by 
Εδώ μπορείτε να γράψετε σχόλια, ερωτήματα, παρατηρήσεις, για τα σημερινά θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων στη Χημεία.
Τα θέματα και από εδώ.
Αλλά και τα θέματα των εσπερινών Λυκείων, εδώ.
Οι απαντήσεις των θεμάτων από την ΕΕΧ εδώ.
Επειδή το να μοιράζεσαι πράγματα, είναι καλό για όλους…
Γιατί αιρετικός Μιχαήλ;
Το βασικό ουσιαστικό στοιχείο (πέρα από μαθηματικά…) είναι ότι όταν αραιώνουμε ένα διάλυμα αυξάνεται ο βαθμός ιοντισμού, οπότε η ζητούμενη γραφική παράσταση πρέπει να δείχνει μείωση του α με αύξηση της συγκέντρωσης.
Η επιλογή είναι μοναδική.
Αν θέλαμε να κάνουμε άλλες σκέψεις, ας έδιναν και μια επιλογή, όπως αυτή:
Αν ο βαθμός ιοντισμού τείνει στο 1 ή όχι, έχει να κάνει και με την Ka του ασθενούς ηλεκτρολύτη.
Έτσι για παράδειγμα HA με Ka =10-7 με άπειρη αραίωση (οπότε [Η3Ο+]=10-7)
Έχουμε Κα=10-7x/C-x => x/C=0,5 =>a=0,5
Αν πάλι Κα της τάξης του 10-5 ομοίως βγαίνει α=0,99 κτλ
Συνεπώς καλύτερα να μην βάζανε καθόλου την τιμη α=1 ούτε κυκλακι και τέτοιες βλακείες.
Όμως αυτά είναι για μας. Σχετικά με τους μαθητές αφού οι άλλες 2 είναι άσχετες ακόμη και όλα τα παραπάνω να σκέφτηκαν όφειλαν να βάλουν την περισσότερο προφανή.
Σαφώς άδικο για τον μαθητή που πρέπει να δεί το γ ερώτημα για να καταλάβει τι γίνεται και θα έχει φαει όλο το χρόνο του εκει. Μία λεξούλα το προπενιο αντιδρά «μερικώς» και μια λεξούλα όπως το μίγμα «μπορει» να αποχρωματίσει «το πολύ» τoσο …θα έλυνε τα προβλήματα.
Προς Σταυρούλα Παπανικολακοπούλου
Καλημέρα. Παρεξηγήσατε αυτό που έγραψα!!
Η λύση που οδηγεί την 1 – προπανόλη σε καρβοξυλικό οξύ, μας δίνει στο τέλος 0,1 mol 2 – προπανόλης και 0,02 mol 1 – προπανόλης.
Η λύση που προτείνετε εσείς, δίνει 0,1 mol 2- προπανόλης και 0,04 mol 1- προπανόλης (δευτερεύον προϊόν). Αυτό που εννοούσα είναι η μεγαλύτερη ποσότητα από το δευτερεύον προϊόν στη λύση που προτείνετε, σε σχέση με την πρώτη λύση.
Πάντως δεν βλέπω να αναφέρεστε στο πιο σημαντικό, ότι η αλδεΰδη είναι πιο ''ευαίσθητη'' στην οξείδωση από την αλκοόλη.
Επίσης μου κάνει εντύπωση που ακόμα έχετε αμφιβολίες για το Γ3. Εξεταστήκατε εσείς η ίδια ή είστε Χημικός;
Όλοι γνωρίζουμε ότι η Χημεία είναι μία επιστήμη με πολλές λεπτομέρειες, μπορεί να έδιναν και κάτι άλλο στις εξετάσεις, το οποίο πειραματικά είναι αποτυχημένο….(π.χ. κάποια αντίδραση οργανικής με στερεοχημική παρεμπόδιση). Τα παιδιά, όμως, θα την έγραφαν με βάση αυτά που έχουν μάθει.
