Μίλτος Καδιλτζόγλου

Καλημέρα Μίλτο.
Όμορφες οι γραφικές παραστάσεις.

Καλημέρα Διονύση.
Ευχαριστώ για το σχολιασμό. Να είσαι καλά!

Καλημέρα Μίλτο.
Τα όμορφα …αρέσουν!
Χειροποίητα η παράσταση μέ πρόσθεση των “μερών”…
https://i.ibb.co/6RpKqWdf/Compton.png
Χρόνια πολλά

Καλημέρα Παντελή και Χρόνια Πολλά!
Τα γούστα και η αισθητική διαφέρουν μεταξύ των ανθρώπων. Χαίρομαι που εδώ συμφωνούμε!
Και το χειροποίητο είναι συνήθως πιο καλό!

Καλημέρα Μίλτο. Ωραίο θέμα. Ιδιαίτερα η δεύτερη γραφική παράσταση που βγαίνει ευθεία, θα δυσκόλευε τους μαθητές. Οι περισσότεροι θα ζωγράφιζαν καμπύλη.
Η μέγιστη μετατόπιση Compton αντιστοιχεί στις 180 μοίρες. Έτσι από 0 ως 180 το φαινόμενο περιγράφεται επαρκώς και θα μπορούσε να τερματιστεί η γραφική παράσταση.
Δεν έχω δει από κοντά πειραματική διάταξη. Αν ο ανιχνευτής γυρίζει μέχρι και 360 μοίρες τότε χρειάζεται και το υπόλοιπο τμήμα.

Καλησπέρα και από εδώ Ανδρέα. Κυρίως την ανάρτηση την έκανα για το δεύτερο διάγραμμα.
Η αρχική μου σκέψη ήταν να δώσω το διάγραμμα ως δεδομένο, αλλά δεν βρήκα ενδιαφέροντα ερωτήματα…

Γεια σου Μίλτο ωραίες οι γραφικές παραστάσεις που θεωρώ ότι δεν είναι εύκολο να αποδοθούν αν ζητηθούν.

Καλησπέρα Παύλο.
Χαίρομαι που σου άρεσαν!

Καλησπέρα Μίλτο και εμένα μου άρεσε ιδιαίτερα η δεύτερη γραφική παράσταση, να προτείνω κάτι για τη διατύπωση της εκφώνησης.Αντί για σκεδαζόμενη δέσμη να αναφέρεται ως σκεδαζόμενο φωτόνιο (όπως γράφει και το σχολικό) ή δευτερογενές φωτόνιο. Νομίζω στην σκεδαζόμενη δέσμη συνυπάρχουν και τα 2 φωτόνιο σε κάθε γωνία.

Γεια σου Νίκο και σε ευχαριστώ για την ουσιαστική σου παρέμβαση!
Προσπάθησα στη διατύπωση να είμαι κοντά στο σχολικό βιβλίο και συγκεκριμένα αξιοποίησα το παρακάτω:
https://i.ibb.co/4ZNsBtvJ/Compton.png
Εάν βέβαια υπάρχει ανακρίβεια, φυσικά και να το αλλάξω.

Καλημέρα Μίλτο και Νίκο.
Σχετικα με την ορολογία, νομίζω ότι και οι δύο διατυπώσεις (και σκεδαζόμενο φωτόνιο και σκεδαζόμενη δέσμη) είναι αποδεκτές.
Τώρα επί της ουσίας Νίκο.
Εννοείς ότι σε μια ορισμένη διεύθυνση με γωνία σκεδασης φ, θα ανιχνευθούν και φωτόνια με μειωμένο μήκος κύματος λ΄και φωτόνια με το αρχικό μήκος λ;
Αν το δεχτούμε, τότε θα έχουμε ένα φωτόνιο που άλλαξε διεύθυνση, άρα και ορμή, χωρίς να αλλάξει ενέργεια. Αλλά τότε, κάποιο ηλεκτρόνιο θα αποκτήσει ορμή και ενέργεια; Προφανώς όχι.
Θα πρέπει Νίκο τότε διδακτικά, να βγούμε εντελώς εκτός πλαισίου διδασκαλίας του φαινομένου Compton, μιλώντας για φωτόνια που δεν αλληλεπιδρούν με ελεύθερα ηλεκτρόνια, όπως προβλέπει η θεωρία που διδάσκεται.

