Γεωργιος Δρακακης

Καλησπέρα Γεώργιε.

Ρωτάω ευγενικά. Τι ακριβώς έχεις αναρτήσει; Βλέπω ένα κείμενο μπερδεμένο, ασύντακτο, χωρίς καμία επιμέλεια στην εμφάνιση, που απευθύνεται σε ποιον;

Έχεις μπλέξει: αδράνεια, σχετικότητα κίνησης, Mach, αιθέρα(!), μάζα, χωρίς λογική σειρά.
Παραδείγματα:

1) “θα παραμεινει ακινητο για παντα ενω αν κινειται θα συνεχισει να κινειται αιωνιως”.

Αιωνία η μνήμη του δηλαδή. Που είναι η αναφορά στη συνισταμένη δύναμη;

2)“Για την μετρηση της αδρανειας εχει οριστει αυθαιρετα ενας κυλινδρος κατασκευασμενος απο ενα κραμα ιριδιου και λευκοχρυσου ο οποιος φυλασεται σε συγκεκριμενες συνθηκες πιεσης και θερμοκρασιας στο διεθνεσ γραφειο μετρων και σταθμων κοντα στο Παρισι.”

Ο κύλινδρος από κράμα ιριδίου–πλατίνας που φυλασσόταν στο Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών (BIPM) στο Παρίσι ήταν το διεθνές πρότυπο του χιλιόγραμμου, δηλαδή πρότυπο μάζας, όχι αδράνειας.

3) “αν υπήρχε ένα μόνο σώμα στο χώρο, δεν θα είχε μάζα”!!!.

Η μάζα είναι εγγενής ιδιότητα της ύλης.
Δεν εξαρτάται από το αν υπάρχουν άλλα σώματα γύρω.
Ένα μοναδικό σώμα στο σύμπαν θα είχε μάζα.
Η μάζα του δεν «εξαφανίζεται» επειδή είναι μόνο του.
Η αδράνεια είναι επίσης εγγενής ιδιότητα.
Δεν χρειάζεται άλλα σώματα για να «ενεργοποιηθεί».

4) “Μόνο ο Newton πίστευε ότι η κίνηση ως προς τον κενό χώρο μπορεί να οριστεί γιατί ο χώρος είναι γεμάτος από τον αιθέρα ο οποίος είναι ακίνητος.”

Εντελώς ανακριβές, αφού ο Newton δεν υποστήριξε ποτέ κάτι τέτοιο. Η θεωρία του αιθέρα αναπτύχθηκε το 19ο αιώνα, 150 χρονια μετά!

Ανακατεμένες έννοιες χωρίς διάκριση επιπέδου, λες και απευθύνεται σε κάποιον που δεν ξέρει Φυσική, ώστε να ξεχωρίσει τι είναι ιστορικό, τι είναι φιλοσοφικό, τι είναι στην ύλη του σχολικού!

