by
14 April 2018, Germany, Frankfurt: A protestor has a tattoe on her cheek reading ‘I am the best you can make out of quarks and electrons’ during the kick-off of the ‘March for Science’ at the Bockenheim Warte. For the second time, people all around the world demonstrate for free research and against populism. Photo: Arne Dedert/dpa (Photo by Arne Dedert/picture alliance via Getty Images)
Εισαγωγικό μάθημα στο ηλεκτρικό φορτίο και στοιχεία σύγχρονης φυσικής
-Ερώτηση 1η: Τι ονομάζεται ηλεκτρικό φορτίο;
Το ηλεκτρικό φορτίο δεν το είδε ποτέ κανείς. Δεν έχει ούτε βάρος, ούτε χρώμα ούτε διαστάσεις.
Στο ερώτημα: «Τι ονομάζεται ηλεκτρικό φορτίο;» δεν μπορούμε να δώσουμε απάντηση.
Όπως συμβαίνει και με άλλες θεμελιώδεις έννοιες, δεν είναι δυνατόν να το ορίσουμε, να το περιγράψουμε δηλαδή, με όρους απλούστερους. Μπορούμε όμως να το μετρήσουμε……….
Ερώτηση 8η
Είναι τα πρωτόνια και τα νετρόνια τα στοιχειώδη δομικά σωματίδια της ύλης;
Τα πρωτόνια και τα νετρόνια, γενικότερα τα αδρόνια, έχουν δομή και αποτελούνται από πιο μικροσκοπικά συστατικά, που λέγονται quarks. Τα quarks έχουν ως φορτίο κλάσμα του στοιχειώδους ηλεκτρικού. Υπάρχουν έξι quarks, τα οποία χωρίζουμε σε ζεύγη: up-down, charm-strange, top-bottom
Εισαγωγικό μάθημα στο ηλεκτρικό φορτίο και στοιχεία σύγχρονης φυσικής
Κάποιες εισαγωγικές σημειώσεις, στα απολύτως βασικά και θεμελιώδη, τα οποία είτε προσπερνάμε ως γνωστά,
είτε δεν μπορούμε να διδάξουμε αφού έχουν εξωστρακιστεί από την ύλη ….
Είναι θλιβερό, ο μέσος μαθητής της Β' Λυκείου, να μην γνωρίζει καν τη δομή του ατόμου
Όπως επίσης είναι θλιβερό, τα διδακτικότερα σχολικά βιβλία Φυσικής που κυκλοφόρησαν να μένουν ξεχασμένα
στις βιβλιοθήκες….
Καλησπέρα Θοδωρή. Χρόνια Πολλά για τη σημερινή επέτειο.
Συγχαρητήρια για το άρθρο σου, που είναι και αφορμή για προβληματισμό.
Μεγάλη η ευθύνη του ΙΕΠ αλλά και του Υπουργείου Παιδείας. Η εκπαίδευση των μαθητών στα βασικά της Πυρηνικής Φυσικής έχει αφεθεί στην "αγκαλιά" του Internet, ενώ έπρεπε να είναι εντός της εκπαιδευτικής διαδικασίας και να γίνεται από τους καθηγητές Φυσικής. Θεωρήθηκε σκόπιμο να παραμείνουν τα Θρησκευτικά και τα Αγγλικά ως μαθήματα Γενικής Παιδείας στη Γ΄και όχι η Φυσική που κάνει σκεπτόμενους τους μαθητές και διώχνει την αμάθεια που οδηγεί σε προλήψεις και ψεύδη, όπως το περίφημο "τα κινητά εκπέμπουν ραδιενέργεια".
Όταν ετοιμάζεται ο περίφημος αντιδραστήρας σύντηξης Iter, που μπορεί να μας ανοίξει το δρόμο για τη λύση του ενεργειακού προβλήματος, οι Έλληνες μαθητές εκπαιδεύονται μόνο με Θρησκευτικά και Αγγλικά. Δεν έχω κάτι με αυτά τα δύο μαθήματα, αλλά με εκείνους που διέταξαν την απαλοιφή της Φυσικής από το ωρολόγιο πρόγραμμα.
Δεν είναι μόνο θλιβερό, όπως το λες, αλλά και επικίνδυνο, αφού οδηγεί στην αμάθεια, με ό,τι συνεπάγεται αυτή…
Για την τιμή των όπλων ας θυμηθούμε το διάγραμμα Feynman της διάσπασης β(-)
Καλησπέρα Θοδωρή.
