκοσμίως,
της άμεσης οργάνωσης υπερχιλίων εμβολιαστικών κέντρων, στα δικά μας τα μέρη,
της υπεραισιόδοξης πρόβλεψης ότι η μαζική παραγωγή των εμβολίων θα ήταν έγκαιρη
και ότι η διανομή δεν θα υπάκουε σε κανόνες «αγοράς» και γεωπολιτικής ισχύος
υπερεκτίμηση έγινε και για τον υποτιθέμενο «εχθρό», που ως τέτοιος προβλήθηκε το αντιεμβολιαστικό κίνημα
η παράθεση του τρόπου με τον οποίο προσέλαβαν την πανδημία της «Ισπανικής Γρίπης», αλλά και του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι εικαστικοί την covid-19, δεν είχε αισθητικές στοχεύσεις
το αισθητικό αποτύπωμα των εικόνων που παρατέθηκαν, λειτουργεί ερήμην των όποιων σχολίων. Οι πολλές αναλύσεις φορτώνουν με περιττό βάρος αυτά τα έργα
η παράθεση αποσκοπούσε να αναδείξει τους τρόπους με τους οποίους οι κοινωνίες αντιλαμβάνονται αυτές τις καταστάσεις
δηλαδή πως αντιδρούν στα τρία επίπεδα, στο εσωτερικό – προσωπικό, στο χρηστικό – προπαγανδιστικό και στο κοινωνικό – πολιτικό, για οικοδομηθεί μια αυθεντικά αισιόδοξη αντιμετώπιση που θα πατάει στην πείρα του παρελθόντος και η τελευταία θα δίνει νόημα στα όσα ζήσαμε εδώ και ένα χρόνο δηλαδή στην «πανδημία της γενιάς μας»
γιατί δεν ξέρω άλλο τρόπο που θα αντιμετωπίσει το πρωταρχικό αίσθημα πρόσληψης της πανδημίας, δηλαδή τον ενστικτώδη φόβο του απροσδιόριστου θανατηφόρου κινδύνου
Μπάνγκσι, “αυτοί που αλλάζουν το παιχνίδι”
Game Changer, σε νοσοκομείο στο Σαουθάμπτον
Μπάνγκσι, επειδή μπορεί να βάλει στην άκρη τα μοδάτα «παλαμάκια στο μπαλκόνι»
βαριά η κβαντομηχανική;
άλλοι λένε ναι και άλλοι πάλι, όχι!
έλεγχος της υπόθεσης όταν την διαχειρίζονται οι “απόστολοι της Σχολής της Κοπεγχάγης”, το 1936,
δείγμα είναι οι μεταπτυχιακοί, όσους δηλαδή βρήκαμε διαθέσιμους
επισημαίνονται για λόγους άσχετους με το συνέδριο, οι Μπορν και Μπάμπα
στο ερώτημα της ανάρτησης,
οι “σπασίκλες” Βαϊτσέκερ, Ντελμπρούκ και ο διοπτροφόρος Γιάνσεν, με έκφραση εγρήγορσης στα πρόσωπά τους,
μάλλον απαντούν αρνητικά: όχι βαριά – ενδιαφέρουσα
σε άλλους πάλι, στην ακριβώς επόμενη σειρά,
φαίνεται να τους “έπεσε βαριά”
οι φωτογραφίες απ το Neils Bohr Archive Homepage
“άνοιξε το λιανεμπόριο”
ένα παλαιό κατάστημα, στην Ομόνοια, με τα σύμβολα της τέχνης μας
η ανάρτηση δεν είναι προληπτική,
γι αυτό σπεύδει να διευκρινίσει ότι
η φλου εικόνα δεν είναι “σημάδι μεταφυσικό”
για την τύχη του λιανεμπορίου
κουράγιο παιδιά!
Κάποτε τρέχαμε να αγοράσουμε υλικά για τον ενισχυτή.
αυτό είναι το ένα και το άλλο στην Ακαδημίας