Αναφορικά με το σημείο 4) του σχολιασμού του κ. Ριζόπουλου, θα ήθελα να επισημάνω, με όλο τον σεβασμό, ότι η ιστορική πραγματικότητα γύρω από το θέμα του αιθέρα είναι διαφορετική: Ο αιθέρας δεν γεννήθηκε τον 19ο αιώνα. Η έννοια είναι αρχαιότατη και εισήχθη από τον Αριστοτέλη (4ος αι. π.Χ.) ως το «πέμπτο στοιχείο» (πεμπτουσία) για την περιγραφή των ουράνιων σωμάτων. Σχεδόν όλη η επιστημονική κοινότητα πριν και κατά την εποχή του Νεύτωνα δεχόταν την ύπαρξη κάποιου είδος αιθέρα: Τον 17ο αιώνα, ο Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιος) στήριξε όλη την κοσμολογία του στις αιθέριες «δίνες» που κινούν τους πλανήτες, ενώ ο Κρίστιαν Χόυχενς όρισε τον αιθέρα ως το απαραίτητο ελαστικό μέσο για τη διάδοση των κυμάτων του φωτός. Αντίθετα, ο Γαλιλαίος ήταν από τους ελάχιστους που παραμέρισαν αυτές τις θεωρίες, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μελέτη της κίνησης στο κενό.
Η στάση του Νεύτωνα: Ο Νεύτωνας εισήγαγε μεν την έννοια του «Απόλυτου Χώρου» στα Principia, αλλά παράλληλα αναζήτησε στην Οπτική (Opticks, Queries) έναν αιθέρα μεταβλητής πυκνότητας, προκειμένου να δώσει μια μηχανική εξήγηση στη βαρύτητα και να αποφύγει την κατηγορία των συγχρόνων του για «έλξη από απόσταση» μέσω του απόλυτου κενού. Τον 19ο αιώνα πραγματοποιήθηκε απλώς η μαθηματική τυποποίηση του φωτοφόρου αιθέρα (κυρίως από τους Fresnel και Maxwell), πριν αυτός καταργηθεί οριστικά το 1905 από τον Αϊνστάιν.
Μια γενικότερη τοποθέτηση για το ύφος του σχολιασμού του κ. Ριζόπουλου: Πέρα από τις όποιες επιστημονικές ή ιστορικές διαφωνίες — οι οποίες είναι πάντα γόνιμες — οφείλουμε να σταθούμε και στο ύφος του σχολίου. Η χρήση ειρωνικών εκφράσεων (όπως “αιωνία η μνήμη του δηλαδή”) και ένας γενικότερος επιθετικός ή απαξιωτικός τόνος δεν προσφέρουν τίποτα στην ουσία μιας συζήτησης.
Όταν κάποιος επιλέγει να δημοσιεύσει τις σκέψεις του, η κριτική είναι απόλυτα θεμιτή, αρκεί να γίνεται με ευγένεια, σεβασμό και διάθεση για κοινή αναζήτηση της αλήθειας. Ο δημόσιος διάλογος προοδεύει μέσα από την αποδοχή της διαφορετικότητας των απόψεων και τον κόσμιο αντίλογο, όχι μέσα από την ειρωνεία. Ακόμα και όταν εντοπίζονται λάθη, η ευγενική διόρθωσή τους δείχνει ανώτερο επίπεδο παιδείας και βοηθάει τον άλλον να κατανοήσει τη δική μας οπτική, αντί να τον αναγκάζει να αμυνθεί. Ας κρατάμε τον διάλογο σε ένα επίπεδο που μας τιμά όλους. Και είναι αλήθεια ότι τελευταία, οι ειρωνείες και οι προσωπικοί διαπληκτισμοί, έχουν επιφέρει ένα πλήγμα στην ιστοσελίδα του Υλικού, κάτι που δεν του αξίζει για τη μεγάλη προσφορά του…

Προσυπογράφω το σχόλιο του αγαπητού Παναγιώτη Μπετσακου. Συμφωνώ πλήρως με το περιεχόμενο του και θεωρώ ότι συμβάλλει καθοριστικά στην ποιοτική αναβάθμιση του υλικού.

Αναφορικά με το σχολιασμό του κυρίου Μπετσάκου και τον αντίστοιχο προσυπογράφοντα του Γεώργιου Βουμβάκη, οι οπoίοι έχουν το στόχο της αναβάθμισης του Ylikonet.
 
1) Που ακριβώς έγραψα ότι ο αιθέρας «γεννήθηκε» τον 19ο αιώνα γενικά; Η λέξη “γεννήθηκε”, που είδε ο κύριος Μπετσάκος μήπως είναι το ίδιο με τη λέξη “αναπτύχθηκε”, που έγραψα; Η ανάπτυξη ακολουθεί μετάτη γέννηση.
Να το ξαναπώ; Η θεωρία του αιθέρα όπως συνδέεται με τον Νεύτωνα και τον φωτοφόρο αιθέρα είναι 19ου αιώνα. Ο αιθέρας του Maxwell/Fresnel είναι 19ος αιώνας, όχι εποχής Νεύτωνα. Ο κύριος Μπετσάκος κάνει μια διόρθωση που αλλάζει το πλαίσιο της φράσης μου, σαν να είπα κάτι χονδροειδώς λάθος, ενώ στην πραγματικότητα εστίαζα στον φυσικό αιθέρα ως μέσο διάδοσης φωτός, όχι στην αριστοτελική πεμπτουσία.
Το αρχικό κείμενο του κυρίου Δρακάκη λέει όμως λέει:
«Μόνο ο Newton πίστευε ότι η κίνηση ως προς τον κενό χώρο μπορεί να οριστεί γιατί ο χώρος είναι γεμάτος από τον αιθέρα ο οποίος είναι ακίνητος.»
Αυτό είναι άλλο πράγμα από τις εικασίες του Νεύτωνα στην Opticks. Ο κύριος Μπετσάκος δεν διορθώνει αυτή τη χοντρή ανακρίβεια· απλώς δείχνει ότι «ο Νεύτωνας κάπου μίλησε για αιθέρα», προσπαθώντας να με διαψεύδει συνολικά.
 