Καλημέρα Διονύση,αυτό που γράφεις εννοώ αλλά έχεις δίκιο,όπως και ο Μίλτος.Απλά η έκφραση σκεδαζόμενη δέσμη δεν θα έπρεπε να αναφέρεται μια και δεν περιγράφει με ακρίβεια το φαινόμενο.Τα φωτόνια και τα ηλεκτρόνια δεν είναι μπαλλίτσες που χτυπάει η μια την άλλη,δεν έχουν ούτε συγκεκριμένες ορμές ,ενέργειες και τροχιές ,άρα εμεις τα θεωρούμε με μηδενικές αβεβαιότητες ώστε να έχουν συγκεκριμένη τροχιά.
Καταλαβαίνω όμως αυτά που γράφεις και είμαι σύμφωνος,απλά μου κάθησε λίγο άσχημα και έγραψα ότι έγραψα,να με συγχωρείται.

Καλημέρα Διονύση, καλημέρα Νίκο και σας ευχαριστώ για τις τοποθετήσεις σας.
Νίκο είναι ξεκάθαρος ο προβληματισμός σου.
Να είσαι καλά!

Χαρά μου που αποτέλεσε Λευτέρη η παρούσα ανάρτηση αφορμή για να εμπλουτίσεις την εξαιρετική σου προσομοίωση στο φαινόμενο Compton.
Ευχαριστούμε για τη συνολική σου δουλειά και προσφορά. Να είσαι καλά!

Πρόσθεσα την γραφική παράσταση συν(φ) – λ’ σε μια HTML5 προσομοίωση που είχα . Χθες την ξεκίνησα και θέλει αισθητικές βελτιώσεις. Αν βρείτε κάποιο λάθος παρακαλώ ενημερώστε. Δεν νομίζω να χρησιμοποιούνται και πολύ οι προσομοιώσεις μου, αλλά είναι θέμα πανελλαδικών και δεν θέλω να δημιουργήσω πρόβλημα σε κανέναν. Να πω επίσης πως η άλλη γραφική Δλ – φ παράσταση την πήρα σαν ιδέα κάπου το 2022 από τον Ανδρέα Ριζόπουλο. Ήταν άστοχο από την πλευρά μου που δεν το ανέφερα χρόνια πριν. Πιθανόν να επεκτείνω την προσομοίωση. Η ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΔΩ

https://i.ibb.co/Pv9SzD7K/2025-05-11-222225-1746991378-1172.png

Ωραία old school ανάρτηση Μίλτο
 
Τί βλέπουμε; 

Τ(Α)=Τ(Β)=2poVo/nR, αλλά Tmax=2,25poVo/nR, έστω στην κατάσταση (Γ)

Οπότε ΔU(AB)=0, με W(AB)=Q(AB)=1,5poVo
 
Ενώ ΔU(AΓ)=3poVo/8,  W(AΓ)=7poVo/8, Q(AΓ)=10poVo/8
 
        ΔU(ΓB)= –3poVo/8,  W(ΓB)=5poVo/8, Q(ΓΒ)=2poVo/8
 
Έτσι ΔU(AΓ)= – ΔU(ΓB), αλλά Q(AΓ)=5 Q(ΓΒ)
 
Μόλις 15 χρόνια πριν , όταν το ylikonet ακόμα μπουσουλούσε…

και εμείς πηγαίναμε Α’ τάξη υλικονετ…

Καλησπέρα παιδιά.
Μια γεωμετρική λύση από παλιά:

Καλησπέρα Γιάννη, είναι σοκαριστικό ότι αυτά κάποτε ήταν μέρος της διδακτικής πραγματικότητας και όχι μόνο σε σχολεία αριστείας….