'Οπως καταλαβαίνετε, όσοι μαθητές ενδιαφέρονται, θα ''κολυμπήσουν'' σε βαθιά νερά και θα μάθουν πολλές λεπτομέρειες στο Πανεπιστήμιο. Ας τους ευχηθούμε, προς το παρόν, καλά αποτελέσματα!!
Γράμμα ενός Φυσικού σε ένα Χημικό-βαθμολογητή
Εξαιτίας του θέματος Γ3 στη Χημεία των Πανελληνίων μου γεννηθήκανε οι εξής απορίες:
Με άλλα λόγια πως είναι δυνατόν να ζητείται το ποσοστό του προπενίου CH3CH=CH2 που μετατράπηκε σε προιόντα 1-προπανόλη και 2-προπανόλη , αφού η προσθήκη διδάσκεται ως μονόδρομη αντίδραση;
Πού υποννοείται (εκτός του ερωτήματος γ), ότι περίσσεψε προπένιο; Και πώς έγινε αυτό; Δεν έφτασε το νερό;
Αλλά κι αν έγινε έτσι, όταν εξαντλείται στοιχειομετρικά ένα από τα δύο αντιδρώντα μιας μονόδρομης αντίδρασης, υπάρχει θέμα απόδοσης; Όχι βέβαια, η απόδοση και τότε είναι 100% !!
Αλλά κι αν έγινε για κάποιο λόγο μερική μετατροπή, έχει νόημα η έκφραση της εκφώνησης:
<<Ποσότητα προπενίου μάζας 6,3g αντιδρά με νερό στις κατάλληλες συνθήκες ,οπότε σχηματίζεται μίγμα δύο ισομερών χημικών ενώσεων>> ενώ θα έπρεπε να λέει:
<<Ποσότητα προπενίου μάζας 6,3g αντιδρά μερικώς με νερό εξαιτίας κάποιων συνθηκών ,οπότε σχηματίζεται μίγμα δύο ισομερών χημικών ενώσεων>> ;
Γιατί να μην είναι ξεκάθαρη η εκφώνηση;
0,10 mol CH3CH(OH)CH3 και 0,02mol CH3CH2CH2OH.
Τα προσθέτει και βρίσκει 0,12mol προπενίου CH3CH=CH2, δηλαδή ποσότητα που είναι μικρότερη της δοθείσας 0,15mol=6,3/42
και αντί να κάνει μια διαίρεση 0,12/0,15=0,8=80% και να ξεμπερδέψει και με το γ ερώτημα, αρχίζει να σκέφτεται διάφορα αδιέξοδα σενάρια, προκειμένου να ερμηνεύσει τη διαφορά. Ενδεικτικά αναφέρω ένα από αυτά:
Αφού σύμφωνα με ότι έχει διδαχθεί, απορρίπτει την περίπτωση αμφίδρομης αντίδρασης προσθήκης, θεωρεί ότι η ποσότητα του οξειδωτικού μέσου KMnO4 ,δεν έφτασε για την πλήρη μετατροπή της πρωτοταγούς αλκοόλης σε οξύ, οπότε προκύπτει μίγμα οξέος και αλδεύδης. Δοκιμάζει τη στοιχειομετρία και οδηγείται πάλι σε αδιέξοδο…
Αυτός είναι ο μόνος υπεύθυνος που πελαγοδρομεί; Γιατί τον σπρώχνουν στην «Οδύσσειά» του;
Περιμένω τον σχολιασμό ενός Χημικού-βαθμολογητή.
Κορκίζογλου Πρόδρομος
καθηγητής Φυσικής
Αστοχία σε πολλά σημεία στα θέματα
Β1β λείπει η φράση: "στη θεμελιώδη κατάσταση"
Β2 Λείπει η φράση "Υδατικό διάλυμα"
Β3 Δεν χρειαζότανε το "ο" στη μονάδα, πολλοί μαθητές δεν το αντιλήφθηκαν ως ανοικτό διάστημα, και γιατί θα έπρεπε; Θα ήταν καλύτερα η καμπύλη να πλησίαζε στη μονάδα ως διακεκομμένη.