2) Για το υπόλοιπο κείμενο του κυρίου Δρακάκη, ο κύριος Μπετσάκος δεν αγγίζει καθόλου:

• τη σύγχυση μάζας–αδράνειας,
• το πρότυπο χιλιόγραμμο ως «μέτρηση αδράνειας»,
• τη φράση «αν υπήρχε ένα μόνο σώμα δεν θα είχε μάζα»,
• την παιδαγωγική αστοχία «θα κινείται αιωνίως» χωρίς συνισταμένη δύναμη.

Δηλαδή, αφήνει ανέγγιχτα τα πραγματικά χοντρά λάθη και επιλέγει να εστιάσει σε ένα σημείο όπου μπορεί να με «διορθώσει» με ιστορικές λεπτομέρειες. Αυτό είναι επιλεκτική κριτική.

Για τη φράση «αιώνια μνήμη» που θεωρήσατε ειρωνική, επιτρέψτε μου μια παρατήρηση.
Η φράση μου ήταν απάντηση στη διατύπωση του αρχικού κειμένου, το οποίο μιλάει για «αιώνια κίνηση».
Αν η φράση «αιώνια κίνηση» είναι επιστημονικά ακριβής, τότε η φράση «αιώνια μνήμη» είναι απλώς μια λογική μεταφορά της ίδιας έννοιας — άρα δεν είναι ειρωνεία.
Αν η φράση «αιώνια κίνηση» είναι επιστημονικά προβληματική, τότε η παρατήρησή μου ήταν εύλογη — άρα πάλι δεν είναι ειρωνεία.
Άρα, για να υπάρχει ειρωνεία στη δική μου φράση, πρέπει πρώτα να δεχτείτε ότι η αρχική διατύπωση ήταν απολύτως ακριβής.
Αν όμως δεχτείτε ότι ήταν ακριβής, τότε η δική μου φράση δεν μπορεί να είναι ειρωνική, γιατί απλώς ακολουθεί τη λογική της.
Επομένως, η «ειρωνεία» που είδατε δεν βρίσκεται στη δική μου φράση, αλλά στην ερμηνεία που της δώσατε.
 
3) Η τοποθέτηση του κυρίου Μπετσάκου και του κυρίου Βουμβάκη
Με στοχοποιεί προσωπικά, όχι απλώς επιστημονικά

• Μιλάει για «ύφος του σχολιασμού του κ. Ριζόπουλου»,
• με βάζει ως παράδειγμα «ειρωνείας» και «πλήγματος στην ιστοσελίδα»,
• γενικεύει: «οι ειρωνείες και οι προσωπικοί διαπληκτισμοί έχουν επιφέρει πλήγμα στην ιστοσελίδα του Υλικού».

Άρα: δεν κάνει απλώς μια επιστημονική διόρθωση, αλλά με παρουσιάζει ως πρόβλημα της κοινότητας.
Χρησιμοποιεί τη δήθεν «ευγένεια»
Το κείμενό του είναι γραμμένο σε τόνο:

• «με όλο τον σεβασμό»,
• «η ευγενική διόρθωση δείχνει ανώτερο επίπεδο παιδείας»,
• «ας κρατάμε τον διάλογο σε επίπεδο που μας τιμά όλους».

Αυτό, ενώ:

• δεν αναγνωρίζει ούτε μία από τις ουσιαστικές επιστημονικές μου επισημάνσεις,
• δεν λέει «ναι, εδώ ο Δρακάκης έχει λάθη»,
• με βάζει στην ίδια κατηγορία με «ειρωνείες» και «προσωπικούς διαπληκτισμούς».

Είναι κλασικό παράδειγμα πατερναλιστικής επίπληξης:«Εσύ είσαι ο ειρωνικός, εμείς είμαστε οι κόσμιοι.»
Ο κύριος Βουμβάκης με δείχνει μέσα στο Υλικό ως παράδειγμα προς απομόνωση

• Ο Βουμβάκης «προσυπογράφει πλήρως» το σχόλιο Μπετσάκου.
• Άρα, δημιουργείται εικόνα: «εμείς οι σοβαροί, κόσμιοι, ευγενικοί» vs «εσύ ο ειρωνικός, που πλήττεις το Υλικό».