Πολύ καλή "εισαγωγή".
Την κάνεις στην Β΄ Γενικής παιδείας, πριν ξεκινήσεις;
Αφού βλέπω μια σύνδεση βασικών στοιχείων και σύγχρονης φυσικής, που σκέφτομαι ότι δύσκολα περνά στις πρώτες ώρες της Β΄ τάξης…
Καλή δουλειά, και κουραστική θεωρώ, Θοδωρή.
Σχετικό: 1977, πρωτοδιόριστος στην Κρήτη, στην Κίσσαμο Χανίων, 12 ώρες στο Λύκειο και 12 στο Γυμνάσιο, 24 ώρες ήταν, τότε, το υποχρεωτικό ωράριο. Στο Γυμνάσιο έχω Β Γυμνασίου, η αγαπημένη μου τάξη ες αεί, όπου και ξεκινούσαμε με Ηλεκτρισμό. Μου την έριξε τη βόμβα μια μέρα ένας μικρός: “Κύργε ντα πράμα είναι τουτονέ το φορτίο;”, “ε, το φορτίο είναι μια οντότητα, είναι, ε’ιναι…” με έσωσε το κουδούνι, είχα όμως συνειδητοποιήσει ότι δεν το είχα ορίσει και, το χειρότερο, δεν ήξερα να το ορίσω, κάτι “άλλα λόγια” την επόμενη φορά που είχα ξανά Φυσική στο ίδιο τμήμα, πέρασε καιρός ήρθαν οι διακοπές των Χριστουγέννων και βολίδα Σόλωνος 104, βρήκα τον Διονύση τον Μαρίνο, αργότερα που βρεθήκαμε ώρες οι δυο μας στην ΕΕΦ, διαπίστωσα ότι ως φοιτητής είχα λάθος γνώμη γι αυτόν, του εξηγώ τί έγινε και “εγώ Φυσική, βασικά, έμαθα εδώ, διότι προέρχομαι από Κλασσικό σχολείο, όπου και ελάχιστη η Φυσική εκεί,τί να του πω του μαθητή μου όταν ξαναπάω στο τμήμα του”; και η απάντηση του Διονύση: “να του πεις “δεν ξέρω”, εσύ είσαι Φυσικός, δεν είσαι ο Κατασκευαστής του Σύμπαντος”, κράτησα τη συμβουλή του παρακαταθήκη σε όλη τη διαδρομή μου στη Μέση Εκπαίδευση.
(διαφωνώ, όμως, με την πρόταση: “θα μπορούσαμε να λέμε ότι το φορτίο του ενός ασκεί δύναμη στο φορτίο του άλλου σώματος”, εν γνώσει μου, προφανώς, ότι υπάρχει σχεδόν ίδια και στο σχολικό βιβλίο : “κάθε σημειακό ηλεκτρικό φορτίο ασκεί δύναμη σε κάθε άλλο σημειακό φορτίο”, με σκεπτικό ότι η δύναμη είναι “προνόμιο” της μάζας, το φορτίο είναι η αιτία εμφάνισης της δύναμης, αλλά αυτή ασκείται στη μάζα του φορτισμένου σωματιδίου, έχω καταθέσει τη διαφωνία μου και εδώ, στο ylikonet, με κριτική του σχολικού βιβλίου, και, τότε, σε ολομέλεια, κατά τη συγγραφή του βιβλίου, αλλά ήμουν ισχνότατη μειοψηφία μια ψήφου…)
Καλησπέρα Θοδωρή.
Δεν ξέρω ποιος το έγραψε αλλά … ΕΝΣΤΑΣΗ
Ας τα π'αρουμε με την σειρά : Το ΠΡΩΤΟ ερώτημα είναι τι ονομάζουμε φορτίο.
(Αν ήταν τι ονομάζουμε "ροή πεδίου" ; Αν ήταν τι ονομάζουμε "αδράνεια" 😉
Το ….δεν το είδε ποτέ κανείς. Δεν έχει ούτε βάρος, ούτε χρώμα ούτε διαστάσεις.
Στο ερώτημα: "Τι ονομάζεται ….. δεν μπορούμε να δώσουμε απάντηση."
Αλλοίμονο αν για ότι δεν μπορούμε να δούμε ή για κάθε τι που δεν έχει σχήμα, χρώμα , βάρος απαντούσαμε δεν μπορούσαμε να δώσουμε ορισμό.