Δ3. Αν η αντίδραση δινότανε ως θερμική διάσπαση του Ιωδιούχου αμμωνίου δεν θα υπήρχε θέμα. Όπως δόθηκε όμως έγειρε εύλογο ερώτημα: Αφού η απουσία του στερεού δεν επηρεάζει την ισορροπία, τότε γιατί σχηματίστηκε; Μην ξεχνάμε ότι το θέμα εξετάζει μαθητές και όχι χημικούς και ότι ο μαθητής δεν διδάχθηκε περί Κp κλπ
Δ5. Δεύτερο εύλογο ερώτημα συνδεόμενο με το Δ3. Ιωδιούχο αμμώνιο στερεό, γιατί δεν διασπάται να αποκαταστήσει την ισορροπία του Δ3; Γιατί είναι σε διάλυμα; Και ο μαθητής πως πρέπει να γνωρίζει τη διαφορά; Και ποιά η έννοια του Δ5 ερωτήματος αφού είναι ίδιο διαδικαστικά με το Δ4;
Λυπάμαι που τα θέματα αυτά δεν σχολιάστηκαν από την ΕΕΧ και νομίζω από κανέναν μέχρι τώρα.
Ευχαριστώ για τη φιλοξενία
Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία η οξείδωση πρωτοταγούς αλκοόλης από το ΚΜnO4, οδηγεί σε οξύ χωρίς να μεσολαβήσει ο σχηματισμός αλδεύδης. Για τα υπόλοιπα συμφωνώ απόλυτα Πρόδρομε.
Όταν C=0;;;, Παναγιώτη. Δηλαδή τι ιοντίζεται, μήπως όταν C τείνει στο μηδέν τότε α τείνει στο 1
Ευχαριστώ Γιώργο. Εγώ είμαι Φυσικός και εφέτος έκανα καί Χημεία Β Λυκείου.Εκεί δείχνει την πρώτη Οξείδωση σε αλδεΰδη και μετα συνεχίζει προς οξύ. Το ερώτημα που έθεσα παραπάνω, έγκειται στη θεώρηση της μή επάρκειας του υπερμαγκανικού Κάλιο. Ο υποψήφιος έχει την πεποίθηση εξ όσων έχει διδαχθεί, ότι δεν μπορεί η μετατροπή του προπενίου να είναι αμφίδρομη αντίδραση, άσχετα αν το γ ερώτημα τον προδιαθέτει, και προσπαθεί να εξηγήσει τη διαφορά της αρχικής ποσότητας του προπενίου 0.15mol με αυτή που βρίσκει απο τη στοιχειομετρία. Υποθέτει ότι το υπερμαγκανικό Κάλιο είναι σε μή επαρκή ποσότητα, κι έτσι φτάνει σε αδιέξοδο. Γιατί να μη είναι πιο σαφής η εκφώνηση; Δοκιμασία στη Γλώσσα θέλανε οι θεματοδότες ή δοκιμασία στις γνώσεις τους στη Χημεία;
K. Πρόδρομε
Δεν είμαι βέβαια σε βαθμολογικό κέντρο, αλλά θα ήθελα να σχολιάσω τα εξής:
Oι οργανικές αντιδράσεις γίνονται με σχετικά μικρή απόδοση. (Που στο Γ3 βέβαια δεν είναι και τόσο μικρή).
Θα μου πείτε, και που το ξέρουν αυτό οι μαθητές;
Αναφέρεται στο βιβλίο της Χημείας Β ΄Λυκείου, 1ο κεφάλαιο, μπλε πλαίσιο, αν θυμάμαι καλά (όπως και σε άλλα βιβλία βέβαια)
Επίσης, τέτοιες ασκήσεις όπως το Γ3 έχουν διδαχτεί κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και υπάρχουν και σε βοηθήματα.