Αυτό δε μου μοιάζει σαν απλή διαφωνία ή διάλογος, του οποίου δηλώνει οπαδός.
 
Κύριου αναβαθμιστές:
 
Απαντάτε σε κάτι που δεν είπα, και αφήνετε αναπάντητα όσα πραγματικά είπα.
Δεν αγγίζετε ούτε ένα από τα πραγματικά λάθη του αρχικού κειμένου.
Η «ευγένειά» σας λειτουργεί ως εργαλείο απαξίωσης.
Η παρέμβασή σας δεν είναι επιστημονική, είναι πατερναλιστική. Επιλέγετε να δώσετε «μαθήματα ύφους» σε εμένα, ενώ αφήνετε ανέγγιχτο ένα κείμενο γεμάτο επιστημονικές αστοχίες.
Η επιστημονική κριτική δεν είναι αγένεια. Αγένεια είναι να αποφεύγεις τα λάθη και να στοχοποιείς τον άνθρωπο που τα επισημαίνει. Εγώ έκανα κριτική στο περιεχόμενο.
Εσείς κάνατε κριτική στο άτομο.
Η διαφορά είναι ουσιώδης.
Τέλος, η «αναβάθμιση του Υλικού» δεν γίνεται με ηθικολογικές επιπλήξεις.
Γίνεται με ακρίβεια, καθαρότητα και διάθεση να διορθώνονται λάθη — όχι να καλύπτονται.
Αν θέλετε πραγματικά να συμβάλετε στην ποιότητα του Υλικού, η αρχή είναι απλή:
διορθώνουμε τα λάθη, όχι όσους τα εντοπίζουν.
 

Ευχαριστώ πολύ τον κ. Ριζόπουλο για τις επισημάνσεις του για τα λάθη μου και τις παρανοήσεις μου πάνω στο σχολιασμό του, ως αναφορά την ανάπτυξη της θεωρίας του αιθέρα. Οι γενικές μου κρίσεις για το ύφος κατά τους διάφορους σχολιασμούς έχουν ως σκοπό να εκλείψουν κείμενα γεμάτα ειρωνεία και φυσικά εγώ δεν έχω καμιά διάθεση να εμπλακώ σε αντιδικίες…

Όλοι μας κάνουμε λάθη. Κανείς δεν έχει το αλάθητο. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο έχω τη γνώμη ότι η επισήμανση του οποίου λάθους καλό είναι να γίνεται με σεβασμό και συμπάθεια προς τον συνάδελφο, τον συνάνθρωπο. Για αυτό και συμφώνησα με το σχόλιο του Παναγιώτη. Γιατί ήταν σε αυτό το πνεύμα. Βάσει αυτού δεν στοχοποιω κανέναν. Δεν έχω καμμία τέτοια διάθεση. Προτιμω να εξαφανιστω διά παντός από το υλικό παρά να εμπλακώ σε τέτοιες αντιπαραθέσεις.

Επειδή όμως διδάσκουμε και Φυσική τι θα απαντούσε ο κύριος Μπετσάκος και ο κύριος Βουμβάκης στις παρακάτω ερωτήσεις; Σ ή Λ;
1) Αν ενα σωμα ειναι ακινητο θα παραμεινει ακινητο για παντα ενω αν κινειται θα συνεχισει να κινειται αιωνιως.
2) Η βούληση δεν αρκεί για να κινηθεί ένας παρατηρητής.
3) Ουτε θα μπορουσε να περιστραφει αν αρχικα ηταν ακινητος.Αν αρχικα κινιοταν θα συνεχιζε να κινειται εις τον αιωνα οσο κι αν προσπαθουσε να σταματησει.
4) Η κίνηση σε άδειο χώρο δεν μπορεί να οριστεί.
5) Μόνο ο Newton πίστευε ότι ο χώρος είναι γεμάτος από ακίνητο αιθέρα.
6) Η μάζα ορίζει σε ποιο βαθμό κατέχει την ιδιότητα της αδράνειας.
7) Δεν υπάρχουν άυλα σώματα.
8) Αν υπήρχε ένα μόνο σώμα στο χώρο, δεν θα είχε μάζα.
9) Για τη μέτρηση της αδράνειας έχει οριστεί ένας κύλινδρος από ιρίδιο–λευκόχρυσο.
10) Το χιλιόγραμμο δεν σχετίζεται με την ποσότητα υλικού
11) Ο πρώτος νόμος του Newton αναφέρεται στην αδράνεια που ανακάλυψε ο Galileo.
12) Η αδράνεια είναι ιδιότητα του υλικού από το οποίο είναι κατασκευασμένο το σώμα
13) Η μάζα ορίστηκε αυθαίρετα.