(Η ικανότητα ; Η αθωότητα ; Η ηλιθιότητα ; )
Κάθε έννοια της Επιστήμης ακόμη και οι θεμελιώδεις διεκδικούν και δικαιούνται ορισμό. ( Από τον καιρό του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη – βλέπε διάλογος με Φαίδρο- ) Ακόμα και οι καθολικές έννοιες και αυτές που δεν μπορούμε να τος δείξουμε με το δάκτυλο ( και αυτές έχουν περισσοτερο ανάγκη μια εκ των προτέρων περιγραφή ).
Ασφαλώς ο ορισμός είναι μια ατελής και συνοπτική περιγραφή που δεν εξαντλεί όλες τις σχέσεις της έννοιας με τις υπόλοιπες έννοιες μιας θεωρίας . Είναι όμως πολλές φορές αναγκαίοι για να εξασφαλίσουμε την επικοινωνία σε κοινή γλώσσα και απαραίτητοι για την διατύπωση παραγωγικού και επαγωγικού λόγου.
Ο Ευκλείδης δεν ξεκίνησε τα "Στοιχεία" γράφοντας πως κανένας δεν είδε σημείο και δεν υπάρχει ορισμός . Ξεκίνησε με πρώτη πρόταση : «ΣΤΙΓΜΗ ΕΣΤΙ ΟΥ ΜΕΡΟΣ ΟΥΘΕΝ.» και η θεωρία του θεωρίται ΄το κορυφαίο λογικό και επιστημονικό έργο όλων των εποχών ( η μόνη μάλιστα πλήρης θεωρία κατά Γκέντελ )
Ένας συνοπτικός λοιπόν ορισμός του ηλ. φορτίου θα ήταν π.χ.
Το ηλ. φορτίο είναι ένα φυσικό μέγεθος ( δηλαδή έννοια που περιγράφει – ή αντιστοιχεί σε – αντκείμενα της φύσης και μπορεί να μετρηθεί άμεσα ή έμμεσα ) που αντιστοιχεί στο υπόθεμα των ηλεκτρικών αλληλεπιδράσεων.
Αν μας φαίνεται περίπλοκος μπορούμε να βρούμε και απλούστερες διατυπώσεις. Στην φύση σε κάθε αντικείμενο που μπορεί να αλληλεπιδρά ηλεκτρικά με άλλα αντικείμενα αποδίδουμε ένα φυσικό μέγεθος q που ονομάζεται ηλεκτρικό φορτίο. Αντικέιμενα που δεν έχεουν ηλεκτρικό φορτίο δεν μπορούν να αλληλεπιδράσουν ηλεκτρικά με άλλα αντικείμενα.
Ακόμα και για τον χώρο και τον χρόνο τα βιβλία γράφουν κάτι. Δεν γράφουν "δεν μπορούμε να τον περιγράψουμε με άλλες απλούστερες έννοιες ".
Πάρα πολύ καλή!
Θα την έκανα και σε μορφή παρουσίασης. Η ερώτηση με τους υποδιπλασιασμούς προσφέρεται για animation εύκολο.
Καλησπέρα, πέρασε και η εθνική επέτειος με βροχή και αρκετή εσωστρέφεια….και απόλυτη ανασφάλεια για τις βδομάδες
που έρχονται….
Ανδρέα ευχαριστώ για το διάγραμμα Feynman, άκρως κατατοπιστικό.
Νομίζω πως όλοι έχουμε ευθύνη στο ποσοστό που μας αναλογεί, για την υποβάθμιση της φυσικής και τον εξωστρακισμό της
από τη γενική παιδεία της Γ' Λυκείου. Την εποχή των παχιών αγελάδων κάποιοι "καθηγηταράδες" δεν έπαιρναν το μάθημα και το
άφηναν στην τύχη του…. όταν έπαψε να εξετάζετε πανελλαδικά … αρχίσαμε οι περισσότεροι να το αποφεύγουμε αφού
το ακροατήριο … ζητούσε να διαβάσει για το απόγευμα γιατί δεν είχε χρόνο…..