(H προσθήκη Η2Ο σε αλκένιο είναι αντιστρεπτή, και επίσης οι Χημικοί γνωρίζουν για την απόδοση από τα εργαστήρια).
Προσωπικά, πιστεύω ότι το Γ3 ήταν μία άσκηση μέτριας δυσκολίας, πιο απαιτητική βέβαια από τα όλα τα υποερωτήματα στα Γ και Δ θέματα.
Γενικά τα θέματα ήταν εύκολα και μάλιστα πολλά θέματα δεν εξετάστηκαν καθόλου, όπως υβριδισμός, ογκομέτρηση, δείκτες, ενέργειες ιοντισμού και πολλές αντιδράσεις οργανικής (σύνθεση με Grignard κ.α.). Όσον αφορά την εκφώνηση του Γ3, αναφέρεται στο γ υποερώτημα ότι δεν μετατράπηκε όλο το προπένιο σε αλκοόλες. Και λοιπόν; Aπό τις πρώτες συμβουλές που δίνουν (ελπίζω) οι καθηγητές στα παιδιά είναι ''διαβάστε πρώτα όλη την εκφώνηση της άσκησης''.
Στο Β3 δεν έπρεπε να αναφερόταν οτι το οξύ ήταν μονοπρωτικό ?Για να ισχύει ο νόμος αραίωσης του Ostwald?
Καλησπέρα Αντιγόνη (μου επιτρέπεις τον ενικό, έτσι για να διαφωνούμε πιο άνετα)
Γράφεις: "Oι οργανικές αντιδράσεις γίνονται με σχετικά μικρή απόδοση" και οι μαθητές οφείλουν να το γνωρίζουν επειδή "Αναφέρεται στο βιβλίο της Χημείας Β ΄Λυκείου, 1ο κεφάλαιο, μπλε πλαίσιο"
Αντιγράφω δυο σειρές του Γ3:
Ποσότητα προπενίου μάζας 6,3 g αντιδρά με νερό στις κατάλληλες συνθήκες,
και
Το δεύτερο μέρος αντιδρά με διάλυμα Ι2 παρουσία ΝaΟΗ, οπότε σχηματίζονται 19,7 g κίτρινου ιζήματος.
Γιατί όπου μας βολεύει απαιτούμε από το μαθητή να θεωρήσει την αντίδραση αμφίδρομη γιατί το έχει μάθει στη Β Λυκείου; Μήπως πρέπει να θεωρήσει αμφίδρομη και την αλογονοφορμική;
Επίσης γράφεις : "αναφέρεται στο γ υποερώτημα ότι δεν μετατράπηκε όλο το προπένιο σε αλκοόλες"
Εγώ γιατί δε βλέπω κάτι τέτοιο; Δηλαδή η απάντηση "Το προπένιο μετατρέπεται σε ποσοστό 100% σε αλκοόλες" απαγορεύεται;
Τώρα γιατί σε ποσοστό 100%. Το έχω γράψει πιο πάνω, αλλά το ξαναγράφω:
Ο μαθητής χρησιμοποιεί τις 2 πληροφορίες (από τις τρεις) που δίνονται. Γενικά λανθασμένη επιλογή αλλά…… δες
Χρησιμοποιεί λοιπόν τις πληροφορίες για τη μάζα του προπενίου και για τη μάζα του ιζήματος από την ιωδοφορμική.
Βρίσκει τις ποσότητες των αλκοολών που προέκυψαν από την πλήρη αντίδραση (δεν του αποκλείει κάτι τέτοιο η εκφώνηση) του προπενίου με το νερό. Στη συνέχεια θεωρεί πως οι αλκόολες όντας σε στοιχειμετρική περίσσεια με το KMnO4 αποχρωματίζουν το διάλυμα
Ετσι δίνει ως απάντηση
β) 0,05 mol και 0,1 mol τis ποσότητες των αλκοολών.