Mε την εισαγωγή της έννοιας του πεδίου δεν υπάρχουν πλέον δυο είδη δυνάμεων. οι δυνάμεις είναι μόνο δυνάμεις επαφής. Όπως ο Newton κατάργησε τα δυο είδη κινήσεων των σωμάτων και των ουράνιων σωμάτων. Αυτή είναι πολύ σημαντική εξέλιξη. Όσο αφορά την πτώση του σώματος που βρίσκεται σε κάποιο ύψος πάνω από την επιφάνεια της γης. Αυτή εξηγείται με τη βοήθεια του πεδίου ως εξής. Το σώμα για να μεταφερθεί στο ύψος αυτό κάποιος – κάποια το μετακίνησε εκεί πέρα. Ως εκ τούτου ένα ποσό ενέργειας καταναλώθηκε από κάποιον – κάποια αντικείμενο. Αυτό όμως δε χάθηκε. το πεδίο την απορρόφησε και έτσι η ενέργεια του αυξήθηκε. Στη συνέχεια το πεδίο την απέδωσε στο σώμα το οποίο έτσι απέκτησε κινητική ενέργεια.

Κύριε Δρακάκη καλησπέρα και συγχαρητήρια για την προσπάθειά σας μέσα από αυτά τα βίντεο. Από ότι βλέπω έχετε αναρτήσει αυτό το βίντεο στη Φυσική Γυμνασίου. Αυτή η άσκηση απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου; Ρωτάω γιατί τη θεωρώ υπερβολικά δύσκολη για μαθητές Γυμνασίου. Εγώ διδάσκω Χημεία στο Λύκειο, αλλά δεν νομίζω ότι το επίπεδο δυσκολίας είναι κατάλληλο για μαθητές Γυμνασίου. Έχει το σχολικό βιβλίο (ή και τα βοηθήματα) Φυσικής Γυμνασίου τέτοιες ασκήσεις;

Καλησπέρα συνάδελφε. Διαβάζοντας τον τίτλο, σκέφτηκα ότι αφορά τη Θερμοδυναμική που διδάσκεται στη Β΄Λυκείου. Όμως αφορά το Κεφάλαιο 6-Θερμότητα, της Β΄Γυμνασίου και μάλιστα τη Θερμική Διαστολή. Βέβαια η Θερμοδυναμική είναι ευρύτερος κλάδος της Φυσικής και περιλαμβάνει τη Θερμότητα, αλλά ίσως για καλύτερη ταξινόμηση και εύρεση της εργασίας, να άλλαζες τον τίτλο σε κάτι που να παραπέμπει στη Διαστολή Στερεού.

Καλησπέρα Γιώργο.
Γιατί ξανά την ίδια ανάρτηση;
Αφού υπάρχει αυτή ΕΔΩ…

Καλησπέρα Γιώργο. Εκτιμώ πάντα τις προσπάθειες των συναδέλφων να μεταφέρουν την γνώση και τον προβληματισμό για την Φυσική στους μαθητές.
Δύο παρατηρήσεις :
α) πολύ μεγάλος ο χρόνος ( 28 λεπτά) του βίντεο για ένα προβλημα που (όπως αναφερεται αφορά την Α Λυκείου) λύνεται στον πίνακα σε λιγότερο από πέντε λεπτά με πλήρη και κατανοητή εξηγηση, των επι μέρους βημάτων ,για την λυση της άσκησης .
Καλό είναι να μην κάνουμε βαρετη την Φυσική από το ξεκίνημα της μελέτης της.
β)Επίσης είναι προτιμώτερο όπου μπορούμε να δίνουμε νουμερα που θα ευκολύνουν τις πράξεις ( π.χ εδώ αντι για ταχύτητα 7m/s να είχαμε 8m/s).