αλλά κυρίως οι λαμβάνοντες αποφάσεις με την συγκατάθεση των επιστημονικών μας φορέων (;;;;;;) ακολούθησαν το δόγμα που περιγράφει ο Πάνος Μουρούζης
"….στην τάση που προσπαθεί να επικρατήσει τα τελευταία χρόνια στην εκπαίδευση για μία χρησιμοθηρική παιδεία. Μία τάση που ισχυρίζεται ότι οι μαθητές απομακρύνονται από τις φυσικές επιστήμες γιατί δεν βρίσκουν τη σύνδεσή των μαθημάτων αυτών με την καθημερινή πρακτική. Γι αυτό θα πρέπει η διδασκαλία τους να βασίζεται στη λύση καθημερινών προβλημάτων. Απόψεις που διέπουν τη φιλοσοφία του προγράμματος STEM….."
Τι να τα κάνει το παιδί τα quarks….. τι να κάνει τη βασική γνώση…..
Διονύση, το έγραψα χθες και σήμερα, ως συμμάζεμα όσων ειπώθηκαν στην τάξη…..
Χρόνια πολλά τους λέω κάποια πράγματα…. φέτος βρήκα το βιβλίο του Πολυκλαδικού…..και κατάλαβα
πως όσα λέω τόσα χρόνια είναι τμήμα όσων είχαν γράψει δάσκαλοι που πια δεν είμαι μαζί μας…
Το βιβλίο αυτό το είχα "ρουφήξει" στα πρώτα χρόνια που ξεκίνησα να διδάσκω 1992+ και προφανώς
πολλά από αυτά χαράκτηκαν στο υποσυνείδητο…
Μπορεί να τρελαίνομαι όταν ρωτάω την δομή του ατόμου και οι μισοί κοιτάνε το πάτωμα….αλλά μπορείς να
κεντρίσεις εύκολα το ενδιαφέρον όταν χρησιμοποιείς γλώσσα χωρίς …..μαθηματικά
-Το άτομο είναι το ΟΑΚΑ και ο πυρήνας ένα κεράσι στο κέντρο …… σταθερή αξία για να κερδίσεις την
προσοχή των πίσω θρανίων
-Αφού τα πρωτόνια απωθούνται και τα νετρόνια δεν αλληλεπιδρούν, γιατί ο πυρήνας δεν διαλύεται;;;;
Η σύγκρουση με την ελάχιστη γνώση που μεταφέρουν από το γυμνάσιο τους πυροδοτεί το ενδιαφέρον
για την ισχυρή αλληλεπίδραση…..
-Έχουν δομικά συστατικά τα πρωτόνια και τα νετρόνια;
Εδώ περιμένουν να ακούσουν για το σωματίδιο Higgs που έγινε φίρμα….
Δεν ακούνε γι αυτό, ακούνε όμως για κάτι σωματίδια με "καλλιτεχνικά" ονόματα
Τους λέω και την ιστορία για το πως αισθάνθηκα μπαίνοντας για πρώτη φορά to 1983 στο ΜΑΜΦ και είδα πάνω
από τους πίνακες που ανέβαιναν και κατέβαιναν τα μεγάλα πανό με κάτι παράξενα και άγνωστα σωματίδια
που τα έλεγαν quarks…. και κερδίζω την απόλυτη προσοχή της συντριπτικής πλειοψηφίας….
αλλά και τη συμμετοχή στο παιχνίδι της εύρεσης του αριθμού και είδους στο πρωτόνιο και το νετρόνιο….
Εκεί βέβαια, πρέπει να διατηρείς απόλυτη ψυχραιμία όταν βλέπεις πως η πρόσθεση ομώνυμων κλασμάτων
είναι σε βαθμό δυσκολίας λίγο πριν το επικαμπύλιο ολοκλήρωμα…
Βαγγέλη, να σου πω τι έπαθα εγώ την προηγούμενη βδομάδα….
Τελειώνει το μάθημα, αδειάζει η τάξη, έρχεται μαθητής και με ρωτάει δισταχτικά …
-Κύριε, τα quarks από τι αποτελούνται;
-Χμμμμμ …. δεν γνωρίζω …. αλλά ειλικρινά δεν είναι αυτό το σημαντικό…. στο επίπεδο που είμαστε τώρα….
Μήτσο, δεν θα συμφωνήσω ότι για όλα χρειάζεται ένας ορισμός…. ο οποίος απλά διατυπώνεται,
συνήθως δεν γίνεται κατανοητός από μαθητές, όμως δίνει "ειδικό βάρος" μεγαλύτερο στη διδασκαλία
και στο διδάσκοντα….