γ) 100% τη μετατροπή
Που έχει κάνει λάθος;
Κα Αντιγόνη ευχαριστώ για την απάντησή σας και για τις πληροφορίες που αναφέρετε. Όμως δίνεται έμφαση στο ζητούμενο του υποερωτήματος γ ,από όπου ένας υποψήφιος αντιλαμβάνεται ότι μερικώς μετατράπηκε το προπένιο στις ισομερείς αλκοόλες. Έχει κάτι αντίστοιχο το σχολικό βιβλίο; Μη μου αναφέρετε για βοηθήματα, δεν συμπεριλαμβάνονται στη φαρέτρα του εξεταζόμενου, επισήμως τουλάχιστον!
Το ερώτημα γ γιατί υπήρχε; Για να κάνουν μία απλή διαίρεση οι εξεταζόμενοι; Όσο για την παραπομπή σας σε ένθετο του βιβλίου της Β Λυκείου, νομίζω ότι είναι ατυχής Εσείς σαν καθηγήτρια Χημείας δίνεται έμφαση στο ότι οι οργανικές αντιδράσεις είναι οι περισσότερες αμφίδρομες; Δε θα μπορούσε να το λέει σαφώς από την αρχή η εκφώνηση; Στο βαθμολογικό κέντρο που είμαι, έμπειροι Χημικοί θεωρήσανε από την αρχή ότι όλη η ποσότητα του προπενίου αντέδρασε! Έπρεπε να διαβάσουν το γ ερώτημα για να καταλάβουν ότι η αντίδραση είναι αμφίδρομη! Ένας εξεταζόμενος θα μπορούσε να φτάσει σωστά στον υπολογισμό των αλκοολών,άρα και του προπενίου από τα δεδομένα των οξειδωτικών αντιδραστηρίων, να διαπιστώσει ότι δεν είναι ίση με τη δοθείσα ποσότητα 0.15mol , και πεπεισμένος ότι η αντίδραση είναι μονόδρομη, να μπεί στον κυκεώνα της διερεύνησης ,θεωρώντας ως μή επαρκή την ποσότητα του KMnO4 , και να υποθέσει ότι έχουμε μίγμα αλδεύδης και οξέος. Να γράψει τις αντιδράσεις αλλά να μη μπορεί να υπολογίσει…
Θα ήθελα να μου πει ένας βαθμολογικής της Χημείας, πόσο μπορεί να τιμωρηθεί με απώλεια βαθμών; Θα χάσει τα 3 μόρια του ζητουμένου ποσοστού; Ή θα τιμωρηθεί περισσότερο επειδή ,διαπιστώνοντας ότι έχει 0,12mol προπενίου που υπολόγισε , αναζήτησε περαιτέρω τη διαφορά 0,15-0,12=0,03 mol ,αποδίδοντάς την στη μή επαρκή ποσότητα του υπερμαγκανικού Καλίου ;;
Τελικά τιμωρούμε τη Μαθηματική Λογική, επειδή ένας υποψήφιος μπλέχτηκε στα γρανάζια μιας ανεπαρκούς εκφώνησης; Τελικά τι θέλουμε; Υποψήφιους φοιτητές ή δευτεροετείς φοιτητές με εργαστηριακή εμπειρία;
Εγώ είμαι καθηγητής Φυσικής. Μια χρονιά, πριν 10-15χρόνια, ήμουν στην επιτροπή της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών που θα έβγαζε ένα δελτίο τύπου για τα τεθέντα θέματα της Φυσικής! Προσπαθούσαμε 5_6 άτομα να καταλάβουμε τί ήθελε να πεί κάποιο μέρος μιας άσκησης. Μας παρακολουθούσε ο Διονύσης Μαρίνος, τον ξέρουν οι παλιοί φυσικοί,χημικοί, γιατροί,φαρμακοποιοί κ.λ.π, μας σταματάει και μας λέει:
Αφού διαφωνείτε τόσοι Φυσικοί ,η εκφώνηση έχει πρόβλημα! Πώς θέλετε να το καταλάβουν οι υποψήφιοι;
Το λέω για αντιπερισπασμό στην εκφώνηση του Γ3 της Χημείας: Στη Γλώσσα θέλανε να εξετάστούν οι υποψήφιοι ή στη χημεία;κ
Πρόδρομε,
στο Γ3 η εκφώνηση δεν μελετάει την προσθήκη Η2Ο ως Χ.Ι. Η αντίδραση έγινε μερικώς (το Η2Ο δεν επαρκούσε) και οδήγησε στο μίγμα (κύριο και δευτερεύον) προιόν. Γι αυτό και στο (γ) ζητάει το % μετατροπής και δεν χρησιμοποιεί την λέξη απόδοση.