Πέρα από την γεωμετρική σου λύση, σιγά που δεν θα είχες και τέτοια, θησαυρός γνώσης υπάρχει και στα σχόλια…. Πού όμως και γιατί να τα πεις αυτά σήμερα;;;;

Σήμερα, αξία έχουν τα μετρήσιμα και τα παραδοτέα….

Θοδωρή την άσκηση (με διακρίνουσα βέβαια) την έκανα στις Δέσμες αλλά και στις κατευθύνσεις της Β’ (χωρίς αναφορές σε εντροπία στη Β΄).
Άλλαξαν πολλά:
‘’Είπατε τω βασιλεί, χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά ουκέτι Φοίβος έχει καλύβην, ου μάντιδα δάφνην, ου παγάν λαλέουσα, απέσβετο και λάλον ύδωρ’’.

Καλησπέρα Θοδωρή, καλησπέρα Γιάννη. Σας ευχαριστώ για τις αναφορές και τον εμπλουτισμό της ανάρτησης!
Η άσκηση είναι σίγουρα old school και κάνει κύκλους στο χρόνο, αλλά βλέπω ότι ξύπνησε μνήμες, με κάποια νοσταλγία…

Ορειβάσιος

Καλημέρα Μίλτο, καλημέρα σε όλους.
Μίλτο μας έφερες μια δροσερή αύρα θερμοδυναμικής από τα παλιά, μαζί με ισχυρά κύματα αναμνήσεων και κατακλεισμό από μαύρες σκέψεις…
Από τους συνδέσμους που αναφέρθηκαν παραπάνω, ένα σχόλιο – απάντηση του Διονύση Μητρόπουλου στην ανάρτησή του, πάνω στο θέμα τι είναι η θερμότητα Q και αν είναι ή όχι καταστατική μεταβλητή και αν μπορούμε να την χρησιμοποιούμε σαν συνάρτηση και με ποια έννοια… Μας λείπουν και αυτοί οι σχολιασμοί…
Καλό Πάσχα Διονύση:

Συμφωνώ φυσικά μαζί σου ότι η θερμότητα Q, το έργο W, η ώθηση Ω, είναι μη καταστατικά μεγέθη που δεν περιγράφουν κατάσταση, αντίθετα εμφανίζονται κατά τη διάρκεια κάποιας μεταβολής, και προκαλούν μεταβολές στις τιμές των καταστατικών μεγεθών του συστήματος. Τα σύμβολα Δ και d σε καταστατικά μεγέθη σημαίνουν πεπερασμένες και απειροστές μεταβολές αντίστοιχα, ενώ σε μη καταστατικά μεγέθη το Δ δεν σημαίνει τίποτα και (κακώς) χρησιμοποιείται αδιακρίτως μαζί με το d για να δηλώσει πλέον όχι απειροστή μεταβολή αλλά πολύ μικρό ποσό. Από μαθηματική άποψη αν θυμάμαι το dQ και το dW τα ονομάζαμε μη τέλεια διαφορικά και συχνά για να τα διακρίνουμε από τα άλλα χρησιμοποιούσαμε το σύμβολο δ ή κάποιο «σημαδεμένο» d.
Εκείνο το … ΔU=ΔQ–ΔW στο βιβλίο των δεσμών με είχε κυριολεκτικά … βρυκολακιάσει! Αναγκαζόμουν κάθε φορά που έμπαινα στη θερμοδυναμική να κάνω εισαγωγή στις έννοιες καταστατικά και μη μεγέθη, θερμοδυναμικό σύστημα / μεταβλητές, κατάσταση ισορροπίας, θερμοδυναμική ισορροπία μεταξύ δύο συστημάτων, μηδενικός νόμος, θερμοκρασία, θερμότητα, έργο, εσωτερική ενέργεια, και να … επιβάλλω στρατιωτικό νόμο σε εκφράσεις όπως «έχει θερμότητα», «έχει έργο», «αποβάλλει θερμοκρασία», κλπ.
Αντιπαθούσα επίσης και αντιπαθώ τις γραφικές παραστάσεις μη καταστατικών μεγεθών όπως τα W, Ω, Q σε σχέση με x, t, V, κλπ.
Όχι όμως γιατί δεν περιέχουν κάποια πληροφορία, αλλά γιατί μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρές παρανοήσεις σε ένα μαθητή, που μπορεί να μην κατανοεί τι ακριβώς εκφράζουν.
https://forumning.wordpress.com/wp-content/uploads/2017/05/temp6.jpg
Ας υποθέσουμε για παράδειγμα ότι ένας εργάτης σπρώχνει ένα καρότσι με δύναμη F=40Ν από τη θέση x=0 μέχρι τη θέση x=10m και σχεδιάζουμε τη γραφική παράσταση W=f(x). Εύκολα παρασύρεται ένας μαθητής να πει ότι στη θέση x=5m ο εργάτης έχει παράγει έργο 200J, ενώ ο εργάτης στη θέση αυτή δεν έχει παράγει τίποτα!
Έχει παράγει 200J κατά τη διάρκεια της μετατόπισής του από 0 έως 5m, και τη στιγμή που βρίσκεται στη θέση 5m το έργο αυτό έχει ήδη εξαφανιστεί! (Έχει ήδη μετατραπεί σε άλλες μορφές ενέργειας).
Στην πραγματικότητα, το σχήμα απεικονίζει την ένδειξη ενός … εργόμετρου σε συνάρτηση με τη θέση x. Αν ο μαθητής θέλει να βρει πόσο έργο έχει παράγει ο εργάτης σε ένα τμήμα της διαδρομής του (και όχι σε κάποια θέση), θα πρέπει να διαβάσει τις ενδείξεις του μετρητή στην αρχή και στο τέλος του τμήματος αυτού και στη συνέχεια να τις αφαιρέσει.
Ότι ακριβώς κάνουμε και όταν θέλουμε να βρούμε πόσο ηλεκτρικό έργο καταναλώσαμε π.χ. τον Ιούνιο. Ψάχνουμε να βρούμε τις ενδείξεις του μετρητή της ΔΕΗ το βράδυ της 31ης Μαΐου και το βράδυ της 30ης Ιουνίου!
Συμφωνώ ακόμα προφανώς μαζί σου ότι είναι λάθος να συσχετίζουμε τη θερμότητα Q με κάποια κατάσταση (α), ή να λέμε ότι στο σημείο αυτό ισχύει Q=0.
Για όλους όμως τους πιο πάνω λόγους, ήμουν όσο προσεκτικός μπορούσα σ’ αυτά που έγραφα, για να μην ξεφύγει κάτι στραβό.