Το κακό είναι, ότι οι συγγραφείς των αποσπασμάτων που διάβασες και διαφωνείς, δεν είναι πια μαζί μας,
για να σε αντικρούσουν με τα δικά τους επιχειρήματα….
Ο Νίκος Δαπόντες και ο Ανδρέας Κασέτας….
Γιάννη , πιθανά του χρόνου να διδαχτεί σε μορφή παρουσίασης….. που σίγουρα θα είναι ακόμα πιο ελκυστικό
Αν και νομίζω, πως οι παρουσιάσεις αδρανοποιούν τη φαντασία και περιορίζουν τη θεατρικότητα…
"Αν και νομίζω, πως οι παρουσιάσεις αδρανοποιούν τη φαντασία και περιορίζουν τη θεατρικότητα… "
Καλημέρα Θοδωρή.
Καλημέρα Θοδωρή.
Πάντα ο τολμών λαμβάνει τα μπράβο παρά τις καλοπροαίρετες διαφωνίες.
Αν μου επιτραπεί θα πρόσθετα για να ξεκαθαριστεί ότι τα φορτία είναι ετερόσημα και όχι ετερώνυμα όπως πολλές φορές το συναντάμε (ομόσημα – ομώνυμα). Τα ομώνυμα και ετερώνυμα είναι κλάσματα.
Επίσης θα τόνιζα ότι το γεγονός πυρήνας θετικός, ηλεκτρόνια αρνητικά είναι αυθαίρετο. Θα μπορούσε να είναι και ανάποδα.
καλημέρα σε όλους
Θοδωρή, δεύτερη φορά που μου αρέσει, "φιλολογίστικα" η γραφή σου, αρχίζεις να γίνεσαι επικίνδυνος…
Μήτσο, δεν συμφωνώ με τον ορισμό του φορτίου που δίνεις, για δύο βασικούς λόγους:
α. διότι χρησιμοποιείς το ρήμα “είναι”, που “απαγορεύεται”, διότι δείχνει διαπίστωση μετά τη γνώση του μεγέθους, αντί των “νομίμων” “λέγεται”, “ορίζεται”, “ονομάζεται”, που δείχνουν αυθαίρετο βάπτισμα, αυτό είναι συγχωρητέο, και
β. διότι ορίζεις το μέγεθος με τη βοήθεια του οριζομένου, έννοιας που δεν γνωρίζεις, αφού έπεται του μεγέθους, κάνεις “κύκλο” δαγκώνεις την “ουρά σου”
Το ηλ. φορτίο είναι ένα φυσικό μέγεθος ( δηλαδή έννοια που περιγράφει – ή αντιστοιχεί σε – αντικείμενα της φύσης και μπορεί να μετρηθεί άμεσα ή έμμεσα ) που αντιστοιχεί στο υπόθεμα των ηλεκτρικών αλληλεπιδράσεων.
Προσωπικά τήρησα τη συμβουλή του Διονύση Μαρίνου και έμαθα να λέω “δεν ξέρω”, διότι δεν είμαι εγώ ο Κατασκευαστής της Φύσης
(“δεν ξέρω”, λέω, και αν μου ζητηθεί ορισμός της ενέργειας, κάπως “στρίβειν δια του αρραβώνος”, και απαντώ: “δεν έχω ορισμό για το μέγεθος ενέργεια, γνωρίζω, όμως, τί μπορεί να κάνει ένα σώμα ή ένα σύστημα αν διαθέτει ποσότητα ενέργειας”)
Καλημέρα
Πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσω ότι το συνολικό κείμενο του Θοδωρή μου άρεσε πολύ και είναι άξιο συγχαρητηρίων. Και αυτό δεν αλλάζει στο ελάχιστο με την ένσταση μου επί του “δεν ξέρω τι είναι φορτίο”
Η ένστασή μου σχετίζεται με την άκαμπτη σκέψη των περισσοτέρων επιστημόνων που δίνοντας έναν ορισμό νομίζουν πως ξεμπέρδεψαν με τις “όψεις μια έννοιας”, με τις σχέσεις της. ( Νομίζουν ότι όλα εξάγονται από τον ορισμό ). Και είναι σοβαρό λάθος να νομίζουμε ότι έχουμε ορισμό για την μάζα π.χ. από την οποία προκύπτουν όλες οι όψεις της ( ποσότητα ύλης, βαρυτική , αδρανειακή, ενεργειακή-σχετικιστική, πεδίο κ.λ.π ) Και όμως η ιστορική διαδρομή της κάθε έννοιας ( και της μάζας ) δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί με ένα λογικό απόσταγμα σε μορφή ορισμού. Η έννοια αποσαφηνίζεται μέσα σε κάθε θεωρία μέσω των σχέσεων της με τους υπόλοιπους όρους της θεωρίας. Η θεωρία της φυσικής δεν έχει στόχο να απαντήσει στο τι ονομάζω μάζα. Δεν είναι αυτός ο ρόλος της. Το ερώτημα του Χιγκς ήταν πως συμπλέκεται η έννοια με τις υπόλοιπους όρους της θεωρίας πεδίου και με το καθιερωμένο πρότυπο για την σύσταση της ύλης.