Έχεις δίκιο οτι οι αντιδράσεις στην οργανικη (πλην εστεροποιησης) θεωρούνται ΟΛΕΣ μονόδρομες . Έπρεπε λοιπόν στην αρχή της εκφώνησης να αναφέρεται με σαφήνεια ότι το προπένιο αντέδρασε μερικώς.
Επίσης δεν είναι δυνατόν μέρος της εκφώνησης να "κρύβεται" στο ερώτημα (γ). Καλό είναι να διαβάζουμε ολόκληρη την άσκηση αλλά νομίζω ότι τα δεδομένα πρέπει να τα βρίσκουμε στον "κορμό" της εκφώνησης..
Συμφωνώ και στο ότι το ερωτημα (γ) είναι ανούσιο. Θα μπορούσε να ζητήσει το ποσοστό με το οποίο παρήχθησε η κάθε αλκοόλη και να δωθεί και μια ερμηνεία (κανόνας Μαρκόβνικοφ)
Τέλος, δεν είμαι βαθμολογητής για να μπω σε λεπτομέρειες για την κατανομή μονάδων..
Πρόδρομε οι ενστάσεις σου είναι 100% βάσιμες. Η δική μου παρατήρηση σε ότι αφορά την οξείδωση αναφέρεται στο συγκεκριμένο οξειδωτικό. Έστω κι αν δεν είναι επαρκές, οξειδώνει όση ποσότητα κατ ευθείαν σε οξύ και ας υπάρχει περίσσευμα αλκοόλης. Δεν μεσολαβεί δηλαδή σχηματισμός αλδεύδης. Έχεις επίσης δίκιο στο πως αντιμετωπίζουμε κι εμείς ένα τέτοιο θέμα. Έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε στη στοιχειομετρία τις οργανικές αντιδράσεις ως μονόδρομες. Εκ πρώτης όψεως βρίσκει κανείς το ποσοστό μετατροπής σε δευτεροταγή και πρωτοταγή προπανόλη οπότε απορεί για τα δεδομένα της οξείδωσης που τον κάνουν να ξαναδεί με υποψία για να καταλάβει τι θέλουν. Αστοχία στο θέμα.
Υπάρχουν και άλλες πολύ σοβαρές κατά τη γνώμη μου αστοχίες. Αν θα δεις τις παρατηρήσεις μου θα καταλάβεις. Τις έθεσα στη σύμβουλο και αδυνατούσε να απαντήσει.
Γιώργο συγγνώμη, δεν είχα δει την ερώτησή σου. Οταν C->0 στο διάλυμα υπάρχουν τα ιόντα λόγω του αυτοϊοντισμού του Η2Ο. Ο βαθμός ιοντισμού μπορεί να προσεγγίσει τη μονάδα μόνο αν η ka το επιτρέψει