Αφού όμως πιστεύεις ότι κάπου υπάρχει λάθος, ας προσπαθήσουμε να το εντοπίσουμε.
Να συμφωνήσουμε κατ’ αρχήν στα βασικά:
Θεωρούμε τις αντιστρεπτές μεταβολές ως ιδανικές μεταβολές, που περιγράφονται από κάποια σχέση P=f(V,T) με (n=σταθ.) και απεικονίζονται με συνεχείς γραμμές σε καταστατικό διάγραμμα. Κάθε σημείο μιας τέτοιας γραμμής απεικονίζει μια κατάσταση ισορροπίας.
Υποθέτω ότι μπορούμε να συμπεριλάβουμε και το νόμο του Poisson (παρόλο που προκύπτει από την dU= –δW= –P∙dV) στις πιο πάνω σχέσεις και ότι μπορούμε να τις επεξεργαστούμε μαθηματικά, σαν σχέσεις μεταξύ καταστατικών μεγεθών.
Όταν βέβαια αναφερόμαστε σε δQ ή δW, δηλαδή σε πολύ μικρά ποσά θερμότητας ή έργου που ανταλλάσσει το αέριο με το περιβάλλον του, θα πρέπει να τα συσχετίζουμε με κάποιο στοιχειώδες τμήμα μεταβολής και όχι με κάποια κατάσταση.
Πάμε τώρα στο παράδειγμα, και στην απεικόνιση της Q=f(V), η οποία υποθέτω ότι κατ’ αρχήν σε ξένισε.
https://forumning.wordpress.com/wp-content/uploads/2017/05/temp2-1.jpg
Είναι πράγματι από το είδος που κι εγώ δεν συμπαθώ, όπως έγραψα και πιο πάνω, αλλά πιστεύω ότι αν τη χρησιμοποιήσουμε σωστά συλλέγουμε σωστές πληροφορίες.
Στην περιγραφή γράφω για «τη θερμότητα που ανταλλάσσει το αέριο από την κατάσταση (α) μέχρι τυχαία κατάσταση (κ) όγκουV».
Αναφέρομαι δηλαδή πάντα στη θερμότητα από … έως …, ή κατά τη διάρκεια τμήματος … και όχι στη θερμότητα κάποιας κατάστασης.
Χρησιμοποιώ επίσης το συμβολισμό δQ κι όχι dQ, όπου αναφέρομαι σε στοιχειώδες ποσό θερμότητας, και το συσχετίζω πάντα με κάποιο στοιχειώδες τμήμα της μεταβολής. Γράφω π.χ. ότι:
«Αν θεωρήσουμε δηλαδή μια απειροστή μεταβολή όγκουdVγύρω από την κατάστασηz, τότε ισχύει δQ/dV = 0(μηδενική κλίση)».
Επειδή δηλαδή η καμπύλη οριζοντιώνεται (μηδενική κλίση), φαίνεται ότι το αέριο δεν αντάλλαξε θερμότητα κατά τη διάρκεια της απειροστής αυτής μεταβολής, δQ=0. Και καταλήγω στο συμπέρασμα ότι:
«το απειροστό αυτό τμήμα της εκτόνωσης (αβ) στην περιοχή της κατάστασης (z) είναι αδιαβατικό».
Πουθενά δεν έχω γράψει περιγραφές όπως π.χ. ότι «στην κατάσταση (z) είναιQ=0».
Μπορεί μόνο, να συνδέω μεμονωμένες καταστάσεις με «αντιστροφή της κατεύθυνσης ροής της θερμότητας».
Αλλά και στη συνέχεια, παρόλο που μεταφέρομαι τώρα στο P-V και σε σχέσεις P=f(V), διατηρώ ακόμα για λίγο τη φυσική περιγραφή:
«Μα τότε, σε άξονεςP-V το απειροστό αυτό τμήμα θα συμπίπτει με την αδιαβατική μεταβολή που διέρχεται από το σημείοz …»
για να περάσω στη συνέχεια στο μαθηματικό μοντέλο:
«…ή με άλλα λόγια η μεταβολή (αβ) θα εφάπτεται στην αδιαβατική που διέρχεται από το σημείοz».
Η μόνη σχέση τέλος που χρησιμοποιώ παραγώγιση είναι ο νόμος του Poisson. Μήπως οι ενστάσεις σου εστιάζονται εδώ; Επειδή προκύπτει από τον 1ο νόμο, όπως έγραψα και πιο πάνω;

Καλημέρα Διονύση και σε ευχαριστώ για τη συμμετοχή.
Σύμφωνα και με τα νέα Προγράμματα Σπουδών η Θερμοδυναμική παραμένει στη Β.
Αναμένουμε λοιπόν για την επανεμφάνιση αντίστοιχων σχολίων!