Από την άλλη η Επιστήμη κατασκευάζει έννοιες μέσω των οποίων περιγράφει και ερμηνεύει την πραγματικότητα όχι με τον τρόπο που η τέχνη απαντά “δεν ξέρω τι είναι ρύζι. Την τιμή του μονάχα ξέρω. Δεν ξέρω τι είναι άνθρωπος. Την τιμή του ξέρω μονάχα”. Αυτός είναι ο έμπορος μέσα από την τέχνη. Δεν είναι η Επιστήμη του ρυζιού ούτε η επιστήμη του Ανθρώπου. Το ξαναγράφω: και για τον χώρο και τον χρόνο δεν έχουμε ικανοποιητικούς ορισμούς και για πολλά άλλα θεμελιώδη μεγέθη και έννοιες ή ιδιότητες αναγκαστικά περιοριζόμαστε σε περιγραφές. Γράφουμε κεφάλαια για τα ερωτήματα πού; και πότε; Για το “πόσο μακριά” και με “ποια διάρκεια”. Το ίδιο κάνουμε και στον ηλεκτρισμό.
Βαγγέλη Κουντούρη. Το θέμα το έχουμε συζητήσει πάμπολλες φορές . Όχι δεν προηγείται η έννοια του ηλεκτρικού φορτίου αλλά η έννοια της ηλεκτρικής αλληλεπίδρασης . Δεν αντέχω όμως να ξανασυζητώ θέματα που έχουμε συζητήσει και εδώ1 { 1α) και 1β) δες και τα σχόλια εδώ 2 και τα δικά σου και των άλλων} . Πιστεύεις ότι κάνω λάθος . Δεν θέλω να μεταπείσω κανέναν. Απλά έχω διαφορετική άποψη και θα συνεχίσω να την διατυπώνω μέχρι να την αλλάξω. Να είμαστε καλά …
Γεια σας και πάλι
Μήτσο και Βαγγέλη, σας ευχαριστώ διότι με τα σχόλιά σας δίνεται "υπεραξία" στην όποια αξία
μιας απλής εισαγωγικής ανάρτησης για το φορτίο και τα δομικά σωματιδία της ύλης
Βασίλη, ευχαριστώ…
Νομίζω είσαι λίγο "αυστηρός" με τα ετερώνυμα-ομώνυμα φορτία
Όρος που χρησιμοποιείται ευρέως για πολλά χρόνια, από πολλά βιβλία και το σχολικό,
νομίζω είναι αποδεκτός
Παραθέτω και από το on line λεξικό "πύλη" για την ελληνική γλώσσα
ετερώνυμος -η -ο [eterónimos] Ε5 : (επιστ.) ANT ομώνυμος2. α. (μαθημ.) Ετερώνυμα κλάσματα, που έχουν διαφορετικό παρονομαστή. β. (φυσ.) που έχει διαφορετικό ηλεκτρικό φορτίο ή διαφορετική ελκτική ικανότητα από κτ. άλλο: Ετερώνυμοι πόλοι μπαταριών / μαγνητών, που ο ένας είναι θετικός και ο άλλος αρνητικός. Οι ετερώνυμοι πόλοι έλκονται, οι ομώνυμοι απωθούνται. Ετερώνυμα ηλεκτρικά φορτία. || (μτφ.): Tα ετερώνυμα έλκονται, για διαφορετικούς, ιδίως ως προς το χαρακτήρα, ανθρώπους που παρά τις διαφορές τους ταιριάζουν.
[λόγ.: α: ελνστ. ἑτερώνυμος· β: σημδ. γερμ. ungleichmaniger Ρol]